Sąd Najwyższy nie wznowił z urzędu sprawy P.F. o wadliwą obsadę sądu

Pismem z dnia 23 marca 2026 r. (data sporządzenia pisma) skazany P.F.

zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 3 marca 2026 r.,

sygn. akt II AKa 404/25, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku

z dnia 1 października 2025 r., sygn. akt II K 47/24. Jako podstawę wznowieniową

wnioskodawca wskazał fakt, iż w jego sprawie orzekał nieprawidłowo powołany

sędzia X. Y., przez co mogło dojść do naruszenia standardu niezawisłości i

bezstronności.

Inicjatywa skazanego nie mogła przynieść oczekiwanego przez niego

rezultatu.

V KO 70/26

2

Na wstępie należy przypomnieć, że już z uchwały składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23

stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110-1/20, wynika, że brak jest podstaw do

twierdzenia, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w

następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po dniu

17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu niezawisłości i

bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w

rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wskazana bezwzględna przyczyna odwoławcza,

zgodnie z treścią powołanej uchwały, zachodzi wyłącznie wtedy, gdy wadliwość

procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia

standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz

art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W

powyższym kontekście należy także przypomnieć, że Sąd Najwyższy w uchwale

składu siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, odnosząc

się do ww. uchwały połączonych Izb również wskazał, że brak jest podstaw do

przyjęcia a priori, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w

następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17

stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a

każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że w świetle ww. uchwał, dla wykazania zaistnienia

w konkretnej sprawie stanu określanego mianem „nienależytej obsady sądu” nie

wystarczy odwołać się do instytucjonalnej nieprawidłowości powoływania sędziów

na podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w

składzie ustanowionym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. 2018, poz. 3).

Konieczne jest bowiem wykazanie in concreto, że sędzia nie gwarantował

chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy

uczynić odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w obu ww.

uchwałach Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31

sierpnia 2022 r., II KK 85/22, zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

24 sierpnia 2022 r., III KK 216/22, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22

czerwca 2022 r., sygn. akt V KK 171/22). Tego rodzaju okoliczności w ww. piśmie

V KO 70/26

3

nie wskazano. Nie stwierdzono ich również z urzędu. Uzupełniająco należy przy

tym stwierdzić, że Sąd Najwyższy nie dopatrywał się bezwzględnych przyczyn

odwoławczych w innych sprawach rozpoznawanych przez sąd, w którego składzie

zasiadał ww. sędzia (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23

października 2024 r., V KK 190/24 oraz z dnia 28 lutego 2025 r., V KK 27/25).

Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak wyżej.

Dariusz Kala

[WB]

[r.g.]