Rozlewnia LPG bez urządzenia do napełniania cystern. Sąd utrzymał karę 15 tys. zł

Wyroku z dnia 27 stycznia 2026 r.

Decyzją z 31 grudnia 2024 r. nr (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki,

dalej: Prezes URE, na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 56 ust. 2, ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm.),

dalej: p.e., oraz w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej V. M. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) w miejscowości T. gm. Z., posiadającemu numer identyfikacji podatkowej (NIP]: (...),

dalej: powód lub przedsiębiorca, orzekł, że:

1. przedsiębiorca naruszył warunek 2.2.3. koncesji na obrót paliwami ciekłymi z dnia 6 lutego 2015 r. nr (...) w ten sposób, że prowadził działalność objętą powołaną koncesją przy wykorzystaniu rozlewni paliw ciekłych zlokalizowanej przy ul. (...), która wbrew obowiązującym przepisom nie była wyposażona w urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników,

2. za działania opisane w pkt 1. wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych (słownie: piętnaście tysięcy złotych).

(decyzja Prezesa URE z dnia 31 grudnia 2024 r. k. 6-12 akt adm.)

Powód - V. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) zaskarżył decyzję w całości i zarzucił jej naruszenie:

1. art. 56 ust. l pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U z 2024r., poz. 266 z późń. zm.) dalej zwaną p.e poprzez przyjęcie, że: Odwołujący (powód) nie przestrzegał obowiązku określonego w pkt 2.2.3. wynikającego z koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa URE Nr (...), działał w sposób świadomy, a stopień zawinienia był duży, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia kary pieniężnej w niewspółmiernie wysokiej kwocie w stosunku do naruszenia,

2. art. 56 ust. 6a p.e. poprzez jego niezastosowanie tj. przez zaniechanie odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy stopień stwierdzonego przez Organ naruszenia implikującego odpowiedzialność, jest znikomy, a jednocześnie Odwołujący zaprzestał naruszeń, bo zainstalował instalację,

3. art. 56 ust. 3 i 6 p.e. poprzez nieprawidłowe zastosowanie przesłanek dotyczących wymiaru kary i wymierzenie Odwołującemu niewspółmiernie wysokiej kary pieniężnej (bo stanowiącej ok.(...)% osiągniętego w 2023 r. przychodu z działalności koncesjonowanej) w oparciu o błędne przyjęcie, że stopień zawinienia oraz stopień szkodliwości zarzucanego czynu był duży, podczas gdy stopień zawinienia Odwołującego oraz stopień szkodliwości czynu były znikome,

4. przepisów postępowania poprzez przyjęcie, że Odwołujący dokonuje w rozlewni napełniania cystern drogowych, co spowodowało zastosowanie niewłaściwych przepisów § 40a i § 41 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 20 września 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 34), a tym samym doprowadziło do niewłaściwej oceny stopnia naruszenia przepisów prawa i miało wpływ na wymiar kary.

W związku z powyższym, powód wniósł:

1. o uchylenie w całości decyzji Prezesa URE z dnia 31.12.2024 r.

ewentualnie o:

2. zmianę decyzji w całości lub w części poprzez odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, ewentualnie o zmianę decyzji w części poprzez zmiarkowanie wymierzonej kary pieniężnej do możliwie najniższej wysokości.

(odwołanie powoda z dnia 20 stycznia 2025 r. z załącznikami k. 14-25 akt sąd.)

Pozwany w odpowiedzi na odwołanie:

I. wniósł o:

1. oddalenie odwołania,

2. zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

II. oświadczył, że:

1. powód prowadził działalność gospodarczą objętą koncesją przy wykorzystaniu rozlewni paliw, która wbrew obowiązującym przepisom technicznym, nie była wyposażona w urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników, czym naruszył pkt 2.2.3. koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa URE Nr (...),

2. Prezes URE wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną, której wysokość jest zgodna z dyrektywami wymiaru kary oraz proporcjonalna do wagi naruszenia oraz sytuacji finansowej Powoda.

III. zaprzeczył, że

1. stopień szkodliwości czynu Powoda był znikomy, a tym samym zasadne było zastosowanie art. 56 ust. 6a ustawy - Prawo energetyczne (dalej: „uPe”) i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej,

2. dokonał nieprawidłowego zastosowania przesłanek dotyczących wymiaru kary i nałożył na Powoda niewspółmiernie wysoką karę pieniężną,

3. doszło do naruszenia przepisów postępowania i niewłaściwego zastosowania w sprawie przepisów § 40a i § 41 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 20 września 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 34).

(odpowiedź pozwanego na odwołanie z dnia 31 października 2025 r. k. 34-40v akt sąd.)

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

V. M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą „(...)” (...) w miejscowości T. gm. Z., posiadając numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...). Przedsiębiorca posiada koncesję na obrót paliwami ciekłymi na okres od dnia 6 lutego 2015 roku do dnia 31 stycznia 2030 roku, udzieloną przez Prezesa URE Decyzją z dnia 6 lutego 2015 r. Nr (...).

(okoliczności bezsporne)

Powyższa decyzja (z dnia 6 lutego 2015 r.), w warunku 1, określającego przedmiot i zakres działalności, uprawnia przedsiębiorcę do obrotu paliwami ciekłymi, wskazanymi w treści decyzji koncesyjnej, przy wykorzystaniu rozlewni gazu płynnego LPG zlokalizowanej w I. przy ul. (...), z wykorzystaniem środków transportu - pojazdów do przewozu konfekcjonowanego gazu płynnego LPG oraz przy wykorzystaniu środków transportu paliw ciekłych - cystern drogowych do których przedsiębiorca posiada tytuł prawny. Dodatkowo zgodnie z warunkiem 2.2.3

„Koncesjonariuszowi nie wolno eksploatować stacji paliw lub bazy paliw, niespełniających warunków określonych obowiązującymi przepisami.”

(okoliczności bezsporne)

Przedsiębiorca poinformował, iż nie dysponuje dokumentacją instalacji (...) na terenie rozlewni gazu płynnego LPG zlokalizowanej w I. przy ul. (...) i jest w trakcie jej zakładania. Na dzień 13 października 2023 r. nie posiadał urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych.

(pismo z dnia 13 października 2023 r. k. 11 akt adm.)

Prezes URE wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmiany koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Równocześnie, na podstawie art. 50, art. 77 § 1 i art. 78 k.p.a., wezwano przedsiębiorcę do złożenia szczegółowych wyjaśnień w tej sprawie oraz przesłania uwierzytelnionych kopii dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie postępowania w szczególności wezwano przedsiębiorcę do przedłożenia stosownych dokumentów poświadczających wyposażenie przedmiotowej rozlewni gazu płynnego LPG w urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych.

(zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 20 maja 2024 r. k 8-9 akt adm.)

Przedsiębiorca w czerwcu 2024 r. był w trakcie uzgadniania dokumentacji projektowej (...) z Dyrektorem Transportowego Dozoru Technicznego.

(pismo przedsiębiorcy z 18 czerwca 2024 r. k. 5 akt adm., pismo TDT z dnia 17 czerwca 2024 r., k. 6 akt adm.)

12 sierpnia 2024 r. została wydana decyzja Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego, Oddział Terenowy w I., z dnia 12 sierpnia 2024 r. numer(...), zezwalająca na eksploatację urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych ((...)), posadowionych na terenie rozlewni paliw ciekłych zlokalizowanej w I. przy ul. (...).

(pismo z dnia 12 sierpnia 2024 r. z załącznikami, k. 1-3 akt. adm., protokół z badania(...)z dnia 12 sierpnia 2024 r. k. 2 akt adm., decyzja z dnia 12 sierpnia 2024 r. k. 3 akt adm.)

Następnie, zawiadomiono przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z możliwością naruszenia przez przedsiębiorcę warunku 2.2.3. udzielonej koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Równocześnie, mając na uwadze dyspozycję art. 50, art. 77 § 1 iart. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego, przedsiębiorca wezwany został do złożenia szczegółowych wyjaśnień w tej sprawie oraz przesłania uwierzytelnionych kopii dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie postępowania. W szczególności zaś przedsiębiorca wezwany został do nadesłania:

1) informacji o ogólnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy;

2) dokumentów finansowych za 2023 r. (bilans oraz rachunek zysków i strat, itp.);

3) oświadczenia o osiągniętych w 2023 r. przychodach i dochodach z działalności koncesjonowanej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi.

(zawiadomienie z dnia 2 października 2024 r. k. 13-15 akt adm.)

Prezes URE zawiadomił powoda o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz poinformował o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

(zawiadomienie z dnia 20 listopada 2024 r. k. 19-19v akt adm.)

Przychód powoda z działalności koncesjonowanej w 2023 r. wyniósł (...) zł, zaś przychód z całej działalności przedsiębiorcy(...) zł

(formularz w sprawie opłaty koncesyjnej k. 17-18 akt adm., Rachunek Zysków i Strat za rok 2023 k. 22 akt adm.)

Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. Sąd pominął dowód z przesłuchania strony powodowej na podstawie art. 235(2) § 1 pkt 2 k.p.c. (protokół z dnia 13 stycznia 2026 r k. 57-59) Ponadto, na podstawie art. 299 k.p.c. Sąd może dopuścić dowód z przesłuchania stron, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ponadto, powyższy stan faktyczny, który był bezsporny miedzy stronami, Sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego i sądowego, które zdaniem Sądu były wiarygodne i nie budziły wątpliwości co do ich mocy dowodowej.

W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, nie było podstaw do jej uchylenia, zmiany poprzez odstąpienie od wymierzenia kary, bądź jej zmiarkowania.

Zgodnie z brzmieniem art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji. Należy przy tym zaznaczyć, że naruszenie któregokolwiek z obowiązków mających swe źródło w koncesji jest już wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisów z art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. i wymierzenia na tej podstawie kary pieniężnej przez Prezesa URE. Nie ma przy tym znaczenia, że przedsiębiorca przestrzegał innych przepisów.

Przepis art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. stanowi samodzielną podstawę do wymierzenia kary przedsiębiorcy za niedochowanie obowiązków udzielonej koncesji i nie wymaga wykazania zawinionego działania lub zaniechania przedsiębiorcy.

Koncesja udzielona powodowi przewidywała, że przedsiębiorca może prowadzić obrót paliwami ciekłymi, wskazanymi w treści decyzji koncesyjnej, przy wykorzystaniu rozlewni gazu płynnego LPG zlokalizowanej w I. przy ul. (...), z wykorzystaniem środków transportu - pojazdów do przewozu konfekcjonowanego gazu płynnego LPG oraz przy wykorzystaniu środków transportu paliw ciekłych - cystern drogowych do których przedsiębiorca posiada tytuł prawny. Dodatkowo zgodnie z warunkiem 2.2.3 „Koncesjonariuszowi nie wolno było eksploatować stacji paliw lub bazy paliw, niespełniających warunków określonych obowiązującymi przepisami.”

Powód naruszał powyższy warunek koncesji, gdyż nie wolno mu było eksploatować stacji paliw lub bazy paliw, niespełniających warunków określonych obowiązującymi przepisami. Ze stosownych regulacji prawnych wynika, że chodzi tu o urządzenia techniczne, tzw. urządzenia (...).

Wymagania odnośnie rozlewni paliw ciekłych zostały określone Dziale IV Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie

(Dz.U. z 2014 r., poz. 1853 z późn. zm.)

Zgodnie z definicją zawartą w § 1 ust. 9 tego rozporządzenia rozlewnia gazu płynnego to wydzielony technologicznie, niepodpiwniczony obiekt budowlany przeznaczony do napełniania butli gazem płynnym. Natomiast zgodnie z § 87 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia Napełnianie lub opróżnianie cystern drogowych powinno odbywać się na stanowiskach wyposażonych w stacjonarne urządzenia do napełniania lub opróżniania gazu płynnego. Wobec powyższego nie można uznać za dopuszczalne napełnianie gazem płynnym LPG jak i opróżnianie cystern z takiego gazu, bez wykorzystania stacjonarnych urządzeń do napełniania lub opróżniania zbiorników.

Warunki techniczne dozoru technicznego dla urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy o dozorze technicznym, określone zostały w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 20 września 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych

(t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 34). Jak sama nazwa wskazuje, dotyczy urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, czyli urządzeń do napełniania i opróżniania takich zbiorników, o jakich mowa w koncesji powoda. Przy czym, jak wynika z § 1 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych ograniczone są z jednej strony zaworem odcinającym od instalacji technologicznej lub przesyłowej, a z drugiej elementem łączącym z napełnianym lub opróżnianym zbiornikiem transportowym, zwane są dalej "urządzeniami (...)". Ponadto wskazać należy, iż powołane rozporządzenie określa zasady dotyczące m.in. znakowania, dokumentacji technicznej oraz eksploatacji urządzeń służących do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych (zwanej dalej: „urządzeniami (...)").

Wymagania mające źródło w ww. przepisach są jednym z podstawowych elementów niezbędnych do dopuszczenia urządzenia (...) do użytkowania oraz jego późniejszej eksploatacji. Zgodnie z brzmieniem § 46 ust. 1 powyższego rozporządzenia „W fazie projektowania urządzenia (...) powinna być opracowana dokumentacja techniczna co najmniej w dwóch egzemplarzach przedkładanych TDT w celu jej uzgodnienia".

Natomiast w § 54 i § 55 omawianego rozporządzenia wskazano, że badanie odbiorcze urządzenia (...) przeprowadza się w miejscu jego eksploatacji, co w ocenie Prezesa URE, jednoznacznie świadczy, iż urządzenie (...) de facto nie może być urządzeniem technicznym eksploatowanym poza ściśle określonym miejscem jego posadowienia (szczególnie w zestawieniu z § 47 ust. 1, gdzie wielokrotnie mowa jest m.in. o konkretnych strefach pracy urządzenia (...) czy strefach zagrożenia wybuchem).

Zgodnie również z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, określa ono warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, ponieważ na podstawie § 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu

(Dz. U. z 2012 r. poz. 1468), urządzenia (...) podlegają dozorowi technicznemu sprawowanemu przez TDT (Transportowy Dozór Techniczny). Dlatego w myśl art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym

(Dz. U. z 2021 r. poz. 272), powinny być użytkowane wyłącznie na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego.

Urządzenia służące do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych ((...)) są urządzeniami specjalistycznymi o szczególnej konstrukcji, przeznaczeniu lub sposobie eksploatacji, o których mowa w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1194) i które to urządzenia mogą stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska. Z tych też względów, na podstawie § 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1468), urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych (urządzenia (...)) podlegają dozorowi technicznemu sprawowanemu przez Transportowy Dozór Techniczny (TDT).

Przechodząc do konkretnych regulacji rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych należy mieć na uwadze m.in., iż zgodnie z § 46 ust. 1

"W fazie projektowania urządzenia (...) powinna być opracowana dokumentacja techniczna co najmniej w dwóch egzemplarzach przedkładanych TDT w celu jej uzgodnienia.". Jednocześnie w § 47 ust. 1 określone zostały szczegółowe elementy dokumentacji rejestracyjnej urządzenia (...), które obowiązkowo przedkładane są do Transportowego Dozoru Technicznego w fazie rejestracji urządzenia (...). Natomiast w § 54 i § 55 wskazano, że badanie odbiorcze urządzenia (...) przeprowadza się w miejscu jego eksploatacji, co jest znaczące w kontekście jego posadowienia, bo w § 47 ust. 1 jest mowa między innymi o konkretnych strefach pracy urządzenia (...), czy strefach zagrożeniach wybuchem.

Należy zatem podnieść, że bez wątpienia urządzenia (...) służące do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych powinny spełniać wymagania w zakresie warunków technicznych dozoru technicznego, określone w powołanym rozporządzeniu.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że powód swoim zachowaniem naruszył warunek 1 koncesji, gdyż dokonywał przetaczania paliw ciekłych niezgodnie z koncesją i obowiązującymi przepisami (co najmniej z cystern do zbiorników), pomimo, że koncesja wskazywała wyraźnie, iż może on dokonywać przetaczania paliw ciekłych zgodnie z obowiązującymi przepisami, czyli m.in. przy wykorzystaniu urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, spełniających wymagania przepisów określających warunki, jakim urządzenia te powinny odpowiadać.

W toku postępowania administracyjnego, sam powód przyznał, iż nie dysponuje dokumentacją instalacji (...) na terenie rozlewni gazu płynnego LPG zlokalizowanej w I. przy ul. (...) i jest w trakcie jej zakładania. Na dzień 13 października 2023 r. nie posiadał więc urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych.

Jak zauważył Prezes URE, organ wyznaczony przez prawodawcę do nadzoru nad urządzeniami (...), czyli Transportowy Dozór Techniczny wielokrotnie wskazywał, iż w jego ocenie cysterna drogowa nie zalicza się do kategorii urządzeń (...), a zatem faktycznie nie jest możliwe uzyskanie dopuszczenia do użytkowania cysterny drogowej jako urządzenia (...) przez Transportowy Dozór Techniczny, podczas gdy uzyskanie takiego dopuszczenia jest niezbędnym warunkiem formalnym. Jednocześnie w świetle § 134 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie

(tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1853 z późn. zm.), zgodnie z którym

"zasilanie zbiorników magazynowych stacji paliw płynnych w paliwa płynne powinno odbywać się za pomocą cystern lub innych środków transportu, dopuszczonych do przewozu materiałów niebezpiecznych, zgodnie z Umową europejską dotyczącą międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych ((...)), sporządzoną w I. dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 815) i Regulaminem Międzynarodowego Przewozu Koleją Towarów Niebezpiecznych ((...))", cysterna służy do transportu i zasilania zbiorników magazynowych stacji paliw płynnych w paliwa płynne, dlatego jej eksploatacja wymaga spełnienia innych warunków niż w przypadku urządzeń (...) do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych. Cysterna musi mieć wystawione świadectwo dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych materiałów niebezpiecznych ((...)) oraz protokół z badania zbiornika do przewozu materiałów niebezpiecznych, a zatem dokumenty potwierdzające możliwość przewozu materiałów niebezpiecznych. Tego rodzaju dokumentów nie można zrównać z decyzją zezwalającą na eksploatację urządzenia (...), która jak wskazał Prezes URE, ma całkowicie odmienną strukturę oraz treść. Świadectwo (...) lub protokół z badania zbiornika do przewozu materiałów niebezpiecznych nie świadczą bowiem o zezwoleniu na eksploatację cysterny jako urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, a tym samym o dopuszczeniu cysterny po analizie spełniania wymogów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 20 września 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych.

Oprócz tego należy wskazać, że w przypadku stacji paliw ciekłych, wskazany wcześniej § 134 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. nie dopuszcza możliwości zasilania paliwem płynnym cystern drogowych z podziemnych zbiorników magazynowych, będących na wyposażeniu tych stacji. Wymieniony przepis wyraźnie wskazuje na możliwość wykonywania działania jednostronnego, czyli zasilania zbiorników magazynowych będących na wyposażeniu stacji paliw ciekłych, nie przewiduje zaś zasilania cystern drogowych paliwem płynnym ze zbiorników magazynowych tej stacji. Przy czym stosownie do treści § 111 tego rozporządzenia, stacja paliw płynnych, w tym stacja kontenerowa oraz samodzielna stacja gazu płynnego, powinna być wyposażona w przewody wlewowe, których przyłącza spustowe do zbiorników przeznaczonych do magazynowania paliw płynnych powinny być wyposażone w zamknięcia hydrauliczne i urządzenia zabezpieczające przed przepełnieniem tych zbiorników oraz przyłącza odprowadzania par. Jednocześnie istotnym jest, że w myśl §14 tego rozporządzenia, przeładunek ropy naftowej i produktów naftowych odbywa się wyłącznie na terenie bazy paliw płynnych, stacji paliw płynnych, bazy gazu płynnego, rozlewni gazu płynnego oraz samodzielnej stacji gazu płynnego. Oznacza to, że operacje przeładunku ropy naftowej i produktów naftowych transportowanych w cysternach drogowych może się odbywać jedynie na ww. obiektach, w zakresie:

1) załadunek i rozładunek na bazach paliw płynnych i gazu płynnego, rozlewniach gazu płynnego - za pomocą urządzeń (...);

2) rozładunek cystern na stacjach paliw płynnych, kontenerowej stacji paliw płynnych oraz samodzielnej stacji gazu płynnego - za pomocą urządzeń, o których mowa w § 111 rozporządzenia.

Wobec powołanych powyżej regulacji prawnych stwierdzić należy, iż nie jest dopuszczalnym dokonywanie załadunku paliw ciekłych do zbiornika transportowego paliw ciekłych przy wykorzystaniu instalacji technologicznych wchodzących w skład stacji paliw ciekłych. Analogicznie niedozwolone jest również wykorzystywanie do tego celu urządzeń technicznych zamontowanych na cysternie drogowej (pompy ssąco-tłocznej). Tym samym niedopuszczalne jest również dokonywanie przeładunku pomiędzy zbiornikami transportowymi cystern drogowych bez wykorzystania urządzenia (...) dopuszczonego do użytkowania przez Transportowy Dozór Techniczny.

Wobec powyższego, skoro powód nie posiadał, specjalnego urządzenia (...), toteż nie można przyjąć, że mógł prowadzić działalność koncesjonowaną przy wykorzystaniu rozlewni paliw ciekłych zlokalizowanej przy ul. (...)/(...), gdyż nie była wyposażona w urządzenia do napełniania i opróżniania - spełniające wymagania przepisów określających warunki, jakim urządzenia te powinny odpowiadać.

Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem powoda, że samo tylko wyposażenie cysterny którą wykorzystywano do napełniania pojemników, spełniało kryteria wymagane rozporządzeniem dla napełniania i opróżniania zbiorników transportowych. Zdaniem Sądu, używanie przez powoda cystern do zasilania rozlewni i pojemników magazynowych nie jest kwalifikowane jako urządzenie (...). Jak już wcześniej wskazano, TDT bada dozór techniczny urządzeń. Nota bene powód także nie traktował cysterny jako urządzenia (...), gdyż w piśmie z 13 października 2023 r. sam przyznał, że nie dysponuje urządzeniem (...) (k. 11 akt adm.). Posiadane przez powoda cysterny nie spełniały wymogu prowadzenia rozlewni z urządzeniem (...), które spełniało warunki określone przepisami.

Ujawnione działanie powoda stoi zatem w sprzeczności z przedmiotem i zakresem wydanej mu koncesji. Powód otrzymał bowiem koncesję tylko pod warunkiem, jeśli eksploatuje stacje paliw lub bazy paliw, spełniające warunki określone obowiązującymi przepisami. Reasumując, stacja – rozlewnia zlokalizowana przy ul. (...) mogła być eksploatowana, jeśli posiadała urządzenie (...).

Ustalenie, że doszło do naruszenia warunku 1 koncesji, jaką otrzymał powód na obrót paliwami ciekłymi uzasadnia wymierzenie mu kary pieniężnej na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e.

Odpowiedzialność za naruszenie warunków koncesji na zasadzie art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. jest odpowiedzialnością obiektywną. Nie jest konieczne wykazanie umyślnej albo nieumyślnej winy ukaranego podmiotu. Jednakże nie oznacza to, że nie istnieje możliwość ograniczenia lub wyłączenia przedmiotowej odpowiedzialności (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. III SK 5/10, LEX nr 622205). Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. o sygn. III SK 36/14 (LEX nr 1652700) o ile do zastosowania klasycznych sankcji administracyjnych wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu niezgodności zachowania adresata z treścią normy, o tyle w przypadku nakładania przez organ kary pieniężnej, wymierzania jej wysokości oraz oceny możliwości odstąpienia od jej wymierzenia, istotną rolę odgrywają czynniki o charakterze subiektywnym, odtwarzane w oparciu o analizę całokształtu zachowania karanego przedsiębiorcy, jego motywacji, kontekstu zarzucanego mu naruszenia, czy chociażby wpływu przedsiębiorstwa na uchybienie obowiązujących norm. Jak podał Sąd Najwyższy, ukształtowała się zatem linia orzecznicza, zgodnie z którą przyjęto, że przedsiębiorstwo energetyczne może uniknąć kary, gdy wykaże, że obiektywne okoliczności danej sprawy uniemożliwiają mu przypisanie odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy z uwagi na podjęte przez to przedsiębiorstwo działania o charakterze ostrożnościowo-prewencyjnym.

W niniejszej sprawie należy natomiast przyjąć, że powód nie podjął stosownych działań o takim charakterze. W szczególności powód powinien zapoznać się z regulacjami wskazującymi za pomocą jakich urządzeń, spełniających jakie wymogi, dopuszczalne jest prowadzenie rozlewni, a tym samym przetaczanie i wtaczanie paliw i je zastosować, co pozwoliłoby zapobiec bezprawnemu korzystaniu z uprawnień wynikającymi z koncesji. Powód miał więc pełną możliwość takiej organizacji swojej działalności, aby w prosty sposób wykluczyć naruszenie warunku koncesji.

Zgodnie z art. 56 ust. 6a p.e. Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek. Z treści powołanego przepisu nie wynika zatem obligatoryjny obowiązek podjęcia przez organ koncesyjny czynności w nim określonych.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy, przesłanki nie wystąpiły kumulatywnie. Mimo zainstalowania urządzenia (...) i uzyskania właściwej decyzji przez powoda, jego naruszenia zdecydowanie nie można uznać za znikomo szkodliwe.

W kwestii szkodliwości czynu w szczególności wzięto pod uwagę, iż przedsiębiorca dokonywał obrotu gazem płynnym LPG przy wykorzystaniu rozlewni paliw ciekłych zlokalizowanej w I. przy ul. (...), która wbrew obowiązującym przepisom nie była wyposażona w urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych.

Oceniając stopień szkodliwości czynu w świetle art. 115 § 2 k.k., wobec braku definicji legalnej tego pojęcia w prawie energetycznym, Sąd musiał wziąć pod uwagę, że powód naruszył podstawowe zasady wykonywania przez niego działalności pod jakimi otrzymał koncesję, wykonując operację przeładunku paliw ciekłych za pomocą urządzeń do niego nieprzeznaczonych, co godzi w bezpieczeństwo przeciwpożarowe, stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, mienia i środowiska. Należy podkreślić, że sektor paliwowy jest obwarowany szczególnymi wymaganiami oraz zasadami bezpieczeństwa, które wynikają głównie z zagrożeń jakie niesie za sobą niewłaściwe postępowanie z paliwami ciekłymi. Znajduje to odzwierciedlenie między innymi w ustaleniu przez prawodawcę dedykowanych wymagań, które należy wypełnić w razie przeładunku paliw ciekłych, m.in. w postaci posłużenia się urządzeniami do tego działania dopuszczonymi i sprawdzonymi zgodnie z przepisami adekwatnego rozporządzenia dotyczącego urządzeń (...). Zakładając racjonalność ustawodawcy należy podnieść, że skoro uznał on, że tylko określone w tym rozporządzeniu wymagania są odpowiednie dla zapewnienia bezpieczeństwa wymienionym powyżej dobrom, to wszelkie atesty posiadane przez powoda odnoszące się do cystern a nie do urządzeń (...) są niewystarczające. Biorąc zatem pod uwagę rodzaj dóbr, których bezpieczeństwo zostało zagrożone, naruszenie powoda nie może być bagatelizowane ze względu na nieposługiwanie się urządzeniem (...).

Należy również zauważyć, że naruszenie trwało od wydania koncesji do wszczęcia kontroli przez urząd, tj. od lutego 2015 do sierpnia 2024, tj. przeszło 9 lat.

Mając zatem na uwadze, iż stopień szkodliwości czynu Sąd uznany za znaczny, w sprawie nie wystąpiły łącznie dwie przesłanki umożliwiające zastosowanie art. 56 ust. 6a p.e.

Naruszenie powoda należało również zatem przeanalizować przez pryzmat art. 56 ust. 6 p.e., uwzględniając stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe.

W kwestii zawinienia stwierdzić trzeba, że powód nie wykazał się należytą starannością wymaganą od profesjonalnie działającego na rynku koncesjonariusza. Prowadzenie działalności wymaga podwyższonej staranności a działalność koncesjonowana, wymaga bezwzględnego przestrzegania przepisów. Podkreślenia wymaga, że treść warunków koncesyjnych przyjętych decyzją z dnia 16 lutego 2015 r. była powodowi znana i przez niego zaakceptowana. Treść warunku 1 tej koncesji nie uprawnia powoda do przetaczania i wtaczania paliwa z cysterny i do cysterny bez spełnienia dodatkowych warunków. Warunkiem sine qua non przetaczania sformułowanego w koncesji jest dokonywanie go jedynie na terenach do tego przeznaczonych i przystosowanych zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. m.in. przy wykorzystaniu urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych, spełniających wymagania przepisów określających warunki, jakim urządzenia te powinny odpowiadać. Jak już wyżej nadmieniono, profesjonalnie przygotowany do wykonywania działalności koncesyjnej koncesjonariusz powinien dotrzeć do tych szczegółowych przepisów, do których odwołuje się koncesja, aby rozeznać się w uprawnieniach jakie daje mu przyznana koncesja i w konsekwencji działać tylko w jej granicach a powstrzymywać się od działań wykraczających poza jej zakres. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości powinien je wyjaśnić, przykładowo zgłaszając je do organu regulacyjnego, co byłoby rozwiązaniem niekosztownym (bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika). Działanie sprzeczne z tym wzorcem, charakteryzującym dbałego koncesjonariusza, należy określić co najmniej jako nieumyślne zaniechanie, a jego stopień zawinienia określić jako duży, zwłaszcza, że powód działał świadomie.

Ponadto, zaniechanie powoda uderza w innych konkurentów powoda, którzy działalność koncesyjną prowadzą zgodnie z przepisami, używając do przetaczania paliw ciekłych specjalistycznych urządzeń (...), co niewątpliwie jest dodatkowym kosztem w ich działalności. Niestosowanie przepisów wiążących się z poniesieniem kosztów działalności powoduje zatem dodatkową, nieuczciwie zdobytą przewagę nad konkurentami.

Szkodliwość przypisanego powodowi czynu, jak już wyżej wskazano, była znaczna, a nie znikomo szkodliwa.

Oceny możliwości finansowych powoda dokonano w szczególności w oparciu o załączoną do akt dokumentację, która potwierdza stanowisko pozwanego przedstawione w tym kontekście.

Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 56 ust. 3 p.e. przy wymiarze kary pieniężnej bierze się pod uwagę przychód przedsiębiorcy, a nie jego dochód czy stratę. Potwierdza to nie tylko jednoznaczne brzmienie omawianego przepisu p.e., ale i jednolite orzecznictwo. I tak w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2021 r. (sygn. VII AGa 344/20] wskazano, że „

zgodnie z art. 56 ust. 3 p.e., podstawą obliczenia wysokości kary pieniężnej jest wysokość przychodu przedsiębiorcy, nie zaś osiągniętego dochodu czy zysku”. Jak wyjaśnił SOKIK w wyroku z dnia 25 czerwca 2005 r. (sygn. XVII AmE 50/09) - „przyjęcie kryterium dochodu do wymierzenia kary przez Prezesa U RE stanowiłoby nie tylko naruszenie art. 56 ust. 3 p.e., ale również prowadziłoby do sytuacji w której nie osiągnięcie dochodu przez przedsiębiorcę lub poniesiona przez niego strata uniemożliwiałoby zastosowanie przez Prezesa URE przepisu art. 56 ust. 1 p.e., obligującego Prezesa URE do nałożenia kary pieniężnej”.

Zgodnie z orzecznictwem za „poprzedni rok podatkowy", o którym mowa w art.56 ust. 3 p.e. uznaje się „rok poprzedzający wydanie orzeczenia o karze” (wyrok SA w Warszawie z dnia 1 marca 2016 r., sygn. VI ACa 190/15). Potwierdził to także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 maja 2009 r. (sygn. III SK 39/08) wskazując, że

„sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy będącą przesłanką górnej granicy kary pieniężnej (art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, jednolity tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.), ustala się według przychodu przedsiębiorcy osiągniętego w roku podatkowym poprzedzającym ukaranie”.

Tym samym Prezes URE zastosował prawidłową podstawę dla wymiaru kary, tj. przychód Powoda z działalności koncesjonowanej z 2023 r. tj. roku poprzedzającego wydanie Decyzji nakładającej na powoda karę pieniężną. Przychód powoda z działalności koncesjonowanej w 2023 r., tj. roku poprzedzającego wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną wyniósł (...) zł. Mając więc na uwadze ww. wysokość przychodu, kara pieniężna nałożona przez Prezesa URE w wysokości 15 000 zł nie stanowi kary nadmiernej czy nieproporcjonalnej, czy to w ujęciu liczbowym, czy też procentowym (jedynie (...)) względem wielkości przychodu Powoda. Prezes URE mógł na podstawie art. 56 ust. 3 p.e. wymierzyć mu karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Zgodnie bowiem z treścią art. 56 ust. 3 p.e. wysokość kary pieniężnej, o której mowa m.in. w ust. 1 pkt 12, nie może przekroczyć 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli kara pieniężna związana jest z działalnością prowadzoną na podstawie koncesji, wysokość kary nie może przekroczyć 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Wymierzona kara stanowi znikomą część przychodu powoda z prowadzonej działalności gospodarczej. W oparciu o posiadane dowody Sąd mógł stwierdzić, że sytuacja finansowa powoda pozwala na uiszczenie orzeczonej kwoty kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Mając na uwadze powyższe, nie sposób uznać, że wymierzona kara nie uwzględnia sytuacji finansowej Powoda.

Sądu nie przekonuje argument powoda o konieczności przeznaczenia środków na modernizację, gdyż powód uzyskał już decyzję pozwalającą na użytkowanie urządzenia (...) i zostało już ono zainstalowane. Gdyby kara zagrażałaby bytowi przedsiębiorstwa, Sąd mógłby rozważyć dalsze miarkowanie kary, jednak zamiar wydatkowania środków na remont biura nie może stanowić przesłanki obniżenia kary.

Kara pieniężna winna być dolegliwa, kara o której mowa wyżej, będzie pełnić funkcję prewencji szczególnej i ogólnej, a więc być zarówno realną, odczuwalną dolegliwością dla ukaranego podmiotu, będącą reakcją na naruszenie, ale także wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość, zapobiegającym powtarzaniu nagannych zachowań, co zmotywuje do przestrzegania reguł prawnych wynikających z prowadzenia koncesjonowanej działalności gospodarczej.

Oprócz tego należy zgodzić się z Prezesem URE, że wymierzenie kary w niższej wysokości doprowadziłoby do braku poszanowania konkurencyjności rynku paliw ciekłych - motywowałoby przedsiębiorstwa energetyczne do nieuczciwej konkurencji polegającej na naruszaniu warunków koncesyjnych oraz prawa, w konsekwencji czego przedsiębiorstwa energetyczne przestrzegające stosownych zapisów znalazłyby się w gorszej sytuacji w związku z ponoszeniem nakładów na realizację prawnych obowiązków.

Mając powyższe na względzie, Sąd stanął na stanowisku, że okoliczności niniejszej sprawy uzasadniały wymierzenie kary pieniężnej w kwocie 15 000 zł. Kara ta stanowić będzie obciążenie dla powoda, ale jest też adwkwatna do naruszenia.

W rezultacie Sąd zważył, że Prezes URE właściwie przeanalizował i ocenił zgromadzony materiał dowodowy, dając temu wyraz w obszernym uzasadnieniu. W efekcie doszedł do trafnych wniosków, które zaprezentował w Decyzji.

Co do zarzutów powoda naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, to Sąd podziela pogląd, powszechnie wyrażany w orzecznictwie, iż postępowanie przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest postępowaniem kontradyktoryjnym. Wniesienie odwołania od decyzji Prezesa URE wszczyna postępowanie w pierwszej instancji, którego celem nie jest weryfikacja przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 20 września 2005 r., sygn. akt III SZP 2/05 „jurysdykcyjna funkcja Sądu Okręgowego - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie może sprowadzać się tylko do oceny legalności decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Sąd ten powinien dążyć do ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, a następnie dokonać ich prawnej oceny w zakresie zasadności odwołania” (Legalis, nr 77733). Wobec powyższego tego typu zarzuty są w ocenie Sądu nieskuteczne.

Biorąc powyższe względy pod uwagę Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia, oddalił wniesione przez powoda odwołanie na podstawie art. 479

53 § 1 k.p.c.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na nieuwzględnienie odwołania, powoda należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 720 zł ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

SSO Monika Pawłowska