- Sygnatura akt
- II SA/Sz 119/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 17 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Stwierdzono nieważność uchwały w części
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
Sąd stwierdził nieważność limitu 3 MW dla elektrowni wiatrowych w planie gminy Barwice
Właściciele działek w miejscowości S. chcieli wydzierżawić grunty inwestorom pod farmy wiatrowe, a plan ograniczał moc każdej elektrowni do 3 MW. Skarżący M. B. i J. B. zaskarżyli tę część uchwały z 2010 roku.
- Rozstrzygnięcie
- Stwierdzono nieważność uchwały w części
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Sygnatura
- II SA/Sz 119/26
Intencją skarżących jest oddanie nieruchomości w dzierżawę inwestorom, którzy zainteresowani byliby realizacją przedsięwzięcia z zakresu odnawialnych źródeł energii, polegającego na budowie elektrowni wiatrowych.
Treść orzeczenia około 21 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi M. B. i J. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Barwicach z dnia 30 grudnia 2010 r. nr III/14/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w gminie Barwice "Budowa farm elektrowni wiatrowych" I. stwierdza nieważność § 20 ust. 2 pkt 1 zaskarżonej uchwały w zakresie słów: "o mocy do 3,0 MW każda", II. zasądza od Gminy Barwice na rzecz skarżących M. B. i J. B. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z 7 stycznia 2026 r. M. B. i J. B. (dalej "skarżący"), zastępowani przez adwokata, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na uchwałę Rady Miasta
z 30 grudnia 2010 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w gminie B. "B. " (Dz.Urz. Woj. Z. Nr [...], poz. [...]) – dalej "mpzp".
Skarżący zaskarżyli przedmiotową uchwałę, w części obejmującej § 20 ust. 2 pkt 1, w zakresie słów: "o mocy do 3,0 MW każda".
Wydanej uchwale skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 140 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: "kc"), polegające
na niezastosowaniu zasad demokratycznego państwa prawnego - w szczególności zasady społecznej gospodarki rynkowej opartej na wolności działalności gospodarczej i własności prywatnej; naruszeniu zasady ograniczenia wolności działalności gospodarczej, które dopuszczalne jest jedynie w drodze ustawy i tylko ze względu
na ważny interes społeczny, podczas gdy mpzp w zaskarżonym zakresie wprowadza niedopuszczalne ograniczenie działalności gospodarczej, poprzez nieznajdujące podstaw prawnych ograniczenie mocy elektrowni wiatrowych; a także naruszeniu zasady ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw - w szczególności prawa własności, które dopuszczalne są jedynie w drodze ustawy i pod warunkiem nienaruszenia istoty prawa własności - w zakresie w jakim mpzp, w zaskarżonej części, w nieuprawniony sposób pozbawia właścicieli możliwości korzystania z nieruchomości w określony sposób - tj. pozbawia skarżących możliwości oddania ich nieruchomości do odpłatnego korzystania określonym podmiotom na potrzeby działalności związanej z wytwarzaniem i sprzedażą energii elektrycznej pochodzącej z elektrowni wiatrowych o mocy przekraczającej 3,0 MW;
2. art., 1 ust. 2, art. 1 ust. 3, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy z 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: "u.p.z.p."), poprzez niedopuszczalne w myśl powołanych przepisów wprowadzenie
w mpzp przez organ ograniczeń w zakresie mocy elektrowni wiatrowych, w sytuacji gdy powyżej wskazane i jakiekolwiek inne przepisy nie przewidują takich uprawnień dla organu, a materia ta nie jest w myśl powołanych przepisów przedmiotem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przyznanego gminie władztwa planistycznego - w szczególności zważywszy na brzmienie art. 15 ust. 2 u.p.z.p., jako przepisu normującego przedmiot ustaleń planów miejscowych. Dodatkowo, wprowadzając zaskarżone ograniczenia organ nie uzasadnił ich zasadności jakimikolwiek przesłankami, zwłaszcza interesem publicznym, co w konsekwencji prowadzi do nieuprawnionego naruszenia interesu prywatnego - w tym interesu skarżących; mpzp w zaskarżonym zakresie wprowadza niedopuszczalne ograniczenia, które w konsekwencji naruszają sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, o czym mowa w art. 6 ust. 1 u.p.z.p. oraz zasadę wolności zabudowy,
o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.; wprowadzone przez organ do mpzp ograniczenia nie znajdują także żadnego uzasadnienia, które motywowałoby ich wprowadzenie z uwagi na interes publiczny; co więcej, pozostają one z nim
w sprzeczności, w szczególności z uwagi na ambitne cele klimatyczne, wynikające
z unormowań unijnych, którym Polska jako państwo członkowskie powinna sprostać - w szczególności w kontekście rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) oraz szeroko rozumianą troskę o środowisko
i zrównoważony rozwój.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności mpzp w zaskarżonej części oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
Skarżący wskazali, że są właścicielami nieruchomości, objętych mpzp, obejmującej działki gruntu o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w miejscowości S., gm. B..
Dalej podali w szczególności, że ograniczenie mocy elektrowni wiatrowych w sposób przewidziany w mpzp narusza ich interes prawny, nie mogą oni korzystać w założonym przez nich zakresie z prawa własności. Ograniczenie to nie znajduje właściwego umocowania prawnego, pozostając w sprzeczności z zasadami dopuszczalnej ingerencji w prawo własności, narusza zasady ochrony tego prawa. Intencją skarżących jest oddanie nieruchomości w dzierżawę inwestorom, którzy zainteresowani byliby realizacją przedsięwzięcia z zakresu odnawialnych źródeł energii, polegającego na budowie elektrowni wiatrowych. Ograniczenie mocy elektrowni do 3,0 MW czyni taką inwestycję, z uwagi na znaczący postęp technologiczny i ciągły wzrost mocy generatorów prądotwórczych, niemal nieopłacalną i niedopasowaną do istniejących realiów. Skarżący podnieśli też brak kompetencji organu do inkorporowania do ustaleń mpzp unormowań ograniczających moc elektrowni wiatrowych.
Przed złożeniem skargi skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa kwestionowaną uchwałą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ podniósł, że zaskarżona uchwała, podlegała kontroli Wojewody Zachodniopomorskiego w ramach jego nadzoru przewidzianego w art. 90 ustawy o samorządzie gminnym. Skoro organ nadzoru dokonał analizy treści uchwały a następnie nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego, to uznać należy, że została podjęta zgodnie z 20 ust. 1 u.p.z.p.
Za bezpodstawne organ uważa, zarzucanie przez skarżących naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, bowiem zaskarżona uchwała nie ma na celu nadmiernego i bezprawnego ograniczenia czyichkolwiek praw i wolności, a jedynie wykonanie kompetencji i obowiązków gminy, wynikających z upoważnienia ustawowego.
Za bezpodstawny organ uważa ponadto zarzut naruszenia art. 22 Konstytucji RP. Według organu, przyjmując za prawdziwe założenie, że ograniczenia wynikające z planów miejscowych prowadzą do niezgodnego z konstytucją ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej należałoby uznać, że gminy nie są uprawnione do stosowania jakichkolwiek ograniczeń w uchwalanych planach miejscowych, jak chociażby do ustalania przeznaczenia poszczególnych terenów, bowiem w zasadzie zawsze może znaleźć się ktoś, kto chciałby na danej nieruchomości prowadzić działalność gospodarczą na terenach pod nią nieprzeznaczonych. Tego rodzaju rozumowanie prowadziłoby do ograniczenia praw gminy oraz uniemożliwiania jej wykonywania ustawowych zadań.
Podobnie organ uważa za pozbawione jakichkolwiek racjonalnych podstaw podnoszone skargą naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.
Organ podniósł, że władztwo planistyczne stanowi kompetencję gminy
do samodzielnego i zgodnego z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego kształtowania polityki przestrzennej. Uchwalając plan miejscowy najczęściej następuje wyważanie interesów prywatnego i publicznego,
co nieuchronnie prowadzi do powstawania konfliktów interesów indywidualnych
z interesem publicznym. Organ przywołał brzmienie art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
i podniósł, że przywołane regulacje przyznają gminie atrybut tzw. władztwa planistycznego, stanowiąc podstawę legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Zauważył, że prawo własności nie jest prawem absolutnym, może zatem doznawać ograniczeń między innymi na podstawie przepisów u.p.z.p.
Zdaniem organu, za bezpodstawny uznać należy również zarzut dotyczący naruszenia art. 1 ust. 2 i 3, art 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 2 u.p.z.p., poprzez ograniczenie mocy elektrowni (siłowni) wiatrowych do 3,0 MW każda, co - zdaniem skarżących - nie ma ani podstawy ani uzasadnienia w przepisach ustawy i stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy poprzez nałożenie
na inwestorów ograniczeń nie znajdujących uzasadnienia zarówno w przepisach prawa jak i w interesie publicznym. Organ podniósł, że zaskarżona uchwała została sporządzona w oparciu o art. 15 ust. 2 i art. 16 u.p.z.p. oraz zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 164, poz. 1587).
Organ zauważył dodatkowo, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., w miejscowym planie określa się obowiązkowo m.in. zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu. Obowiązkiem organu było więc, zgodnie z przysługującym władztwem planistycznym gminy, określenie wskaźników zagospodarowania terenu, co znalazło odzwierciedlenie w § 20 ust. 2 pkt 1 zaskarżonej uchwały. Według organu, Rada Miejska była więc upoważniona do określenia mocy jednostkowej urządzeń technicznych lub budowlanych i takową moc określiła.
Na rozprawie dniu 27 sierpnia 2026 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości zapisów mpzp w zakresie ograniczenia mocy elektrowni wiatrowych.
Skarga została złożona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm., dalej jako: "u.s.g."). Brzmienie powyższego przepisu uległo zmianie. Po dniu 1 czerwca 2017 r., z treści tego przepisu, na podstawie art. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
poz. 935, dalej zwanej: "ustawą nowelizującą"), wyeliminowano obowiązek poprzedzenia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, wezwaniem
do usunięcia naruszenia prawa. Wraz z tą zmianą znowelizowano również przepis
art. 53 § 2 p.p.s.a., który przed zmianą przewidywał wniesienie skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy w terminie trzydziestu dni od dnia udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa lub w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, jeśli taka odpowiedź nie została udzielona.
W myśl art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, przepisy art. 52 i 53 p.p.s.a. oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 ustawy nowelizującej, w brzmieniu nią nadanym, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie nowelizacji. Oznacza to, że w przypadku zaskarżenia aktów prawa miejscowego uchwalonych przed dniem 1 czerwca 2017 r. aktualny pozostaje obowiązek poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz terminy zaskarżenia wynikające z brzmienia art. 53 § 2 p.p.s.a. sprzed tej daty.
Zaskarżona w sprawie niniejszej uchwała, została podjęta w dniu 30 grudnia 2010 r. Skarżący w piśmie z 25 listopada 2025 r. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona skarżącym w dniu 5 stycznia 2026 r. Natomiast ich skarga wpłynęła do organu 12 stycznia 2026 r. Sąd uznał, że wymagania skargi dotyczące wyczerpania środków zaskarżenia oraz zachowania terminu zostały więc spełnione.
Skarżący wywodzą swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały z prawa własności nieruchomości, objętych mpzp, zaś naruszenie ww. interesu z ograniczenia prawa własności w postaci zagospodarowania ww. nieruchomości przez brak możliwości ulokowania na ww. nieruchomościach elektrowni wiatrowych powyżej mocy, opisanej w § 20 ust. 2 pkt 1 mpzp.
Zdaniem Sądu, skarżący wykazali legitymację prawną do zaskarżenia mpzp.
Stosownie do § 20 ust. 2 pkt 1 mpzp, dla terenów funkcjonalnych oznaczonych na rysunku planu symbolami: 1 R/EW o pow. 2,2521 ha, 2 R/EW o pow. 0,2085 ha,
3 R/EW o pow. 34,3496 ha, 4 R/EW o pow. 8,7235 ha, 5 R/EW o pow. 25,6768 ha ustala się przeznaczenie terenu - tereny rolnicze z dopuszczeniem lokalizacji elektrowni wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i z drogami eksploatacyjnymi elektrowni, zasady zagospodarowania terenu - lokalizacja do 16 wież elektrowni wiatrowych o mocy do 3,0 MW każda.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się, że podstawy do uwzględnienia skargi na uchwałę podjętą w zakresie administracji publicznej zaistnieją tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia, a to naruszenie jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Mówiąc inaczej, skarga nie podlega uwzględnieniu w sytuacji, gdy wprawdzie naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie strony, ale następuje to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego, w którego ramach rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.
Według skarżących, organ naruszył art., 1 ust. 2, art. 1 ust. 3, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.p.z.p., poprzez niedopuszczalne wprowadzenie w mpzp ograniczeń w zakresie mocy elektrowni wiatrowych, w sytuacji gdy powyżej wskazane i jakiekolwiek inne przepisy nie przewidują takich kompetencji dla organu.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.z.p., wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem.
Na podstawie art. 15 ust. 2 u.p.z.p., w planie miejscowym określa się obowiązkowo:
1) przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania;
2) zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego;
3) zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego;
4) zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;
5) wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych;
6) zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów;
7) granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych, a także obszarów szczególnego zagrożenia powodzią oraz obszarów osuwania się mas ziemnych;
8) szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym;
9) szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy;
10) zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji
i infrastruktury technicznej;
11) sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów;
12) stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4.
Na mocy art. 15 ust. 3 u.p.z.p., w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb:
1) granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości;
2) granice obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej;
3) granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji;
3a) granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko;
4) granice terenów pod budowę obiektów handlowych, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 8;
4a) granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym;
4b) granice terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, umieszczonych w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub w ostatecznych decyzjach o lokalizacji drogi krajowej, wojewódzkiej lub powiatowej, linii kolejowej o znaczeniu państwowym, lotniska użytku publicznego, inwestycji w zakresie terminalu lub przedsięwzięcia Euro 2012;
5) granice terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych;
6) granice pomników zagłady oraz ich stref ochronnych, a także ograniczenia dotyczące prowadzenia na ich terenie działalności gospodarczej, określone w ustawie z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady;
7) granice terenów zamkniętych, i granice stref ochronnych terenów zamkniętych;
8) sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości, kolorystykę obiektów budowlanych oraz pokrycie dachów;
9) zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane;
10) minimalną powierzchnię nowo wydzielonych działek budowlanych.
Stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 164, poz. 1587), ustala się następujące wymogi dotyczące stosowania standardów przy zapisywaniu ustaleń projektu tekstu planu miejscowego:
1) ustalenia dotyczące przeznaczenia terenów powinny zawierać określenie przeznaczenia poszczególnych terenów lub zasad ich zagospodarowania, a także symbol literowy i numer wyróżniający go spośród innych terenów;
2) ustalenia dotyczące zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego powinny zawierać określenie cech elementów zagospodarowania przestrzennego, które wymagają ochrony, określenie cech elementów zagospodarowania przestrzennego, które wymagają ukształtowania lub rewaloryzacji, oraz określenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów;
3) ustalenia dotyczące zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego powinny zawierać nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów wynikające z:
a) potrzeb ochrony środowiska, o których mowa w szczególności w art. 72 i 73 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, z późn. zm.2),
b) obowiązujących ustaleń planów ochrony ustanowionych dla parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych, a także dla innych form ochrony przyrody występujących na terenach objętych projektem planu miejscowego;
4) ustalenia dotyczące zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej powinny zawierać określenie obiektów i terenów chronionych ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
w tym określenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów;
5) ustalenia dotyczące wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych powinny zawierać w szczególności określenie zasad umieszczania w przestrzeni publicznej obiektów małej architektury, nośników reklamowych, tymczasowych obiektów usługowo-handlowych, urządzeń technicznych i zieleni, w tym określenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów;
6) ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu;
7) ustalenia dotyczące granic i sposobów zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych, a także narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych, powinny zawierać nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów;
8) ustalenia dotyczące szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości powinny zawierać określenie parametrów działek uzyskiwanych w wyniku scalania i podziału nieruchomości, w szczególności minimalnych lub maksymalnych szerokości frontów działek, ich powierzchni oraz określenie kąta położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego;
9) ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać:
a) określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych,
b) określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym,
c) wskaźniki w zakresie komunikacji i sieci infrastruktury technicznej, w szczególności ilość miejsc parkingowych w stosunku do ilości mieszkań lub ilości zatrudnionych albo powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych;
10) ustalenia dotyczące sposobów i terminów tymczasowego zagospodarowania, urządzenia i użytkowania terenów powinny zawierać nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów, w tym określenie terminu, do którego tymczasowe zagospodarowanie, urządzenie i użytkowanie terenu może być wykonywane;
11) ustalenia dotyczące obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej, a także obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji, powinny zawierać opis planowanych działań, określenie oczekiwanych rezultatów, w tym dotyczących parametrów zabudowy lub infrastruktury, oraz nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów, wynikające z przyjętych celów;
12) ustalenia dotyczące terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych powinny zawierać określenie zasad wyposażania tych terenów w urządzenia techniczne i budowlane oraz nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów, wynikające
z przeznaczenia tych terenów;
13) ustalenia dotyczące stawek procentowych stanowiących podstawę
do określania opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy, powinny zawierać stawki procentowe w przedziale od 0 % do 30 % i dotyczyć wszystkich terenów, określonych w projekcie planu miejscowego zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy, przy czym ich wielkość może być różna dla poszczególnych terenów lub grup terenów.
W ocenie Sądu, skarżący zasadnie podnoszą, że zaskarżony przepis mpzp ingeruje w sferę uprawnień i obowiązków skarżących, wynikającą z prawa własności. Rozważyć zatem należało, czy stwierdzone naruszenie interesu prawnego skarżących, co do ich działek mieści się granicach obowiązującego prawa, w szczególności czy Gmina nie nadużyła władztwa planistycznego.
Dokonując weryfikacji prawidłowości skorzystania przez Gminę w rozpoznawanej sprawie z przysługującej jej samodzielności planistycznej w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 21 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. właściciel rzeczy korzysta z niej z wyłączeniem innych osób zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego, z tym, że przy wykonywaniu własności jest ograniczony treścią przepisów szczególnych. Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowi, że własność może być ograniczona, ale jedynie w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, czyli zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi być racjonalna i odpowiednia (proporcjonalna) do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Takimi przepisami o randze ustawowej, zezwalającymi na ograniczenie prawa własności są m.in. regulacje zawarte w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które upoważniają gminy do uchwalania aktów planowania przestrzennego. Ważne jest, czy takie ograniczenie korzystania z nieruchomości jest dopuszczalne przede wszystkim w świetle przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także innych ustaw, w tym art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p., kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy
do zadań własnych gminy.
Wskazać należy, że choć w dacie uchwalenia mpzp nie obowiązywał jeszcze art. 1 ust. 3 u.p.z.p., to zasada proporcjonalności w działaniu organów administracyjnych wypływała z art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Z powyższego wynika, że ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ obowiązany jest ważyć interes publiczny i interesy prywatne.
Zdaniem Sądu, Gminie przysługuje prawo władczego rozstrzygnięcia, co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem, lecz ograniczenie prawa własności musi być odpowiednio wyważone.
W odpowiedzi na skargę Gmina podała, że podejmując uchwałę
nie przekroczyła tzw. władztwa planistycznego. Uchwała została sporządzona
w oparciu o art. 15 ust. 2 art. 16 u.p.z.p., zaś zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6,
w miejscowym planie określa obowiązkowo zasady kształtowania zabudowy
o wskaźniki zagospodarowania ternu, co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści
§ 20 ust. 2 pkt 1 mpzp.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie uchwalenia mpzp objętego rozpatrywaną skargą, pod pojęciem wskaźników zagospodarowania terenu rozumieć należało parametry liczbowe, które określają jak intensywnie można zagospodarować działkę. Kluczowy w tym zakresie jest art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w którym stanowi się, że przy sporządzaniu planu miejscowego należy obowiązkowo określić m.in. zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, w szczególności maksymalną i minimalną nadziemną intensywność zabudowy, minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej, maksymalny udział powierzchni zabudowy, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę i sposób realizacji miejsc do parkowania, w tym miejsc przeznaczonych do parkowania pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową, oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów. Typowymi wskaźnikami są zatem udział powierzchni zabudowy, intensywność nadziemna zabudowy oraz udział powierzchni biologicznie czynnej. Są to zatem parametry opisujące przestrzenne wykorzystanie terenu i gabaryty zabudowy. Moc urządzenia wytwórczego opisuje natomiast jego parametr energetyczny/techniczny, a nie stopień zagospodarowania gruntu. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż moc elektrowni wiatrowej wyrażona w MW jest "wskaźnikiem zagospodarowania terenu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p.
Na marginesie warto dostrzec, iż w art. 7 ust. 1 ustawy z 20 maja 2016 r.
o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych wskazuje się, że plan miejscowy,
na podstawie którego ma być lokalizowana elektrownia wiatrowa: określa maksymalną całkowitą wysokość elektrowni wiatrowej, maksymalną średnicę wirnika wraz z łopatami i maksymalną liczbę elektrowni wiatrowych. Zatem także w aktualnym stanie prawnym, który w ocenie Sądu należy traktować jako doprecyzowanie wymogu w zakresie tworzenia aktów planistycznych w odniesieniu do elektrowni wiatrowych, ustawodawca nie wymienia maksymalnej mocy turbiny jako parametru planistycznego. Tym samym nie może budzić wątpliwości, że wysokość wieży czy średnica wirnika stanowi parametry mające bezpośredni wymiar przestrzenny. Takiego charakteru nie da się natomiast przypisać maksymalnej mocy turbiny, która szczególnie wobec niewątpliwego postępu technologicznego i ciągłego wzrostu wydajności prądotwórczych może być różna przy tej samej wysokości, średnicy wirnika, i zajętości terenu w pojedynczej elektrowni wiatrowej / turbiny.
Zdaniem Sądu, konieczność wprowadzenia w zapisach mpzp regulacji dotyczącej ograniczenia mocy elektrowni wiatrowych nie wynika z uzasadnienia
do uchwały mpzp, co prowadzi do wniosku, że ma ona charakter dowolny, nie poparty dogłębną analizą zasadności tego rozwiązania, również w kontekście wykonywania prawa własności przez skarżących (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 8 sierpnia 2024 r. o sygn. akt II SA/Wr 301/24; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2026 r. o sygn. akt II SA/SZ 941/25). Także powołane przez organ przepisy u.p.z.p., nie uzasadniały wprowadzenia w kwestionowanej uchwale ograniczeń w mocy elektrowni wiatrowej, co nakazuje uznać skargę w zakresie przekroczenia przez Gminę władztwa planistycznego za uzasadnioną. Wskazać przy tym należy,
że Dyrektor Regionalny Ochrony Środowiska w Szczecinie (RDOŚ) w uzgodnieniu
z 18 października 2010 r., jak i pozostałe organy opiniujące nie wnosiły o ograniczenia w mocy elektrowni wiatrowych. Powyższe dodatkowo utwierdza w przekonaniu o nadużyciu władztwa planistycznego przez organ gminy.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej "p.p.s.a."), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Sąd uznał, że po usunięciu części zapisu zaskarżonego przepisu uchwały ustała jego sprzeczność z prawemu i może on dalej funkcjonować w pozostałym zakresie.
O kosztach postępowania (punkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł w oparciu
o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone od organu na rzecz skarżących koszty postępowania obejmują wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Podstawa prawna: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art. 15 ust. 1 i ust. 2 pkt 6, art. 15, art. 3 ust. 1; Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe, Zagospodarowanie przestrzenne
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.