Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku wobec M.P. i Ł.P. do czasu rozpoznania kasacji

W dniu 12 listopada 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońcy

skazanych M.P. i Ł.P. W każdym z tych środków obrońca zaskarżył wyrok sądu

odwoławczego w całości na korzyść strony, którą reprezentuje, zarzucając w obu

kasacjach: 1) uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegające na

nienależytym obsadzeniu sądu drugiej instancji; 2) rażące naruszenie art. 410 k.p.k.

w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k.; 3) rażące

naruszenie art. 7 k.p.k.; 4) rażące naruszenie art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w

zw. z art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. W obu kasacjach obrońca

V KK 512/25

2

sformułował również wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku

wobec każdego ze skazanych. Argumentując zasadność wniosków zgłoszonych w

tym przedmiocie, obrońca odwołał się do wagi i oczywistej zasadności

awizowanych zarzutów kasacyjnych. Podniósł nadto, że skazana M.P. oczekuje na

osadzenie w zakładzie karnym, bowiem sądy oddaliły jej wnioski o odroczenie

wykonania kary. Odnosząc się natomiast do Ł.P. podał, że skazany od początku

maja 2025 r. przebywa w zakładzie karnym. W ocenie obrońcy powyższa sytuacja

negatywnie wpływa nie tylko na życie obojga skazanych, ale również na sytuację

osobistą i materialną 15-letniej córki skazanych – D.P. W tym stanie rzeczy obrońca

uznał złożone wnioski o wstrzymanie wykonania orzeczenia za w pełni zasadne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zasadnie wskazuje się, że

zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. powinno mieć charakter

wyjątkowy, gdyż stanowi ona odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności

wyroków (vide art. 9 § 2 k.k.w.). Z tych też względów wstrzymanie wykonania

orzeczenia zaskarżonego kasacją możliwe jest wówczas, gdy ranga zarzutów

podniesionych w tym nadzwyczajnym środku zaskarżenia i wysoki stopień ich

uprawdopodobnienia prowadzi do wniosku, że wykonywanie kary przed

rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w

zasadzie nieodwracalne skutki i tym samym łączyłoby się z wyraźnym,

nieuzasadnionym pokrzywdzeniem skazanego (zob. m.in. postanowienie SN z 24

stycznia 2023 r., III KK 645/22; postanowienie SN z 9 września 2024 r., II KK

275/24). Wobec tego samo ryzyko odbycia kary przez skazanego przed

rozpoznaniem kasacji, bez powiązania tej okoliczności z oczywistą zasadnością

zarzutów kasacyjnych, nie stanowi dostatecznej podstawy do wstrzymania

wykonania wyroku.

Odnosząc powyższe uwagi do treści wniosków złożonych w niniejszej

sprawie należy stwierdzić, że wstępna kontrola podstaw oraz argumentacji zawartej

w kasacjach wniesionych na korzyść skazanych M.P. i i Ł.P. – dokonana w zakresie

niezbędnym dla oceny zasadności wstrzymania wykonania kary – nie wskazuje na

zaistnienie przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji przewidzianej

V KK 512/25

3

w art. 532 § 1 k.p.k. Skarżący co prawda podnieśli w obu kasacjach zarzut

bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu ad quem,

niemniej jednak awizowane uchybienie nie skutkuje w świetle orzecznictwa Sądu

Najwyższego automatycznie zaistnieniem przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Pozostałe zaś zarzuty dotyczą wadliwości związanych z innym rażącym

naruszeniem prawa i również nie są na tyle oczywiste, aby na tym etapie

przesądzać o ich zasadności czy niezasadności. Ocena ewentualnej skuteczności

wszystkich zarzutów oraz tego czy w przedmiotowej sprawie doszło do uchybień

wskazywanych przez obrońców, wymaga szczegółowej i pogłębionej analizy akt

sprawy, którą Sąd Najwyższy przeprowadzi w chwili rozpoznania wniesionych

kasacji. Takiej oceny nie można bowiem dokonywać na etapie rozpoznania

wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, tj. na przedpolu

merytorycznego rozpoznania kasacji w sytuacji, gdy podniesione zarzuty nie

wskazują „na pierwszy rzut oka”, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w

całokształt materiału dowodowego zawisłej sprawy, na ich niewątpliwą zasadność.

Natomiast w aspekcie ogólnikowo przedstawionej sytuacji osobistej i

rodzinnej skazanych należy wyjaśnić, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego

słusznie uznano, że tego rodzaju okoliczności nie uzasadniają zastosowania

instytucji z art. 532 k.p.k. Mogą natomiast stanowić podstawę do skorzystania przez

skazanych z instytucji prawa karnego wykonawczego w postaci odroczenia

wykonania kary czy przerwy w jej wykonaniu (zob. m.in. postanowienie SN z dnia

16 sierpnia 2023 r., IV KK 281/23; postanowienie SN z dnia 23 listopada 2023 r., V

KK 501/23; postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 2020 r., IV KK 127/20;

postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2022 r., III KK 241/22). W tym kontekście dla

oceny zasadności wstrzymania wykonania orzeczenia w trybie art. 532 k.p.k. nie

ma znaczenia to, że wyżej wskazane kroki osoba skazana już podjęła i odmówiono

jej zastosowania instytucji przewidzianych na gruncie prawa karnego

wykonawczego.

Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia złożonych

przez obrońcę wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Podkreślić trzeba, iż przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie przesądza o treści

przyszłego rozstrzygnięcia co do wniesionych kasacji, która to kwestia – jak

V KK 512/25

4

wskazano wyżej – będzie przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu,

po szczegółowej analizie materiałów sprawy. Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w

oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie stanowi swoistego prejudykatu

w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden sposób nie rzutuje ono na

kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do kasacji. Nie oznacza nawet, iżby

procesowo niedopuszczalne było w przyszłości uznanie zarzutów postawionych w

kasacji za oczywiście zasadne (zob. postanowienie SN z dnia 11 marca 2022 r., III

KO 12/22).

Jedynie na marginesie należy zauważyć, że wniosek o wyłączenie sędziego

referenta, jaki został złożony w niniejszej sprawie, dotyczy w istocie rozpoznania

wniesionych kasacji, nie zaś kwestii incydentalnych, do których należy ocena

zasadności wniosków o wstrzymanie wykonania orzeczenia (por. postanowienie SN

z dnia 16 lutego 2022 r., IV KK 460/19, postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., V

KK 84/25; postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., IV KK 16/25). Zgodnie zaś z art.

42 § 3 zd. 3 k.p.k., w przypadku wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy,

czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku staną się

bezskuteczne.

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji.

Paweł Kołodziejski

[WB]

[a.ł]