Sąd Najwyższy uchylił odmowę przyjęcia kasacji, bo nie rozpoznano wniosków skazanego

Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2026r. wyznaczony sędzia Sądu Okręgowego w

Gdańsku odmówił przyjęcia kasacji wywiedzionej przez skazanego K.I.

W złożonym zażaleniu skazany wskazał, że niezasadnie i przedwcześnie

odmówiono przyjęcia jego kasacji, skoro nie rozpoznano jego wniosku o

wyznaczenie obrońcy z urzędu, a także nie rozpoznano wniosku o wyłączenie od

udziału w sprawie sędziego A.H.

Argumenty te należy uznać za zasadne.

V KZ 14/26

2

Jak wynika z akt sprawy pismo skazanego z 19 stycznia 2026r. w pkt 3

(k. 1024) zawiera wniosek o wyłączenie Sędziego A.H., a także wszystkich sędziów

i asesorów Sądu Okręgowego w Gdańsku od rozpoznania wniosku o wyznaczenie

obrońcy. Wniosek ten nie został rozpoznany, a pomimo tego, Sędzia której wniosek

ów dotyczył, podjęła dalsze czynności w sprawie, uznając że pismo skazanego

stanowi zażalenie na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu, który to środek

odwoławczy nie przysługuje z mocy ustawy.

Zgodnie z dyspozycją art. 42§3 k.p.k. sędzia którego dotyczy wniosek

o wyłączenie może podejmować czynności w sprawie, a stają się one

bezskuteczne dopiero po zapadnięciu decyzji o wyłączeniu tego sędziego. Niemniej

rozpoznanie wniosku o wyłączenie musi nastąpić niezwłocznie. Skoro zaś

rozpoznanie takiego wniosku nie nastąpiło w ogóle, czynności procesowe sędziego,

co do którego złożono wniosek o wyłączenie, również muszą być uznane za

bezskuteczne.

Powyższe wprost rzutuje na zarządzenie z dnia 4 marca 2026r. Trudno

jednak nie dostrzec i tego, że pismo skazanego, w którym wnosi o wyznaczenie mu

obrońcy z urzędu i wyłączenie sędziego, wpłynęło do Sądu Okręgowego w dniu 22

stycznia 2026r., a więc przed dniem wydania skarżonego zarządzenia - 23 lutego

2026r.

Tymczasem reakcją na nie było dopiero zarządzenie z dnia 4 marca 2026r.

Zarządzeniem tym, wbrew jednoznacznej treści pisma skazanego, uznano je za

zażalenie na zarządzenie o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu. Trzeba w tym

miejscu zatem postawić pytanie, czy pismo mogło być uznane za środek

odwoławczy skoro taki środek odwoławczy, w tej materii, nie istnieje w polskiej

procedurze karnej? A więc, czy logiczna analiza tego pisma (która zawsze ma na

celu odtworzenie rzeczywistych intencji autora) mogła prowadzić do wniosku ad

absurdum? Co więcej, zwyczajowo przyjmuje się, że o zamiarze skarżenia

świadczy najlepiej złożenie pisma w terminie do zaskarżenia decyzji sądu. W tym

jednak wypadku, pismo skazanego w takim terminie (zakładając, że dla zażaleń

wynosi on 7 dni) nie zostało złożone. Jakie zatem względy przemawiały za tym, że

pismo to nie jest nowym wnioskiem o wyznaczenie obrońcy, a nieprzysługującym

V KZ 14/26

3

zażaleniem? Szczególnie, że zawierało ono rozbudowaną w stosunku do

poprzedniego wniosku argumentację i załączone dokumenty.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu Najwyższego, przyjąć należało, że pismo

skazanego jest nowym wnioskiem o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu i że zawiera

wniosek o wyłączenie od jego rozpoznania Sędziego SO A.H.

Z tych powodów konieczne stało się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Obowiązkiem Sądu Okręgowego będzie rozpoznanie wniosków skazanego, we

właściwym składzie.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na

wstępie.

Jerzy Grubba

[WB]

[a.ł]