- Sygnatura akt
- III SA/Po 420/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 7 października 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono zaskarżoną decyzję
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
Sprawa administracyjna. Uchylono zaskarżoną decyzję
- Rozstrzygnięcie
- Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Sygnatura
- III SA/Po 420/26
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2026 r. sprawy ze sprzeciwu S. P. i P. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących S. P. i P. P., solidarnie, kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia 31 marca 2021r. Burmistrz Gminy [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, przewidzianej do realizacji na działce nr [...], obręb [...], gmina [...].
Odwołanie od tej decyzji wniosła S. P. i P. P., w wyniku rozpoznania którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia 30 sierpnia 2021r. nr [...], którą uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją Nr [...] z dnia 28 grudnia 2021 r. Burmistrz Gminy [...] ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Po rozpatrzeniu odwołania S. P. i P. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 września 2022 r. nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją Nr [...] z dnia 23 marca 2023 r. Burmistrz Gminy [...] ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Po rozpatrzeniu odwołania S. P. i P. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 marca 2025 r. nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po kolejnym ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją Nr [...] z dnia 11 września 2025 r. Burmistrz Gminy [...] ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie zostały spełnione warunki z art.61 ust.1 pkt 1 i 3 u.p.z.p. W ocenie organu I instancji brak jest możliwości wyznaczenia wnioskowanej linii zabudowy, dlatego nie został spełniony warunek z art.61 ust.1 pkt 1 u.p.z.p. Odnośnie zaś warunku z art.61 ust.1 pkt 3 u.p.z.p. Burmistrz uznał, że nie ma możliwości zaopatrzenia w wodę wnioskowanej zabudowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji S. P. i P. P., podnieśli, że organ I instancji nie uwzględnił zaleceń wynikających z poprzedniej decyzji kasacyjnej SKO w [...], nie uwzględnił zgody inwestora odnośnie ustalenia linii zabudowy zgodnie z przeprowadzoną analizą oraz nie odniósł się do wydania przez organ I instancji decyzji ustalającej warunki zabudowy dla działki nr [...] (która po podziale utworzyła działki nr [...] i [...]). Odwołujący zakwestionowali też stanowisko organu I instancji odnośnie naruszenia zasady odległości 70m od nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 lutego 2026 r. nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie nie przedstawiono wyjaśnienia dla poszerzenia obszaru analizowanego "do zakresu mapy zasadniczej". W poprzedniej decyzji kasacyjnej z dnia 31 marca 2025 r. Kolegium wyjaśniło, że nie nakazano poszerzenia obszaru analizowanego w żadnej z poprzednich decyzji kasacyjnych wdanych w niniejszej sprawie (z 30 sierpnia 2021 r., z 12 września 2022 r.), a jedynie zaleciło uwzględnienie w całości działek "przeciętych" granicą obszaru analizowanego. Kolegium ponownie podkreśliło związanie organu żądaniem inwestora, co oznacza, że organ w toku postępowania ma obowiązek ocenić możliwość realizacji inwestycji uwzględniając parametry wnioskowane przez inwestora (również te zmodyfikowane przez inwestora w toku postępowania). Kwestia ta nie została pozostawiona dowolnemu uznaniu organu. W przedmiotowej sprawie konsekwencją nieuwzględnienia zmiany wniosku było dokonanie przez organ I instancji oceny możliwości ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji przy linii zabudowy przebiegającej w odległości 5 m. Tymczasem w odwołaniu również wskazano na modyfikację wniosku w zakresie linii zabudowy "zgodnie z przeprowadzoną analizą". Na załączniku graficznym do odwołania wykreślono linię zabudowy w odległości 9 m i 10 m od granicy z działką nr [...].
Dalej SKO wskazało, że w myśl art. 61 ust. 5 u.p.z.p., warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. W rozpatrywanej sprawie Inwestor zadeklarował zaopatrzenie planowanej inwestycji w wodę ze studni oraz przedłożył opinię hydrogeologiczną z listopada 2022 r., do której organ I instancji nadal się nie odniósł, pomimo zaleceń Kolegium w poprzedniej decyzji kasacyjnej z dnia 31 marca 2025 r. Organ I instancji nie ocenił możliwości realizacji studni na wnioskowanej działce. Z uwagi na zakres stwierdzonych uchybień iemożliwe było konwalidowanie w drodze dodatkowego posępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ odwoławczy na podstawie art.136 kpa.Skutkowałoby to naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art.15 kpa.
Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła S. P. i P. P. domagając się zmiany zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1/ przepisów prawa materialnego – tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
2/przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art.138 § 2 k.p.a. i art. 136 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący i w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o niewłaściwie ustalony stan faktyczny.
Organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i podał, że nie dostrzega podstaw do zastosowania art. 64 c § 5 p.p.s.s i wniósł o oddalenie sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., od której - zgodnie z art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "P.p.s.a.") - przysługuje sprzeciw.
Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 P.p.s.a.), przy czym, rozpoznając sprzeciw od decyzji Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. (art. 64e P.p.s.a.). Jak wynika z art. 64d § 1 P.p.s.a. rozpoznanie sprzeciwu od decyzji następuje na posiedzeniu niejawnym. Stosownie jednak do art. 64d § 2 P.p.s.a. Sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, o co wnioskowała skarżąca. W ocenie Sądu nie było podstaw do kierowania niniejszej sprawy na rozprawę.
Art. 138 § 2 K.p.a. uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z powyższego unormowania wynika, że stwierdzenie przez organ odwoławczy naruszenia przepisów postępowania pozostaje w ścisłym związku z niewyjaśnieniem przez organ I instancji zakresu sprawy o istotnym znaczeniu dla jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Co istotne, decyzja kasacyjna może zostać wydana wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. (zob. wyroki NSA z 14 października 2021 r., sygn. akt I OSK 1535/21, z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1961/17, z 7 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2204/18, z 8 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1684/16, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy", będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, bądź też z przeprowadzeniem go w sposób niezgodny z podstawowymi zasadami tego postępowania, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że art. 138 § 2 K.p.a. nie będzie miał zastosowania wtedy, gdy materiał dowodowy wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie wyłącznie jego ocena (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 732/21, CBOSA).
Wskazać przy tym trzeba, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym sprzeciwem nie stosuje się art. 33 P.p.s.a. (art. 64b § 3 P.p.s.a.), co oznacza, że w postępowaniu tym uczestniczy tylko strona, która wniosła sprzeciw oraz organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję, a prawa do udziału w nim pozbawione są pozostałe strony postępowania administracyjnego. Jednocześnie wyrok zapadły w następstwie rozpoznania sprzeciwu jest zaskarżalny tylko w przypadku jego oddalenia, co oznacza, że od orzeczenia uwzględniającego sprzeciw i uchylającego zaskarżoną decyzję jakikolwiek środek zaskarżenia nie przysługuje (art. 151a § 3 P.p.s.a.).
Co za tym idzie w postępowaniu zainicjowanym sprzeciwem ograniczenia doznają takie konstytucyjnie chronione wartości jak prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zawarta w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego. Brak przy tym regulacji, która wyłączałaby wobec orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w następstwie rozpoznania sprzeciwu zastosowanie art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Stąd też zdaniem Sądu dla uniknięcia ewentualnej oceny przepisów P.p.s.a. ustanawiających instytucję sprzeciwu od decyzji jako sprzecznych z Konstytucją RP należy je wykładać w taki sposób, aby nie naruszały one wprost, czy też pośrednio wskazanych powyżej regulacji rangi konstytucyjnej.
Ostatnie dotyczy w szczególności art. 64e P.p.s.a., w którym to ustawodawca – co zostało już powyżej wspomniane – wskazał, że rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. a w konsekwencji ocena sądu nie może dotyczyć takich zagadnień, które mają chociażby pośredni wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i musi ograniczyć się do ściśle formalnego zbadania, czy organ odwoławczy uchylając decyzję wykazał zaistnienie przesłanek warunkujących zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Rozpoznając sprzeciw Sąd nie może co za tym idzie weryfikować, czy organ II instancji trafnie zidentyfikował okoliczności istotne dla sprawy i dokonał prawidłowej oceny skutków prawnych poczynionych ustaleń faktycznych, albowiem w ten sposób wkroczyłby w materię z zakresu prawa materialnego, to jest w proces odkodowania z treści przepisu prawa materialnego hipotezy normy w nim zawartej uzasadniającej jego zastosowanie. Dokonując zaś tego rodzaju ocen bez udziału innych niż autorka sprzeciwu, stron postępowania administracyjnego oraz przy wyłączeniu instancyjnej kontroli sądowej w przypadku uwzględnienia sprzeciwu naruszyłby konstytucyjnie chronione uprawnienia obywateli, w tym w szczególności tych stron, które sprzeciwu nie wniosły (por. wyrok WSA w Poznaniu z 26 lipca 2018 r., sygn. II SA/Po 360/18, CBOSA).
Tego rodzaju ocen mających wpływ na prawa i obowiązki pozostałych obywateli sąd administracyjny dokonywać może jedynie w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne w danej sprawie, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu wszystkich stron postępowania administracyjnego oraz pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego.
Powyższe oznacza, że odniesienie się do merytorycznej argumentacji zgłoszonej w sprzeciwie byłoby w kontrolowanej sprawie niedopuszczalne. Wnoszący sprzeciw w istocie oczekują rozstrzygnięcia przez Sąd o zasadności uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i odmowy ustalenia warunków zabudowy, co z powodów wskazanych wyżej w sprawie ze sprzeciwu jest niedopuszczalne.
Uwzględniając powyższe uwagi Sąd doszedł do przekonania, że wywiedziony przez skarżących sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 19 lutego 2026 r., wskazuje, że organ ten w sposób nieusprawiedliwiony odstąpił na etapie odwoławczym od ostatecznego załatwienia sprawy przez wydanie jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 138 § 1 K.p.a.
Ponownie należy wskazać, że kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu sprowadza się do dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem.
Postępowanie w sprawie toczy się już 5 lat. W niniejszej sprawie SKO po raz czwarty uchyliło decyzję I instancji i przekazało do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Mimo wytycznych SKO zawartych w decyzji Kolegium, organ I instancji nie stosuje się do nich.
W ocenie organu I instancji brak jest możliwości wyznaczenia wnioskowanej linii zabudowy, dlatego nie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Odnośnie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy organ uznał, że nie ma możliwości zaopatrzenia w wodę wnioskowanej zabudowy. Wskazał przy tym, że planowana inwestycja położona jest na działce, która graniczy bezpośrednio z padokami na działkach nr [...] i [...]. Następnie, organ I instancji powołał się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i wskazał, że wymagana przez to rozporządzenie odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi do nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych powinna wynosić 70 m, który to warunek — zdaniem organu I instancji - nie został spełniony. Niemożliwa jest więc lokalizacja indywidualnego ujęcia wody (studnia została wskazana przez Inwestora jako sposób zaopatrzenia inwestycji w wodę).
W przedmiotowej SKO podniosło, że w sprawie nie przedstawiono wyjaśnienia dla poszerzenia obszaru analizowanego "do zakresu mapy zasadniczej". W poprzedniej decyzji kasacyjnej z dnia 31 marca 2025 r. Kolegium wyjaśniło, że nie nakazano poszerzenia obszaru analizowanego w żadnej z poprzednich decyzji kasacyjnych wdanych w niniejszej sprawie (z 30 sierpnia 2021 r., z 12 września 2022 r.), a jedynie zaleciło uwzględnienie w całości działek "przeciętych" granicą obszaru analizowanego. Kolegium ponownie podkreśliło związanie organu żądaniem inwestora, co oznacza, że organ w toku postępowania ma obowiązek ocenić możliwość realizacji inwestycji uwzględniając parametry wnioskowane przez inwestora (również te zmodyfikowane przez inwestora w toku postępowania). Kwestia ta nie została pozostawiona dowolnemu uznaniu organu. W przedmiotowej sprawie konsekwencją nieuwzględnienia zmiany wniosku było dokonanie przez organ I instancji oceny możliwości ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji przy linii zabudowy przebiegającej w odległości 5 m. Tymczasem w odwołaniu również wskazano na modyfikację wniosku w zakresie linii zabudowy "zgodnie z przeprowadzoną analizą". Na załączniku graficznym do odwołania wykreślono linię zabudowy w odległości 9 m i 10 m od granicy z działką nr [...].
Dalej SKO wskazało, że w myśl art. 61 ust. 5 u.p.z.p., warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. W rozpatrywanej sprawie Inwestor zadeklarował zaopatrzenie planowanej inwestycji w wodę ze studni oraz przedłożył opinię hydrogeologiczną z listopada 2022 r., do której organ I instancji nadal się nie odniósł, pomimo zaleceń Kolegium w poprzedniej decyzji kasacyjnej z dnia 31 marca 2025 r. Organ I instancji nie ocenił możliwości realizacji studni na wnioskowanej działce.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodzi, że SKO w istocie dochodzi do odmiennej niż organ I instancji oceny w zakresie możliwości ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy. Na obecnym etapie sprawy Kolegium nie powinno wobec tego uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia. Dotychczasowy przebieg postępowania wskazuje, iż przy powtarzaniu wydawania decyzji kasacyjnych inwestor nie otrzyma ostatecznej decyzji pozytywnej bądź negatywnej, która mogłaby zostać poddana kontroli sądu administracyjnego w pełnym zakresie, a więc nie tylko w kontekście proceduralnym ograniczonym do prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., lecz także pod względami materialnoprawnymi.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie istnieje żadna przeszkoda, żeby SKO samo rozpoznało sprawę merytorycznie. Z żadnego przepisu u.p.z.p, jak i jakiejkolwiek innej ustawy nie wynika wprost, by nie było możliwe wydanie przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie ustalenia warunków zabudowy, jak też by organ ten nie mógł uzupełnić, względnie naprawić braków postępowania dowodowego przeprowadzonego przed organem I instancji.
Zarówno postępowanie pierwszej, jak i drugiej instancji mają w pełni charakter merytoryczny, co nie wyklucza przeprowadzenia analizy urbanistycznej przez organ drugiej instancji i wydania decyzji co do meritum sprawy. Przeprowadzenie takiej analizy przez organ odwoławczy oraz oceny wniosków z niej płynących nie przekracza możliwości organu odwoławczego do wydania w sprawie decyzji in merito. R. Sawuła, Glosa do wyroku NSA z dnia 8 listopada 2011 r., II OSK 1564/10, OSP 2013/4/41, s. 281).
W sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy analiza urbanistyczna może być uzupełniana w postępowaniu odwoławczym w trybie art. 136 k.p.a. Analiza urbanistyczna jest co prawda kluczowym dowodem w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jednak nie jest do dowód jedyny i ustawodawca nie zastrzegł, aby dowód ten mógł być uzupełniany jedynie w toku procedury toczącej się przez organem pierwszej instancji. Uzupełnienie analizy przez organ wyższego stopnia nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania, gdyż nie może ona być rozumiana w ten sposób, że wszystkie istotne dowody powinny zostać w przeprowadzone w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a rolą organu odwoławczego jest tylko dokonanie kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, bez możliwości uzupełnienia materiału dowodowego.
Organ odwoławczy kieruje swoją uwagę na kwestię materialnoprawną, która sama w sobie nie może stanowić podstawy wydania decyzji kasatoryjnej, a w dalszej perspektywie nie może być przedmiotem rozważań Sądu w postępowaniu wywołanym sprzeciwem, jakby z kolei chciała tego wnosząca sprzeciw.
W istocie argumentacja zaskarżonej decyzji kasacyjnej sprowadza się do polemiki dotyczącej meritum sprawy, nie zaś uchybień procesowych, które miały wpływ na wynik postępowania.
Na obecnym etapie sprawy Kolegium nie powinno wobec tego uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia. Dotychczasowy przebieg postępowania wskazuje, iż przy wydawaniu decyzji kasacyjnych inwestor nie otrzyma ostatecznej decyzji pozytywnej bądź negatywnej, która mogłaby zostać poddana kontroli sądu administracyjnego w pełnym zakresie, a więc nie tylko w kontekście proceduralnym ograniczonym do prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., lecz także pod względami materialnoprawnymi.
W świetle powyższego przekazanie przez organ odwoławczy sprawy do ponownego rozpoznania Burmistrzowi Gminy [...] było wadliwe. Tym samym Sąd uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawodawca przewidział możliwość wydania decyzji kasacyjnej jako wyjątek od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji. Wydanie decyzji kasacyjnej w sytuacji braku przesłanek do jej wydania może stanowić nie tylko naruszenie art. 138 § 2 K.p.a., ale również art. 15 K.p.a. statuującego zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym.
Mając to na uwadze Sąd uznał, że sprzeciw jest uzasadniony i koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji kasatoryjnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium weźmie pod uwagę wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i zgodnie z art. 153 P.p.s.a., merytorycznie rozpatrzy kontrolowaną sprawę.
W przypadkach wymagających uzupełnienia dowodów Kolegium, na podstawie art. 136 § 1 K.p.a., samodzielnie uzupełni postępowanie dowodowe o wymagane materiały lub zleci jego uzupełnienie organowi I instancji. Uzasadnienie podjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia powinno odzwierciedlać ocenę zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się załatwiając sprawę.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. 2026.118)., zasądzając na rzecz wnoszących sprzeciw kwotę 597 zł, na którą składa się: 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od sprzeciwu, 480 zł tytułem opłat za czynności adwokackie i 17 zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo w pkt 2 sentencji wyroku
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie powstały automatycznie z metryki i sentencji. Orzeczenie może być nieprawomocne.