Sąd Najwyższy wyłączył sędzię Małgorzatę Bednarek z kasacji skazanego A. R.

Obrońca skazanego A. R. pismem z dnia 22 kwietnia 2026 r. złożył wniosek

o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek od rozpoznania

sprawy kasacyjnej V KK 485/24, sygnalizując że w stosunku do tej sędzi występują

okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej

bezstronności w niniejszej sprawie, a mianowicie fakt powołania przez Prezydenta

RP na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady

Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia

2017 r., zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych

ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), co w przypadku wydania rozstrzygnięcia przez Sąd

Najwyższy z udziałem tej sędzi może skutkować naruszeniem art. 6 ust. 1

V KK 485/24

2

Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Autor

wniosku wskazał ponadto, że SSN Małgorzata Bednarek miałaby orzekać o

zasadności kasacji, w której podniesiono zarzut dotyczący takiej samej wadliwości

powołania jednego z sędziów Sądu odwoławczego, co pozostaje w sprzeczności z

zasadą nemo iudex in causa sua.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w

procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było

przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej

oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020

r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w

uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I

KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia

ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że

mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1

k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie

mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki

skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu

ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22,

LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia

2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). W tym kontekście Sąd

Najwyższy podziela stanowisko o braku zapewnienia powyższych standardów

przez skład orzekający z udziałem SSN Małgorzaty Bednarek, wyrażone m.in. w

postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt II KK 44/21,

i w tym zakresie wystarczające jest odesłanie do szczegółowych rozważań

zaprezentowanych w powołanym orzeczeniu. Wyłączenie sędziego jest tym

bardziej uzasadnione, jeśli zważy się dodatkowo na fakt, że w kasacji odwołano się

V KK 485/24

3

do takiej samej wadliwości powołania jednego z sędziów Sądu Apelacyjnego w

Gdańsku, co SSN Małgorzaty Bednarek, która – w konsekwencji przydzielenia jej

niniejszej sprawy – orzekałaby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in

propria causa.

Na marginesie należy wskazać, że udział w rozpoznawaniu spraw sędziów

Sądu Najwyższego, powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w

składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może rodzić

odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC

(zob. skargi w sprawach Dudek i Lazur i I.G. przeciwko Polsce i 19 innych skarg, nr

41097/20, 42668/21 i 19 innych).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[J.J.]

[r.g.]

Kazimierz Klugiewicz