Linie SN dla inwestycji handlowej bez oceny środowiskowej. Sąd uchylił decyzje

II SA/Ke 318/26

Uzasadnienie

Decyzją z 24 marca 2025 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania B. C. od decyzji Nr [...] Burmistrza Gminy W. z 13 stycznia 2024 r. znak: [...] w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na rozbiórce odcinków trzech istniejących linii napowietrznych SN 15 kV, budowie jednego odcinka linii napowietrznej SN 15 kV i trzech odcinków linii kablowych SN 15 kV wraz ze stanowiskami słupowymi w rejonie ul. [...] we W., na częściach działek o nr ewid.[...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w granicach terenu inwestycji oznaczonym linią ciągłą koloru czarnego i literami ABCD-A:

1. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w części załącznika graficznego Nr [...] ww. decyzji i w to miejsce orzekło, że: “Załącznik graficzny dołączony do decyzji Kolegium z dnia 24.03.2025 r. znak: [...] staje się załącznikiem graficznym nr [...] ww. decyzji Nr [...] Burmistrza Gminy W. z dnia 13.01.2024 r., Znak: [...]";

2. w pozostałej części utrzymało w mocy ww. decyzję.

SKO reformując decyzję organu I instancji podniosło, że linie rozgraniczające teren inwestycji oznaczono linią ciągłą koloru czarnego na mapie zasadniczej w skali 1:1000, stanowiącej załącznik graficzny nr [...] do podjętej decyzji, pozyskanej z zasobów geodezyjnych i kartograficznych Starostwa Powiatowego we W.. Tymczasem, w ocenie organu odwoławczego, załączony do decyzji załącznik nie spełnia tych wymagań - został przedstawiony w "skażonej" skali i nie spełnia wymogów określonych w art. 54 i 52 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. 2024 r. poz. 1130 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.". Organ odwoławczy dokonał we własnym zakresie analizy i oceny porównawczej mapy zasadniczej w skali 1:1000 dołączonej do akt sprawy oraz tej dołączonej do projektu decyzji i stwierdził, że są podobne, a linie rozgraniczające teren planowanej inwestycji są zbieżne – zatem kwestia ta pozostaje bez znaczenia dla wyników kolejnych etapów postępowania, w tym uzgodnieniowego, i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

SKO w podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji przytoczyło: art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1 i 4, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 52 ust. 1, art. 52 ust. 2, art. 53 i 54 u.p.z.p. w związku z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688). Organ odwoławczy stwierdził, że wskazane we wniosku Q. J. przedsięwzięcie, jak słusznie uznał organ I instancji, stanowi inwestycję celu publicznego o charakterze lokalnym – gminnym (art. 2 pkt 5 u.p.z.p.). Powyższe stanowisko potwierdza analiza, o jakiej mowa w art. 53 ust. 3 u.p.z.p., załączona do akt sprawy – z której wynika, że:

- przedmiotowa inwestycja mieści się w zakresie objętym pojęciem celu publicznego i będzie realizowana przez zarządcę sieci;

- jej budowa zaspokoi potrzeby części mieszkańców gminy i niewątpliwie należy do powszechnych i pośrednio ma znaczenie dla całej gminy.

SKO ustaliło, że złożony przez ww. Spółkę i uzupełniony w toku postępowania wniosek składa się z części tekstowej i graficznej, dołączono do niego mapy do celów projektowych w skali 1:1000, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – a zatem spełniające wymagania, o jakich stanowi art. 52 ust. 2 u.p.z.p. Określono na nich granice terenu objętego wnioskiem i obszar oddziaływania inwestycji, a także propozycję przebiegu planowanych linii SN. Do uzupełnionego wniosku dołączone zostało pismo PGE Dystrybucja S.A. Oddział S.-K. Rejon Energetyczny K. z 23 lutego 2023 r., w którym określono ogólne warunki przebudowy/przeniesienia urządzeń elektroenergetycznych wchodzących w skład sieci elektroenergetycznej PGE Dystrybucja S.A., kolidujących z projektowaną inwestycją, ważne w terminie 24 miesięcy od ich wydania. Jednocześnie w piśmie tym poinformowano, że warunki w nim określone nie stanowią podstawy do rozpoczęcia realizacji prac budowlano-montażowych. Warunkiem dopuszczenia do tych prac jest zawarcie z PGE Dystrybucja S.A. umowy określającej sposób i warunki usunięcia kolizji (umowa usunięcia kolizji). SKO, odnosząc się do zarzutów odwołania o braku ważności warunków realizacji wnioskowanej inwestycji, wskazało że gestor sieci przedłużył termin ważności ww. warunków do 31 grudnia 2025 r. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca:

- przedłożył wszystkie ustawowo wymagane dokumenty, o których mowa w art. 52 ust. 2 u.p.z.p. – a zatem złożony wniosek jest kompletny;

- określił szczegółowo zakres planowanego przedsięwzięcia.

W tym ostatnim zakresie SKO wyjaśniło, że wskazana w zamiarze inwestycyjnym rozbiórka została ujęta celowo – pomimo że, co do zasady, sama rozbiórka odcinków sieci nie należy do inwestycji celu publicznego i nie jest wymagana w tym zakresie decyzja lokalizacyjna. Jednak całe przedsięwzięcie polega na rozbiórce dotychczasowych odcinków linii napowietrznej SN W.-S., linii kablowej SN W.-K. i linii kablowej SN W.-M., a następnie budowie po całkowicie innej - nowej trasie nowych odcinków linii kablowych SN. Nie jest to zatem remont czy przebudowa, ale budowa nowych odcinków linii SN. Skoro inwestor w nazwie całego przedsięwzięcia ujął rozbiórkę odcinków sieci, to należało to stosownie ująć w rozstrzygnięciu decyzji (por. wyrok WSA w Kielcach z 28 października 2022 r. sygn. II SA/Ke 225/22). W rezultacie zasadnie w badanym rozstrzygnięciu w zakresie całego przedsięwzięcia zawarto rozbiórkę istniejących odcinków ww. linii SN i budowę nowych. SKO zaznaczyło zarazem, że na terenie objętym wnioskiem znajdują się istniejące trzy linie SN 15 kV i jedna wysokiego napięcia, jednak wyłącznie linie średniego napięcia są objęte wnioskiem inwestora o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak dokumentują akta sprawy, w celu określenia możliwości wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, zgodnie z art. 53 ust 3 u.p.z.p. organ I instancji dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych a także stanu faktycznego i prawnego terenu, w rezultacie czego ustalono, że:

1) przebieg inwestycji został zaplanowany zgodnie z przepisami odrębnymi, uwzględniając ograniczenia wynikające z tych przepisów, zgodnie z warunkami określonymi w punkcie 3 i 4 decyzji;

2) zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym teren inwestycji położony jest na gruntach będących własnością inwestora i osoby fizycznej.

SKO, odnosząc się do zarzutów odwołania, podkreśliło że teren planowanej inwestycji nie obejmuje granic nieruchomości strony odwołującej się, a zatem obawy w zakresie ewentualnej możliwości wywłaszczenia jej gruntu są całkowicie bezpodstawne i niezasadne. W badanej decyzji organ I instancji ustalił, że:

- teren przeznaczony pod inwestycję jest położony na gruntach, które nie wymagają uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne;

- w przypadku kolizji istniejących sieci technicznych z planowanym zamierzeniem inwestycyjnym objętym decyzją lokalizacyjną zostaną uzyskane zgody właściwych zarządców sieci na ich przebudowę;

- wyniki przeprowadzonej analizy pozwoliły na określenie wymagań inwestycji będącej przedmiotem ustalenia lokalizacji w niniejszej decyzji.

Organ odwoławczy podkreślił, że lokalizację inwestycji ustalono z uwzględnieniem wymagań ładu przestrzennego, biorąc pod uwagę istniejące i przewidywane zagospodarowanie terenów sąsiednich. Stosownie do art. 50 ust. 4 u.p.z.p., projekt decyzji został sporządzony przez osobę, o której mowa w art. 5 pkt 3 u.p.z.p., a zgodnie z art. 53 ust. 4 u.p.z.p. projekt decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego został uzgodniony z właściwymi organami. Badana decyzja zawiera wszystkie ustawowo wymagane elementy wymienione w art. 54 u.p.z.p.

W ocenie SKO, zreformowana decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Z art. 56 u.p.z.p. wynika, że treść decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest determinowana nie tylko przepisami odrębnymi, ale także przepisami u.p.z.p., w tym art. 1 ust. 2. Powyższe wskazuje na spełnienie zarówno materialnoprawnych, jak i procesowych warunków do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia projektowanej lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie trasy linii elektroenergetycznej.

Zgodnie ze stanowiskiem organu II instancji:

- ochrona interesów osób trzecich została w niniejszym postępowaniu uwzględniona przez organ I instancji i zabezpieczona w pełnym zakresie, określonym u.p.z.p.;

- decyzja ma charakter promesy uprawniającej do uzyskania pozwolenia na budowę na warunkach w niej określonych;

- faktyczne rozpoczęcie robót budowlanych możliwe jest dopiero z chwilą udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę;

- przepis art. 6 pkt 2 u.g.n. nie uzależnia istnienia celu publicznego od liczby odbiorców danej infrastruktury;

- planowana inwestycja należy do spraw najpowszechniej spotykanych, służących zaspakajaniu bieżących potrzeb ludności i niezbędnych dla funkcjonowania wspólnoty samorządowej - jeżeli zatem planowana inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy prądu elektrycznego, co mieści się w zadaniach własnych gminy, to okoliczność, że inwestycja ta w swym przebiegu zmieni dotychczasową trasę, nie może stać na przeszkodzie uznania tej inwestycji za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p.;

- w związku z tym, że wnioskowana inwestycja w sposób oczywisty stanowi realizację celu publicznego o znaczeniu lokalnym, to zarzut naruszenia art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z w zw. z art. 50 ust. 1 i 2a u.p.z.p. oraz art. 6 pkt 2 u.g.n. jest nieusprawiedliwiony;

- decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego w żaden sposób nie konkretyzuje lokalizacji inwestycji względem granic sąsiednich nieruchomości (tj. odległości linii elektroenergetycznej od granic nieruchomości gruntowych, itp.), dlatego też wniosek strony odwołującej się o zachowanie tej odległości na obecnym etapie postępowania jest przedwczesny i nie znajduje oparcia w przepisach prawa, jako że uszczegółowienie przebiegu trasy linii elektroenergetycznej będzie miało miejsce na następnym etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę;

- odnosząc się do argumentacji o konieczności ujęcia w zakresie przedsięwzięcia lokalizacji muru oporowego – że budowla ta nie stanowi inwestycji celu publicznego, a zakres przedsięwzięcia we wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego określa sam inwestor, zaś organ samodzielnie nie może ingerować w jego zakres i orzekać poza nim; skoro inwestor nie ujął tej budowli w zakresie planowanej inwestycji we wniosku, to brak jest możliwości dokonania oceny zasadności braku jej ujęcia w niniejszym postępowaniu;

- odnosząc się do argumentacji o obniżeniu wartości nieruchomości strony wskutek realizacji planowanej inwestycji celu publicznego – że kwestia ta nie może być przedmiotem analizy i oceny w niniejszym postępowaniu, ponieważ nie jest regulowana przepisami u.p.z.p., która stanowi podstawę prawną wydanej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. C. zarzuciła, że decyzja SKO jest sprzeczna ze stanem faktycznym i prawnym, zawiera wiele nieprawidłowości i pozbawiona jest obiektywnej oceny sytuacji ze względu na stan faktyczny i prawny sprawy oraz nie uwzględnia w sposób prawidłowy interesu osób trzecich. Decyzja ta stoi w całkowitej sprzeczności z poprzednimi decyzjami SKO wydawanymi w tej samej sprawie. Zdaniem skarżącej:

1. nie chodzi tu o realizację żadnego celu publicznego, odnosząc się zarówno do ustawy (analizy prawnej i warunków jej zastosowania), jak i stanu faktycznego, gdyż:

a) organy obu instancji w analizowanych decyzjach nie podjęły działań w celu ustaleniu stanu faktycznego oraz odniesienia się do tego stanu (zastosowania odpowiednich przepisów prawnych),

b) analizowana inwestycja nie jest budową nowej infrastruktury, lecz przebudową fragmentu infrastruktury już istniejącej (przebudową inwestycji głównych realizujących już cel publiczny),

c) inwestor nie wywiązał się z obowiązku udowodnienia, że jego inwestycja realizuje cel publiczny,

d) działania inwestora realizują wyłącznie jego interes prywatny, a nie interes/cel publiczny,

2. SKO w rozpatrywanej decyzji dokonało wielu błędów analizy merytorycznej i prawnej, jak również nie działało bezstronnie przy ocenie sytuacji, a:

a) błędne wydanie decyzji wpływa na naruszenie praw osób trzecich w przyszłości,

b) liczne błędy i przekłamania w uzasadnieniu decyzji SKO dyskwalifikują tę decyzję,

c) brak jest obiektywizmu w rozpatrywanej sprawie i uwzględnienia argumentów odwołania wraz z wieloma sprzecznościami z poprzednimi decyzjami SKO, wydawanymi w tej samej sprawie,

3. działania inwestora (chęć wywłaszczenia, naciski, zastraszania) w sposób oczywisty łamią wszelkie zasady poprawnego współżycia społecznego; brak również chęci ze strony inwestora przyjęcia jakichkolwiek rozwiązań polubownych/ugodowych które zaspokajają potrzeby obu stron:

- działania inwestora zmierzają do wywłaszczenia strony w przyszłości z części jej działki;

- inwestor nie chce zastosować polubownych/ugodowych rozwiązań, które zaspokajają potrzeby obu stron, jak również są jedynym poprawnym i prawnym rozwiązaniem w analizowanym temacie sprawy;

- pisma inwestora mają na celu zastraszanie skarżącej, aby nie korzystała ze swoich praw, w tym prawa do złożenia odwołania.

Inwestor, zdaniem skarżącej, dopuścił się "manipulacji, przekłamań, zaciemnienia sytuacji" przy realizacji całej budowy inwestycji "Parku handlowego", w skład którego wchodzi budowa trzech sieci średniego napięcia SN 15 kV. Tymczasem najpierw należy uporządkować stan faktyczny sieci, a następnie przedstawić stan prawny. Analizowana sprawa dotyczy więc sytuacji, gdzie:

1. są trzy sieci średniego napięcia, które realizują już cel publiczny i łączą energetycznie miejscowości: W. - M. , W. - K. , W. - S. (każda z tych sieci ma długość kilkudziesięciu kilometrów),

2. sieci te są sprawne i nie wymagają naprawy (co potwierdza zarządca sieci oraz projektant),

3. sieci te na pewnym ich odcinku przebiegają przez działki inwestora,

4. inwestor stworzył taki projekt zabudowy swoich działek, gdzie projekt budowy i przebieg ww. sieci tworzą kolizję,

5. kolizja ta wymaga przebudowy ww. sieci lub przeprojektowania zabudowy działek inwestora,

6. przebudowa tych sieci powinna odbyć się w całości na działkach inwestora, na którą inwestor powinien złożyć odpowiedni wniosek o warunki zabudowy,

7. inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę, jeśli jest wymagane,

8. inwestor powinien wykonać przebudowę na swoich działkach z zachowaniem ochrony interesu osób trzecich (odziaływanie elektroenergetyczne sieci oraz zachowanie pasa technologicznego dla sieci - odpowiednie odsunięcie się od granicy sąsiadujących działek).

Uzasadniając swe stanowisko skarżąca podkreśliła, że w analizowanym przypadku przedsięwzięcie realizujące cel publiczny jest już dokonane, a inwestor chce przebudowy tej inwestycji na pewnym jej fragmencie wyłącznie dla potrzeb własnych, a to już nie jest realizacja celu publicznego – w takim przypadku przebudowa fragmentu sieci powinna być realizowana na podstawie wniosku o warunki zabudowy.

Na ww. decyzję SKO odrębną skargę wniósł J. R., który domagając się jej uchylenia, sformułował zarzuty naruszenia:

- art. 6, art. 7, art. 77, art. 8 oraz art. 107 § 1 K.p.a., polegające na oparciu decyzji i jej uzasadnienia na dowolnej argumentacji, w oderwaniu od przepisów prawa i obowiązków organu w tym zakresie, w szczególności na odstąpieniu od zasady stanowiącej, że organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

- art. 53 ust. 3 pkt 2, a także art. 54 ust. 1 pkt 2 a-d u.p.z.p. przez ich błędną interpretację i w konsekwencji uznanie, że może być wydana dla ww. inwestycji decyzja o zaskarżonej treści.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że SKO nie mogło bez naruszenia zasady dwuinstancyjności zmienić decyzji organu I instancji – w sposób w jaki to uczyniło. Poza tym organy nie uwzględniły tożsamości rozpoznawanej sprawy ze sprawą rozstrzygniętą decyzją SKO z 16 stycznia 2025 r. znak: [...], obejmującą ten sam rodzaj inwestycji. Zdaniem strony skarżącej inwestycja, której dotyczy decyzja nie ma charakteru publicznego ale prywatny. Świadczy o tym, równolegle realizowana procedura uzyskania decyzji środowiskowej, która obejmuje analogiczny przedmiot postępowania i jest prowadzona na wniosek prywatnego przedsiębiorcy. Wydanie decyzji winno poprzedzać wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – zwłaszcza w aspekcie wyroków Wojewódzkiego Administracyjnego w Kielcach z 16 maja 2024 r. sygn. II SA/Ke 176/24 i II SA/Ke 177/24 – z których wynika, że dzielenie planowanej inwestycji na mniejsze części prowadzi do obejścia prawa. Przedmiotowa sprawa jest zaś kolejnym z etapów dużej inwestycji. Wreszcie przyjęte w zaskarżonej decyzji rozwiązania nie chronią należycie interesów skarżącego, brak jest bowiem rozważań i ocen w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 23 września 2025 r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy W. z 13 stycznia 2024 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 kwietnia 2026 r., sygn. II OSK 334/26 uchylił powyższy wyrok z 23 września 2025 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach.

NSA uznał, że w niniejszej sprawie organy dokonały wystarczających ustaleń dla kwalifikacji przedsięwzięcia jako inwestycji celu publicznego, a materiał zgromadzony dotychczas w aktach sprawy w pełni odzwierciedlał charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p.

W piśmie z 21 września 2026 r. skarżąca podtrzymała skargę oraz wniosła o dopuszczenie wniosków dowodowych, które zostały opisane w złożonym piśmie.

W piśmie z 29 września 2026 r. skarżący podtrzymał żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz w szczególności wniósł o rozpoznanie pominiętego dotychczas zarzutu braku wymaganej wcześniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Na rozprawie sądowej 30 września 2026 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024, poz.143), dalej p.p.s.a. postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w piśmie skarżącej z 21 września 2026 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wobec dyspozycji art. 153 p.p.s.a., zarówno organ administracji publicznej jak i tut. Sąd, związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku NSA z 8 kwietnia 2026 r., sygn. II OSK 334/26 r.

Zgodnie z wytycznymi NSA, rozpoznając ponownie sprawę WSA powinien zweryfikować zgodność decyzji lokalizacyjnej z wymogami określonymi w art. 52, art. 53 i art. 54 u.p.z.p. oraz rozpoznać te zarzuty skargi, które nie były rozpoznane w wyroku z 23 września 2025 r. Tym samym zadaniem Sądu pierwszej instancji będzie kontrola legalności zaskarżonej decyzji w granicach sprawy, z uwzględnieniem wyrażonego stanowiska NSA, co do kwalifikacji inwestycji jako inwestycji celu publicznego.

Uwzględniając powyższe, za przesądzoną należało uznać kwestię, że przedmiotowa inwestycja należy do inwestycji celu publicznego.

Oceniając w dalszej kolejności legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 marca 2025 r. nr [...] trzeba zauważyć, że w sprawach o sygn. akt: II OSK 2149/24 i II OSK 2770/24 oraz II OSK 1796/24, które dotyczyły:

- decyzji Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2023 r. ustalającej na wniosek R. R. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków handlowych, terenowych murów oporowych wraz z infrastrukturą techniczną i drogową na częściach działek o nr ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], całkowita powierzchnia inwestycji ma objąć 1,9 ha ( NSA sygn. akt II OSK 2149/24 – dotyczący wyroku WSA II SA/Ke 176/24);

- decyzji Nr [...] z dnia 7 października 2022 r. ustalającej warunki zabudowy na rzecz G. M. dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowego o pow. sprzedaży do 2000m2 oraz terenowych murów oporowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogową na działkach ewidencyjnych o nr [...], [...], [...], [...], całkowita powierzchnia inwestycji ma objąć 1,1160 ha ( NSA sygn. akt II OSK 2770/24 – dotyczący wyroku WSA II SA/Ke 228/24);

- decyzji Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2023 r. ustalającej na rzecz Q. T. sp. z o.o. z siedzibą w J. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków handlowych, pylonu reklamowego, terenowych murów oporowych, ziemnego zbiornika odparowującego na wody opadowe wraz z infrastrukturą techniczną i drogową na częściach działek o nr [...], [...], [...], [...], [...] (NSA sygn. akt II OSK 1796/24 – dotyczący wyroku WSA II SA/Ke 177/24)

- zgodnie ze stanowiskiem NSA, Sądy obu instancji przesądziły, że wszystkie trzy etapy inwestycyjne, objęte odrębnymi decyzjami o warunkach zabudowy, a następnie decyzjami o pozwoleniach na budowę, wykazują takiego rodzaju związek przedmiotowy, obszarowy, własnościowy i funkcjonalny, który w pełni usprawiedliwia uznanie ich za przedsięwzięcia powiązane i co za tym idzie, wymagające łącznej oceny środowiskowej określającej rzeczywisty wpływ przedsięwzięcia jako całości na środowisko.

W sprawie o sygn. akt II OSK 1796/24 NSA stwierdził, że cyt.: "Jedność przedmiotową i funkcjonalną wszystkich trzech inwestycji potwierdzają okoliczności wynikające z akt sprawy zarejestrowanej przed tutejszym Sądem o sygn. akt II OSK 334/26 dotyczącej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego obejmującej rozbiórkę i przebudowę istniejących linii napowietrznych elektroenergetycznych w celu usunięcia kolizji z planami budowy "[...] W." w rejonie ul. [...] we W., na częściach działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Z decyzji tej wydanej na rzecz inwestora [...] sp. z o.o. z siedzibą w J. wynika dobitnie, że inwestycja ta ma charakter służebny względem planowanej zabudowy handlowo-usługowej mającej stworzyć jeden kompleks centrum handlowego."

Wprawdzie przedstawione wyżej poglądy wyrażone zostały w sprawach innych niż przedmiotowa sprawa, to jednak mają one bezpośrednie przełożenie dla oceny charakteru inwestycji objętej zaskarżoną decyzją. W orzeczeniach tych NSA zwróciło uwagę na szczególną rolę jaką w kontekście ochrony środowiska przy realizacji przedsięwzięć pełnią przepisy unijne, w tym dyrektywa Parlamentu Europejskiego i rady [...] z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywoływanych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.Urz.UE L 26 z 28.01.2012, s.1).

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącym wykładni przepisów tej dyrektywy wskazuje się, że cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami w sytuacji, w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. wyrok Trybunału z 11 lutego 2015 r. w sprawie C-531/13). W wyroku z 25 lipca 2008 r., C-142/0, Trybunał stwierdził ponadto, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której podział przedsięwzięcia na mniejsze części i brak uwzględnienia skumulowanego oddziaływania przedsięwzięć powstałych w wyniku podziału spowoduje, że cel ww. dyrektywy nie zostanie zrealizowany, a przedsięwzięcia te unikną obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w przypadku gdy rozpatrywane łącznie stanowiłyby przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Według Trybunału niedopuszczalne jest, by podział przedsięwzięcia na mniejsze części doprowadził do tego, że choćby jedna z wydzielonych w ten sposób części uniknęła przeprowadzenia oceny – np. przez to, że znajdzie się poniżej progu wielkościowego określonego w przepisach.

Powyższa zasada znalazła bezpośredni wyraz w polskim porządku prawnym. Przede wszystkim definiując pojęcie przedsięwzięcia w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.), zwanej dalej u.o.o.ś. ustawodawca przyjął, że pod tym pojęciem należy rozumieć zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin, przy czym – co istotne – przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że dla weryfikacji potrzeby poprzedzenia decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 72 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś.) konieczne jest ustalenie, czy mamy do czynienia z przedsięwzięciem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. Wskazany przepis ustanawia zasadę jedności przedsięwzięcia z punktu widzenia jego jednostkowych lub skumulowanych skutków środowiskowych. NSA w wyroku z 19 lipca 2023 r. sygn. akt II OSK 2681/20 wskazał, że za jedno przedsięwzięcie należy uznać kilka przedsięwzięć powiązanych ze sobą technologicznie, co oznacza taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje, że wspólnie tworzą one zorganizowana całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na jeden cel gospodarczy.

Taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Rozbiórka i przebudowa linii SN 16 kV nie jest zamierzeniem samodzielnym, lecz elementem jednego kompleksu inwestycyjnego określanego jako [...] "S. W.". Dokumentem potwierdzającym to stanowisko jest znajdujące się w aktach sprawy pismo PGE Dystrybucja S.A. Oddział S.-K. Rejon Energetyczny K. z 23.02.2023 r. z którego wynika, że istnieje kolizja istniejącej sieci elektroenergetycznej z inwestycją oraz wskazujące warunki jej usunięcia na częściach działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Nie budzi również wątpliwości, że bez dostarczenia energii elektrycznej nie byłoby możliwe funkcjonowanie nowego przedsięwzięcia o takiej skali i rozmiarze oraz w proponowanej lokalizacji. Kwalifikacja inwestycji celu publicznego do oceny środowiskowej wymagała zatem skumulowania skutków z powiązanymi ze sobą przedsięwzięciami, czego organy w tej sprawie nie dostrzegły. Zgodnie z poglądem w orzecznictwie TSUE (wyrok z 17 marca 2011 r., C-275/09), do którego odwołał się NSA w powołanym wyżej wyroku II OSK 1796/24, brak uwzględnienia skumulowanych skutków, jakie dane przedsięwzięcie wywiera w połączeniu z innymi przedsięwzięciami, nie może w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny, gdyż dane przedsięwzięcie, w połączeniu z innymi przedsięwzięciami, może wywierać znaczące skutki na środowisko.

Przepis § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zalicza do tego typu centra handlowe wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż:

a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,

b) 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a;

Okoliczności znane tut. Sądowi ze spraw: II SA/Ke 176/24, II SA/Ke 228/24 i II SA/Ke 177/24 wskazują, że powierzchnia kompleksu handlowego przekracza powierzchnię 2 ha, co oznacza, że istnieje konieczność dla inwestycji polegającej na rozbiórce i przebudowie istniejących linii napowietrznych wydania, stosownie do treści art. 72 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś., decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (będącej rodzajem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.).

Brak oceny skumulowanego oddziaływania, a w konsekwencji pominięcie wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla całego przedsięwzięcia w postaci kompleksu handlowego, którego częścią jest przedmiotowa inwestycja stanowi o naruszeniu art. 72 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś. i skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z 13 stycznia 2024 r. znak: [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na postawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji przeprowadzi postępowanie, mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia, a następnie da wyraz swojemu stanowisku w treści uzasadnienia. Dopiero całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jego wnikliwa ocena pozwoli organowi w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy w aspekcie art. 56 u.p.z.p. występują przesłanki do wydania dla przedmiotowej inwestycji decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.