Kasacja skazanego na ograniczenie wolności nie trafi do Sądu Najwyższego

Wyrokiem z dnia 26 maja 2025 r., sygn. akt V Ka 466/25, Sąd Okręgowy w

Łodzi utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z

dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt VI K 975/23, którym to wyrokiem M. N. skazany

został za przestępstwo określone w art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. na karę 3

miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania

V KZ 13/26

2

nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w

stosunku miesięcznym.

Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego

podnosząc w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego: art. 433 § 2 k.p.k. w zw.

z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., w zw. z art. 5 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w

zw. z art. 410 k.p.k. (pkt 1 lit. a kasacji), art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 2 k.p.k.

(pkt 1 lit. b kasacji) oraz art. 440 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 i 4 k.p.k. (pkt 1 lit. c

kasacji).

W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroków Sądów drugiej

oraz pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

ewentualnie uchylenie wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego.

Zarządzeniem z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt V WKK 60/25,

Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Łodzi

na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. odmówił przyjęcia

kasacji.

Zarządzenie to zaskarżył obrońca skazanego, zarzucając w nim: „rażące

naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 523 § 1 k.p.k. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez

Sąd, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wypełnienia dyspozycji

„innego rażącego naruszenia prawa" określonego w cytowanej regulacji i

tym samym odmowę przyjęcia Kasacji mimo tego, iż treść obu wyroków

była rażąco niesprawiedliwa, co wynikało ze sposobu prowadzenia procesu

w obu instancjach oraz sposobu w jaki przeprowadzono postępowanie

dowodowe i oceniono zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który

nie przesądzał o winie skazanego, co z kolei wymagało ingerencji Sądu w

zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz ponownego

rozważenia go w świetle okoliczności faktycznych zachodzących w

przedmiotowej sprawie, czego Sąd zaniechał. W konsekwencji utrzymano w

mocy wyrok rażąco niesprawiedliwy, co - zgodnie z art. 440 k.p.k. - nie

powinno było mieć miejsca,

2. 530 § 2 k.p.k. przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyjęcia

Kasacji w sytuacji, gdy w rzeczywistości oparto ją o przesłankę „innego

V KZ 13/26

3

rażącego naruszenia prawa" określoną w art. 523 § 1 k.p.k. co implikowało

jej przyjęcie i rozpoznanie bowiem na skutek oceny materiału dowodowego

przez Sąd I i II instancji i naruszeń w zakresie procedury związanej z

gromadzeniem i oceną materiału dowodowego ostał się wyrok rażąco

niesprawiedliwy,

3. art. 6 k.p.k. w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 6 ust. 3 lit. c)

Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przez ich niezastosowanie i tym

samy faktyczne pozbawienie skazanego prawa obrony oraz do rzetelnego i

prawidłowego rozpatrzenia sprawy w oparciu o zastosowanie procedury z

należytą starannością, przede wszystkim zaś przez skrupulatną ocenę

materiału dowodowego”.

Przy tak sformułowanych zarzutach autor zażalenia wniósł o uchylenie

zaskarżonego zarządzenia w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie jest bezzasadne i to w stopniu oczywistym.

Żaden z podniesionych w nim zarzutów nie dotyka zasadniczej, z punktu

widzenia podstaw wydanego zarządzenia, kwestii jaką stanowi – w realiach

procesowych tej sprawy – niedopuszczalność przyjęcia kasacji z mocy ustawy (art.

429 § 1 in fine k.p.k.).

W tej sprawie M. N. skazany został prawomocnie na karę ograniczenia

wolności.

Jak trafnie stwierdził to Przewodniczący V Wydziału Karnego Odwoławczego

Sądu Okręgowego w Łodzi w zaskarżonym zarządzeniu, art. 523 § 2 k.p.k.

dopuszcza możliwość wniesienia kasacji na korzyść oskarżonego w wypadku, gdy

oskarżony został prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo

skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej

wykonania.

Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 523 § 4 pkt 1 i 2 k.p.k.

Zgodnie z tą regulacją, ograniczenie z § 2 art. 523 k.p.k. nie dotyczy kasacji

wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadku

określonym w art. 521 k.p.k., a więc kasacji podmiotów szczególnych.

Innymi słowy, w sytuacji wymierzenia skazanemu innej kary niż kara

V KZ 13/26

4

pozbawienia o charakterze bezwzględnym, dopuszczalność kasacji strony

ograniczona została do tych wypadków, gdy w kasacji podniesiono zarzut

wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej i w takim też tylko zakresie

kasacja taka podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy. Natomiast nie jest

dopuszczalna kasacja oparta o zarzuty innego rażącego naruszenia prawa, nawet

wtedy, gdy takie naruszenie wystąpiło i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego

wyroku sądu odwoławczego (art. 519 k.p.k.). Kasacje oparte o tego rodzaju zarzuty

mogą wnieść wyłącznie podmioty wskazane w art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k. Co więcej,

również w razie podniesienia w kasacji strony zarzutu wstąpienia uchybienia

określonego w art. 439 k.p.k. sąd kasacyjny ogranicza się do rozpoznania jedynie

takiego uchybienia, pozostawiając bez rozpoznania inne podniesione w

nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzuty nie mające charakteru bezwzględnych

powodów odwoławczych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia

2013 r., IV KK 40/13).

Taki sposób ograniczenia podstaw kasacji wnoszonej na korzyść został

zaakceptowany przez Trybunał Konstytucyjny (zob. wyrok z dnia 17 maja 2024 r.,

SK 3/03, OTK-A 2004/5/44) i nie zakwestionowano go również w orzecznictwie

organów międzynarodowych działających na mocy umów międzynarodowych

ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską (Europejskiego Trybunału Praw

Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej).

Skoro sprawie M.N. za przypisany mu prawomocnie czyn wymierzono karę o

charakterze wolnościowym, a w kasacji zarzut oparty o uchybienie wskazane w art.

439 k.p.k. nie został podniesiony, kasacja obrońcy była niedopuszczalna z mocy

ustawy, a tym samym decyzję procesowa wydana w zaskarżonym zarządzeniu jest

prawidłowa.

Z tych powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]

V KZ 13/26

5

Tomasz Artymiuk