Dokumentacja kanalizacji po terminie. Sąd stwierdził bezczynność wójta, nie rażącą

W dniu 18 listopada 2025 r. L. O. (dalej "wnioskodawca" lub "skarżący") drogą elektroniczną zwrócił się do Wójta Gminy B. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci pełnej dokumentacji powykonawczej (wraz z załącznikami) inwestycji gminnej polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej w miejscowości L.. Skarżący domagał się przekazania informacji w formie skanów lub fotokopii na podany przez niego adres mailowy.

Sekretarz Gminy, działając z upoważnienia Wójta Gminy [...], pismem z dnia 24 listopada 2025 r. wezwał wnioskodawcę do określenia zakresu żądania podnosząc, że na mocy art. 5 ust. 2 ustawy o udostępnienia informacji publicznej określenie zakresu przedmiotowego ma na celu ocenę przekazywanych danych z uwzględnieniem wymogów dotyczących ochrony danych osobowych oraz tajemnicę przedsiębiorcy.

W odpowiedzi z dnia 30 listopada 2025 r. wnioskodawca oświadczył, że przedmiotem jego zainteresowania jest pełna dokumentacja powykonawcza.

Mając na uwadze udzieloną odpowiedź Wójt Gminy pismem z dnia 10 grudnia 2025 r. poinformował skarżącego, że wobec braku określenia zakresu żądania nie jest możliwie rozpatrzenie jego wniosku.

Wnioskodawca złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie od pisma Wójta z dnia 10 grudnia 2025 r. uznając je za decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej.

Kolegium pozostawiło ww. odwołanie bez rozpatrzenia wskazując, że zostało ono wniesione drogą mailową oraz, że pismo z dnia 10 grudnia 2025 r. nie stanowi decyzji.

Pismem z dnia 23 lutego 2026 r. skarżący wezwał Wójta Gminy do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku z dnia 18 listopada 2025 r. jednocześnie doprecyzowując, że żądana informacja obejmuje udostępnienie dokumentacji budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót budowlanych oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi, tj. dokumentacji powykonawczej w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane.

W odpowiedzi na powyższe organ, powołując się na obszerny zakres żądania oraz konieczność zebrania danych niezbędnych do udzielenia stosownej odpowiedzi, pismem z dnia 4 marca 2026 r., działając na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, powiadomił wnioskodawcę, że rozpatrzenie wniosku nastąpi w terminie do 24 kwietnia 2026 r.

W dniu 6 marca 2026 r. skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie bezczynność Wójta Gminy polegającą na nierozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 18 listopada 2025 r.

W skardze wniósł o:

- zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami sprawy,

- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania,

- stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że zawiadomienie o przedłużeniu terminu zostało wydane niemal dwa miesiące po upływie maksymalnego ustawowego terminu na załatwienie sprawy, zaś samo wyznaczenie terminu na kwiecień 2026 r. (ponad 5 miesięcy od dnia złożenia wniosku) rażąco narusza zasadę niezwłoczności wynikającą z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślił, że organ miał wystarczająco dużo czasu na przygotowanie odpowiedzi i udostępnienie wnioskowanych dokumentów, ale nie zrobił nic, aby takie informacje przygotować.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o przeprowadzenie dowodu z pism z dnia 24 listopada 2025 r., 10 grudnia 2025 r., 4 marca 2026 r., a także z dnia 23 marca

2026 r. oraz odrzucenie skargi zarówno co do zarzutu bezczynności organu, jak również wymierzenia grzywny oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyjaśnił, że pismem z dnia 23 marca 2026 r. udostępniono wnioskodawcy dokumentację powykonawczą inwestycji sanitarnej w miejscowości L.. Nadto wskazał, że skarżący dopiero pismem z dnia 23 lutego 2026 r. w sposób wyraźny poinformował organ o zakresie żądania, podczas gdy wcześniej takiego zakresu nie określił. Organ nie mógł zatem skutecznie rozpatrzyć wniosku, o czym na bieżąco wnioskodawcę informował. Podkreślił, że dokumentacja związana z realizacją inwestycji kanalizacji sanitarnej liczy 11 teczek aktowych (3800 stron), a udostępnienie informacji wymagało przeprowadzenia czynności weryfikacyjnych, anonimizacji i sporządzenia kopii dokumentów. Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że nie dopuścił się zarzucanej bezczynności.

W dniu 5 maja 2026 r. skarżący przesłał do Sądu pismo Wójta Gmina z dnia 9 kwietnia 2026 r. informujące, że nie jest prowadzone żadne postępowanie administracyjne w rozumieniu k.p.a. W ocenie skarżącego pismo to stanowi dowód rażącego charakteru bezczynności oraz celowego wprowadzanie go w błąd.

Z kolei w piśmie z dnia 25 maja 2026 r. skarżący oświadczył, że choć otrzymał wnioskowane dane, to nastąpiło to z wielomiesięcznym opóźnieniem, wobec czego podtrzymuje wniesioną skargę. Do pisma załączył skierowany do organu w dniu 30 marca 2026 r. wniosek o uzupełnienie informacji publicznej oraz udzieloną odpowiedź organu z dnia 13 kwietnia 2026 r.

W dniu 29 czerwca 2026 r. organ przekazał do Sądu zapisaną na nośniku elektronicznym (pendrive) dokumentację przekazaną skarżącemu w odpowiedzi na złożony przez niego wniosek.

Pismem z dnia 28 sierpnia 2025 r. oraz z dnia 25 września 2026 r. skarżący zwrócił się do Sądu o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

- postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 sierpnia 2026 r., sygn. akt II SAB/Sz [...] (odrzucającego jego skargę na bezczynność w przedmiocie wyłączenia Sekretarza Gminy A. L.) na okoliczność wykazania rażącego i intencjonalnego charakteru naruszenia prawa przez Wójta Gminy, poprzez udowodnienie, że Sekretarz Gminy A. L. (objęty wnioskiem o wyłączenie z dnia 30 listopada 2025 r.) czynnie i osobiście uczestniczył w blokowaniu i opóźnianiu dostępu do wnioskowanej informacji publicznej,

- pisma przewodniego Wójta Gminy z dnia 16 września 2026 r. (znak: [...]) wraz z załączonym 3-stronicowym dokumentem z 2015 r. pt. "Zestawienie Aparatury" firmy [...] opatrzonym pieczęcią dokumentacji powykonawczej - na okoliczność wykazania, że organ świadomie i bezprawnie zatajał przed skarżącym i Sądem dokumentację powykonawczą, a jego oświadczenia o "pełnym zrealizowaniu wniosku z 18 listopada 2025 r. w dniu 23 marca 2026 r." były nieprawdziwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wobec czego złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej ugruntowane jest stanowisko, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu konieczne jest zatem ustalenie, że na organie spoczywał, wynikający z obowiązujących przepisów prawa, obowiązek wydania konkretnego aktu lub czynności, a organ obowiązku tego, pomimo upływu przewidzianego prawem terminu, nie wykonał. Przy czym Sąd dokonując oceny zasadności skargi na bezczynność bierze pod uwagę przede wszystkim stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Bada więc, czy zaskarżona bezczynność istnieje w chwili orzekania. Wynika to z charakteru tego środka prawnego, którego podstawowym celem jest doprowadzenie do faktycznego załatwienia sprawy przez organ, a nie jedynie stwierdzenie, że w przeszłości pozostawał on w stanie bezczynności.

Procedurę dostępu do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.

Na mocy art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej zostały określone w art. 4 u.d.i.p. Z dalszych przepisów u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznej odbywa się na wniosek i winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Podmiot, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, powinien udostępnić tę informację w formie czynności materialnotechnicznej (art. 10 u.d.i.p.), albo odmówić jej udostępnienia decyzją (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest również umorzenie postępowania poprzez wydanie decyzji w myśl art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

W świetle powyższego wskazać należy, że na gruncie u.d.i.p. o bezczynności możemy mówić, gdy wniosek dotyczy udzielenia informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w formie i terminach określonych w u.d.i.p.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że Wójt Gminy, będący organem władzy publicznej, należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej wymienionych w art. 4 u.d.i.p., zaś żądana przez skarżącego informacja obejmująca udostępnienie dokumentacji powykonawczej inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej w miejscowości L. - dokumentacji budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót budowlanych oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1. W tej sytuacji przejść należy do ustalenia, czy organ prawidłowo zrealizował obowiązek określony w przepisach u.d.i.p.

Jak wynika z akt sprawy, do dnia wniesienia skargi, tj. do dnia 6 marca 2026 r. wnioskowane informacje nie zostały skarżącemu udostępnione. Organ uczynił to dopiero w dniu 23 marca 2026 r., co potwierdza analiza zapisu na przedłożonym przez organ nośniku elektrycznym (pendrive), a zatem nastąpiło to po upływie 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Z kolei na wniosek uzupełniający organ odpowiedział już w ustawowym terminie.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że skarga zarzucająca bezczynność organu w związku z nierozpoznaniem wniosku z dnia 18 listopada 2025 r. była zasadna na dzień jej wniesienia, jednak przed jej rozpoznaniem przez Sąd bezczynność organu ustała. W konsekwencji, postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Późniejsze załatwienie sprawy nie zmienia jednak faktu, że w okresie poprzedzającym wniesienie skargi, organ pozostawał w bezczynności. Dopiero z chwilą udzielenia skarżącemu wnioskowanej informacji odpadła potrzeba dalszego prowadzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. Tym niemniej okoliczność ta nie eliminuje konieczności stwierdzenia bezczynności jak i dokonania przez Sąd oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość i jaskrawość stwierdzonego naruszenia, oceniana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności długości okresu bezczynności jak i jej powodów. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zwłoka w rozpoznaniu wniosku nie posiada cech rażącego i lekceważącego traktowania skarżącego i obowiązków nałożonych u.d.i.p. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ nie pozostawał całkowicie biernym wobec złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skoro podejmował w tej sprawie konkretne czynności. W szczególności wystosował do skarżącego wezwanie do określenia zakresu żądania, a następnie odnosząc się do udzielonej przez niego odpowiedzi, poinformował, że brak takiego określenia uniemożliwia rozpoznanie wniosku. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że po dookreśleniu przez skarżącego w piśmie z dnia 23 lutego 2026 r. przedmiotu wniosku, organ niezwłocznie poinformował go o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy o półtora miesiąca, które to przedłużenie wynikało z obszerności zakresu żądanych informacji oraz konieczności zebrania danych niezbędnych do udzielenia odpowiedzi, w tym przeprowadzenia czynności weryfikacyjnych dotyczących licznych teczek aktowych, a także dokonania anonimizacji informacji podlegających ochronie. Co istotne organ udzielił wnioskowanej informacji miesiąc przed upływem dodatkowego terminu. Z powyższych okoliczności wynika zatem, że organ czynił starania zmierzające do rozpoznania wniosku i na bieżąco udzielał odpowiedzi na korespondencję skarżącego, co przemawia przeciwko uznaniu bezczynności za mającą charakter oczywisty, jaskrawy i kwalifikowany. Stanowiska tego w żaden sposób nie podważają argumenty przedstawione przez skarżącego jak i wnioskowane przez niego dowody. Nie wskazują one bowiem na to, aby organ celowo opóźniał udostępnienie informacji publicznej, czy też świadomie i bezprawnie wprowadzał w błąd skarżącego czy Sąd lub zatajał informację.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 18 listopada 2025 r., która nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I i II wyroku). Ponadto stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia ww. wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej (pkt III wyroku). Z kolei w przedmiocie kosztów (pkt IV wyroku) orzeczono na mocy art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od złożonej skargi uiszczonego w kwocie 100 zł.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.