Sąd Najwyższy umorzył postępowanie o karę łączną, bo te same wyroki połączono wcześniej

Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem łącznym z dnia 15 listopada 2024 r., sygn.

akt IV K 135/24:

I. na mocy art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. połączył

kary pozbawienia wolności, prawomocnie orzeczone wyrokami:

a) Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 16 listopada 2023 roku, w sprawie

o sygnaturze akt VIII K 443/23,

b) Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 21 listopada 2023 roku, w sprawie

o sygnaturze akt VIII K 1023/23,

c) Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 18 stycznia 2024 roku, w sprawie

o sygnaturze akt VIIIK 762/23,

d) Sądu Rejonowego w Malborku z dnia 19 lutego 2024 roku, w sprawie o

sygnaturze akt II K 835/22,

e) Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 17 maja 2024 roku, w sprawie o

sygnaturze akt VIII K 550/23

i w ich miejsce wymierzył skazanemu R.B. karę łączną 5 (pięciu) lat i 6 (sześciu)

miesięcy pozbawienia wolności;

II. na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w pozostałym zakresie;

III. na mocy art. 576 § 1 k.p.k. a contrario pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w

wyrokach podlegających połączeniu pozostawił do odrębnego wykonania;

IV. na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył skazanemu na poczet orzeczonej w

punkcie I wyroku łącznej kary pozbawienia wolności okresy rzeczywistego

pozbawienia wolności zaliczone skazanemu w sprawach podlegających łączeniu

oraz okresy odbytych kar w sprawach podlegających łączeniu, w szczególności:

-

od dnia 6.03.2023 r. godz. 12.00 do dnia 18.01.2024 r. godz. 12.00;

-

od dnia 18.01.2024 godz. 12.00 do dnia 14.09.2024 r. godz. 12.00;

-

od dnia 14.09.2024 r. godz. 12.00 do dnia 15.11.2024 r.

V. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M.F. kwotę 354,24 zł (trzysta

pięćdziesiąt cztery złote 24/100) tytułem kosztów obrony świadczonej na rzecz

V KK 462/25

3

skazanego z urzędu, w tym 66,24 zł (sześćdziesiąt sześć złotych 24/100) tytułem

podatku VAT;

VI. na mocy art. 626 § 1 k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy

z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. 1983, poz.

49/223 ze zm.) zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, a

wydatkami tego postępowania obciążył Skarb Państwa.

Apelację od powyższego wyroku w zakresie orzeczonej kary wywiódł obrońca

skazanego.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt

II AKa 30/25 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (pkt I) i orzekł o kosztach sądowych

(pkt II).

Od powyższego wyroku kasację w części utrzymującej w mocy

rozstrzygnięcia zawarte w punktach I oraz III-IV wyroku łącznego Sądu Okręgowego

w Gdańsku z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt IV K 135/24, na korzyść skazanego

wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące

naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.,

stanowiące bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1

pkt 8 k.p.k., polegające na utrzymaniu w mocy w zaskarżonym zakresie wyroku

łącznego Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt IV K

135/24, w pkt I którego połączono skazanemu R.B. kary pozbawienia wolności

prawomocnie orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Elblągu w sprawach o sygn.

akt: VIII K 443/23 - karę 8 miesięcy, VIII K 1023/23 - karę 7 miesięcy, VIII K 762/23 -

karę 5 miesięcy, VIII K 550/23 - karę 4 lat oraz Sądu Rejonowego w Malborku w

sprawie o sygn. akt II K 835/22 - karę 6 miesięcy i w ich miejsce wymierzono karę

łączną 5 (pięciu) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji, gdy

tożsame kary pozbawienia wolności weszły w skład kary łącznej orzeczonej wobec

tego samego skazanego wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 5

grudnia 2024 r., sygn. akt VIII K 884/24, który uprawomocnił się w dniu 25 marca

2025 roku, a więc w czasie toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku

postępowania odwoławczego, w sprawie o sygn. akt II AKa 30/25, co skutkowało

zaistnieniem ujemnej przesłanki procesowej, nakazującej umorzenie postępowania.

V KK 462/25

4

Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz utrzymanego

nim w mocy wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Gdańsku w zakresie punktów

I oraz III -IV i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw.

z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku

łącznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała

rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z treścią art. 535 § 5

k.p.k.

Należy w pełni podzielić zarzut zawarty w kasacji Prokuratora Generalnego o rażącym

naruszeniu przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku przepisów prawa karnego procesowego w

postaci art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiącym bezwzględną przyczynę uchylenia

orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Nie budzi wątpliwości okoliczność, że w dniu wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny

w Gdańsku, tj. 16 kwietnia 2025 r. w obrocie prawnym funkcjonował już prawomocny wyrok

łączny Sądu Rejonowego w Elblągu wydany w dniu 5 grudnia

2024 r. w sprawie o sygn. akt VIII K 884/24, utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego

w Elblągu z dnia 25 marca 2025 r., sygn. akt VI Ka 64/25, który węzłem kary łącznej

obejmował kary orzeczone tymi samymi wyrokami, które obejmował wyrok łączny Sądu

Okręgowego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt

IV K 135/24, tj. wyrokami Sądu Rejonowego w Elblągu w sprawach o sygn. akt:

VIII K 443/23, VIII K 1023/23, VIII K 762/23 i VIII K 550/23 oraz wyrokiem Sądu Rejonowego

w Malborku w sprawie o sygn. akt II K 835/22, gdzie wymierzono karę łączną 5 lat

pozbawienia wolności, czyli o 6 miesięcy niższą niż w wyroku łącznym Sądu Okręgowego w

Gdańsku z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt IV K 135/24. Zatem od dnia uprawomocnienia

się wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt VIII K 884/24, tj.

od dnia 25 marca 2025 r. istniała ujemna przesłanka procesowa, przewidziana w art. 17 § 1

pkt 7 k.p.k., w zakresie wydania kolejnego wyroku łącznego, w odniesieniu do tego samego

zakresu spraw oraz skazanego.

V KK 462/25

5

Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika jednoznacznie, że w wypadku, gdy wobec

tej samej osoby zapadły dwa prawomocne wyroki łączne, obejmujące te same skazania,

które objęte były tym węzłem w wyroku, który uprawomocnił się wcześniej, drugi z tych

wyroków dotknięty jest w tym zakresie rażącym naruszeniem prawa, zaliczanym do tzw.

bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia, przewidzianym w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

określanym jako naruszenie powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Taka sytuacja

stanowi ujemną przesłankę procesową, przewidzianą w przepisie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., w

zakresie wydania kolejnego orzeczenia w tym przedmiocie w przypadku, gdy w orzeczeniu

wydawanym później miało dojść do rozstrzygnięcia tego, czy dokładnie te same skazania za

czyny jednostkowe spełniają warunki do objęcia ich węzłem kary łącznej w wyroku łącznym

(zob. wyrok SN z dnia 8 listopada 2023 r., I KK 345/23; wyrok SN z dnia 30 listopada 2011

r., II KK 149/11). Tego stanowiska nie podważa dyspozycja art. 575 § 1 k.p.k., przewidująca,

że jeżeli po wydaniu wyroku łącznego zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku łącznego,

z chwilą jego uprawomocnienia poprzedni wyrok łączny traci moc. Rzecz bowiem w tym, że

w omawianej sytuacji nie zachodziła żadna potrzeba wydania nowego wyroku łącznego

obejmującego wymienione wyżej skazania (zob. wyrok SN z dnia 9 września 2010 r., III KO

80/09; wyrok SN z dnia 20 sierpnia 2025 r., IV KK 263/24).

Powyższych ustaleń nie zmienia okoliczność, że przed Sądem Okręgowym w Gdańsku

w sprawie o sygn. akt IV K 135/24 postępowanie prowadzone było w szerszym zakresie.

Przedmiotem tego postępowania były także wcześniejsze wyroki wydane wobec skazanego,

których swym zakresem nie obejmował wyrok łączny Sądu Rejonowego w Elblągu wydany w

dniu 5 grudnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt

VIII K 884/24, utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 25 marca

2025 r. w sprawie o sygn. akt VI Ka 64/25. Ostatecznie jednak doszło do wydania wyroku

łącznego obejmującego jedynie te same skazania, które były już przedmiotem

wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Elblągu wydanego w

dniu 5 grudnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt VIII K 884/24. Co istotne, wyrok Sądu

Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt

II AKa 30/25, został zaskarżony jedynie w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcia

V KK 462/25

6

zawarte w punktach I oraz III-IV wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15

listopada 2024 r., sygn. akt IV K 135/24, a więc w zakresie tych samych wyroków.

Wskazać zatem trzeba, że w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia

przepisu prawa karnego procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiącego

bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Uregulowany w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. bezwzględny nakaz umorzenia postępowania karnego,

gdy wcześniejsze postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało

prawomocnie zakończone (res iudicata), dotyczy również postępowań w przedmiocie

wydania wyroku łącznego (zob. wyrok SN z dnia 24 lipca 2024 r., V KK 181/24).

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uwzględniając kasację Prokuratora

Generalnego wniesioną na korzyść skazanego, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

w zaskarżonej części i rozstrzygnięcia zawarte w punktach I, III i IV wyroku Sądu Okręgowego

w Gdańsku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. postępowanie w przedmiocie wydania

wyroku łącznego w tym zakresie umorzył.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k w zw. z art. 637a

k.p.k. i art. 638 k.p.k., obciążając nimi Skarb Państwa.

Antoni Bojańczyk Anna Dziergawka Stanisław Stankiewicz

[WB]

[a.ł]