Spór o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Postanowieniem z dnia 5 maja 2026 r., sygn. akt II K 245/25, Sąd Rejonowy

w Kaliszu wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania

innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy G.Z., oskarżonego o

popełnienie przestępstwa z art. 212 § 1 k.k.

W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że oskarżycielka prywatna X. Y. jest

sędzią Sądu Apelacyjnego w Łodzi, w którego okręgu znajduje się Sąd Rejonowy w

Kaliszu. Podniesiono również, że właściwość tego Sądu została ustalona

postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2025 r., V KO 29/25, a z

V KO 98/26

2

uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że zamiarem Sądu Najwyższego było

przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi spoza apelacji łódzkiej.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Wniosek nie jest zasadny i dlatego nie został uwzględniony. Wskazać należy,

że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od

zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w

razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie

sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób

realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o

braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym

sądzie. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. Nie można uznać,

że tworzy ją już sam fakt, że oskarżycielką prywatną jest sędzią Sądu Apelacyjnego

w Łodzi.

Zauważyć trzeba, że kwestia właściwości delegacyjnej Sądu Rejonowego w

Kaliszu została już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27

lutego 2025 r., V KO 29/25, a w wystąpieniu Sądu Rejonowego w Kaliszu nie

wskazano żadnych nowych okoliczności, które zaistniałyby po wydaniu tego

orzeczenia i uzasadniały skorzystanie kolejny raz z instytucji określonej w art. 37 §

1 k.p.k.

Okoliczności takiej nie stanowi zawarte w uzasadnieniu wymienionego wyżej

postanowienia Sądu Najwyższego stwierdzenie o położeniu Sądu Rejonowego w

Kaliszu w innej apelacji niż miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy Sąd

Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, które w ocenie Sądu występującego z

inicjatywą z art. 37 § 1 k.p.k. świadczy o intencji przekazanie sprawy do

rozpoznania sądowi równorzędnemu spoza apelacji łódzkiej.

Nie negując wadliwości konstatacji zawartej w postanowieniu Sądu

Najwyższego z dnia 27 lutego 2025 r., gdyż Sąd Rejonowy w Kaliszu należy do

apelacji łódzkiej, stwierdzić trzeba, iż nie ma ona takiego znaczenia, jakie nadaje

mu, za stanowiskiem obrońcy oskarżonego, Sąd Rejonowy w Kaliszu. Tym co

V KO 98/26

3

zdecydowało o uwzględnieniu inicjatywy Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia

w Łodzi były przede wszystkim okoliczności związane z orzekaniem i funkcjami

pełnionymi w przeszłości przez oskarżycielkę prywatną jako sędzia sądów leżących

w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Łodzi. Względy tego rodzaju nie

zachodzą w odniesieniu do Sądu Rejonowego w Kaliszu. Sąd ten nie leży we

właściwości Sądu Okręgowego w Łodzi. Co więcej, sądem wyższego rzędu w

stosunku do Sądu Rejonowego w Kaliszu, właściwym do rozpoznawania

ewentualnych środków zaskarżenia składanych w rozpoznawaj sprawie nie jest ani

Sąd Apelacyjny w Łodzi, gdzie aktualnie orzeka sędzia X. Y. (która zresztą nie

orzeka w pionie karnym i nie pełni funkcji z zakresu nadzoru administracyjnego,

który mógłby być postrzegany - mimo braku oparcia w systemie organizacyjnym

sądownictwa powszechnego - jako nadzór hierarchiczny, czy też służbowy nad

Sądem Rejonowym w Kaliszu), ani Sąd Okręgowy w Łodzi, w którym orzekała w

przeszłości, lecz Sąd Okręgowy w Kaliszu.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[WB]

[r.g.]