- Sygnatura akt
- II SAB/Łd 197/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 17 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
Sąd nakazał Prezydentowi Radomska rozpatrzyć wniosek o warunki zabudowy bez grzywny
Wniosek z 22 sierpnia 2025 roku dotyczył czterech budynków wielorodzinnych w R. Według notatki z 14 września 2026 roku w urzędzie był tylko projekt decyzji.
- Rozstrzygnięcie
- Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Sygnatura
- II SAB/Łd 197/26
Dla firm: Przy bezczynności organu grzywnę można nałożyć dopiero po wykazaniu rażącego naruszenia prawa. Bez tego sąd stwierdza bezczynność i nakazuje załatwienie wniosku w terminie 30 dni.
pismem z dnia 10 kwietnia 2026 r. organ I instancji wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 czerwca 2026 r.
Treść orzeczenia około 20 minut czytania
Dnia 17 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Jarosław Czerw, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2026 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Radomska w przedmiocie wniosku o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Radomska do rozpatrzenia wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. z dnia 22 sierpnia 2025 roku o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta Radomska dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta Miasta Radomska na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 maja 2026 roku A Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Radomska w sprawie wniosku o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta Miasta Radomska do niezwłocznego rozpoznania wniosku z dnia 22 sierpnia 2025 r. o wydanie warunków zabudowy, o stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość postępowania organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie organowi grzywny w kwocie 300.000 zł. Ponadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o pociągnięcie do odpowiedzialności finansowej za opóźnianie w wydaniu dokumentacji naczelnika i odpowiedzialnych pracowników
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, iż w dniu 22 sierpnia 2025 r. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych w parterze z usługami i z garażem podziemnym w miejscowości R. na terenie działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...], położonych przy ul. A w R.. W dniu 28 października 2025 r. inwestor z własnej inicjatywy uzupełnił wniosek. W dniu 22 grudnia 2025 r. do organu zostało wysłane przez pełnomocnika inwestora pismo z prośbą o udzielenie informacji, kiedy decyzja zostanie wydana. Organ po raz pierwszy zareagował na złożony wniosek dopiero w dniu 7 stycznia 2026 r., przedłużając termin wydania decyzji, zaś w dniu 12 lutego 2026 r. poinformował inwestora, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji został przekazany do urbanisty.
W dniu 9 kwietnia 2026 r. inwestor wniósł pismo, zatytułowane "Skarga na bezczynność organu – Prezydenta Miasta Radomska", które zostało potraktowane jako ponaglenie, zaś pismem z dnia 10 kwietnia 2026 r. organ I instancji wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 czerwca 2026 r.
Inwestor podkreślił, że od złożenia wniosku do chwili wniesienia skargi upłynęło 9 miesięcy, a organ nie podejmuje żadnych czynności, tłumacząc to dużym napływem wniosków, mimo że postępowanie powinno być już zakończone. W ocenie strony skarżącej takie zachowanie organu jest wyrazem lekceważenia petentów, co uzasadnia uznanie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także wymierzenie organowi grzywny w kwocie 300.000 zł.
Z uwagi na powyższe okoliczności strona skarżąca wniosła jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Radomska wniósł o jej oddalenie. Na poparcie swojego stanowiska organ wskazał m.in., iż sprawy o ustalenie warunków zabudowy należą do szczególnie skomplikowanych z uwagi na obszerne spektrum czynności, jakie musi podjąć organ administracyjny w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji lokalizacyjnej. Ponadto sprawy te są skomplikowane, gdyż każdorazowo wymagają postępowania wyjaśniającego, niejednokrotnie są sporne, a przy nałożonym na organ obowiązku wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, niezbędna jest obszerna i rzeczowa argumentacja. Ponadto dowody złożone wraz z wnioskiem nie wystarczają do rozstrzygnięcia sprawy a są dopiero przedmiotem stosownych analiz, żądanie strony nie musi być uwzględnione w całości, a także wymagają ingerencji innych organów.
Organ podkreślił również, że choć znane mu jest stanowisko, zgodnie z którym problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach, nie mogą ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw, nie może uchodzić z pola widzenia okoliczność, iż jedynie przy przeciętnym napływie spraw problemy kadrowe nie mieszczą się w zakresie wskazanych przez ustawodawcę powodów niedotrzymywania terminów ich załatwienia i są czynnikami zależnymi wyłącznie od sposobu działania instytucji publicznej, która ma obowiązek podejmowania kroków zmierzających do zwiększenia obsady stanowisk urzędniczych oraz podjęcia innych środków zaradczych. Tymczasem faktem powszechnie znanym pozostaje, że przeprowadzana reforma systemu planowania przestrzennego jest niedopasowana do możliwości kadrowych administracji i również odgórnie skutkuje kolejnym odkładaniem w czasie konieczności przyjmowania dokumentów, które w pierwotnym założeniu miały już obowiązywać. Natomiast powszechny na terenie całego kraju problem niewystarczającej ilości fachowców oraz występujący od lat w wielu samorządach brak właściwej obsady kadrowej dotykający zwłaszcza wysoko wyspecjalizowanych stanowisk merytorycznych, w sytuacji nielimitowanego napływu wniosków muszą rzutować na terminowość załatwiania spraw przez stosunkowo nieliczny personel, który swoje obowiązki wykonuje na miarę posiadanych sił i środków. Nie są to zatem czynniki zależne wyłącznie od sposobu działania instytucji publicznej i osób nią zarządzających. Dotychczasowe postanowienia organu wyższej instancji rozstrzygające ponaglenia nie przewidywały konsekwencji prowadzących do konieczności ustalania przyczyn niedotrzymywania terminów ani ustalania osób winnych lekceważącego lub nagannego podejścia do obowiązków służbowych. Brak obiektywnej możliwości jeszcze wydajniejszego świadczenia pracy przez stosunkowo nieliczny i wyspecjalizowany personel, który w dobie masowego napływu wniosków, mimo dotychczasowego znacznego wzrostu liczby wydanych rozstrzygnięć spotyka się z głosami krytyki, nie sprzyja poprawie sytuacji kadrowej w administracji publicznej, może obniżać motywację pracowników o niezbędnej w administracji przydatności zawodowej i jako takie czynniki negatywne muszą skutkować podjęciem przez odpowiednie władze polemiki jako środka przeciwdziałania odpływowi fachowców z urzędów.
Odpowiadając na żądanie wymierzenia grzywny, organ podkreślił, iż inwestor zakładając uzyskanie decyzji określonej treści działa na własne ryzyko i koszt, gdyż nie jest zasadne oczekiwanie od organu procedującego warunki zabudowy ostatecznego efektu w postaci pozytywnej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Inwestor nie zawierał bowiem z organem umowy cywilnoprawnej, oczekując na zamierzony efekt lecz złożył wniosek, który organ ma obowiązek rozpatrzyć, ocenić i zgodnie z zasadą przekonywania wyjaśnić zasadność przesłanek, którymi kierował się wydając władcze rozstrzygnięcie kształtujące sytuacje prawną podmiotu w sprawie, w której występują strony o spornych interesach.
Na marginesie organ wskazał, że w ewidencji gruntów zainwestowane nieruchomości mają status działek rolnych. Zarzucana organowi opieszałość w załatwianiu wniosku z uwagi na oczekiwanie na przyjęcie planu ogólnego nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości, bowiem z treści obowiązujących przepisów, wynika że jeżeli wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy złożony został przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, przyjęcie planu ogólnego nie uniemożliwia uzyskania takiej decyzji, natomiast wydanie decyzji o warunkach zabudowy na wniosek złożony od dnia 1 lipca 2026 r. jest możliwe, jeżeli w danej gminie wszedł w życie plan ogólny gminy, a w przypadku gdy wniosek dotyczy terenu położonego w więcej niż jednej gminie - jeżeli w tych gminach weszły w życie plany ogólne gmin, która to sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Zapewnienia urzędników o zamiarze pilnego załatwienia wniosku w sytuacji nielimitowanego, równoczesnego napływu innych wniosków i trudnej do przewidzenia ilości pracy bieżącej przeczą stawianym zarzutom
Z uwagi na powyższe okoliczności, organ wniósł jak na wstępie.
Z notatki urzędowej z dnia 14 września 2026 r. wynika, iż postępowanie o znaku: TRM.6730.768.2025.DF w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na dzień sporządzenia notatki urzędowej nie zostało zakończone poprzez wydanie decyzji – został jedynie przygotowany projekt decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 z późn.zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Radomska.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: pkt 1 - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; pkt 2 - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; pkt 3 - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto, według art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W niniejszym postępowaniu istotą sporu jest ustalenie, czy organ pozostaje bezczynny, a także czy prowadził w sposób przewlekły postępowanie w przedmiocie wniosku strony skarżącej z dnia 22 sierpnia 2025 r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji.
Zważywszy na przedmiot niniejszego postępowania zauważyć należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz.1691, dalej w skrócie jako: "k.p.a."), jest zasada szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Termin załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym określony jest w przepisach art. 35 § 1 i 3 k.p.a., zgodnie z którymi organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Jak zaś stanowi art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
W myśl art. 51 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 538 ze zm., dalej również jako: "u.p.z.p."), w przypadku niewydania przez właściwy organ decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji, organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Natomiast stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przepisy art. 51 ust. 2-3, art. 52, art. 53 ust. 1a-1d, 3-5a i 5c-5f oraz art. 54-56 stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy, z tym że termin, o którym mowa w art. 51 ust. 2, wynosi 90 dni.
Należy także wskazać na obowiązujący od dnia 9 grudnia 2025 r. przepis art. 6 ustawy z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1668), zgodnie z którym w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r., bieg terminów, o których mowa w art. 51 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty przerywa się. W ocenie Sądu ustawodawca, wprowadzając powyższą regulację, miał na celu wyłącznie wstrzymanie do 31 grudnia 2026 r. biegu terminów, których przekroczenie jest podstawą do nałożenia kary za nieterminowe wydanie m.in. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazuje na to wyraźnie treść uzasadnienia do projektowanej nowelizacji, w której podnosi się, iż "Nagromadzenie wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, które powinny być wydane w określonym ustawowo terminie (90 dni), powoduje problemy organizacyjne i kadrowe jednostek samorządu terytorialnego, które w tym samym czasie (do 1 lipca 2026 r.) są obciążone obowiązkiem sporządzania planu ogólnego. Wobec powyższego gminy mają trudności w dotrzymaniu ustawowych terminów wydania decyzji, w związku z czym są narażone na związane z tym kary finansowe, a jednocześnie sytuacja ta może opóźnić sporządzanie planów ogólnych gmin. Projekt ustawy odpowiada na opisane kwestie poprzez czasowe zawieszenie kar za nieterminowe wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu" (zob. uzasadnienie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw - druk sejmowy nr 1839, Sejm RP X kadencji). Należy przy tym podkreślić, że treść art. 6 określona w projekcie odpowiada brzmieniu art. 6 ustawy. Przepis ten wprowadza zatem jedynie czasowe zawieszenie kar za nieterminowe wydanie decyzji o warunkach zabudowy, nie modyfikując terminów na załatwienie sprawy. Oznacza to, że w przypadku przekroczenia terminów określonych w art. 51 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. sprawa dotycząca warunków zabudowy nadal jest traktowana jako niezałatwiona w ustawowym terminie, a tym samym może być rozpatrywana w kontekście bezczynności organu czy przewlekłości postępowania. Natomiast z uwagi na treść art. 6 ustawy zmieniającej, organowi, w przypadku przekroczenia tych terminów nie grozi jedynie wymierzenie kary pieniężnej z tego tytułu. Wstrzymuje on bowiem jedynie bieg terminu skutkującego wymierzeniem organowi grzywny za nierozpatrzenie wniosku, nie zaś bieg terminu do rozpatrzenia sprawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2026 r., sygn. II SAB/Gd 22/26; wszystkie powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto 90-dniowy termin od chwili złożenia wniosku przez inwestora upłynął przed wejściem w życie ustawy z dnia 5 listopada 2025 r.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe unormowania oraz fakt, że w niniejszej sprawie wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony w dniu 22 sierpnia 2025 r., należy przyjąć, że 90-dniowy termin, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. upływał z dniem 22 listopada 2025 r. Nie ma także wątpliwości co do tego, że w tym terminie Prezydent Miasta Radomska nie zakończył postępowania poprzez wydanie decyzji. Nie uczynił tego również do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie.
Zważyć należy, iż niniejsza sprawa dotyczy zarówno bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), natomiast zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym możliwa jest sytuacja, kiedy w toku jednego postępowania organowi zarzucić można zarówno bezczynność, jak i przewlekłość postępowania (zob. wyrok NSA z 9 kwietnia 2024 r., sygn. III OSK 307/22, dostępny, podobnie jak pozostałe przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej jako: "CBOSA"). Jedynie to samo zachowanie nie może wypełniać dyspozycji zarówno bezczynności, jak i przewlekłości.
Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym powyżej wyroku z dnia 9 kwietnia 2024 r. wskazał, że "pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 (a od 15 sierpnia 2015 r. - także pkt 9) oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". W tym ujęciu jedynie dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, art. 3 Nb 78), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Potwierdza to przywołana powyżej definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r.
Dodać wypada, że stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Warunek ten w niniejszej sprawie został spełniony. Nie jest bowiem kwestionowane, że strona skarżąca złożyła w dniu 9 kwietnia 2026 r. pismo, zatytułowane "Skarga na bezczynność organu – Prezydenta Miasta Radomska", które zostało potraktowane jako ponaglenie i uznane za nieuzasadnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2026 r.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd ocenił, iż organ dopuścił się zarówno bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji został złożony w dniu 22 sierpnia 2025 r. oraz uzupełniony przy piśmie z dnia 28 października 2025 r., złożonym w dniu 30 października 2025 r., w którym strona skarżąca jednocześnie zwróciła się o podanie informacji, na jakim etapie jest postępowanie oraz określenie daty jego zakończenia. Pierwszą czynnością organu po wpłynięciu wniosku było przekazanie go urbaniście wraz z kompletem materiałów, co nastąpiło w dniu 28 listopada 2025 r., a zatem ponad dwa miesiące od wszczęcia postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 22 grudnia 2025 r. pełnomocnik inwestora zwrócił się o udzielenie informacji, kiedy postępowanie zostanie zakończone. Dopiero w dniu 7 stycznia 2026 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 7 marca 2026 r.
Kolejną czynność organ podjął dopiero w dniu 12 lutego 2026 r., a było nią udzielenie pełnomocnikowi strony skarżącej odpowiedzi na pismo z dnia 22 grudnia 2025 r. Następnie w dniu 10 kwietnia 2026 r., a zatem już po upływie wyznaczonego uprzednio terminu załatwienia sprawy, organ ponownie poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 30 czerwca 2026 r., zaś przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2026 r. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Piotrkowie Trybunalskim ponaglenie wniesione przez stronę skarżącą. Jednocześnie na dzień 14 września 2026 r., a więc po upływie ponad roku od chwili złożenia wniosku przez inwestora, postępowanie w dalszym ciągu nie zostało zakończone wydaniem decyzji. Z tego względu Sąd w punkcie 1 sentencji wyroku na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Prezydenta Miasta Radomska do rozpatrzenia wniosku inwestora z dnia 22 sierpnia 2025 r. o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Uwzględniając powyższe rozważania, nie budzi wątpliwości Sądu, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem nie dotrzymał terminów zakończenia postępowania, o których mowa w art. 51 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Ponadto organ wprawdzie dwukrotnie wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, wywiązując się z obowiązku wskazanego w art. 36 § 1 k.p.a., jednakże pierwsze wyznaczenie nowego terminu nastąpiło dopiero w dniu 7 stycznia 2026 r., a zatem już po upływie terminu na rozpatrzenie wniosku. Organ wyznaczył wówczas termin załatwienia sprawy na dzień 7 marca 2026 r., lecz nie dotrzymał go, wyznaczając kolejny termin dopiero w dniu 10 kwietnia 2026 r. Nie dotrzymał również terminu zakończenia postępowania wyznaczonego wówczas, bowiem nie wydał decyzji do dnia 30 czerwca 2026 r. i nie wyznaczył kolejnego terminu załatwienia sprawy. Ponadto Sąd uznał, iż organ prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, podejmując kolejne czynności w znacznych odstępach czasu, co nie było w żaden sposób uzasadnione przebiegiem sprawy. W szczególności podjął pierwszą czynność w sprawie po upływie ponad 2 miesięcy od złożenia wniosku i odpowiadał na pisma inwestora ze znacznym opóźnieniem. Natomiast dla oceny, czy organ dopuścił się bezczynności, bądź przewlekłego prowadzenia postępowania nie mają znaczenia powody takiego stanu rzeczy, w szczególności jednoczesny napływ dużej ilości wniosków podlegających rozpatrzeniu, czy też niewielka liczba pracowników, którymi organ dysponuje.
Jednakże, w ocenie Sądu, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie nosiły znamion rażącego naruszenia prawa. Dla stwierdzenia bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, mających charakter rażącego naruszenia prawa, nie jest wystarczające samo tylko naruszenie prawa poprzez przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy, czy też prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe, obiektywne naruszenie prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. jest stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2014 r., I OSK 2563/13; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15). Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne, a nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nacechowane ewidentnym niedbalstwem organu. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można mówić o takiej sytuacji. Wprawdzie organ pomimo upływu roku od wpływu wniosku nie zakończył postępowania, jednakże Sąd uwzględnił okoliczności powołane w odpowiedzi na skargę, a więc znaczne obłożenie organu pracą przy niewielkiej liczbie pracowników. Uchybienia organu wynikają zatem nie z jego złej woli, lecz z trudności organizacyjnych, spowodowanych wpływem znaczącej liczby wniosków o ustalenie warunków zabudowy, co ma miejsce w wielu gminach w całym kraju i zostało dostrzeżone również przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 6 przywołanej powyżej ustawy zmieniającej z dnia 5 listopada 2025 r. wstrzymując bieg terminu skutkującego wymierzeniem organowi grzywny za nierozpatrzenie wniosku. Dlatego też Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że Prezydent Miasta Radomska dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce bez rażącego naruszenia prawa, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku.
Z uwagi na powyższe okoliczności brak było podstaw do zastosowania środków przewidzianych przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a., wobec czego w tym zakresie Sąd w punkcie 3 wyroku skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
a.bł.
Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 Art. 53 § 2b, art. 119 pkt 4, art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2, art. 151, art. 200, art. 205 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.