- Sygnatura akt
- I GSK 133/24
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 9 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Upadłości i restrukturyzacje
Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Połowy dawały niespełna 2 proc. przychodów. NSA oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy
Przejdź do orzeczenia, 20 min czytania
Spór
Rybak P. K. ubiegał się o dofinansowanie z działania 1.8 na budowę budynku zakwaterowania dla wędkarzy. Agencja odmówiła, uznając, że rybołówstwo nie jest jego podstawową działalnością.
Ustalenia sądu
Według organu rybołówstwo dawało niespełna 2 proc. przychodów wnioskodawcy, a połowy na większą skalę rozpoczął dopiero w 2020 r. Wnioskodawca twierdził, że spełnia wszystkie warunki pomocy.
Rozstrzygnięcie
NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od wnioskodawcy na rzecz ARiMR 480 zł kosztów postępowania kasacyjnego.
Dlaczego
NSA uznał, że pismo KE nie odnosiło się do faktów, a kryterium przychodowe może służyć do ustalenia podstawowej działalności rybackiej. Uzasadnienie WSA było częściowo wadliwe, ale wyrok odpowiadał prawu.
Dla firm
Podstawowa działalność rybaka nie musi być jego działalnością przeważającą, ale kryterium przychodowe może posłużyć do jej ustalenia. Stanowisko KE i MRiRW nie jest dla sądów wiążące.
Więcej o sprawie
Chodziło o budynek turystyczny dla wędkarzy, a w CEIDG wnioskodawca miał zarówno kod rybołówstwa, jak i gastronomii. Według NSA pismo Komisji Europejskiej nie dotyczyło okoliczności faktycznych, więc nie wymagało otwarcia rozprawy.
Wnioskodawca rozpoczął faktyczne połowy dopiero w 2020 r., a zysk z jego baru w latach 2019-2021 wynosił od 727 tys. do 995 tys. zł rocznie.
Stanowisko na które powołuje się skarżący kasacyjnie mogło być potraktowane jedynie jako element prawnej argumentacji, w zakresie prawidłowej wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Sygnatura
- I GSK 133/24
Treść orzeczenia około 20 minut czytania
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej x od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 336/23 w sprawie ze skargi x na akt Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 listopada 2022 r. nr OR11-6520.8-OR1100051/20 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na realizację programu promowania rybołówstwa 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od x na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 3 sierpnia 2023 r., sygn. V SA/Wa 336/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie) po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. K. (dalej zwanego skarżącym lub wnioskodawcą) na akt Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia 10 listopada 2022 r., nr OR11-6520.8-OR1100051/20, w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej, oddalił skargę.
W stanie faktycznym sprawy skarżący 10 czerwca 2020 r. złożył wniosek o dofinansowanie operacji w zakresie działania 1.8 "Różnicowanie działalności i nowe formy dochodów". Zakres realizacji operacji dotyczył budowy budynku zakwaterowania turystycznego dla wędkarzy.
ARiMR odmówiła przyznania wnioskowanej pomocy ARiMR i wskazała, że zgodnie z art. 30 ust. 1 i 3 rozporządzenia 508/2014 (rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (...) - Dz. Urz. UE L 149 z 20.05.2014, str. 1; dalej: rozporządzenie 508/2014) w ramach EFMR można udzielać wsparcia na rzecz inwestycji przyczyniających się do różnicowania dochodu rybaków przez rozwój działalności uzupełniającej, w tym inwestycji na statku, turystyki wędkarskiej, restauracji, usług środowiskowych dotyczących rybołówstwa oraz działań edukacyjnych związanych z połowami, których podstawową, wykonywaną działalnością jest działalność związana z rybołówstwem. Zatem z tej działalności rybacy uzyskują zasadnicze środki finansowe i jedynie chcą rozwinąć działalność uzupełniającą w celu zróżnicowania przychodów.
ARiMR podkreśliła, że istotą możliwości przyznania pomocy w ramach działania 1.8 jest m.in. wykazanie przez wnioskodawcę, że niezależnie od pozycji kodu PKD 03.11.Z jakie deklaruje w CEIDG, rybołówstwo w wodach morskich jest jego działalnością podstawową. Rodzaj przeważającej działalności podmiotu, którego celem jest osiąganie zysków, ustalą się na poziomie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności PKD w ogólnej wartości przychodów. Co do zasady głównym kryterium ustalenia działalności podstawowej (przeważającej) są dane finansowe, tj. wypracowany zysk. Jest to istotne w szczególności dla potwierdzenia warunku przyznania pomocy jakim jest możliwość udzielenia wsparcia wyłącznie osobie wpisującej się w definicję rybaka, zamieszczoną w art. 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia 508/2014, w przypadku, gdy działalność uzupełniająca tej osoby wiąże się z jej podstawową działalnością, która musi być związaną z wykonywaniem rybołówstwa.
ARiMR wskazała, że skarżący w CEiDG ma wpisane m.in. kody: PKD 03.11.Z (rybołówstwo w wodach morskich) i 56.10.A (restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne). W ramach działalności gastronomicznej, prowadząc całoroczny bar gastronomiczny, w 2019 r. uzyskał przychody na poziomie 3 243 725,59 zł (zysk z działalności operacyjnej wyniósł 727 479,37 zł). W 2020 r. zysk z działalności operacyjnej wyniósł 924 300,38 zł, a w 2021 r. 994 986,78 zł. Z kolei w ramach działalności rybackiej skarżącego wielkość dokonywanych połowów w latach 2020-2021, statkiem rybackim wyniosła 3 372 kg ryb rocznie. Zakładając, że średnia cena sprzedaży za 1 kg ryby świeżej poławianej przez skarżącego wynosi 20 zł, średni przychód ze sprzedaży za dwa lata daje 67 440 zł.
Mając na uwadze powyższe, ARiMR wskazała, że zgodnie z "Rachunkiem zysków i strat" w Biznesplanie średnie przychody ze sprzedaży produktów wytworzonych w ramach wszystkich działalności skarżącego w latach 2020-2021, zgodnych z wykazanymi kodami PKD (łącznie 7 rodzajów działalności), wyniosły 3 482 757,44 zł. Udział w przychodzie z rybołówstwa, przy założonej cenie 20 zł/kg, stanowi niespełna 2% ogółu przychodów. Dlatego ARiMR uznała, że działalność która przynosi zaledwie 2% przychodów nie może być uznana za działalność podstawową.
Końcowo ARiMR podkreśliła, że głównym sposobem ustalenia działalności podstawowej powinny być kryteria finansowe i to wnioskodawca ma przedstawić swoje stanowisko, dlaczego uznaje prowadzoną przez siebie działalność połowową, jako podstawową i stosowną argumentacją przekonać organ. Pomocy w ramach działania 1.8 "Różnicowanie działalności i nowe formy dochodów" nie należy udzielać wnioskodawcom w sytuacji, gdy rybactwo jest ich działalnością marginalną.
WSA w Warszawie, oddalając skargę wnioskodawcy, na wstępie swych rozważań zaznaczył, że w sprawie brak było podstaw do ponownego otwarcia zamkniętej rozprawy, gdyż email Komisji Europejskiej z 19 stycznia 2023 r. z którego wynika, że "podstawowa działalność rybaka", o której mowa w art. 30 ust. 3 rozporządzenia 508/2014, nie musi stanowić jego działalności "przeważającej" nie jest informację nową. Jest to powtórzenie stanowiska wyrażonego w piśmie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 marca 2023 r., w którym powołano się na uzgodnienia z Komisją Europejską, z którego to pisma Sąd przeprowadził to dowód.
WSA w Warszawie stanął na stanowisku, że motyw 33 rozporządzenia 508/2014 w połączeniu z jego art. 30 jasno wskazuje, że aby uzyskać wsparcie podstawową działalnością musi być działalność związana z rybołówstwem. Z powyższego również wynika, że wsparcia udziela się do działalności uzupełniającej w wypadku, gdy wnioskodawca prowadzi jako działalność podstawową działalność związaną z rybołówstwem i działalność uzupełniająca związana jest z działalnością podstawową. Zarówno krajowe regulacje, jak i rozporządzenie 508/2014 nie definiuje pojęcia podstawowa działalność i działalność uzupełniająca. Dlatego też zasadnie organ oparł się, przy odkodowywaniu rozumienia tych pojęć, na ich znaczeniach definiowanych w akcie dotyczącym klasyfikacji gospodarczej. Krajowy prawodawca w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie polskiej klasyfikacji działalności (PKD) (Dz. U. Nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD) zdefiniował pojęcia zbliżone jakimi są "przeważająca działalność" i "działalność drugorzędna". Zgodnie z ppkt 7 i 8 zał. do rozporządzenia PKD – "przeważająca działalność" jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. Natomiast "działalność drugorzędna" jest każdym innym rodzajem działalności jednostki, której efektem końcowym są wyroby lub usługi wykonywane dla strony trzeciej.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że ARiMR prawidłowo przyjęła, że "działalność uzupełniająca" powinna być definiowana przez działalność drugorzędną wg PKD, a zarobkowa działalność połowowa (podstawowa działalność związana z rybołówstwem) powinna być rozumiana jako przeważająca działalność jednostki.
O zasadności powyższego twierdzenia, według Sądu pierwszej instancji, świadczy także językowe rozumienie terminu podstawowa działalność. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego (p. Słownik Języka Polskiego, PWN, t. 1, s. 432) "działalność" jakiejś grupy osób lub instytucji to ogół zorganizowanych działań podejmowanych przez nią w jakimś celu. Z kolei terminem "podstawowy" określamy to, co jest zasadnicze, główne (spj.pl). Natomiast jeśli coś jest "uzupełnieniem" czegoś innego, to uzupełnia to (Słownik Języka Polskiego, PWN, tom 5, s. 520).
Sąd stwierdził, że organ także prawidłowo uznał, w odniesieniu do pojęć działalność przeważająca (podstawowa) i działalność drugorzędna (uzupełniająca), że rodzaj przeważającej działalności podmiotów, których celem jest osiąganie zysków, ustala się na poziomie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów. Dodał, że skarżący decydując się na wystąpienie z wnioskiem o wsparcie powinien zapoznać się z zasadami weryfikacji wniosków o dofinansowanie, które są jednakowe dla wszystkich wnioskodawców, dostępnymi na stronie ARiMR – Wyjaśnienie kwestii dotyczących zasad przyznawania pomocy w ramach działań 1.8 "Różnicowanie działalności i nowe formy dochodów" oraz 1.11 "Wartość dodana, jakość produktów i wykorzystywanie niechcianych połowów" - ARiMR - Portal Gov.pl (www.gov.pl). W informacji tej wskazano, że "podczas oceny wniosku - na podstawie złożonych dokumentów - ARiMR bada, czy wnioskodawca spełnia status rybaka oraz czy działalność związana z rybołówstwem jest jego podstawową działalnością. Takie podejście ARiMR nie jest też swoistym novum, gdyż już we wcześniej rozstrzyganych sprawach prezentowała ona tego rodzaju podejście.
Prawidłowej interpretacji ARiMR art. 30 rozporządzenia 508/2014 nie zmienia stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, potwierdzone przez KE, wyrażone w piśmie z 15 marca 2023 r. – że "podstawowa działalność rybaka związana z rybołówstwem może, ale nie musi stanowić jego działalności przeważającej. W związku z tym nie ma podstawy do żądania od wnioskodawców dokumentów finansowych w celu badania, jaka działalność jest ich działalnością "przeważającą"". Sąd stwierdził jednakże, że powyższe stanowisko nie jest dla niego wiążące.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że faktyczną działalność połowową skarżący rozpoczął dopiero w 2020 r. Poza tym Sąd zgodził się ze stanowiskiem ARiMR, że działalność rybacka, która przynosi zaledwie 2% ogółu przychodów skarżącego, nie może być uznana za działalność podstawową.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie złożył wnioskodawca, zaskarżając go w całości. Przedmiotowemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
a. art. 133 ust. 2 i 3 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a. - poprzez przyjęcie braku podstaw do otwarcia rozprawy na nowo oraz odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu ze stanowiska Komisji Europejskiej z dnia 19 stycznia 2023 roku dotyczącego w szczególności bezzasadności twierdzenia i stanowiska Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że "podstawowa działalność rybaka", o której mowa w art. 30 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz. Urz. UE L 149 z 20.05.2014, str. 1, z późn, zm.) - dalej jako rozporządzenie 508/2014 - musi stanowić jego działalność "przeważającą" (najbardziej dochodową) oraz braku podstaw żądania przez ARiMR od wnioskodawców dokumentów finansowych w celu badania, jaka działalność jest ich działalnością "przeważającą" - pomimo ujawnienia się istotnych okoliczności już po zamknięciu rozprawy - a przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie,
b. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób budzący uzasadnione podejrzenie, iż kontrola legalności postępowania organu administracji publicznej przeprowadzona została przez Sąd I instancji w sposób wybiórczy, nie uwzględniający w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, przedstawiający stan sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, nie znajdujący odniesienia do zebranego w sprawie materiału dowodowego co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę oceny zastosowania prawa materialnego - w szczególności poprzez skupienie się - w przeważającej mierze - na argumentacji przedstawionej przez ARiMR i jej bezkrytyczne przyjęcie, poparte nieuzasadnionymi twierdzeniami o: niezgodności z prawdą twierdzenia Strony Skarżącej o nowatorskim podejściu ARiMR do pojęcia "podstawowej działalności rybaków", ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych w przedmiotowym zakresie, braku istotności stanowisk MRiRW oraz KE, czy wskazaniach Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, które określają prawidłowy, zgodny z aktualnym zapatrywaniem ARiMR, sposób postępowania wnioskodawców,
c. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 roku o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz.U. z 2020r., poz. 2140) - dalej jako Ustawa - oraz § 61 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lipca 2018 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz.U. z 2018r., poz. 1493 ze zm. - dalej jako Rozporządzenie) poprzez bezpodstawne oddalenie skargi wniesionej przez skarżącego pomimo bezzasadności odmowy przyznania pomocy w sytuacji, kiedy wszystkie warunki przyznania pomocy zostały przez skarżącego spełnione, podobnie jak - w ramach uzupełnień - zostały przedłożone wszystkie wymagane dokumenty (w szczególności załączniki obowiązkowe) niezbędne do oceny, czy warunki przyznania pomocy zostały spełnione,
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
d. art. 30 ust. 1 i 3 rozporządzenia 508/2014 poprzez błędną jego wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że "podstawowa działalność rybaków związana z rybołówstwem" oznacza, że z tej działalności (w zakresie rybołówstwa) wnioskodawca powinien uzyskiwać zasadnicze środki finansowe - i fakt ten powinien wykazać stosownymi dokumentami finansowymi, bowiem sposób rozumienia terminów "działalności podstawowej" i "działalności uzupełniającej" należy odnieść do pojęć "przeważającej działalności" i "działalności drugorzędnej" ujętych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 roku w sprawie polskiej klasyfikacji (PKD) (Dz.U. nr 24, poz. 1885 ze zm.) - dalej jako rozporządzenie PKD - podczas gdy literalne brzmienie ww. przepisu rozporządzenia 508/2014 - w szczególności w kontekście stanowisk MRiRW oraz KE - nie pozostawia wątpliwości, że ARiMR dokonując oceny spełnienia warunków przyznania pomocy nie jest uprawniona do żądania od wnioskodawcy pomocy finansowej w ramach działania 1.8 dokumentów finansowych w celu badania, jaka działalność jest jego działalnością "przeważającą" według przyjętych przez ARiMR kryteriów ekonomicznych, a "podstawowa działalność rybaków" związana z rybołówstwem może, ale nie musi stanowić ich działalności przeważającej:
e. art. 16 ust. 1 ustawy w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 i § 1 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia oraz art. 30 ust. 1 i 3 rozporządzenia 508/2014 - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy i uzasadnionym było wydanie rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy, podczas gdy strona skarżąca - jako wnioskodawca - dopełnił wszystkich warunków przyznania pomocy, a operacja przedstawiona do realizacji spełniała wymagania określone w programie, w szczególności zapewniające osiągnięcie i zachowanie celów działania, o którym mowa w § 1 ust. 2 rozporządzania, w ramach którego operacja jest realizowana, w szczególności projektowana w ramach operacji działalność uzupełniająca wiązała się z podstawową działalnością wnioskodawcy (rybaka) związaną z rybołówstwem.
Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. skarżący wystąpił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie, w różnych jego wersjach, na fakt braku możliwości przyjęcia, że w okresie kiedy: opracowany, składany i rozpatrywany był wniosek o dofinansowanie skarżącego obowiązywała instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy kreująca rozumienie pojęcia "podstawowej działalności" - w sposób przyjęty przez ARiMR
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że stanowisko Komisji Europejskiej było chronologicznie pierwsze (choć jego treść została ujawniona w drugiej kolejności), a stanowisko MRiRW stanowiło jego powielenie i przyjęcie za własne przez Instytucję Zarządzającą. Jest to nowa okoliczność, wzmacniająca argumentację skarżącego, że pośród organów uprawnionych do dokonywania wykładni przepisów i wskazywania sposobu ich rozumienia jedynie ARiMR zajmuje stanowisko, które zostało zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji. Zarówno Komisja Europejska jak i Instytucja Zarządzająca takiego zapatrywania nie podzielają i nie akceptują. Zatem nie sposób przyjęć, że stanowisko KE nie jest istotną okolicznością, która ujawniła się po zamknięciu rozprawy, co powinno skutkować jej otwarciem na nowo i dopuszczeniem dowodu na podstawie przepisu ary. 106 § 3 P.p.s.a.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Skarżący kasacyjnie sformułował przeciwko zaskarżonemu przez siebie wyrokowi WSA w Warszawie zarówno zarzuty oparte na twierdzeniach dotyczących naruszenia przepisów postępowania, jak i regulacji prawa materialnego. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się kolejno do tych zarzutów, poczynając od zarzutów procesowych.
Wśród procesowych zarzutów, najdalej idącym jest zarzut 1b. w którym to wytknięto WSA w Warszawie uchybienie art. 141 § 4 P.p.s.a., w związku z wybiórczą, zdaniem skarżącego kasacyjnie, oceną stanu faktycznego sprawy i takim też potraktowaniem materiału dowodowego, jaki został w jej ramach zgromadzony. Odnosząc się do tego rodzaju twierdzeń podkreślić należy, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a., wskazany w podstawie prawnej zarzutu, określa jedynie wymogi jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Poprzez jego pryzmat nie można więc oceniać prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, jak również prawidłowości oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w kontekście stanowiska wojewódzkiego sądu administracyjnego w tym względzie. Tego rodzaju zagadnienia wykraczają bowiem poza problematykę uregulowaną tym przepisem. Nawet więc gdyby twierdzenia tego rodzaju okazały się zasadne, to nie sposób byłoby uznać, że stanowi to wyraz uchybienia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Tak więc tylko z tego względu omawiany zarzut uznać należało za nieskuteczny.
Jako nieskuteczny uznać należało również zarzut oznaczony w skardze kasacyjnej nr 1c. w którym jej autor, formułując przedmiotowy zarzut jako procesowy, zarzucił WSA w Warszawie uchybienie nie tylko mającemu wynikowy charakter (a więc określającemu sposób orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny, w przypadku stwierdzenia niezasadności skargi) art. 151 P.p.s.a., ale także przepisom art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 roku o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego (...). Zarzut ten, w podstawie którego wskazano przepisy dotyczące formalnego aspektu procedowania wniosku o przyznanie wsparcia, nie został należycie skonkretyzowany, aby można było się do niego w sposób merytoryczny odnieść. W tym wypadku skarżący kasacyjnie ograniczył się bowiem jedynie do zaprzeczenia stanowisku organu, co do negatywnego załatwienia jego wniosku, wskazując w sposób enigmatyczny na spełnienie przez siebie wszystkich formalnych wymogów, jakie wiązały się z jego zgłoszeniem. Tymczasem to nie kwestia związana ze spełnieniem wymogów formalnych wniosku determinowała bezpośrednio sposób jego załatwienia. Było to przede wszystkim następstwem uznania przez ARiMR niespełnienia przez skarżącego wymogów wynikających z regulacji prawa materialnego, odnoszących się do podmiotowych kryteriów uzyskania wsparcia. Ocena zasadności takiego stanowiska wykracza jednak poza problematykę, która może być rozważana w ramach oceny zarzutów procesowych.
W kwestii zarzutu nr 1a. stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, że WSA w Warszawie dopuścił się naruszenia art. 133 ust. 2 i ust. 3 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a., poprzez odmowę otwarcia na nowo zamkniętej rozprawy i dopuszczenia dowodu ze stanowiska Komisji Europejskiej. W tym aspekcie zwrócić bowiem należy uwagę, że pismo zawierające wskazane wyżej stanowisko Komisji Europejskiej nie odnosiło się do jakichkolwiek okoliczności faktycznych, których ustalenie było czy też winno być w zakresie obowiązków organu.
Stanowisko na które powołuje się skarżący kasacyjnie mogło być potraktowane jedynie jako element prawnej argumentacji, w zakresie prawidłowej wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów. Poza tym Sąd pierwszej instancji odniósł się do stanowiska Komisji Europejskiej, na które skarżący się powołuje, uznając je za niewiążące dla siebie. Trudno więc zasadnie mówić, że nieprzeprowadzenie dowodu z niego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do zarzutów opartych na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. twierdzeniach odnośnie naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny również nie stwierdził podstaw do uchylenia na ich podstawie zaskarżonego wyroku.
I tak, w przypadku pierwszego z tej kategorii zarzutów (zarzut nr II d.) skarżący kasacyjnie wytknął Sądowi pierwszej instancji dopuszczenie się błędnej wykładni art. 30 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia, w związku z przyjęciem, że podstawowa działalność rybaków oznacza, że z jej prowadzenia winni oni wykazywać zasadniczą część swoich przychodów. Poza tym wskazał, iż z tego przepisu nie można wyinterpretować uprawnienia organu do żądania dokumentacji finansowej.
Odnosząc się do tego rodzaju twierdzeń w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że z art. 30 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia 508/2014 nie sposób jest wywieść żadnych wniosków dotyczących rodzaju dokumentów, których organ może domagać się od wnioskodawcy, w szczególności tych związanych ze strukturą jego przychodów. Poza tym WSA w Warszawie bezpośrednio nie wskazał wyżej wymienionych przepisów jako podstawy wystąpienia z takim wezwaniem. Wezwanie o przedłożenie konkretnych dokumentów, odnoszących się do wysokości przychodów skarżącego z konkretnych źródeł, było wprawdzie następstwem przyjętego stanowiska w zakresie rozumienia pojęcia działalności podstawowej, jednakże ze swej istoty mogło ono zostać oparte jedynie na właściwych regulacjach procesowych. Stąd też podnoszący tego rodzaju zagadnienie zarzut, sformułowany jako zarzut odnoszący się do naruszenia prawa materialnego, nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Co zaś się tyczy rozumienia pojęcia "podstawowa działalność rybaków" to istotnie nie jest ono synonimem działalności przeważającej, w rozumieniu rozporządzenia PKD, co akcentuje skarżący kasacyjnie. Jakkolwiek jednak nie mamy w tym wypadku do czynienia z pojęciami tożsamymi, co zauważył także WSA w Warszawie, wskazując że są to pojęcia zbliżone, to brak jest podstaw do przyjęcia, że przeważający, zwłaszcza w aspekcie finansowym, konkretny aspekt działalności nie może być w jakimkolwiek stopniu wyznacznikiem do określenia działalności podstawowej. Wbrew sugestiom skarżącego kasacyjnie, z literalnego brzmienia art. 30 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia 508/2014, zakaz tego rodzaju odniesienia w jakikolwiek sposób bowiem nie wynika.
Reasumując więc stwierdzić należy, że kryterium przychodowe, jakkolwiek nie na zasadzie wyłączności, czy też w ramach pewnego automatyzmu w tym względzie, to jednak może posłużyć do ustalenia czy konkretna działalność rybacka stanowi podstawową działalność podmiotu ją realizującego. Tak więc choć nie można jej utożsamiać w pełnym zakresie z jego działalnością przeważającą, to jednak ta ostatnia może zawierać się niejako w tym pojęciu. W tym kierunku zmierza również stanowisko Komisji Europejskiej i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, do którego odwołuje się skarżący kasacyjnie, a zgodnie z którym podstawowa działalność rybaka może, ale nie musi stanowić jego działalności przeważającej. Sama Komisja Europejska, a w ślad za nią Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dopuszczają posłużenie się kryterium przychodowym, w zakresie wyznaczania kategorii podstawowej działalności danego podmiotu.
W związku z powyższym stwierdzić więc należy, że rozstrzygnięcie WSA w Warszawie w przedmiotowym zakresie jest prawidłowe, choć jego uzasadnienie nie do końca jest właściwe. Jak to już bowiem wyżej zaznaczono, choć Sąd pierwszej instancji dostrzegł że działalność podstawowa i działalność przeważająca danego podmiotu, nie są terminami tożsamymi, ale zbliżonymi, to jednak w swoich dalszych wywodach potraktował je jako w istocie tak, jakby stanowiły one synonimy.
Mając na względzie art. 184 P.p.s.a., in fine, na tej podstawie nie można uchylić zaskarżonego wyroku, gdyż ten, pomimo nie do końca prawidłowego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Co do zarzutu nr 2e. również stwierdzić należy brak podstaw do jego uwzględnienia. W tym bowiem wypadku, powołując się na błędną wykładnię art. 16 ust. 1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 i § 1 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia oraz art. 30 ust. 1 i 3 rozporządzenia 508/2014, jakiej miał dokonać WSA w Warszawie, jego autor nie wskazał na czym ta błędna wykładnia, a więc niewłaściwe rozumienie tych przepisów, miałoby polegać. Z tego więc względu Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do tej formy zarzucanego Sądowi pierwszej instancji uchybienia regulacjom materialnoprawnym.
W pozostałym zaś zakresie, obejmującym wadliwe zastosowanie wymienionych w podstawie prawnej zarzutu przepisów, skarżący kasacyjnie ograniczył się do nazbyt ogólnikowych stwierdzeń, co do spełnienia przez siebie wszystkich warunków uzyskania wsparcia. W istocie nie wiadomo więc w jakim aspekcie upatruje on nieprawidłowej subsumpcji ustaleń faktycznych sprawy, pod normy wyinterpretowane z art. 16 ust. 1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 i § 1 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia oraz art. 30 ust. 1 i 3 rozporządzenia 508/2014. To zaś czyni omawiany zarzut w tym właśnie aspekcie nieskutecznym.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. in fine, oddalił skargę kasacyjną, gdyż zaskarżony nią wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz ARiMR kwotę 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Obejmuje ona zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i reprezentował organ na rozprawie.
Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 art. 106 par. 3, art. 133 ust. 2 i ust. 3, art. 141 par. 4, art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Hasła tematyczne: Środki unijne, Uzasadnienie
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.