Sąd Najwyższy odmówił wszczęcia z urzędu wznowienia sprawy skazanego

Skazany K.S. w piśmie z 19 stycznia 2026 r. sygnalizującym konieczność

wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 września 2020 r., sygn. akt II AKa

104/20, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim

z dnia 20 grudnia 2019 r., sygn. akt III K 103/19, wskazał na wystąpienie

bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z

wadliwie ukształtowanym składem sądów obu instancji orzekających w jego

sprawie i oświadczył, że żąda wznowienia postępowania oraz uchylenia „wydanego

wyroku przy błędnie osadzonym sądzie Neosędziowskim”.

Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania

sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam

V KO 48/26

2

przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest

także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3

k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek sygnalizacyjny.

Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3

połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020.

Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt

4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana

na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej

Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017

r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw,

jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach,

do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii

Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia

„okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z

organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu

na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na

stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do

wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych

standardów bezstronności i niezależności.

W tej sprawie autor sygnalizacji, poza stwierdzeniem o „Neo-sędziowskim

składzie” Sądu Apelacyjnego i Sądu Okręgowego nie wskazał na istnienie żadnych

takich okoliczności, które mogłyby wiążąc się z sędzią X. Y., jedynym sędzią ze

składu Sadu odwoławczego powołanym na stanowisko z udziałem

niekonstytucyjnie ukształtowanego KRS. Nie są one także znane Sądowi

Najwyższemu z urzędu. W składzie Sądu Apelacyjnego w Łodzi zasiadali nadto

sędziowie powołani z udziałem prawidłowo ukształtowanego KRS: X.1 Y.1 i X.2 Y.2

Dodać należy, że z kolei wyrok Sądu I instancji zapadł przed wydaniem uchwały 3

połączonych Izb SN w sprawie BSA I-4110-1/2020, a więc nie mogła ona mieć do

V KO 48/26

3

niego zastosowania, nawet gdyby wykazano istnienie dodatkowych okoliczności,

których w sygnalizacji nie wskazano.

W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja

nie wykazała podstaw do stwierdzenia by ujawniona została przesłanka wskazana

w art. 542 § 3 k.p.k., a zatem wznowienie postępowania jest w tym trybie

pozbawione podstaw.

Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie.

Paweł Wiliński

[WB]

[r.g.]