SN nie znalazł podstaw do wznowienia z urzędu procesu skazanego T.G.

Sąd Okręgowy w Gdańsku w dniu 19 sierpnia 2021 r. wydał wobec T.G.

wyrok w sprawie o sygn. akt XIV K 191/18, którym skazał go za przestępstwo z art.

197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Wyrok ten został utrzymany w mocy

wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt II AKa

5/22.

V KO 16/26

2

Pismem datowanym 5 stycznia 2026 r. adresowanym do Sądu Apelacyjnego

w Gdańsku, nazwanym jako „Wniosek”, skazany T. G., powołując się na art. 540 §

3 k.p.k., wystąpił o wznowienie postępowania w dotyczącej go sprawie, uchylenie

prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2023 r.,

sygn. akt II AKa 5/22 i „przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

właściwemu sądowi w składzie zgodnym z prawem”. W uzasadnieniu wskazał, że

„powodem wniosku jest to, że w składzie orzekającym Sądu Okręgowego w

Gdańsku brał udział sędzia powołany przez tzw. nową Krajową Radę Sądownictwa

(tzw. neosędzia), co jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE

(m.in. wyrok z 15 lipca 2021 r., C-791/19) oraz Europejskiego Trybunału Praw

Człowieka (m.in. wyrok z 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek p. Polsce)

stanowi naruszenie prawa do sądu ustanowionego ustawą i prawa do rzetelnego

procesu (art. 6 EKPC)”. Skazany, nie wymieniając nazwiska sędziego, podał, że ma

na myśli przewodniczącą składu orzekającego; z akt sprawy wynika, że była nią

sędzia delegowana do Sądu Okręgowego w Gdańsku X. Y.

Chociaż skazany po nawiązaniu do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości

Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jako podstawę prawną

swojego wystąpienia powołał art. 540 § 3 k.p.k., mówiący o wznowieniu

postępowania w następstwie rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, to mając

w polu widzenia art. 118 § 1 k.p.k. pismo skazanego należało potraktować jak

sygnalizujące zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego na

nienależytej obsadzie sądu, a skoro wznowienie postępowanie z tego powodu

może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony (zob. uchwała składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05 i in.), w

konsekwencji jako stanowiące zgłoszoną w trybie art. 9 § 2 k.p.k. sygnalizację

potrzeby wznowienia postępowania z urzędu, o czym jest mowa w art. 542 § 1 i 3

k.p.k.

Skazany ma rację, że sędzia X. Y. do pełnienia urzędu na stanowisku

sędziego Sądu Okręgowego w Gdańsku została powołana przez Prezydenta RP na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (uchwała nr [...] z dnia [...] 2021 r.), której

skład został ukształtowany wadliwie, bo w trybie określonym przepisami ustawy z

dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

V KO 16/26

3

niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Pozostaje to jednak bez

znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem wyrok skazujący T. G. wspomniany

Sąd wydał przed datą powołania sędzi X. Y. na stanowisko sędziego Sądu

Okręgowego w Gdańsku. W wyroku podano, że składowi orzekającemu

przewodniczy „Sędzia del. X. Y.”, a ze wspomnianej uchwały KRS wynika, że

delegowanie sędzi do Sądu Okręgowego w Gdańsku nastąpiło z dniem 1 grudnia

2018 r. W czasie delegowania Pani X. Y. formalnie była sędzią Sądu Rejonowego

w Gdyni, zaś jej nominacja sędziowska, pierwotnie do Sądu Rejonowego w Mławie,

miała miejsce w czerwcu 2009 r. i nie może nasuwać zastrzeżeń. Uwzględniając

nadto, że sam fakt zasiadania w składzie sądu sędziego delegowanego z sądu

niższej instancji nie skutkuje uchybieniem z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 maja 2022 r., II KK 185/22; z dnia 23

czerwca 2022 r., IV KK 164/22; z dnia 13 lipca 2022 r., IV KO 1/22 i in.), jak

również, że wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku zapadł w sprawie T. G. przed

wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku dotyczącego

delegowania sędziów (chodzi o wyrok z dnia 16 listopada 2021 r. w sprawach C

748/19 do 754/19), należy uznać, że w omawianej sprawie nie zachodzi

konieczność wznowienia z urzędu postępowania z powodu nienależytej obsady

Sądu pierwszej instancji.

Trzeba również odnotować, że wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia

31 maja 2023 r., sygn. akt II AKa 5/22, był zaskarżony kasacją wniesioną przez

obrońcę skazanego. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r., V KK

158/24, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, co w kontekście wystąpienia

skazanego ma znaczenie z uwagi na treść art. 536 k.p.k. Przepis ten nakazuje

Sądowi Najwyższemu badanie, nawet jeżeli zarzut nie został w kasacji postawiony,

czy w sprawie nie wystąpiło uchybienie określone w art. 439 k.p.k. Oddalenie

kasacji każe uznać, że uchybienia tego nie stwierdzono.

Dodatkowo należy wspomnieć, że większość pisma T. G. nie dotyczy

sygnalizowanego uchybienia nienależytej obsady Sądu meriti, a przebiegu procesu

i oceny przeprowadzonych w jego toku dowodów, która doprowadziła do wydania

błędnego, zdaniem skazanego, wyroku. Skazany akcentował, że przewodnicząca

składu sędziowskiego podczas procesu „nie zachowała rzetelności i bezstronności,

V KO 16/26

4

już od początku wykazywała się niebywałą stronniczością”, a „poprzez błąd

konfirmacji i selektywną percepcję doprowadziła do z góry założonego celu, jakim

było wydanie wyroku skazującego”. Kwestia ta była przedmiotem uwagi Sądu

drugiej instancji, jak i rozpoznającego kasację Sądu Najwyższego, a żaden przepis

nie dopuszcza, by obecnie mogła być znowu rozpatrywana.

Co do sposobu procedowania w związku z wystąpieniem skazanego T. G.

należy zaznaczyć, iż Sąd Najwyższy niejednokrotnie wskazywał, że gdy strona (jej

pełnomocnik) wystąpi o rozważenie wznowienia postępowania z urzędu,

utrzymując, iż w sprawie zachodzi któraś z bezwzględnych przyczyn

odwoławczych, w razie niepodzielenia tego poglądu jest dopuszczalne wydanie

przez sędziego zarządzenia o niestwierdzeniu podstaw do wznowienia

postępowania z urzędu (zob. np. uzasadnienie wspomnianej uchwały Sądu

Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05; postanowienie z dnia 7 grudnia

2021 r., V KZ 39/21, nadto zarządzenie sędziego SN z dnia 27 kwietnia 2023 r., II

KO 33/23).

Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak na wstępie.

Zbigniew Puszkarski

[WB]

[r.g.]