Sąd Najwyższy nie zwiększył Ł.B. kosztów obrony z 720 zł do 6 tys. zł

Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt V KK 569/25, Sąd

Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez

prokuratora w sprawie Ł.B. i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Ł.B. kwotę 720

zł oraz obciążył wydatkami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.

Pismem, które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 18 maja 2026 r., Ł.B.,

poprzez swojego obrońcę z wyboru, wystąpił do Sądu Najwyższego o zwrot

kosztów z tytułu jego ustanowienia na potrzeby postępowania kasacyjnego. Jak

wskazano we wniosku zakres czynności obrońcy obejmował analizę akt sprawy i

zarzutów kasacyjnych oraz sporządzenie odpowiedzi na kasację. Do wniosku

załączono kserokopię umowy na kwotę 6 000 zł brutto.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

V KK 569/25

2

Przedmiotowy wniosek nie mógł zostać uwzględniony.

Wprawdzie wobec nieuwzględnienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia

wniesionego wyłącznie przez prokuratora, to Skarb Państwa pokrywa koszty

procesu (art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.), a do tych zgodnie z art. 616 §

1 pkt 2 k.p.k. należą uzasadnione wydatki strony, w tym z tytułu ustanowienia w

sprawie jednego obrońcy, to jednak nie oznacza, że rozpatrywany wniosek

zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o

adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1564), opłaty za czynności adwokackie

ustala umowa z klientem. Niemniej jednak od dawna nie budzi wątpliwości w

orzecznictwie Sądu Najwyższego, że umowa ta jest wiążąca tylko w relacji

pomiędzy obrońcą będącym adwokatem i jego mocodawcą. Ustalona w umowie

wysokość opłat za czynności adwokackie nie musi stanowić podstawy zasądzenia

przez sąd poniesionych przez tę stronę kosztów zastępstwa prawnego (zob. np.

postanowienia SN: z dnia 12 marca 2019 r., VI KZ 4/19 czy z dnia 18 lutego 2020 r.,

V KK 534/18). W rozpoznawanej sprawie nie jest więc ona dla Sądu Najwyższego

wiążąca.

Gdy chodzi o zasądzenie na rzecz strony omawianych kosztów Sąd

Najwyższy zobligowany jest natomiast do uwzględnienia treści rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 215). Należy w tym miejscu

zauważyć, że aktywność obrońcy w tej sprawie sprowadzała się do analizy akt

sprawy i zarzutów kasacji oraz sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na kasację

prokuratora. W rozprawie kasacyjnej obrońca już nie uczestniczyła.

Jak wynika z § 15 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, opłaty

stanowiące podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego i kosztów

adwokackich ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w

rozdziałach 2-4, z czego wnosić należy, że są one podstawą do ustalenia

wynagrodzenia.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się przy tym, że z uwagi na

brak określenia stawki wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na kasację -

przy uwzględnieniu § 20 wskazanego rozporządzenia - stosować należy przepis §

V KK 569/25

3

11 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia, określający stawki minimalne przewidziane

m.in. dla czynności polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do

wniesienia kasacji - a zatem czynności najbardziej zbliżonej do sporządzenia

odpowiedzi na kasację (zob. np. postanowienia SN: z dnia 29 września 2020 r., IV

KK 603/19 czy z dnia 22 marca 2021 r., IV KK 574/20). Jak już wskazano, Sąd

Najwyższy w sprawie niniejszej postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2026 r., zasądził

już od Skarbu Państwa na rzecz Ł.B. kwotę 720 zł.

Obecnie obrońca domaga się zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz Ł.B.

kwoty 6 000 zł brutto (wskazane rozporządzenie nie zawiera podstawy do

podwyższenia ustalonych kosztów obrony o kwotę podatku od towarów i usług),

stosownie do zawartej ze stroną umowy. Obrońca pomija jednak, że doszło już do

zasądzenia na rzecz tej strony kwoty 720 zł. Nadto zaś, podnosi, że wskazana

kwota uzasadniona jest nakładem pracy obrońcy, który był znaczny i obejmował

szczegółową analizę kwestii związanych z dopuszczalnością przypisania w realiach

sprawy przestępstwa z art. 244 k.k. i stosownego orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Jak podkreśliła obrońca, sporządzona odpowiedź na kasację „miała charakter

merytoryczny i odnosiła się szczegółowo do wszystkich zarzutów” kasacji.

Należy zauważyć, że opłatę ustala się w wysokości przewyższającej stawkę

minimalną wówczas, gdy uzasadniają to określone rozporządzeniem okoliczności,

w szczególności wymagany nakład pracy adwokata oraz rodzaj i zawiłość sprawy

(15 ust. 3). W orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że sąd może kontrolować

wysokość żądanego przez stronę wynagrodzenia adwokata (radcy prawnego) w

zakresie przekraczającym stawki minimalne, określone w przepisach wskazanych

w rozporządzeniu, przy czym kontrola ta dokonywana ma być przy uwzględnieniu

właśnie rodzaju i stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy obrońcy lub

pełnomocnika (zob. np. postanowienie SN z dnia 23 marca 2011 r., I KZP 1/11).

Obrońca domaga się kwoty 6 000 zł, choć zasądzenie takiej kwoty z istoty

sprawy było niemożliwe. Przepis § 15 ust. 3 rozporządzenia daje co prawda

możliwość ustalenia opłaty w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, ale

ogranicza ją do sześciokrotności tejże stawki, tj. przy przyjętym tu kierunku

interpretacji - do kwoty 4 320 zł (720 zł x 6).

Wbrew twierdzeniom obrońcy, również nakład pracy i charakter sprawy nie

V KK 569/25

4

wymagał zasądzenia opłaty w wyższej wysokości aniżeli 720 zł. Sprawa ta

dotyczyła występku z art. 244 k.k., a jej akta obejmowały jedynie 2 tomy.

Podkreślanie przez obrońcę, że sporządzona odpowiedź miała charakter

merytoryczny i odnosiła się – po analizie przez obrońcę materiałów sprawy oraz

orzecznictwa Sądu Najwyższego – do wszystkich zarzutów w żadnym razie nie

przemawia za uwzględnieniem wniosku, skoro merytorycznego odniesienia się do

zarzutów należy oczekiwać od każdej odpowiedzi sporządzonej przez adwokata.

Nie sposób zatem przyjmować, że realia sprawy wymagały ponadprzeciętnego

nakładu pracy, nawet przy akcentowanej konieczności sięgania do zapatrywań

orzecznictwa. Tego typu czynności z reguły nie stanowią przejawu nadzwyczajnego

zaangażowania przy przygotowaniu odpowiedzi na kasację, lecz są raczej normą.

Nie wykazano zatem we wniosku, że koszty powinny zostać zasądzone w wyższej

aniżeli 720 zł wysokości (zwłaszcza, że obrońca nie załączył stosownych faktur czy

paragonów potwierdzających ich poniesienie, lecz jedynie kopię umowy z klientem

z dnia 8.12.2025 r., z której wynika, że wynagrodzenie będzie płatne do

zakończenia postępowania przed Sądem Najwyższym).

Uwzględniając powyższe orzeczono, jak na wstępie.

Dariusz Świecki

[WB]

[r.g.]