Ruch drogowy. Oddalono skargę

Decyzją z 13 listopada 2025 r. Starosta (dalej: "starosta", "organ pierwszej instancji") nałożył na A. Z. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, dalej: "ustawa"), od dnia nabycia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu marki [...], nr rej. [...].

Starosta podał, że skarżący nabył przedmiotowy pojazd 9 lipca 2025 r. Następnie,

8 października 2025 r. złożył wniosek o jego czasową rejestrację w celu wykonania badań technicznych, a 17 października 2025 r. złożył wniosek o rejestrację tego pojazdu. Stwierdził, że zgodnie z art. 73aa ust. 1 pkt 1 ustawy, skarżący do 8 sierpnia 2025 r. miał obowiązek złożyć wniosek o rejestrację ww. pojazdu, lecz obowiązku tego nie dopełnił w wymaganym terminie. W konsekwencji zaistniała podstawa do nałożenia kary przewidzianej w art. 140 mb ustawy. Organ zaznaczył, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu ma charakter związany, co oznacza, że starosta jest zobligowany do wydania decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej w przypadku zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 140mb ustawy.

W złożonym odwołaniu skarżący wywiódł, że w sprawie nie doszło do rejestracji pojazdu, lecz przerejestrowania pojazdu, która to czynność administracyjna jest dokonywana na wniosek właściciela pojazdu w związku ze zmianą danych właściciela i uzupełnieniem jego danych, a nie w związku z pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, skoro pojazd został już wcześniej zarejestrowany i zewidencjonowany na terytorium RP. Tym samym, zdaniem skarżącego, nie zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej za brak rejestracji. Skarżący zarzucił, że starosta nieprawidłowo zinterpretował art. 73aa ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 140mb ust. 1 ustawy, gdyż odnoszą się one do pierwszej rejestracji pojazdu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium RP.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "SKO") decyzją z 25 lutego 2026 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Wskazało, że zgodnie z art. 73aa ust. 1 ustawy, właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia: nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej; sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. SKO stwierdziło, że skoro skarżący nabył pojazd 9 lipca 2025 r., to termin na złożenie wniosku o rejestrację tego pojazdu upływał 8 sierpnia 2025 r. Skarżący nie dopełnił tego obowiązku w ustawowym terminie, zatem zgodnie z art. 140mb ust. 1, podlegał karze pieniężnej w wysokości 500 zł. SKO podkreśliło, że decyzja wydawana na podstawie art. 140mb ust. 1 ustawy ma charakter związany.

Odnosząc się do treści odwołania SKO stwierdziło, że argumenty i przedstawiona wykładnia prawa nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ nie mają prawnego znaczenia w sprawie, a skład orzekający Kolegium ich nie podziela. Jednocześnie przytoczyło treść art. 189k § 1 k.p.a., dotyczącego możliwości udzielenia ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej na wniosek strony.

W złożonej skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 73aa ust. 1 pkt 1 ustawy przez przyjęcie, że obejmuje on również przypadki zmiany właściciela pojazdu, który jest trwale zarejestrowany na terytorium RP i ujęty w centralnej ewidencji rejestracji pojazdów,

- art. 140mb ust. 1 ustawy przez przyjęcie, że ma on zastosowanie do nabywcy pojazdu już trwale zarejestrowanego na terytorium RP i znajdującego się w ewidencji pojazdów, podczas gdy obowiązek ten nie dotyczy sytuacji przerejestrowania pojazdu wpisanego do ewidencji, a jedynie przypadków pierwszej rejestracji,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a.") przez brak wyjaśnienia charakteru czynności dokonanej przez skarżącego, zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności brak ustalenia, czy czynność dokonana przez skarżącego stanowiła rejestrację pojazdu w rozumieniu art. 73aa ust. 1 ustawy, czy aktualizację danych pojazdu zarejestrowanego, a także przyjęcie, że skarżący dokonał nowej trwałej rejestracji pojazdu, podczas gdy miało miejsce wyłącznie przerejestrowanie pojazdu uprzednio zarejestrowanego (aktualizacja danych).

Nadto, skarżący zarzucił naruszenie zasad wykładni prawa przez zastosowanie wykładni rozszerzającej przepisu o charakterze sankcyjnym.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzenie, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy, zobowiązanie organu pierwszej instancji do zwrotu uiszczonej kary pieniężnej w kwocie 500 zł, jako świadczenia nienależnego, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 10 kwietnia 2026 r. do dnia zwrotu w przypadku uchylenia decyzji starosty, oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nabył pojazd zarejestrowany przez poprzedniego właściciela na terytorium RP i ujęty w centralnej ewidencji pojazdów (CEPiK). W sprawie nie doszło więc do pierwszej rejestracji pojazdu, lecz wyłącznie do czynności polegającej na zmianie właściciela, obejmującej: aktualizację danych właściciela pojazdu, zmianę jego miejsca zamieszkania, aktualizację stanu technicznego pojazdu, wydanie aktualnego dowodu rejestracyjnego pojazdu o zaktualizowanych danych i zmianę tablic rejestracyjnych z powodu ich uszkodzenia. Skarżący wywiódł, że zmiana właściciela pojazdu już zarejestrowanego nie stanowi jego rejestracji, lecz wyłącznie aktualizację danych w ewidencji. Stwierdził, że wpis do centralnej ewidencji pojazdów ma charakter ciągły, a tylko jego treść podlega aktualizacji. Nie można zatem utożsamiać aktualizacji danych w istniejącym wpisie ewidencyjnym z trwałą rejestracją pojazdu, gdyż czynności te nie są tożsame i każda z nich wymaga innych, odrębnych dokumentów. Rejestracja pojazdu pierwszy raz jest czynnością o charakterze konstytutywnym, odnoszącą się do pojazdów: wcześniej niezarejestrowanych na terytorium RP, sprowadzonych z zagranicy, w tym na nowo rejestrowanych, nowych lub dopuszczanych do ruchu na terytorium RP po raz pierwszy.

Skarżący podniósł ponadto, że przedmiotowy pojazd nabył od Skarbu Państwa, na rzecz którego orzeczono jego przepadek, co nie zostało uwzględnione z naruszeniem

art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. Z postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 9 lipca 2025 r. w sprawie nabycia ruchomości wynika bezspornie, że skarżący nabył przedmiotowy pojazd 9 lipca 2025 r. Skarżący złożył wniosek o czasową rejestrację ww. pojazdu w celu wykonania badań technicznych 8 października 2025 r., a 17 października 2025 r. złożył wniosek o rejestrację tego pojazdu.

W sprawie sporna jest wykładnia przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm., dalej: "ustawa").

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 140mb ust. 1 ustawy, zgodnie z którym kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1 albo 2, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.

Stosownie zaś do art. 73aa ust. 1 ustawy właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepis art. 73aa ust. 1 pkt 1 wiąże zatem obowiązek rejestracji pojazdu z jego "nabyciem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej", a zatem co do zasady dotyczy każdego nabycia na terytorium kraju. W kolejnych ustępach art. 73aa ustawy, ustawodawca przewidział bowiem dla opisanych tam sytuacji inne zasady odnoszące się do terminu (tak w ust. 2, 2a i 3), a w ust. 4-7 przewidział nawet wyłączenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację. Taki sposób redakcji tego przepisu pozwala na przyjęcie, że zamysł ustawodawcy był w tym zakresie spójny, a przedmiotowa materia jest uregulowana całościowo (por. wyrok WSA w Białymstoku z 19.03.2026 r. II SA/Bk 48/26, dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy art. 73aa ust. 2-7 ustawy nie mają jednak zastosowania w okolicznościach kontrolowanej sprawy.

Zaznaczyć trzeba, że art. 73aa został dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. poz. 1394 z późn. zm.), zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym z dniem 1 stycznia 2024 r. Jednocześnie zmieniła się treść art. 78 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, gdyż zniesiono obowiązek zgłaszania nabycia pojazdu, pozostawiając wyłącznie obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Nowelizacja tych przepisów miała na celu zapewnienie aktualności danych właścicieli pojazdów w CEPiK. Taki cel tej regulacji wynika z uzasadnienia projektu ustawy (zob. druk nr 3251-A, Autopoprawka do rządowego projektu ustawy; https://www.sejm.gov.pl/), w którym podano, że nowelizacja "porządkuje obecny stan prawny i ma na celu ograniczyć obowiązki po stronie obywateli, a także uprościć i skrócić procedury administracyjne przez m.in. zastąpienie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu obowiązkiem rejestracji pojazdu. Zapewni to aktualność danych właścicieli aut w centralnej ewidencji pojazdów, na której bazuje m.in. Policja i inne służby. Tym samym rozwiązany zostanie problem nakładania mandatów na osoby, które już nie są właścicielami pojazdów. Dodatkowo, obywatele często zgłaszają samo nabycie pojazdu, ale już go nie przerejestrowują, bo sądzą, że zgłoszenie nabycia jest ich jedynym obowiązkiem. Właściciel pojazdu będzie miał 30 dni od dnia nabycia pojazdu na złożenie wniosku o jego rejestrację (w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie obrotu pojazdami termin ten wynosi 90 dni). W przypadku nieterminowego dopełnienia obowiązku, właściciel pojazdu będzie podlegać karze na zasadach takich jak aktualne nieterminowe zgłoszenie nabycia pojazdu".

Zatem, oprócz wykładni gramatycznej (językowej) art. 73aa ustawy, także wykładnia celowościowa znowelizowanych przepisów pozwala na przyjęcie, że sankcja administracyjna z art. 140mb ust. 1 ustawy ma zastosowanie zarówno przy naruszeniu obowiązku pierwszej, jak i kolejnej rejestracji pojazdu wynikającej ze zmiany właściciela pojazdu. Za konstatacją taką przemawia ponadto wykładnia systemowa oparta na analizie przepisów ustawy i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. poz. 1709 z późn. zm.).

Z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy wprost wynika bowiem, że rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Zgodnie z art. 78 ust. 1 tej ustawy "w razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny". W świetle zaś § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia do wniosku o rejestrację pojazdu właściciel pojazdu dołącza oprócz dowodu własności pojazdu również dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Należy także odnotować, że zmiana właściciela pojazdu zarejestrowanego na terytorium RP nie może zostać skutecznie dokonana przez wymianę dowodu rejestracyjnego, lecz wymaga wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o rejestracji pojazdu. Zmiany stanu faktycznego wymagające wymiany dowodu rejestracyjnego zostały bowiem wskazane w § 16 ww. rozporządzenia, który zawiera katalog zamknięty, i nie obejmują zmiany właściciela pojazdu.

Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, decyzja o rejestracji pojazdu nie polega wyłącznie na zarejestrowaniu pojazdu jako przedmiotu i umieszczeniu tego pojazdu w rejestrze pojazdów zarejestrowanych. Przedmiotowa decyzja ma bowiem charakter przedmiotowo-podmiotowy, gdyż rozstrzyga o rejestracji pojazdu na jego właściciela. W konsekwencji, zmiana stanu prawnego pojazdu polegająca na zmianie właściciela pojazdu, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 73aa ust. 1 pkt 1 ustawy, wymaga złożenia przez właściciela pojazdu wniosku o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium RP.

Niedotrzymanie tego terminu, z czym bezspornie mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie (skarżący nabył prawo własności pojazdu na mocy postanowienia z 27 sierpnia 2025 r., a wniosek o rejestrację pojazdu złożył 1 października 2025 r.), skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł na podstawie art. 140mb ust. 1 ustawy.

Nie mają zatem usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia w tej sprawie

art. 73aa ust. 1 pkt 1 oraz art. 140mb ust. 1 ustawy.

Błędne jest też stanowisko skarżącego, że istotna w sprawie była okoliczność nabycia pojazdu od Skarbu Państwa, na rzecz którego orzeczono przepadek tego pojazdu z uwagi na art. 73aa ust. 1 w zw. z ust. 5a pkt 5 ustawy. Przepis art. 73aa ust. 5a pkt 5 jednoznacznie stanowi, że przepisów ust. 1 nie stosuje się, w przypadku gdy właścicielem pojazdu przejętego na podstawie art. 44b ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) jest Skarb Państwa. Zwolnienie zawarte w tym przepisie donosi się wyłącznie do Skarbu Państwa i nie rozciąga się na kolejnych właścicieli takiego pojazdu.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny, bez naruszania wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Wyjaśnić należy, że celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego, które stanowią podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy. Te wymogi w kontrolowanym postępowaniu zostały spełnione.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.