Zwrot dotacji oświatowej za 2020 rok. NSA oddalił skargę kasacyjną skarżącego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Sz 503/25 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") oddalił skargę Z. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 25 lipca 2025 r. nr SKO/CZ/503/2001/2025 w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w 2020 r. w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami za zwłokę.

W skardze kasacyjnej strona skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie oraz zwrot skarżącemu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia w szczególności kosztów zastępstwa adwokackiego i opłaty skarbowej od udzielenia pełnomocnictwa, według przepisów powszechnie obowiązujących.

I. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie:

a) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 60 oraz 67 u.f.p. poprzez ich niezastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania i wydaniu decyzji mimo, że na podstawie art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 60 oraz 67 u.f.p. upłynął 5-letni okres przedawnienia dla ewentualnego domagania się przez organ zwrotu dotacji wykorzystanej z naruszeniem prawa;

b) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 68 § 2 O.p. w zw. z art. 60 oraz 67 u.f.p. poprzez ich niezastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania, wydaniu i doręczeniu odwołującemu się decyzji określającej kwotę dotacji podlegającą zwrotowi po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek zwrotu tej dotacji;

c) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w. z art. 68 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2) O.p. w zw. z art. 67 u.f.p. wpływające bezpośrednio na treść wydanego rozstrzygnięcia wobec pominięcia zastosowania wymienionych przepisów i wydania decyzji konstytutywnej, określającej wysokość należności z tytułu dotacji wykorzystanej rzekomo niezgodnie z przeznaczeniem, pomimo upływu 3-letniego terminu umożliwiającego wydanie decyzji, na mocy której powstaje zobowiązanie do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem - tym samym decyzja nakładająca zobowiązanie do zwrotu dotacji jest sprzeczna z obowiązującym prawem i formułuje nieistniejące w świetle prawa zobowiązanie do zwrotu dotacji;

d) art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 252 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz, U. z 2025 r. poz. 1483, 1844, 1846, z 2026 r. poz. 426., dalej: "u.f.p.") w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędne zastosowanie i nieprawidłowe uznanie, że skarżący pobrał w roku 2020 dotację w nadmiernej wysokości, podczas gdy w niniejszej sprawie nie doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, gdyż została ona wypłacona zgodnie z treścią ustawy o finansowaniu zadań oświatowych;

e) art 43 ust. 1 pkt. 1-4 oraz art. 43 ust. 2 pkt. 1-3 ustawy z 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 439, 1792, z 2026 r. poz. 34, 319., dalej: "u.f.z.o.") poprzez dokonanie ich nieprawidłowej wykładni i błędne przyjęcie, że jest dopuszczalne dokonywanie zmiany wysokości dotacji oraz samych stawek dotacji poza przewidzianym w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych trybem ich aktualizacji w sytuacji, gdy dotacja ma charakter roczny, a zmiana wysokości stawek dotacji może nastąpić wyłącznie w trakcie trwania roku budżetowego, a wsteczne przeliczanie dotacji po zakończeniu roku budżetowego jest niezgodny z zasadami określonymi w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych związanymi ze sposobem aktualizacji stawek dotacji;

f) art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o. poprzez dokonanie ich nieprawidłowej wykładni i błędne przyjęcie, że dopuszczalne jest dokonywanie wyrównania nadpłaconej kwoty dotacji po zakończeniu roku budżetowego w oparciu o mechanizm polegający na wydaniu decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, podczas gdy przepisy prawa w sposób jasny wskazują, w jaki sposób następuje wyrównanie nadpłaconej kwoty dotacji i nie jest możliwe w tym zakresie przyjmowanie innych metod rozliczenia nadpłaconej kwoty dotacji, niż wynikająca z ustawy o finansowaniu zadań oświatowych;

g) art. 26 ust. 2 u.f.z.o. poprzez ich błędne zastosowanie i nieprawidłowe uznanie, że skarżący pobrał w roku 2020 dotację w nadmiernej wysokości, podczas gdy w niniejszej sprawie nie doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, gdyż została ona wypłacona zgodnie z treścią ustawy o finansowaniu zadań oświatowych;

II. na zasadzie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:

a) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1,107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a., w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. oraz art. 26 ust. 2 u.f.z.o., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przedwcześnie pominięto w swoich rozważaniach potencjalny skutek zwrotu przez stronę kwoty 178 969,98 zł na stan rozliczeń dotacji za cały 2020 r. i możliwość zastosowania w sprawie dyspozycji art. 43 ust. 5 u.f.z.o., nadto poprzez przerzucanie negatywnych skutków błędów organu na stronę;

b) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w sytuacji, gdy w wydanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło inną niż dotychczasowo stosowana przez organy administracji interpretację przepisów prawa dotyczących analogicznych sytuacji faktycznych, co stanowi niewątpliwe naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz narusza zasady dobrej administracji.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Przedstawienie zasad, w oparciu o które NSA rozpatruje skargi kasacyjne, jest o tyle istotne, że Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżony wyrok, nie może wykroczyć poza zakres wyznaczony zarzutami skargi kasacyjnej, czyli wskazaną w niej podstawę prawną i towarzyszące jej uzasadnienie.

Mając na uwadze przedstawione wyjaśnienia, odnieść się należy do najdalej idących zarzutów dotyczących przedawnienia zwrotu dotacji za 2020 r. sformułowanych w pkt. I ppkt a - c skargi kasacyjnej.

Należy wskazać, że w orzecznictwie sądów ukształtował się pogląd, w myśl którego dotacja oświatowa ma charakter roczny (niezależnie od tego, że wypłacana jest w 12 miesięcznych ratach), zatem jej ostateczne rozliczenie może nastąpić dopiero po upływie roku na który została przyznana. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego bieg terminu przedawnienia powstałego z mocy prawa obowiązku zwrotu dotacji, przy odpowiednim stosowaniu art. 70 O.p., nie może zatem rozpocząć się przed ostatecznym rozliczeniem dotacji, która ma charakter roczny, a jej rozliczenie zwykle następuje po pływie roku. Biorąc pod uwagę powyższe bieg terminu przedawnienia obowiązku zwrotu tej części rocznej dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana w kwocie wyższej od należnej rozpoczyna się od końca roku następującego po roku, za który dotacji udzielono. W tym względzie błędne jest stanowisko WSA, że zobowiązanie do zwrotu dotacji oświatowej ulega przedawnieniu z upływem 5 lat od końca roku, w którym beneficjent otrzymał i miał wykorzystać dotacje.

Zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Zatem to termin 31 stycznia roku następnego w stosunku do roku, na który dotacja została udzielona, jest terminem rozliczenia dotacji, a więc i terminem zwrotu dotacji w całości lub w części, o ile nie została wykorzystana lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. To wtedy powstaje obowiązek jej zwrotu, który odpowiada - przy odpowiednim stosowaniu do zwrotu dotacji przepisów Ordynacji podatkowej - terminowi płatności podatku w rozumieniu art. 70 § 1 O.p. Zatem jak wynika z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe, a więc i zobowiązanie do zwrotu dotacji, przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a więc w stosunku do zwrotu dotacji - od końca roku, w którym niewykorzystana (lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem) dotacja podlega zwrotowi. Natomiast art. 252 ust. 1 i 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, oraz pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1. Stosownie zaś do ust. 5, zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadku, o którym mowa w wyżej wskazanym przepisie, stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (art. 60 u.f.p.). W konsekwencji ustalając początek biegu terminu przedawnienia dotacji należy uwzględniać terminy płatności wynikające z art. 251 ust. 1 i art. 252 ust. 1 u.f.p. Wynikający bowiem z art. 252 u.f.p. obowiązek zwrotu dotacji w określonych okolicznościach i terminie odpowiada normie art. 21 § 1 pkt 1 O.p. (por. np. wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I GSK 1811/22; z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I GSK 21/21).

Konstatując zatem, bieg terminu przedawnienia powstałego z mocy prawa obowiązku zwrotu dotacji, przy odpowiednim stosowaniu art. 70 O.p., nie może rozpocząć się przed ostatecznym rozliczeniem dotacji, która ma charakter roczny, a jej ostateczne rozliczenie następuje po upływie roku na który została przyznana. Zatem bieg terminu przedawnienia obowiązku zwrotu tej części rocznej dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana w kwocie wyższej od należnej rozpoczyna się od końca roku następującego po roku, za który dotacji udzielono (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I GSK 21/21; z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt I GSK 615/21). Organy prowadzące postępowanie w każdym przypadku powinny rozważać czy w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania.

Odnosząc powyższe wyjaśnienia do realiów sprawy uznać należało, że termin przedawnienia dotacyjnego zobowiązania zwrotowego zaczął biec od końca roku 2021 (a nie 2020). To zaś oznacza, że nie mógł on podstawowo upłynąć przed końcem roku 2026 (a nie przed końcem roku 2025). W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż zarówno decyzja organu I instancji, jak i decyzja organu odwoławczego doręczone zostały przed upływem terminu przedawnienia.

Decyzja o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem jest decyzją deklaratoryjną, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. Zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje bowiem z mocy zaistnienia określonych okoliczności faktycznych, którą jest wydatkowanie środków niezgodnie z przeznaczeniem. Tym samym do powstania zobowiązania nie jest wymagana decyzja gdyż decyzja obowiązku tego nie tworzy. Obowiązek zwrotu dotacji powstaje niezależnie od tego czy w sprawie wydana została czy też nie decyzja nakazująca jej zwrot. Decyzja o zwrocie dotacji potwierdza jedynie zaistnienie zobowiązania powstałego z mocy prawa. Z tej przyczyny, że decyzja o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, nie mógł do niej zaleźć zastosowania art. 68 O.p., który dotyczy decyzji konstytutywnych.

Przypomnieć należy, iż rozpatrywana sprawa dotyczy zwrotu dotacji oświatowych za rok 2020. Zasady przyznania i rozliczania tych dotacji regulują przepisy u.f.z.o. Normy te określają cel dotacji oświatowych, w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. przyjęto, że dotacje oświatowe są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Wydatki finansowane z dotacji mogą być wykorzystane wyłącznie na wymienione w niej wydatki.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że dotacje oświatowe są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Podkreślenia wymaga jednak, że dotacje przeznaczane na realizację zadań szkół i placówek ograniczone są do zakresu ich celowości oraz do bieżących wydatków przedszkoli i szkół. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków szkoły. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę (przedszkole, placówkę) bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków. Natomiast nie budzi wątpliwości, że istnieje swoboda placówki w zakresie kształtowania swojej struktury organizacyjnej, jednak nie przesądza ona o możliwości zakwalifikowania kwot wypłacanych poszczególnym osobom jako wydatku podlegającego rozliczeniu z dotacji. Zapłata ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona, czyli na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach ustawy, niezwiązanych z procesem kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, oraz zarazem nie stanowiących wydatków bieżących szkoły (przedszkola) lub placówki - winna być kwalifikowana jako wydatkowanie tej części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Natomiast dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

Nie jest również zasadny - adresowany wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia - zarzut przedstawiony w pkt 2 lit. a petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1,art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a., w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. oraz art. 26 ust. 2 u.f.z.o.

Zwłaszcza, gdy tej mierze odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13). Przez "wpływ", o którym jest mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były - co trzeba podkreślić - na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga - jak powyżej wyjaśniono - uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera wskazanego i zarazem koniecznego elementu. Nie wynika z niego bowiem, na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania i rekonstruowanych z nich wzorów działania adresowanych do organu administracji publicznej a stanowiących wzorce kontroli legalności zaskarżonego działania administracji (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a, art. 107 § 3 k.p.a.) - co wobec tożsamych deficytów aż nadto widocznych w zestawieniu z uzasadnieniem kontrolowanej decyzji prowadzi do wniosku, że brak przekonania adresata decyzji o jej trafności i zasadności nie dowodzi naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., które Sąd ten miałby naruszyć kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, a ponadto na czym miałby polegać istotny wpływ zarzucanego naruszenia wymienionych przepisów postępowania na wynik sprawy.

W odniesieniu do treści powołanych w zarzucie z pkt. II lit. a skargi kasacyjnej "art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z (...), w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. oraz art. 26 ust. 2 u.f.z.o.", brak jest również jakiegokolwiek uzasadnienia skargi kasacyjnej, co czyni konstrukcję niezrozumiałą (vide wymóg art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), także co do braku wykazania, iż uchybienie tym przepisom miało "istotny" wpływ na wynik sprawy.

Podobne uwagi należy poczynić w zakresie zarzutu z pkt. II lit. b skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie został on uzasadniony, co uniemożliwiło jego kontrolę instancyjną. Stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko określić, jakie przepisy zostały naruszone, lecz również wyjaśnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Brak uzasadnienia nie pozwala również na stwierdzenie, w czym autor skargi kasacyjnej upatrywał naruszenia. Skoro więc omawiany zarzut nie został uzasadniony, należało stwierdzić, że uchylał się on spod rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W efekcie - reasumując - zarzut z podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. okazał się bezzasadny, jako że Sąd I instancji dokonał niezakwestionowanych przez skarżącą prawidłowych ustaleń; wskazał bowiem, że "Kwota wynikająca z różnic spowodowanych błędnie zastosowanymi wagami subwencyjnymi - w wys. 75.506,27 prawidłowo zatem została uznana za dotację pobraną w nadmiernej wysokości, podlegającą zwrotowi do budżetu powiatu." Sąd I instancji zasadnie również podzielił argumentację organu dotyczącą kwot uznanych za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Tę konstatację wsparto powołaniem właściwych przepisów u.f.z.o., czego strona skarżąca w ogóle nie dostrzegła i nie zakwestionowała. Niezrozumiałe jest również odwoływanie się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do argumentacji opartej o przepisy ustawy o systemie oświaty, skoro przepisy te nie miały zastosowania w sprawie (s. 11 i 12 skargi kasacyjnej), tym bardziej, że w petitum skargi kasacyjnej prawidłowo powołano przepisy ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 754), które te przepisy zostały wskazane przez organ w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. należy zarzucić wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu naruszenie prawa materialnego tj. przepisu prawa, który jest podstawą prawną decyzji ostatecznej lub miał być taką podstawą przez: błędną jego wykładnię; niewłaściwe zastosowanie; błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (błąd podwójny niezależny) i powiązać ten zarzut z naruszeniem przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., które to naruszenie polega na nieuwzględnieniu skargi na decyzję ostateczną skutkiem błędnego nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), lub też na uwzględnieniu skargi skutkiem błędnego stwierdzenia naruszenia prawa materialnego (zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny prawa materialnego przez jego błędną wykładnię zachodzi wówczas, kiedy sąd zaakceptuje i uzna za prawidłowe mylne rozumienie przez organ administracji publicznej przepisu będącego podstawą prawną decyzji ostatecznej. Natomiast, naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie zachodzi wówczas, kiedy sąd zaakceptuje błąd subsumcji organu administracji publicznej oddalając skargę, lub też zaakceptuje bezzasadne zarzucenie organowi administracji publicznej popełnienie takiego błędu uwzględniając skargę.

Według art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 252 ust. 3 u.f.p. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędne zastosowanie i nieprawidłowe uznanie, że skarżący pobrał w roku 2020 dotację w nadmiernej wysokości, bez powiązania tych przepisów prawa materialnego z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Wskazując na drugą postać naruszenia prawa materialnego, wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie nie przystaje do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego.

Stawianie Sądowi I instancji zarzutu dotyczącego obu form naruszenia prawa materialnego jest zasadne w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

W tym zakresie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego podniósł również zarzut naruszenia art 43 ust. 1 pkt. 1-4 oraz art. 43 ust. 2 pkt. 1-3 u.f.z.o. poprzez dokonanie ich nieprawidłowej wykładni i błędne przyjęcie, że jest dopuszczalne dokonywanie zmiany wysokości dotacji oraz samych stawek dotacji poza przewidzianym w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych trybem ich aktualizacji oraz zarzut naruszenia art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o. poprzez dokonanie ich nieprawidłowej wykładni i błędne przyjęcie, że dopuszczalne jest dokonywanie wyrównania nadpłaconej kwoty dotacji po zakończeniu roku budżetowego w oparciu o mechanizm polegający na wydaniu decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Ponadto, podniesiono zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 u.f.z.o. poprzez ich błędne zastosowanie i nieprawidłowe uznanie, że skarżący pobrał w roku 2020 dotację w nadmiernej wysokości. Zarzuty w oparciu o powyższe przepisy i w tym zakresie nie były podnoszone przez stronę skarżącą w skardze do Sądu I instancji.

Z orzecznictwa NSA wynika, że w przypadku niepowołania w skardze do WSA zarzutów materialnoprawnych należy dla skuteczności skargi kasacyjnej powołać je jako naruszone wraz ze wskazaniem art. 134 § 1 p.p.s.a., czego w skardze kasacyjnej zabrakło.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że treść przepisów art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. sprawia, iż w sytuacji, gdy z powodu braku w skardze stosownych zarzutów Sąd I instancji pominął w swych ocenach kwestię naruszenia określonych przepisów prawa materialnego można do niej wrócić w postępowaniu przed sądem kasacyjnym tylko wtedy, gdy zarzut uchybienia tych pominiętych przepisów połączony zostanie z zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. W przeciwnym razie sąd kasacyjny, jakim jest sąd administracyjny II instancji, nie ma procesowego dojścia do tych zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2006 r., sygn. akt I FSK 255/06, LEX nr 317744, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1647/07, LEX nr 519173, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 97/08, LEX nr 521952, wyrok NSA z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt I GSK 75/14, LEX nr 2091076, wyrok NSA z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt I GSK 394/14, LEX nr 1800458, wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I GSK 155/15, LEX nr 317744).

Treść omawianej podstawy kasacyjnej jednoznacznie dowodzi braku powołania jako naruszonego art. 134 § 1 p.p.s.a. Dlatego też zarzuty te w zaistniałych okolicznościach sprawy należało uznać za nieskuteczne.

Ponadto warto zwrócić uwagę, że Sąd I instancji nie dokonywał wykładni przepisów wskazanych w pkt. I ppkt e - g skargi kasacyjnej, ani nie stosował ww. przepisów, w sposób opisany w skardze kasacyjnej. Skoro zatem ww. przepisy nie stanowiły przedmiotu dokonanej przez Sąd Wojewódzki wykładni, to w konsekwencji nie mogły zostać również przez ten Sąd naruszone.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.