Łącznik w P. wybudowany jako część stołówki z 1970 r. nie jest samowolą budowlaną

Decyzją z dnia 13 kwietnia 2026 r., znak: [...] (dalej "decyzja z 13 kwietnia 2026 r.") Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB"), po rozpoznaniu odwołania [...] z siedzibą w N. (dalej "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej "PINB") z dnia 10 lutego 2026 r. (znak: [...], dalej " decyzja z 10 lutego 2026 r.") umarzającej z urzędu w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy łącznika zlokalizowanego na nieruchomościach przy ul. [...] w P. (dz. nr [...],[...], [...], [...] ark.13, obr. [...]) - łączącego budynki przy ul. [...] i ul. [...].

Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 12 czerwca 2025 r. do PINB wpłynął wniosek skarżącego o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej - obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w postaci łącznika w granicach działki nr [...] oraz nr [...] przy ul. [...] i [...] w P. zawieszonego pomiędzy budynkiem domu studenckiego [...]" a budynkiem stołówki.

Postanowieniem nr [...] z dnia 02.07.2025r. (znak: [...]) PINB odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalności łącznika zlokalizowanego na nieruchomościach przy ul. [...],[...],[...] w P. (dz. nr [...],[...],[...],[...] ark.13, obr. [...]) - łączącego budynki przy ul. [...] i ul. [...].

Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego postanowieniem z dnia 08.08.2025 r. (znak: [...]) WINB uchylił w całości postanowienie PINB nr [...] z dnia 02.07.2025 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia 10 lutego 2026 r. PINB umorzył z urzędu w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy łącznika zlokalizowanego na nieruchomościach przy ul. [...], [...],[...] w P. (dz. nr [...],[...] [...],[...], ark.13, obr. [...]) - łączącego budynki przy ul. [...] i ul. [...].

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją z 13 kwietnia 2026 r. WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wobec zrealizowania inwestycji, na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, PINB wbrew zarzutom - słusznie zastosował w sprawie art. 104 k.p.a oraz art. 105 k.p.a. i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca spółką pismem z dnia 20 maja 2026 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi naruszenie:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 § 1 ust 6 oraz § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako: "k.p.a."), poprzez:

a. nie wskazanie przez organ w zaskarżonej decyzji, jakie przepisy prawa materialnego zastosował do ustalonego przez siebie stanu faktycznego,

a. nie zawarcie przez organ w zaskarżonej decyzji oceny przyjętego przez niego stanu faktycznego w świetle konkretnych przepisów prawa i pozbawienie zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego, a tym samym pozbawienie skarżącego możliwości zweryfikowania, czy ustalony przez organ stan faktyczny został zweryfikowany w oparciu o właściwe normy prawne, czy normy te zostały prawidłowo zdefiniowane w oparciu o prawidłową wykładnię przepisów i w końcu - czy te normy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane;

b. nie zawarcie w zaskarżonej decyzji obligatoryjnego elementu każdej decyzji administracyjnej sprowadzającego się do wszechstronnego wyjaśnienia, jaki przepis i dlaczego został przez organ zastosowany przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy oraz jaką wykładnię zastosowanego przepisu organ przyjął i dlaczego,

c. uniemożliwienie skarżącemu oraz sądowi dokonania oceny prawidłowości i zrozumienia stosowanych przez organ przepisów oraz wykładni tych przepisów w zestawieniu ze stanem faktycznym ustalonym przez organ i odstąpienie przez organ w zaskarżonej decyzji od jakiegokolwiek wywodu natury prawnej zmierzającego do wykazania, że wydane rozstrzygnięcie jest wynikiem stosowania normy prawa materialnego do danej sytuacji faktycznej;

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7.k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a poprzez dokonanie dowolnej i sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności w postaci:

a. decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 12 maja 1970 r. ([...]) o pozwoleniu na budowę [...] (dalej "decyzja z 12 maja 1970 r.") skutkujące przyjęciem, że skoro decyzja udzielająca pozwolenia na budowę budynku Stołówki obejmowała dokumentację, a zatwierdzona tą decyzją dokumentacja uwzględniała łącznik pomiędzy budynkiem "A" i "B" ("łącznik") to decyzja ta zezwalała na legalną budowę łącznika tymczasem gdy:

i. decyzja z dnia 12 maja 1970 r. literalnie odnosiła się wyłącznie do nieruchomości położonej w P. przy ul. [...],

ii. sam organ poczynił ustalenia (których nie kwestionuje skarżąca), że łącznik zlokalizowany jest na terenach nieruchomości położonych przy ul. [...],[...],[...] w P. (tj. na trzech niezależnych działkach) i łączy ze sobą dwa budynki, a zatem wbrew stanowisku organu w świetle tych ustaleń oczywistym pozostaje, że decyzja powinna deklarować i swym zakresem obejmować wszystkie te nieruchomości, na których faktycznie zlokalizowany jest łącznik,

iii. żadna z dokumentacji towarzyszącej decyzji z 12 maja 1970 r. nie odnosi się do nieruchomości, na której powstał budynek [...] budynek [...] (dalej "Akademik"), a zatem nie odnosi się do budynku Akademika,

iv. w dacie wydania decyzji z 12 maja 1970 r., w ramach której wybudowany został obiekt w postaci łącznika, budynek Akademika był już posadowiony i był już oddany do użytku,

v. dokumentacja towarzysząca i zatwierdzona decyzją z 12 maja 1970r. nie zawierała jakiegokolwiek odniesienia do robót budowlanych, które musiały zostać i finalnie zostały wykonane w strukturze budynku Akademika, m.in. wykucie otworu na przejście, trwałe skotwienie łącznika ze strukturą ściany nośnej Akademika, celem przydania mu wsparcia nośnego, a w tym w szczególności obliczeń statycznych, obliczeń konstrukcyjnych, technologii wykucia i wzmocnienia otworu w budynku Akademika itp.;

b. decyzji Prezydium Krajowej Rady Narodowej m. [...] [...] udzielającej pozwolenie na budowę [...], która wydana została w dniu 5 kwietnia 1965 r. (dalej “decyzja z 5 kwietnia 1965r.") skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegających na dowolnym pominięciu przez Organ, że:

i. zgodnie z decyzją z 5 kwietnia 1965 pozwolenie na budowe było ważne przez okres 2 (dwóch) lat,

ii. budowa [...] musiała rozpocząć się najpóźniej w dniu 5 kwietnia 1967r., aby pozwolenie nie utraciło swojej ważności,

iii. decyzja o pozwoleniu na budowę Stołówki została wydana znacznie później - w dniu 12 maja 1970 r.,

iv. nawet hipotetyczne przyjęcie, że pozwolenie na budowę Stołówki zezwalało na legalne posadowienie łącznika od strony budynku Stołówki (czemu Skarżąca zaprzecza z uwagi treść wydanego pozwolenia na budowę Stołówki odnoszącego się wyłącznie do nieruchomości zlokalizowanej pod adresem ul. [...]) to nie mogła ona objąć swoim zakresem zmian w decyzji udzielającej pozwolenie na budowę [...], którego budowa budynku [...] w tej dacie była już zrealizowana w świetle zgromadzonej dokumentacji.

c. decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury z 2 września 1968 r. ([...]) wydanej po rozpatrzeniu wniosku Zarządu inwestycji Szkół Wyższych w P. , o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku [...] położonego w P. przy ul. [...] skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na pominięciu, że:

i. skoro w dniu 2 września 1968 r. wydana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie [...] to oczywistym pozostaje, że budowa musiała zakończyć się przed datą wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie,

ii. budowa Łącznika i jego realizacja musiała nastąpić wraz z budową budynku Stołówki (czyli najszybciej w 1970 roku), a zatem dwa lata po oddaniu budynku Akademika do użytkowania,

iii. budowa Łącznika wiązała się z istotną ingerencją w istniejący i oddany do użytku budynek Akademika [...] prowadząc do jego istotnej przebudowy, jak również trwałego połączenia z Łącznikiem,

iv. w świetle obowiązujących w tych latach przepisów, stosownie do treści art. 36 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7poz. 46 z późn. zm.) a także zapisów § 3 pkt 2 w związku z zapisami § 4 i § 5 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. rozbudowa 7 przebudowa budynku Akademika (ukończonego, oddanego do użytku) wymagała uzyskania przez inwestora pozwolenia na rozbudowę / przebudowę, gdyż nie mieściła się w wykazie robót nie wymagających zgłoszenia ani wykazie robót nie wymagających pozwolenia organów państwowego nadzoru budowlanego,

v. wbrew dowolnym twierdzeniom organu o nieudowodnieniu tych faktów przez skarżącą, powyższe fakty nie wymagały inicjatywy dowodowej ze strony skarżącej, albowiem wynikają one z samej treści dokumentów zgromadzonych i znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy, tj dokumentów na które sam organ powołuje się w treści uzasadnienia;

Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga była niezasadna.

Przedmiotem zaskarżenia była decyzją WINB z dnia 13 kwietnia 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 10 lutego 2026 r. umarzającej z urzędu w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy łącznika zlokalizowanego na nieruchomościach przy ul. [...], [...], [...] w P. (dz. nr [...],[...], [...], [...] ark.13, obr. [...]) - łączącego budynki przy ul. [...] i ul. [...].

Jako niezasadne należało uznać zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organ art. 7 , art. 77 § 1 i 80 k.p.a. , a także art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. W sprawie został zebrany cały niezbędny materiał dowodowy, dokonano jako prawidłowej oceny, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, a następnie prawidłowo ustalono stan faktyczny. Uzasadnienie spełnia kryteria wynikające z art. 107 § 1 pkt 6 i 3 k.p.a. Organ jasno przedstawiły swoje stanowisko, wskazały na jakich dowodach oparły się przy ustaleniu stanu faktycznego, podały wszystkie istotne okoliczności faktyczne i podstawy prawne, które wzięły pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Celem każdego postępowania dowodowego jest ustalenie stanu faktycznego, który jest istotny z punktu widzenia normy materialnoprawnej mającej zastosowanie w danej sprawie. W przedmiotowej sprawie chodziło o ustalenie, czy łącznik pomiędzy budynkami przy ul. [...] i ul. [...] w P. został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę czy też nie. Nie chodzi natomiast o ewentualne wady samej decyzji o pozwoleniu na budowę czy też braki zachowanej dokumentacji projektowej. Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem za samowolę budowlaną, o której mowa w art. 48 ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 z późn. zm., dalej "P.b." albo "Prawo budowlane z 1994r.") , nie można także uznać sytuacji, gdy inwestor prowadził roboty budowlane na podstawie ważnego pozwolenia, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego (por. wyroki NSA: z 14.05.2024 r., II OSK 1993/21, LEX nr 3733532; z 18.03.2011 r., II OSK 532/10, LEX nr 1080344; z 15.03.2011 r., II OSK 477/10, LEX nr 1080310). Warto także nadmienić, że zasady, zgodnie z którą brak możliwości zastosowania art. 48 P.b. w stosunku do części obiektu zachodzi wtedy, gdy została ona połączona z obiektem dotychczasowym w taki sposób, że rozbiórka części nielegalnej nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej (legalnej) części (por. wyrok NSA z 8.04.2026 r., II OSK 91/24, LEX nr 4147394, wyrok NSA z 16 września 2025 r., II OSK 653/23; wyrok NSA z 16 maja 2024 r., II OSK 1283/22; wyrok NSA z 10 kwietnia 2024 r., II OSK 1734/21).

Pojęcie samowoli budowlanej nie zostało ustawowo zdefiniowane, ale w doktrynie powszechnie przyjmuje się, że jest to prowadzenie lub wykonanie robót budowlanych bez uprzedniego uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo bez uprzedniego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (por. Z. Niewiadomski [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2021, art. 48; S. Serafin, Zagadnienia techniczne w prawie budowlanym, Warszawa 2005, s. 184).

W myśl art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 z późn. zm., dalej "P.b. z 1961" ) przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Organy obu instancji trafnie wskazały, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy łącznik zlokalizowany na nieruchomościach przy ul. [...], [...],[...] w P. - łączący budynki przy ul. [...] i ul. [...] w P. - został wybudowany legalnie - na podstawie pozwolenia na budowę budynku B (stołówki), gdyż był jej częścią. Z dokumentacji dołączonej do decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 12.05.1970 r. ([...]) o pozwoleniu na budowę [...], wynika, że projekt obejmuje łącznik na poziomie piętra pomiędzy budynkiem wysokim "A" i budynkiem "B". Należy powtórzyć za organem odwoławczym, że w załączniku do pozwolenia na budowę z 12 maja 1970 r. znajduje się wykaz dokumentacji uznanej przez Zespół Orzekający przy Przedsiębiorstwie Projektowym Budownictwa Miejskiego "[...]" za nadającą się do realizacji potwierdzonej klauzulą nr [...] z dnia 28.04.1969 r. oraz z dnia 15.07.1969 r. oraz klauzulą nr [...] z dnia 30.11.1969 r. W jego skład wchodził m.in. projekt architektoniczny - zamienny II i projekt konstrukcyjny - obliczenia statyczne - poprawione. Nadto łącznik w poziomie piętra między budynkiem wysokim ,A" i budynkiem "B" uwzględniono w dokumentacji projektowo - kosztorysowej pod nazwą [...] ul. [...] branża: archit. stadium: robocze, rodzaj opracowania: projekt zamienny II, [...], zatwierdzonej przez Zespół Orzekających przy [...] nr [...] z dnia 15.07.1969 r. oraz w dokumentacji projektowo-kosztorysowej pn."[...]". proj. zamienny P. ul. [...], branża: konstr., stadium: proj. tech. rob., rodzaj opracowania: Obliczenia statyczne, [...]" zatwierdzonej przez Zespół Orzekający przy [...] Nr [...] z dnia 28.04.1969 r. z zawartą uwagą o naniesionych poprawkach w lipcu 1969 r. Łącznik, nazywany czasami "przełącznikiem" traktowany był jako jedno z pomieszczeń w budynku "B" (pomieszczenie nr [...] - nad zjazdem do magazynu [...]). Organ odwoławczy wyjaśni również trafnie, że decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 12 maja 1970 r. obejmowała dokumentacją wymienioną w załączniku do tegoż pozwolenia na budowę, która uwzględniała łącznik stanowiący przedmiot niniejszego postępowania, w tym dokumentację z lat poprzednich.

Łącznik nie stanowił odrębnego zamierzenia budowlanego, stąd nie był przedmiotem odrębnego pozwolenia na budowę. Nie ma znaczenia dla legalności wybudowania budynku B (wraz z łącznikiem) sposób realizacji zakotwiczenia łącznika w budynku A. Z uwagi na upływ czasu i braki w dokumentacji nie sposób odtworzyć, czy wymagało to prac budowlanych w budynku A czy też być może budynek ten był przygotowany do zakotwiczenia. Kwestia ta jednak nie ma znaczenia dla oceny legalności samego łącznika – nie ulega bowiem wątpliwości, że został on wybudowany legalnie – jako fragment budynku "B" (stołówka). Skarga opiera się przy tym na założeniu, że w budynku "A" musiały być prowadzone prace budowlane związane z zakotwiczeniem fragmentu budynku "B" czyli łącznika, jednak stwierdzenie to jest pewną supozycja, założeniem skarżącej spółki, nie popartą materiałem dowodowym.

Skarżący zarzucając dowolną ocenę dowodów opiera się właśnie na założeniu, że w budynku "A" musiały być przeprowadzone prace budowlane. Z tego względu zarzuca, że organy nie wzięły pod uwagę tego, że decyzja z dnia 12 maja 1970 r. literalnie odnosiła się wyłącznie do nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], dokumentacja towarzysząca Pozwoleniu na budowę [...] (dalej "Stołówka") nie odnosi się do nieruchomości, na której powstał budynek [...] bądź też tego, że dokumentacja towarzysząca pozwoleniem na budowę Stołówki nie zawiera jakiegokolwiek odniesienia do robót budowlanych, które "musiały zostać i finalnie zostały wykonane w strukturze budynku Akademika". Z tej też perspektywy skarżąca spółka zarzuca, że w świetle obowiązujących w tych latach przepisów, stosownie do treści art. 36 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7poz. 46 z późn. zm.) a także zapisów § 3 pkt 2 w związku z zapisami § 4 i § 5 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. rozbudowa 7 przebudowa już oddanego do użytku budynku Akademika (budynku "A") wymagała uzyskania przez inwestora pozwolenia na rozbudowę / przebudowę, gdyż nie mieściła się w wykazie robót nie wymagających zgłoszenia ani wykazie robót nie wymagających pozwolenia organów państwowego nadzoru budowlanego.

Rację ma WINB wskazując, że brak dokumentacji określającej etapy robot budowlanych nie przesądza o nielegalności wybudowana łącznika. W dacie powstania stołówki i wraz z nią łącznika, tj. w 1970 r. (ani wcześniej), nie obowiązywały regulacje prawne nakazujące inwestorowi, czy też właścicielowi obiektu budowlanego przechowywanie dokumentacji budowlanej związanej z jego wzniesieniem. Odpowiednie wymogi dotyczące obowiązku przechowywania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego przez okres istnienia obiektu dokumentów, o których mowa w art. 60 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz opracowań projektowych i dokumentów technicznych robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania wprowadził dopiero art. 63 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. Przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane czy ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), zasadniczo nie nakładały na właściciela obiektu budowlanego obowiązku archiwizowania dokumentacji związanej z jego budową i użytkowaniem, jak czyni to obecnie obowiązujący art. 63 Prawa budowlanego z 1994 r., zaś organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez 5 lat. Dlatego też obowiązki wynikające z przepisu art. 63 ust. 1 P.b. nie mogą odnosić się do obiektów budowlanych wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r. (to jest przed wejściem w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r.).Oznacza to, że nie ma obowiązku posiadania dokumentacji budowy oraz dokumentacji powykonawczej dla obiektów budowlanych wybudowanych, względnie przebudowanych przed 1 stycznia 1995 r., jak i co szczególnie istotne, że brak obowiązku przechowywania dokumentacji powoduje, iż nie można żądać od kogokolwiek przedstawienia dokumentów w postaci odpowiednich pozwoleń na budowę, pod rygorem przyjęcia, że dana inwestycja zrealizowana została w warunkach samowoli budowlanej. W związku z powyższym, w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że jeżeli inwestor, zarządca, czy też aktualny właściciel obiektu nie przedłoży na żądanie organu nadzoru budowlanego, pozwolenia na budowę wraz z dokumentacją budowlaną dotyczącą obiektu budowlanego wykonanego przez dniem 1 stycznia 1995 r., to nie można ustalać w drodze domniemań wynikających z braku dokumentacji, okoliczności świadczących o budowie obiektu bez wymaganych pozwoleń, a tym samym naruszeń prawa. Nawet nieprzedłożenie przez inwestora pozwolenia na budowę nie świadczy samo przez się o wykonaniu obiektu w warunkach samowoli budowlanej (por. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 651/09; z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1695/11; z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2114/18; z dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 242/20). W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie akcentuje się, że niedopuszczalność stosowania art. 63 ust. 1 P.b. względem robót budowlanych, które zostały zrealizowane przed 1 stycznia 1995 r., a także powszechnie znane uwarunkowania historyczne skutkujące brakami w archiwach państwowych nie powinny powodować w sprawach, w których legalność budowy obiektu budowlanego podlega rozważaniu po upływie znacznego czasu od jego realizacji, negatywnych konsekwencji prawnych dla inwestora lub jego następcy prawnego (por. wyrok NSA z 6 maja 2026 r., II OSK 1361/25, LEX nr 4115640, wyrok NSA z 26 listopada 2024 r., II OSK 491/22; wyrok NSA z 14 maja 2019 r., II OSK 2784/19; wyrok NSA z 20 marca 2019 r., II OSK 1143/17). W wyroku z 21 września 2022 r., II OSK 1645/22 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w tego rodzaju sprawach stwierdzenie zaistnienia samowoli budowlanej może mieć miejsce tylko wtedy, gdy zostanie to udowodnione ponad wszelką wątpliwość. Ocena wskazująca na konieczność posługiwania się swoistym domniemaniem legalności robót budowlanych wykonanych i zakończonych przed 1 stycznia 1995 r. prezentowana jest również w piśmiennictwie (por. M. Rydzewska, Postępowania administracyjne przed organami nadzoru budowlanego, Warszawa 2022, s. 271-272; P. Zaborniak, Glosa do wyroku NSA z dnia 10 marca 2017 r., II OSK 1753/15, ST 2019, nr 3, s. 80-81).

Należy podkreślić, że ewentualne wady samej decyzji o pozwoleniu na budowę czy też wady samej procedury poprzedzającej wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę – nie przesądzając w żadnej mierze, że decyzja ta jest obarczona jakąkolwiek wadliwością - nie świadczą o tym, że budowa została przeprowadzona nielegalnie. Dotyczy to w szczególności zarzutu braku zgody przez inwestora na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane przy budowie łącznika. Kwestie te należy bowiem rozpatrywać na płaszczyźnie wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie braku tejże decyzji, a tylko ta ostatnia sytuacja skutkowałby samowolą budowlaną. Dotyczy to także niewymienienia w treści decyzji o pozwoleniu na budowę tego, że dotyczy nieruchomości położonych przy ul. [...],[...],[...] w P.. Trafnie WINB podkreśliło, że o tożsamości obiektu nie decyduje tylko numer ulicy, ale i również między innymi charakterystyka, opis i nazwa obiektu. Nadto chociaż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 12 maja 1970 r. wskazała na ul [...] w P., to dokumentacja projektowa stanowiąca załącznik do tejże decyzji o pozwoleniu na budowę wskazywała na ul. [...], podobnie jak dokumentacja projektowo - kosztorysowa oraz decyzja z dnia 15.04.1969 r. - bez podania numeru ulicy. Przy ocenie materiału dowodowego należy wziąć pod uwagę realia epoki, w jakiej doszło do sporządzenia dokumentacji i samej budowy. Słusznie WINB ocenił, że powyższe niedokładności świadczą o nieprzywiązywaniu wagi do numeru ulicy, jednak nie uzasadnia tego, aby uznać, że łącznik stanowiący przedmiot niniejszego postępowania nie jest tożsamy z łącznikiem wskazanym oraz opisanym w dokumentacji. Podobnie należy ocenić niewymienienie w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 12 maja 1970 r. oznaczenie księgi wieczystej.

W świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, opartego na dostępnym materiale dowodowym, nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy łącznik został wybudowany jako część budynku stołówki, budynku "B" na podstawie pozwolenia na budowę. Zasadnie w takiej sytuacji organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję PINB umarzającą postępowanie uznając, że nie doszło do naruszenia art. 104 i art. 105 k.p.a.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.