Stal z Rosji zgłoszona do odprawy i cofnięta do nadawcy. NSA oddalił skargę spółki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 13 sierpnia 2024 r., II SA/Bk 322/24 oddalił skargę A. B. G. w D., N. (skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku ("organ") z 4 kwietnia 2024 r. nr 2001-IOC.4355.5.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za przywóz towarów objętych sankcjami.

A. B. G. w D., N. (dalej: "skarżący kasacyjnie", "Spółka") wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi, ewentualnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku na zasadzie art. 185 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej p.p.s.a., i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W każdym przypadku wniesiono o zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez nie uchylenie Decyzji i oddalenie Skargi Skarżącej w sytuacji naruszenia przez DIAS przepisów prawa materialnego tj. art. 3g ust. 1 lit. a-c Rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie z 31 lipca 2014 r. poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku jego naruszenia przez Spółkę; naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez nie uchylenie Decyzji i oddalenie Skargi Skarżącej w sytuacji naruszenia przez DIAS art. 174 Rozporządzenia 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że towary będące przedmiotem unieważnionego zgłoszenia celnego i objęte procedurą reimportu podlegają sankcjom za przywóz; naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 151 p.p.s.a, poprzez nie uchylenie Decyzji i oddalenie Skargi Skarżącej w sytuacji naruszenia przez DIAS art. 7a § 1 art. 81a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na niekorzyść strony, w sytuacji, gdy Spółka dokonała należytych działań, które nie wyeliminowały przesłanki nałożenia przedmiotowej kary;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 151 p.p.s.a, poprzez nie uchylenie Decyzji i oddalenie Skargi Skarżącej w sytuacji naruszenia przez DIAS art. 189f § 2 i 3 k.p.a. poprzez nałożenie na Spółkę kary mimo przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa; naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 151 p.p.s.a, poprzez nie uchylenie Decyzji i oddalenie Skargi Skarżącej w sytuacji naruszenia przez DIAS art. 143d pkt. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej z 16 listopada 2016 r. poprzez nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej podczas, gdy Spółka nie naruszyła zakazu określonego w art. 3g ust. 1 lit. a-c Rozporządzenia; naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez stawianie tez i orzekanie na podstawie okoliczności nie wynikających z akt sprawy i nie stwierdzonych przez organy obu instancji;

- art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez lakoniczne i niewystarczające uzasadnienie Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poprzez przytoczenie jedynie stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku przedstawionego w Decyzji i jego poparcie bez przedstawienia uzasadnienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy..

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. przepisów prawa materialnego, to jest:

- art. 3g ust. 1 lit. a-c Rozporządzenia poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku jego naruszenia przez Spółkę;

- art. 174 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny; Dz. U. UE z 2013 r., poz. 269.1, dalej: "UKC" poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż towary będące przedmiotem unieważnionego zgłoszenia celnego i objęte procedurą reimportu podlegają sankcjom za przywóz;

- art. 143d pkt. 2 ustawy o KAS poprzez nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej podczas, gdy Spółka nie naruszyła zakazu określonego w art. 3g ust. 1 lit. a-c Rozporządzenia.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Za podstawę zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. może się przejawiać w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego. Przepisy postępowania mogą zostać naruszone zarówno przez ich błędną wykładnię, jak i przez niewłaściwe zastosowanie. Należy zatem wskazać w skardze kasacyjnej, w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego przez wojewódzki sąd administracyjny oraz wykazać istotny wpływ zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, tylko jedynie weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem przepisom postępowania stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z tych regulacji wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną, w której zarzuty objęte art. 174 p.p.s.a. są kierowane wobec zaskarżonego orzeczenia, a nie wobec decyzji ostatecznej. Fachowo sporządzona skarga kasacyjna oparta na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. musi zawierać zarzut naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami postępowania, które mają zastosowanie w sprawie administracyjnej.

Przepisy postępowania, które mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie sądowoadministracyjnej to przepisy p.p.s.a., kpa oraz ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. w petitum skargi kasacyjnej wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz. Urz. UE L 2014 r. Nr 229, str. 1); art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 174 UKC; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7a § 1 kpa i art. 81a § 1 kpa; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 189f § 2 i 3 kpa; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 143d pkt 2) ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej; art. 134 § 1 p.p.s.a.; art. 141 § 4 p.p.s.a.

Według art. 176 § 1 pkt 2) p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, w której zarzuty są kierowane wobec zaskarżonego orzeczenia, a nie wobec decyzji ostatecznej. Przyjmuje się, że aby uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowiło konsekwentną i logiczną, a zarazem pełną syntezę, a nie tylko zestaw wypowiedzi często w ogóle ze sobą niepowiązanych, powinno być zwięzłe i jednocześnie przekonujące. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie może być przeładowane rozwlekłą argumentacją, w tym wywodami formułowanymi zamkniętym językiem prawniczym, a także wywodami naukowymi. Ma to być motywacja realna, odpowiednia do zakresu przedmiotowego danej sprawy, a nie pozorna. Uzasadnienie jest przekonujące tylko wtedy, gdy argumenty w nim powołane są trafne (celnie użyte), a nie wówczas, gdy jest ich mnogość. Długość uzasadnienia nie ma nic wspólnego z jego jakością. Jeżeli uzasadnienie jest za długie, to wówczas ma miejsce tak zwane mapowanie tekstu, czyli poszukiwanie myśli kluczowych zawartych w uzasadnieniu. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, w jaki sposób Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku naruszył każdy ze wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania. Skarżący kasacyjnie nie wskazał i nie uzasadnił, w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnego przepisu z osobna, oraz nie uzasadnił istnienia hipotetycznego związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem każdego z tych przepisów z osobna, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie uzasadnił wystąpienia możliwości odmiennego wyniku sprawy, którym jest wyrok z 18 marca 2024 r. Istota podniesionych zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że nie doszło do naruszenia zakazu określonego w rozporządzeniu Rady nr 833/2014, a część z nich wykracza poza granice rozpoznawanej sprawy. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej zostało wszczęte z urzędu, pismem z 28 kwietnia 2023 r. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku zawiadomił osobę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zakazu określonego w art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014.

Zgodnie z art. 143d pkt 2) ustawy o KAS, osoba lub podmiot, które naruszają zakaz, o którym mowa w art. 3g ust. 1 rozporządzenia 833/2014 – podlegają karze pieniężnej. Wskazany Artykuł 3g brzmi: 1. Zakazuje się: a) bezpośredniego lub pośredniego przywozu do Unii wyrobów z żelaza i stali wymienionych w załączniku XVII, jeżeli: (i) pochodzą one z Rosji; lub (ii) zostały wywiezione z Rosji; b) bezpośredniego lub pośredniego zakupu wyrobów z żelaza i stali wymienionych w załączniku XVII, które znajdują się w Rosji lub pochodzą z Rosji; c) transportu wyrobów z żelaza i stali wymienionych w załączniku XVII, jeżeli pochodzą one z Rosji lub są wywożone z Rosji do jakiegokolwiek innego kraju.

Według art. 143e ust. 1 ustawy o KAS, karę pieniężną, o której mowa w art. 143d, nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego, w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości do 20. 000. 000 złotych. Natomiast, zgodnie z art. 189a § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (kpa), w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (Dział IVA Administracyjne kary pieniężne). Przepis ten wyróżnia dwie odrębne kategorie spraw administracyjnych dotyczące administracyjnych kar pieniężnych: nakładania; wymierzania , co wynika z użycia alternatywy rozłącznej lub. Nałożenie administracyjnej kary pieniężnej to określenie w drodze decyzji sankcji o charakterze pieniężnym, zaś wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej to określenie w drodze decyzji wysokości sankcji o charakterze pieniężnym (ustalenie wysokości kary pieniężnej), nałożenie i wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej następuje zwykle w jednej i tej samej decyzji administracyjnej. Pojęcie administracyjnej kary pieniężnej zdefiniowano w art. 189b kpa: Przez administracyjną karę pieniężną rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest sporny. 21 czerwca 2022 r. w Oddziale Celnym w Białymstoku A. B. G. w D., N., działając przez przedstawiciela bezpośredniego P. C. A. Sp. z o.o. z siedzibą w G., dokonała zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu towary ujęte w trzech pozycjach, zgłoszenie zostało zarejestrowane pod pozycją MRN. Z przedstawionych dokumentów (CMR; faktury) wynikało, że towary objęte zgłoszeniem celnym zostały przywiezione z Federacji Rosyjskiej. W wyniku przeprowadzonej przez organ celny weryfikacji zgłoszenia celnego oraz załączonych do niego dokumentów stwierdzono, że towary wskazane w pozycjach 2 i 3 podlegają zakazowi z art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014. Z tego powodu, organ celny odmówił zwolnienia towarów objętych zgłoszeniem celnym z 21 czerwca 2022 r. do procedury dopuszczenia do obrotu. 29 czerwca 2022 r. na wniosek przedstawiciela A. B. G. w D. zgłoszenie celne zostało unieważnione, a towary objęte procedurą tranzytu według MRN z 29 czerwca 2022 r. zwrócono nadawcy. Opuściły one obszar Unii Europejskiej 1 lipca 2022 r. przez przejście graniczne z Rosją (EE4700EE).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (dalej: UKC) w Artykule 5 Definicje stanowi: 4) "osoba" oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, ale uznaną - na mocy prawa unijnego lub krajowego - za mającą zdolność do czynności prawnych; 6) "przedstawiciel celny" oznacza każdą osobę ustanowioną przez inną osobę w celu prowadzenia czynności i załatwiania formalności wymaganych przepisami prawa celnego przed organami celnymi; 7) "ryzyko" oznacza prawdopodobieństwo i skutki wystąpienia zdarzenia mającego związek z wprowadzaniem, wyprowadzaniem, tranzytem, przemieszczaniem lub końcowym przeznaczeniem towarów przemieszczanych między obszarem celnym Unii a krajami lub terytoriami znajdującymi się poza tym obszarem oraz z obecnością na obszarze celnym Unii towarów nieunijnych, które: a) uniemożliwiałoby prawidłowe stosowanie środków unijnych lub krajowych; b) przynosiłoby szkodę interesom finansowym Unii i jej państwom członkowskich; lub c) stanowiłoby zagrożenie bezpieczeństwa i ochrony Unii i jej mieszkańców, zdrowia ludzi, zwierząt i roślin, środowiska lub konsumentów; 12) "zgłoszenie celne" oznacza czynność, przez którą osoba w wymaganej formie i w określony sposób wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną, wskazując w stosownych przypadkach wszelkie szczegółowe ustalenia, które mają mieć zastosowanie.

A. B. G. w D. jest osobą (art. 5 pkt 4) UKC), która 21 czerwca 2022 r. przez przedstawiciela celnego dokonała zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu towarów nieunijnych pochodzących z Rosji objętych zakazem z art. 3g ust. 1 rozporządzenia 833/2014. W konsekwencji, na gruncie art. 189b kpa jest osobą prawną, która naruszyła ciążący na niej zakaz wynikający z art.

art. 3g ust. 1 rozporządzenia 833/2014. Postępowanie w sprawie celnej zakończyło się decyzją (art. 5 pkt 39) UKC: "decyzja" oznacza każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób) konsekwencją, której towary nieunijne pochodzące z Rosji zgłoszone do procedury celnej dopuszczenia do obrotu nie zostały zwolnione, przez co nie uzyskały statusu towarów unijnych umożliwiającego ich użycie do celów określonych dla tej procedury celnej. Zastosowanie miał art. 194 ust. 1 UKC: Jeżeli spełnione są warunki do objęcia towarów daną procedurą i towary nie są przedmiotem żadnych zakazów i ograniczeń, organy celne zwalniają towary po weryfikacji danych w zgłoszeniu celnym lub po przyjęciu ich bez weryfikacji. Organy celne w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego ustaliły, że towary są przedmiotem zakazu z art. 3g ust. 1 rozporządzenia 833/2014 i z tego powodu towarów nie zwolniły. To ustalenie jest równoznaczne z ustaleniem, że osoba podlega sankcji z art. 143e ustawy o KAS, tj. karze pieniężnej którą nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego w drodze decyzji administracyjnej w wysokości do 20. 000. 000 złotych. Zwrot osoby, które naruszają zakaz podlegają karze pieniężnej oraz zwrot nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego w drodze decyzji administracyjnej oznaczają, że wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wymierzania administracyjnej kary pieniężnej nie jest uzależnione od uznania naczelnika urzędu celno-skarbowego. Wszczęcie postępowania jest obligatoryjnym następstwem uprzedniego stwierdzenia przez organ celny, że naruszono zakaz podlegający karze pieniężnej. Naczelnik urzędu celno-skarbowego wszczyna postępowanie administracyjne z urzędu (art. 61 § 1 i 4 kpa). W tak wszczętej sprawie wymierzenia kary administracyjnej stosuje się przepisy Działu IVA Administracyjne kary pieniężne ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 189a § 1 kpa). Postępowanie to z woli ustawodawcy nie jest ogólnym postępowaniem administracyjnym w sprawie indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej (art. 189d kpa), a także rozważa przesłankę siły wyższej oraz odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyjmując ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku nie naruszył przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe.

Z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i legły u podstaw zaskarżonego aktu. Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy. Skoro z przepisu tego wynika jedynie nakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy, to nie może on służyć kwestionowaniu kompletności materiału dowodowego, braków w postępowaniu dowodowym oraz dokonanych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Skarżący kasacyjnie nie wskazał, jaki inny materiał dowodowy nie zawarty w aktach sprawy uwzględnił wojewódzki sąd administracyjny wydając wyrok.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. można zarzucić wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w powiązaniu z przepisem prawa materialnego, który jest podstawą prawną decyzji ostatecznej lub miał być taką podstawą przez: błędną jego wykładnię; niewłaściwe zastosowanie; błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (błąd podwójny niezależny). Naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., polega na nieuwzględnieniu skargi na decyzję ostateczną skutkiem błędnego nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.).

Zarzut naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 poprzez jego zastosowanie nie może być skuteczny, ponieważ Sąd I instancji zasadnie uznał, że art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady nr 833/2014 formułuje zakazy łączące się z zaistnieniem poszczególnych zdarzeń/czynności: przywozu, zakupu, transportu. Przedstawiciel importera dokonał zgłoszenia towarów do procedury dopuszczenia do obrotu, po czym weryfikacja tegoż zgłoszenia i w konsekwencji odmowa zwolnienia towarów do wnioskowanej procedury, udaremniły faktyczny przywóz towarów na terytorium UE. Stosowanie sankcji dopiero w sytuacji faktycznego przywozu towarów minęłoby się z założeniami wprowadzonych zakazów, a ponadto znacznie utrudniłoby ustalanie zaistnienie sankcjonowanych przypadków. Prawodawca w szeroki sposób sformułował przypadki podlegające zakazowi, co wskazuje na zamiar jak najszczelniejszej kontroli ich przestrzegania, a dalej - efektywnego karania ich naruszeń. Nie ma zatem wątpliwości co do tego, że już samo zainicjowanie procedury dopuszczenia sankcjonowanych towarów do obrotu powinno podlegać karze administracyjnej, jak miało to miejsce w sprawie.

Nie poddaje się kontroli kasacyjnej podniesiony zarzut naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.) w powiązaniu z przepisem, który nie miał zastosowania w postępowaniu w sprawie wymierzania administracyjnej kary pieniężnej, tj. art. 174 UKC i nie jest podstawą prawną decyzji ostatecznej.

Nie jest trafny i uzasadniony zarzut naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. powiązany z art. 7a § 1 kpa i art. 81a § 1 kpa. W tej sprawie nie ma zastosowania zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony (art. 7a § 1 kpa), ponieważ przedmiotem postępowania nie jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, lecz wymierzania administracyjnej kary pieniężnej w trybie przewidzianym ustawą (ustawa o KAS; kpa). Brak jest wątpliwości co do treści przepisu prawa (normy prawnej) regulującego wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 143d pkt 2) ustawy o KAS. Zgodnie z art. 81a §1 kpa: Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Przepis ten ma zastosowanie, kiedy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, zgodnie z trybem z i zasadami przewidzianymi w Kodeksie, organ administracji publicznej dokonał wszechstronnej oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, pozostają jednak niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Przesłanką zastosowania omawianego nakazu jest prowadzenie postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia. Wątpliwości, o których mowa są wątpliwościami organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Wątpliwości i zastrzeżenia stron odnośnie do gromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego są rozstrzygane przez organ administracji w toku postępowania dowodowego, a nie po jego zakończeniu. Przedmiotem tego postępowania nie jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, lecz wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Wojewódzki sąd administracyjny nie naruszył art. 189f § 2 i 3 kpa akceptując nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej przez organ administracji publicznej, który powołując się na wagę naruszenia prawa, która nie jest znikoma oraz na to, że

naruszenie bez wątpienia wpływa na interesy gospodarcze i bezpieczeństwo państw Unii. Omawiany zarzut pozostaje w sprzeczności z kolejnym, w którym skarżący kasacyjnie zarzuca wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 143d pkt 2) ustawy o KAS z twierdzeniem, że nałożono karę pieniężną w sytuacji, kiedy osoba nie naruszyła zakazu z art. 3g ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014. Art. 143d pkt 2) ustawy o KAS jest przepisem prawa materialnego, dlatego też powiązanie go z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zamiast z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nie może być skuteczne. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. skarżący kasacyjnie winien zarzucić wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu naruszenie prawa materialnego tj. przepisu prawa, który jest podstawą prawną decyzji ostatecznej lub miał być taką podstawą przez: błędną jego wykładnię; niewłaściwe zastosowanie; błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (błąd podwójny niezależny) i powiązać ten zarzut z naruszeniem przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., które to naruszenie polega na nieuwzględnieniu skargi na decyzję ostateczną skutkiem błędnego nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny prawa materialnego przez jego błędną wykładnię zachodzi wówczas, kiedy sąd zaakceptuje i uzna za prawidłowe mylne rozumienie przez organ administracji publicznej przepisu będącego podstawą prawną decyzji ostatecznej. Natomiast, naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie zachodzi wówczas, kiedy sąd zaakceptuje błąd subsumcji organu administracji publicznej oddalając skargę, lub też zaakceptuje bezzasadne zarzucenie organowi administracji publicznej popełnienie takiego błędu uwzględniając skargę.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji również naruszenie art. 3g ust. 1 lit. a-c Rady (UE) nr 833/2014. Zarzut jest niezasadny gdyż z akt sprawy wynika, że towary zgłoszone przez Spółkę do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego MRN [...], ujęty na fakturach z [...] czerwca 2022 r., nr [...] - profile ze stali niestopowej, ciągnione na zimno i przeznaczone do produkcji pojazdów silnikowych kod CN Taryfy Celnej 7216690000 (poz. 1) oraz z [ ...]czerwca 2022 r., nr [...] - tuleje blokujące / wykonane z innych stali stopowych, formowanych na zimno kod CN Taryfy Celnej 72287090 (poz. 2) oraz z [...] czerwca 2022 r., nr [...] - profile masztowe I - profil 108 x 60mm - części do wózka widłowego, gorącowalcowane i prostowane, wykonane ze stali niestopowej kodu CN Taryfy Celnej 7216 32 11 (poz. 3), zadeklarowane zostały do kodów CN Taryfy Celnej 7228 70 90 (poz. 2) oraz kodu CN Taryfy Celnej 721 63 211 (poz. 3). Po przeprowadzeniu rewizji organ celno-skarbowy zaklasyfikował przedstawione towary do kodu CN 7216 32 11. Zarówno ze zgłoszenia celnego, jak i dołączonego do niego dokumentu CMR wynika, że nadawcą towaru jest podmiot rosyjski. Tym samym przedstawione towary zostały przywiezione z Federacji Rosyjskiej, a ponadto zostały ujęte w załączniku XVII do rozporządzenia Rady nr 833/2014 z 31 lipca 2014 r. Prawidłowe było zatem stwierdzenie organów obu instancji, że zaistnienie powyższych okoliczności świadczy o naruszeniu przez stronę skarżącą przepisów art. 3g ust. 1 lit. a-c ww. rozporządzenia Rady nr 833/2014.

Natomiast zarzut naruszenia art. 143d pkt 2) ustawy o KAS "poprzez nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej podczas, gdy Spółka nie naruszyła zakazu (...)" nie poddaje się kontroli kasacyjnej w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a., ponieważ dotyczy niepodważonych ustaleń faktycznych sprawy. Skarżący kasacyjnie nie zarzucił wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu naruszenia art. 143d pkt 2) ustawy o KAS przez: błędną jego wykładnię; niewłaściwe zastosowanie; błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (błąd podwójny niezależny) oraz nie powiązał zarzutu z naruszeniem przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) w związku art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz z § 2 pkt 5 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) zasądzono od skarżącego na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.