Sąd Najwyższy przekazał sprawę pracownika sądu z Łodzi do Piotrkowa Trybunalskiego

Postanowieniem z dnia 14 września 2025 r., sygn. akt IV K 957/25, Sąd

Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wystąpił do Sądu Najwyższego z

wnioskiem o rozważenie możliwości przekazania sprawy A. Ś. do rozpoznania

innemu sądowi równorzędnemu, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., z uwagi na dobro

wymiaru sprawiedliwości.

V KO 191/25

2

W uzasadnieniu wystąpienia podniesiono, że postępowanie w przedmiotowej

sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez Prezesa i Dyrektora Sądu

Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zawiadomienia o możliwości

popełnienia przestępstwa przez A. Ś. , pracownika ww. Sądu. Prokurator oskarżył A.

Ś. o czyn z art. 266 § 1 k.k. w zw. z art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o

ochronie danych osobowych (Dz. U. 2019, poz. 1781 tj.) w zw. z art. 11 § 2 k.k. w

zw. z art. 12 § 1 k.k., zaś w akcie oskarżenia jako pokrzywdzeni zostali wskazani P.

M. oraz Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. Nadto, pismem z dnia 24

lipca 2025 r. pełnomocnik procesowy ww. Sądu Rejonowego, złożył oświadczenie o

działaniu w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

W ocenie Sądu wnioskującego z uwagi na charakter sprawy, w interesie

wymiaru sprawiedliwości jest to, aby kwestia odpowiedzialności karnej oskarżonej

„została rozpoznana przez taki sąd, który nie był jej pracodawcą, w którym nie

miało dojść do popełnienia przestępstwa i który nie pełni równocześnie funkcji

oskarżyciela posiłkowego”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Inicjatywa Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasługuje na

uwzględnienie.

Przepis art. 37 § 1 k.p.k., statuując wyjątek od zasady rozpoznawania

sprawy przez sąd miejsca popełnienia przestępstwa, ma na względzie takie

sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać

przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob.

postanowienie SN z 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68).

Do okoliczności takich bez wątpienia należy sytuacja, w której jako pokrzywdzony w

sprawie występuje (lub może wystąpić) sąd miejscowo właściwy, a także sytuacja,

w której postępowanie dotyczy pracowników tegoż sądu w związku z

wykonywanymi przez nich obowiązkami służbowymi. W judykaturze od dawna

wskazuje się, że w takim układzie procesowym niewątpliwie „dobro wymiaru

sprawiedliwości” przemawia za przekazaniem sprawy innemu, niż miejscowo

właściwy, sądowi rejonowemu, gdyż zachodzą uzasadnione podejrzenia, że

postronny, ale i obiektywny, obserwator określonego postępowania sądowego

mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i

V KO 191/25

3

bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, stosownie do zasady

nemo iudex in causa sua (nemo iudex re sua) [zob. postanowienia SN: z 29

października 1991 r., III KO 109/91; z 17 stycznia 2003 r., V KO 78/02; z 17

listopada 2004 r., V KO 70/04; z 17 stycznia 2008 r., V KO 90/07; z 10 stycznia

2007 r., V KO 107/06; z 16 lipca 2013 r., III KO 52/13; z 28 listopada 2018 r., IV KO

87/18; z 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21].

W świetle powyższych uwarunkowań, skoro Sąd Rejonowy dla Łodzi-

Śródmieścia w Łodzi występuje w przedmiotowej sprawie charakterze

pokrzywdzonego, to Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko

podzielić wyrażone w postanowieniu Sądu wnioskującego stanowisko. Realia

niniejszej sprawy tworzą bowiem szczególny zbieg podmiotowych i przedmiotowych

przesłanek, uzasadniających potrzebę odstąpienia od reguł określających

właściwość sądu. Należy też podkreślić, że fakt przekazania sprawy nie oznacza

bynajmniej swoistej „dyskwalifikacji” Sądu miejscowo właściwego, lecz jest jedynie

potwierdzeniem przez Sąd Najwyższy zasadnej inicjatywy tegoż Sądu, że

przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu stworzy lepsze warunki dla

trafnego rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności prawnej.

Z tych powodów Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim, działającemu poza

obszarem właściwości Sądu Okręgowego w Łodzi.

[J.J.]

[a.ł]

Stanisław Stankiewicz