Dokumenty przewozowe oddane z 10-dniowym spóźnieniem. Przewoźnik zapłaci karę 303,93 zł

Uzasadnienie sporządzono w oparciu o przepis art. 505

8 § 4 k.p.c.

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Roszczenie oparto na zastrzeżonej w pkt 8 łączącej strony umowy przewozu z dnia 15 maja 2019r. (zlecenie transportowe Nr (...) – k. 18 – 19) karze umownej na wypadek uchybienia 10 dniowego, licznego od dnia rozładunku, terminu do dostarczenia zleceniodawcy dokumentów potwierdzających wykonanie przewozu. Karę umowną ustalono w wysokości 10 euro za każdy dzień zwłoki.

Zgodnie z art. 483 § 1 k.c., można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

W tym miejscu należy wskazać, że zarzuty pozwanego co do nieważności, tudzież nieistnienia, powyższego porozumienia należało uznać za bezzasadne. Pozwany przyznał, że wykonał zlecony mu przewóz na warunkach określonych w zleceniu Nr (...) (k. 18). Wiązały go zatem warunki przewozu ustalone w przedstawionym mu dokumencie zlecenia transportowego. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 774 k.c. nie wymaga dla umowy przewozu zachowania formy pisemnej. Stąd twierdzenie pozwanego o bezskuteczności zastrzeżenia kary umownej wobec braku pisemnego pokwitowania przez pozwanego zlecenia nie mogły zasługiwać na uwzględnienie. Trzeba dodać, że w zleceniu zastrzeżono jedynie obowiązek pisemnego poinformowania powoda o odmowie przyjęcia zlecenia. Nie może zatem pozwany skutecznie twierdzić, że podjął się wykonania przewozu jednak z wyłączeniem dodatkowych warunków określonych w zleceniu transportowym. To że

essentialia negotii umowy przewozu ograniczają się do określenia przedmiotu i trasy przewozu oraz przewoźnego, nie oznacza, że inne warunki zlecenia nie wiążą stron. Wbrew twierdzeniom pozwanego, ich zastrzeżenie stanowi wyraz realizacji, a nie naruszenia zasady swobody umów z art. 353

1 k.c. Pozwany wykonując przewóz, akceptował wszystkie ustalone w zleceniu warunki, w tym również dotyczące kary umownej. Nie ma też racji pozwany, że kara umowa została określona w sposób nieprecyzyjny – zarzut taki można domniemywać z faktu powołania się na orzeczenie Sądu Najwyższego sygn. akt IV CSK 687/14 dotyczące takiego przypadku. Pkt 8 warunków zlecenia transporotowego określa okoliczności, w jakich kara może być naliczona, jej wysokość (za dzień zwłoki) oraz sposób obliczania. Istotnie w sprawie zastosowanie znajdują przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956r. Konwencja ta określa zasady odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnika, jednak nie pozbawia stron możliwości zarówno uzgodnienia dodatkowych obowiązków jak i zasad odpowiedzialności za ich uchybienie. Art. 41 ust. 1 cyt. Konwencji wyklucza jedynie możliwość umownego wyłączenia lub ograniczenia jej stosowania. W ocenie Sądu, sporna kara umowna w żaden sposób nie uchybia zasadzie wyrażonej w powołanym przepisie. W szczególności nie ogranicza ona ani nie rozszerza odpowiedzialności przewoźnika określonej w art. 17 cyt. Konwencji. Brak przy tym podstaw do twierdzenia, że przepis ten określa zamknięty katalog przypadków za jakie przewoźnik ponosi odpowiedzialność.

Kara umowna jest w istocie postacią ryczałtowego odszkodowania, co oznacza, że dłużnik może zwolnić się z obowiązku jej zapłaty wykazując brak odpowiedzialności zgodne z art. 471 k.c., a to winy w nienależytym wykonaniu zobowiązania. Pozwany jednak nie powołał się skutecznie na takie okoliczności. Pozwany jako przedsiębiorca zobowiązany do podwyższonej staranności (art. 355 § 2 k.c.), przyjmując zlecenie, zobowiązany był do takiego zorganizowania działalności swojego przedsiębiorstwa, aby pojazd wykonujący przewóz mógł powrócić w terminie umożliwiającym przekazanie powodowi dokumentów przewozowych, względnie – aby zostały one przekazane mimo braku powrotu pojazdu (np. przesłane pocztą). Pozwany mógłby się tu powoływać jedynie na opóźnienie w powrocie pojazdu wynikłe z okoliczności od niego niezależnych, czego jednak nie uczynił. Brak podniesienia odpowiednich, zmierzających do obalenia domniemania winy z art. 471 k.c. twierdzeń, czynił wniosek pozwanego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron bezzasadnym a zatem zmierzającym jedynie do przedłużenia postępowania (pomijając już kwestię, że ma on charakter posiłkowy i może być przeprowadzony w uzupełnieniu, a nie w miejsce innych dowodów – art. 299 k.p.c.).

Przewóz został wykonany w dniu 17 maja 2019r., co potwierdza list przewozowy CMR (k. 20). Bezspornym, a znajdującym potwierdzenie w przedstawionych dokumentach w postaci kopii koperty (k. 21) i wydruku systemu śledzenia przesyłek (k. 22 – 23), pozostawało, że pozwany dokumenty zwiane z wykonaniem przewozu dostarczył powodowi w dniu 3 czerwca 2019r. W konsekwencji uchybił uzgodnionemu terminowi do ich przedstawienia o 10 dni, co uprawniało powoda do naliczenia zastrzeżonej kary umownie w łącznej wysokości 70,- EUR i znalazło odzwierciedlenie w wystawionej pozwanemu nocie obciążeniowej (k. 24). Powód kary umownej żądał w przeliczeniu na złote według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego, tj. kwoty 303,93 zł.

Od tej kwoty służyły powodowi także odsetki ustawowe w wysokości 5% w skali roku – po myśli art. 481 § 1 k.c. i art. 27 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956r. Należy wyjaśnić, że skoro kara umowna stanowi postać odszkodowania (ryczałtowego), to znajdują do niej zastosowanie przepisy dotyczące odszkodowań, określone w tej konwencji. Odsetki te służą powodowi od dnia 12 października 2019r. – zgodnie z żądaniem pozwu (art. 321 § 1 k.p.c.), przy czym wypada zauważyć, że przepis art. 27 cyt. Konwekcji uprawniał powoda od żądania odsetek już od dnia skierowania (doręczenia) do pozwanego reklamacji (noty obciążeniowej), co miało miejsce w dniu 27 września 2019r. (k. 26).

Bez wpływu na roszczenie powoda pozostawały twierdzenia pozwanego o nieterminowym regulowaniu przez powoda należności na rzecz pozwanego co miało skutkować również obciążeniem powoda rekompensatą kosztów odzyskiwania należności. Pozwany nie wiązał z tym żadnych zarzutów procesowych lub materialnych, w tym zarzutu potrącenia czy też powództwa wzajemnego. Z tej przyczyny powołane w piśmie procesowym pozwanego z dnia 30 stycznia 2020r. dowody należało pominąć jako zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w pkt I wyroku.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Powództwo zostało uwzględnione w całości w związku z czym powodowi przysługiwał zwrot wszystkich poniesionych w sprawie kosztów procesu. Poniesione przez powoda koszty procesu wynosiły łącznie 137,- zł i obejmowały: opłatę sądową od pozwu w wysokości 30,- zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 90,- zł (§ 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) i koszty opłaty skarbowej uiszczonej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17,- zł

Z tych przyczyn orzeczono jak w pkt II wyroku.

/SSR Łukasz Kozakiewicz/