- Sygnatura akt
- II GSK 830/26
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 17 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Dokumenty na broń odebrane z powodu postępowania karnego. NSA oddalił skargę policji
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Strona skarżyła czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z 30 kwietnia 2025 r. polegającą na odebraniu dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Organ powoływał się na toczące się wobec strony postępowanie karne o przestępstwo z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Ustalenia sądu
Przyczyną odebrania dokumentów było toczące się postępowanie karne, a organ nie wskazał innych okoliczności uzasadniających tę czynność. Z akt wynika, że strona zbyła broń, a postanowieniem z 22 maja 2025 r. umorzono wobec niej dochodzenie, co organ kwestionował zażaleniem.
Rozstrzygnięcie
NSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu i zasądził od organu na rzecz strony 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Dlaczego
Zarzuty skargi kasacyjnej były sformułowane zbyt ogólnie, a art. 19 ust. 1a ustawy wymaga wykazania realnego zagrożenia, a nie automatycznie stosuje się go z powodu wszczętego postępowania karnego. Organ nie wykazał takiego zagrożenia, a art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy powołał dopiero w skardze kasacyjnej.
Dla firm
Odebranie dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji wymaga wykazania realnego i bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, a sam fakt wszczętego postępowania karnego nie wystarcza.
Więcej o sprawie
Strona zbyła broń, a organ w toku postępowania nie wskazał żadnych innych okoliczności niż toczące się przeciwko niej postępowanie karne. Sąd uznał, że to za mało do odebrania dokumentów.
organ nie wskazał bowiem w toku prowadzonego postępowania żadnych innych okoliczności uzasadniających odebranie stronie skarżącej wskazanych powyżej dokumentów.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Sygnatura
- II GSK 830/26
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2025 r. sygn. akt III SA/Po 372/25 w sprawie ze skargi M. Z. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2025 r. w przedmiocie odebrania dokumentów potwierdzających legalność posiadanej broni 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu na rzecz M. Z. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. 1. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt III SA/Po 372/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej również: "WSA"), po rozpoznaniu skargi M. Z. (dalej: "strona" lub "strona skarżąca"), stwierdził bezskuteczność czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2025 r. w przedmiocie odebrania dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni oraz zsądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący kasacyjne Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu (dalej również: "Komendant Policji" lub "organ"), zaskarżając go w całości i wnosząc o: uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto, skarżący kasacyjnie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów praw materialnego tj.:
a) art. 19 ust.1a ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez jego wyłączne zastosowanie w niniejszej sprawie i tym samym uznanie, że organ powinien wskazać inne okoliczności uzasadniające odebranie stronie dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, niż tylko toczące się postępowanie karne;
b) art. 18 ust. 5 pkt. 7 ustawy 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, który pozwala odebrać pozwolenie na broń osobie, która użyczyła broń osobie nieuprawnionej, poprzez jego niezastosowanie w sprawie;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. 150 p.p.s.a. poprzez uznanie, że organ nie wskazał innych przyczyn odebrania pozwolenia na broń niż toczące się wobec strony postępowanie karne i w konsekwencji uchylenie czynności organu;
b) art.145 § 1 pkt. lit. c w zw. z art.150 p.p.s.a. poprzez uznanie, że użyczenie broni osobie nieuprawnionej nie stanowi czynu zagrażającego bezpieczeństwu publicznemu i w konsekwencji uchylenie czynności organu.
Argumentację na poparcie powyżej wskazanych zarzutów strona skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
2. Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny (dalej również: "NSA") rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ w zakreślonym terminie nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przy czym odnotować należy, że NSA nie stwierdził, aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też, aby zachodziły przesłanki do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia wydanego w sprawie wyroku i oddalenia skargi (art. 188 p.p.s.a.), czy też aby zachodziły przesłanki do uwzględnienia skargi i uchylenia wydanego w sprawie wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (art. 185 § 1 p.p.s.a.), jak chciałaby tego skarżący kasacyjnie organ. Z tego względu NSA rozpoznając sprawę, związany był granicami skargi kasacyjnej. Zaznaczyć przy tym wypada, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez NSA jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony skarżącej zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. A co za tym idzie nie może zastępować strony skarżącej kasacyjnie i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przy czym przepis ten, art. 174 pkt 1 p.p.s.a., przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna, wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowaną odpowiednio, w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala ona NSA ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia zapadłego przed NSA. W rozpoznawanej sprawie NSA uznał, że przesłanka ta została spełniona.
3. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 150 p.p.s.a. (który to przepis nie miał w sprawie w ogóle zastosowania), jak również na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (dalej również: "u.b.a.") oraz art. 18 ust. 5 pkt 7 u.b.a. (który to przepis dotyczy cofnięcia pozwolenia na broń, a co za tym idzie nie był również podstawą podjętej w niniejszej sprawie czynności) przy czym skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił w sposób wyraźny, czy chodzi o błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. To z kolei oznacza, że zarzuty te wymykają się kontroli, NSA nie może się bowiem domyślać intencji skarżącego kasacyjnie, tj. czy skarżącemu chodziło o błędną wykładnię (czyli mylne rozumienie przepisu), czy o niewłaściwe zastosowanie (tzw. błąd subsumcji). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach NSA stwierdził, że nie mają one usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
4. Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy (w pkt 2 skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 150 p.p.s.a.) oraz na zarzutach naruszenia prawa materialnego (w pkt 1 skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 19 ust. 1a i art. 18 ust. 5 pkt 7 u.b.a.), które jak już zaznaczono zostały sformułowane w sposób bardzo ogólny. W tej sytuacji, co do zasady, NSA rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Do kontroli zgodności z prawem materialnym można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny sprawy przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, Lex/el nr 1217424; oraz wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, Lex/el nr 596025). Jednak z uwagi na charakter tych zarzutów NSA postanowił rozpoznać je łącznie.
W pierwszej kolejność należy przypomnieć, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. znajduje zastosowanie w sprawach skarg na decyzje lub postanowienia i ma charakter ogólny (blankietowy), wskazuje one bowiem, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w razie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Unormowania te dają zatem sądowi administracyjnemu kompetencję do podejmowania przewidzianego prawem rozstrzygnięcia. Zatem przepis ten ma wyłącznie charakter wynikowy i kompetencyjny, a co za tym idzie warunkiem koniecznym dla skuteczności tak sformułowanego zarzutu jest powiązanie go z konkretnymi naruszonymi przez WSA przepisami procedury. Samo bowiem powołanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., bez wskazania jakich konkretnie przepisów postępowania Sąd I instancji nie zastosował lub zastosował je błędnie, stanowi wadę, która uniemożliwia NSA ocenę takiego zarzutu. Nadto należy zauważyć, że art. 150 p.p.s.a. znajduje zastosowanie w sprawach skarg na akty i czynności niewymienione w art. 145 – 148. Przy czym przepis ten w ogóle nie był stosowany przez WSA, gdyż podstawą wydanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia był art. 146 § 1 p.p.s.a. Zauważyć również należy, że łączenie tych dwóch przepisów, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z art. 150 p.p.s.a., wywołuje sprzeczność, ponieważ WSA nie stosuje ich równocześnie. Z tych względów zarzuty sformułowane w pkt 2 skargi kasacyjnej nie są zasadne.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Odbieranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zostało, zgodnie z wolą ustawodawcy, w zasadniczym zakresie, uregulowane w art. 19 ust. 1 i ust. 1a u.b.a. Przepis art. 19 ust. 1 u.b.a. obejmuje sytuacje polegające na ujawnieniu okoliczności uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń palną lub unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, które stanowią podstawę do odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 588/23), nie jest to w powołanym przepisie powiedziane wprost, ale jest oczywiste, że chodzi o odebranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni w związku z możliwością wszczęcia lub wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej. Wskazuje na to wspólny dla wszystkich przypadków wymienionych w art. 19 ust. 1 u.b.a. warunek odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, wyraźnie wskazujący na to, że "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu". Jest oczywiste, że chodzi o zwłokę w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, czyli wydania w tej sprawie podlegającej wykonaniu decyzji (art. 20 u.b.a.), prowadzającej do czynności powodujących uniemożliwienie osobie tracącej uprawnienie do posiadania broni używania broni zgodnie z jej zasadniczym przeznaczeniem (art. 18 ust. 8 i art. 22 u.b.a.). Wśród sytuacji wymienionych w art. 19 ust. 1 u.b.a. jest także przypadek wskazany w art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., czyli sytuacja polegająca na tym, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 u.b.a. Z powyższego wynika, że na podstawie art. 19 ust. 1 u.b.a. można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie, która z tego powodu, że została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowi zagrożenie dla siebie oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego. Dokonanie wskazanej czynności może mieć miejsce w każdym czasie pomiędzy ujawnieniem wspomnianego skazania, a wydaniem podlegającej wykonaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Jednakże, uwzględniając wspomniany warunek odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, który wskazuje na to, że "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu", nie można przyjąć, że ujawnienie okoliczności, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu na jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni na podstawie art. 19 ust. 1 u.b.a. Konieczne jest jeszcze wykazanie, że zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu.
Wskazane powyżej rozwiązania prawne, które dotyczą wydawania i cofania pozwoleń na broń oraz odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami, mają istotne znaczenie przy wykładni art. 19 ust. 1a u.b.a. Z przepisu tego wynika bowiem, że Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Zatem odebranie, czy to broni i amunicji, czy to dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. ma charakter prewencyjne i wyłącznie czasowy (temporalny), a nadto nie jest tożsame z cofnięciem pozwolenia na broń. Ponadto po upływie maksymalnego, 3-letniego terminu przechowywania (czy to broni i amunicji, czy to dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni) wygasa podstawa prawna do ich dalszego zatrzymywania. Porównując przepis art. 19 ust. 1a u.b.a., z art. 19 ust. 1 u.b.a. można stwierdzić, że daje on podstawę do odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni jeszcze przed skazaniem osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem Sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W kontekście tego porównania, jak słusznie wskazuje się w judykaturze, zauważyć należy brak konsekwencji ustawodawcy wyrażający się w tym, że w przypadku skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem Sądu skazanie to nie jest wystarczającą podstawą odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, gdyż ustawodawca wymaga, aby było to jeszcze uzasadnione tym, iż zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu, zaś w przypadku, gdy wobec takiej osoby "jedynie" toczy się postępowanie karne o takie przestępstwo, wystarczającą przesłankę podjęcia takich samych czynności jest - uwzględniając literalne brzmienie art. 19 ust. 1a u.b.a. - sam fakt, iż postępowanie karne jest w toku. W ocenie NSA rozpoznającego niniejszą sprawę skoro osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za takie przestępstwo dopiero się toczy. Ponadto, przy wykładni art. 19 ust. 1a u.b.a. należy uwzględnić, że jedynie w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. ustawodawca wprowadził niewzruszalne domniemanie prawne, w którym przesłanką domniemania jest skazanie prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwo, a wnioskiem domniemania uznanie, że osoba skazana stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Podkreślić przy tym należy, że art. 19 ust. 1a u.b.a. nie dotyczy osób skazanych prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwa, lecz osób, wobec których toczy się postępowanie karne o te przestępstwa. Domniemanie prawne ustanowione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie ma w związku z tym zastosowania w sytuacjach opisanych w art. 19 ust. 1a u.b.a. Powoduje to, że nie można wykładać art. 19 ust. 1a u.b.a. tak, jakby zawierał on domniemanie prawne, w którym wniosek domniemania w postaci uznania, że określona osoba stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego wynika z przesłanki domniemania polegającej na tym, że przeciwko tej osobie toczy się dopiero postępowanie karne o określone przestępstwa. Uwzględniając powyższe NSA uznał, że art. 19 ust. 1a u.b.a. powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Wskazana wykładnia art. 19 ust. 1a u.b.a. jest w ocenie NSA zbieżna ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12. W uzasadnieniu wskazanego wyroku TK stwierdził bowiem, że użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.
Mając na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię art. 19 ust. 1a u.b.a. NSA zauważa, że w sprawie bezsporne jest, iż przyczyną odebrania stronie skarżącej dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni był fakt, że toczyło się wobec niej postępowanie karne o przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. – organ nie wskazał bowiem w toku prowadzonego postępowania żadnych innych okoliczności uzasadniających odebranie stronie skarżącej wskazanych powyżej dokumentów. Tym samym organ przyjął w istocie taką interpretację art. 19 ust. 1a u.b.a., zgodnie z którą samo formalne wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. przeciwko posiadaczowi broni daje Policji prawa do automatycznego odebrania m.in. dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania. Przy czym, jak słusznie zauważył WSA, takie rozumienie wskazanego przepisu jest błędne, gdyż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem organ musi każdorazowo wykazać, że pozostawienie dokumentów w rękach danej osoby stwarza realne i bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Wobec powyższego Sąd I instancji słusznie przyjął, że organ nie wykazał zasadności podjęcia zaskarżonej czynności w aspekcie normatywnej przesłanki dotyczącej sytuacji, gdy zwłoka w dokonaniu tej czynności zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. W szczególności organ nie wskazywał, aby uzasadnienie dla podjętej czynności stanowił art. 18 ust. 5 pkt 7 u.b.a. – na okoliczność tę powołał się on bowiem dopiero w skardze kasacyjnej. Podkreślić przy tym należy, że czynność odebrania stronie skarżącej dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni została podjęta w oparciu o art. 19 ust. 1a u.b.a., co bezpośrednio wynika z pokwitowania jej dokonania – organ nie wskazywał na art. 18 ust. 5 pkt 7 u.b.a. Nadto, Sąd I instancji zasadnie zauważył, iż z akt administracyjnych wynika, że strona skarżąca zbyła broń, a nadto pełnomocnik strony w piśmie z dnia 16 lipca 2025 r. poinformował, że postanowieniem z dnia 22 maja 2025 r. umorzono dochodzenie przeciwko skarżącej o czyn z art. 263 § 3 KK z uwagi na to, że nie popełniła ona zarzucanego jej czynu i przedłożył w tym zakresie poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię postanowienia w przedmiocie umorzenia. W toku postepowania przed Sądem I instancji organ wprawdzie wskazywał, iż złożył zażalenie na wskazane powyżej postanowienie z 22 maja 2025 r., na skutek którego 27 listopada 205 r. doszło do uchylenia postanowienia o umorzeniu dochodzenia celem dalszego jego prowadzenia – niemniej jednak okoliczności te nie mogły mieć znaczenia dla podjętej 30 kwietnia 2025 r. czynności.
W świetle powyższego NSA stoi na stanowisku, iż odebranie dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. wymaga wykazania realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, a nie automatyzmu z powodu toczącego się postępowania karnego o przestępstwo z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., automatyzm ten jest tym bardziej wykluczony w niniejszej sprawie, z uwagi na to, że strona zbyła broń. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji zasadnie uznał, iż organ naruszył art. 19 ust. 1a u.b.a., gdyż nie zostały spełnione określone w tym przepisie przesłanki do dokonania czynności odebrania dokumentów potwierdzających legalność posiadanej broni, co za tym idzie zaistniały podstawy do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności.
5. Ze wskazanych powyżej względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.