Sąd Najwyższy uchylił odmowę przywrócenia terminu, bo sędzia orzekał już w sprawie

Postanowieniem z 11 czerwca 2025 roku, sygn. V Ka 21/25, Sąd Okręgowy

w Łodzi nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego P. K. o przywrócenie terminu

do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu

Okręgowego w Łodzi z 3 kwietnia 2025 roku wydanego w sprawie o sygn. V Ka

21/25.

V KZ 7/26

2

Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł obrońca, zarzucając

naruszenie art. 126 § 1 k.p.k. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że

niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie

uzasadnienia wyroku nastąpiło z przyczyn leżących wyłącznie po stronie

skazanego, podczas gdy przedstawiony we wniosku stan faktyczny wskazywał na

zaistnienie przyczyn niezależnych od skazanego, tj. niepoinformowanie go o

wydanym wyroku przez obrońcę z urzędu oraz brak jakiegokolwiek zawiadomienia

ze strony sądu o rozpoznaniu sprawy w jego nieobecności. Podnosząc powyższy

zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia

i przywrócenie skazanemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i

doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Wywiedzione zażalenie doprowadziło w ramach podjętej kontroli instancyjnej

zaskarżonego orzeczenia do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania. Nastąpiło to jednak na skutek okoliczności dostrzeżonych przez Sąd

Najwyższy z urzędu, albowiem podnoszona w środku odwoławczym argumentacja

nie artykułowała kluczowych okoliczności zaistniałych na przedpolu

merytorycznego rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy zobowiązany był bowiem z urzędu uwzględnić fakt, iż

zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o

sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku zostało wydane przez sędziego,

który uczestniczył w jego wydaniu. Tymczasem art. 40 § 3 k.p.k. stanowi, że sędzia,

który brał udział m. in. w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie

może orzekać co do tej kasacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i literaturze

ukształtował się zaś trafny pogląd, że zawarte w art. 40 § 3 k.p.k. pojęcie

„orzekania co do kasacji” odnosi się nie tylko do rozstrzygania w przedmiocie

merytorycznej zasadności tego nadzwyczajnego środka odwoławczego, ale też do

orzekania w kwestiach okołokasacyjnych, w tym takich, które choćby tylko „blokują”

dostęp do niego. Takim „orzekaniem co do kasacji” jest zatem również orzekanie w

przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sądu

odwoławczego z uzasadnieniem (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 29

stycznia 2014 r., IV KZ 1/14; z 17 stycznia 2017 r., II KZ 48/16; z 29 stycznia 2019

V KZ 7/26

3

r., IV KZ 1/19; z 1 grudnia 2020 r., V KZ 63/20; z 30 października 2023 r., II KZ

55/23; z 23 grudnia 2023 r., II KZ 65/23).

W niniejszej sprawie w składzie sądu, który wydał zaskarżone postanowienie

o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie

pisemnego uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego zasiadał sędzia J.P., który

brał udział w wydaniu przez Sąd Okręgowy w Łodzi w dniu 3 kwietnia 2025 r.

wyroku w sprawie o sygn. akt V Ka 21/25.

Stwierdzenie tej okoliczności przesądza więc o zaistnieniu bezwzględnej

przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. (iudex

inhabilis), co obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia zaskarżonego postanowienia i

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi

niezależnie od podniesionych w zażaleniu zarzutów i wpływu stwierdzonego

uchybienia na treść orzeczenia.

Procedując ponownie sąd ten rozpozna raz jeszcze wniosek obrońcy P. K. o

przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie

uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. V Ka 21/25 w prawidłowo ukształtowanym

składzie.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Najwyższy orzekł jak w

sentencji.

[J.J.]

[a.ł]

Adam Roch