Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
III SAB/Gd 276/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
17 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do dokonania czynności
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne

Sądy administracyjne

Wojewoda Pomorski ma załatwić wniosek cudzoziemca o pobyt, sąd zasądził 100 zł kosztów

Wniosek z 13 sierpnia 2025 r. miał nie doczekać się żadnej czynności, także wezwania do złożenia odcisków linii papilarnych. Sąd stwierdził, że przewlekłość była rażąca.

Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do dokonania czynności
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sygnatura
III SAB/Gd 276/26

Dla firm: Zawieszenie biegu terminów z art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie wyłączyło stwierdzenia rażącej przewlekłości, skoro sąd tak orzekł.

Od dnia złożenia wniosku organ nie podjął żadnych czynności, w tym nie wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa celem złożenia odcisków linii papilarnych.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Treść orzeczenia około 20 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2026 r. sprawy ze skargi D.R. na przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę Pomorskiego do dokonania czynności dotyczącej wniosku skarżącego D.R. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Pomorskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego D.R. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

D. R. (dalej: "skarżący"), obywatel Wielkiej Brytanii, w dniu 30 marca 2026 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wojewody Pomorskiego (dalej: "organ") w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wskazał, że w dniu 13 sierpnia 2025 r. złożył wniosek o udzielenie powyższego zezwolenia ze względu na pobyt z obywatelem RP. Od dnia złożenia wniosku organ nie podjął żadnych czynności, w tym nie wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa celem złożenia odcisków linii papilarnych. Skarżący nie ma możliwości dokonania tej czynności bez uprzedniego wezwania lub wyznaczenia terminu przez organ. Skarżący w dniu 20 stycznia 2026 r. złożył ponaglenie, które nie przyniosło oczekiwanego rezultatu. Postępowanie trwa już ponad 7 miesięcy, a zgodnie z art. 112a ustawy o cudzoziemcach powinno zostać zakończone do dnia 10 października 2025 r. Skarżący zwrócił uwagę, że w świetle ugruntowanego już orzecznictwa NSA po dniu 30 czerwca 2024 r. przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie może stanowić podstawy uzasadniającej bezczynność organu.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, ewentualnie wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżący zwrócił uwagę na rażące przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy. Odwołał się do orzeczeń sądów administracyjnych, w których podkreśla się, że długotrwałe oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej samo w sobie stanowi naruszenie prawa strony do rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, co może uzasadniać przyznanie jej odpowiedniej rekompensaty pieniężnej. Przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy przez okres wielu miesięcy stanowi krzywdę wynikającą z opieszałego działania administracji publicznej, która powinna znaleźć swoją rekompensatę w przyznaniu skarżącemu odpowiedniej sumy pieniężnej, pełniącej jednocześnie funkcję dyscyplinującą wobec organu administracji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na treść art. 100d ust. 1 pkt 1a, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 103). W przypadku uznania, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości wniósł o stwierdzenie, że nie miały one charakteru rażącego z uwagi na obowiązek działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 k.p.a. w zw. art. 100d ust. 1 pkt 1a, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy pomocowej) oraz ze względu na okres ewentualnej bezczynności lub przewlekłości i jej niezawinione przyczyny, a także o niewymierzanie grzywny ani sumy pieniężnej z uwagi na treść art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy pomocowej.

Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r. w sprawie II OSK 2362/23, w którym wyrażono pogląd, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich narodowości, a okres zawieszenia i nierozpoczęcia w ogóle biegu terminu do załatwienia sprawy powinien być jednakowo uwzględniany przy ustalaniu okresu bezczynności, jak i przy ocenie stanu przewlekłości. Nadto organ powołał się na stanowisko WSA w Poznaniu przedstawione w wyroku z dnia 27 listopada 2025 r. sygn. akt IV SAB/Po 188/25 w kwestii braku rażącego charakteru bezczynności organu z uwagi na zasadę praworządności. Przytoczył także uzasadnienie rządowego projektu do ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zamieszczonym na oficjalnej stronie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Druk nr 1685 z 9 września 2025 r.). Organ wyjaśnił, że długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie wynika ze zbyt dużej liczby prowadzonych postępowań w stosunku do możliwości kadrowych (powołał dane porównawcze z 4 lat). Zwrócił także uwagę, że z takimi trudnościami borykają się wszystkie urzędy wojewódzkie w Polsce, na co uwagę zwrócił Rzecznik Praw Obywatelskich oraz co potwierdziła Najwyższa Izba Kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

| W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z|

|2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje |

|orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. |

|Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania mogą być |

|rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym, co miało miejsce w niniejszej sprawie. |

|W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. szczególnym wymogiem dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia |

|postępowania jest poprzedzenie skargi ponagleniem skierowanym do właściwego organu. |

|Skarżący ponaglenie takie wniósł w dniu 20 stycznia 2026 r. |

|Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi wskazać należy, że kwestie związane z udzielaniem zezwoleń na pobyt czasowy |

|normuje ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. |

|Istotna jest też okoliczność, że w dniu 12 marca 2022 r., z mocą obowiązującą od dnia 24 lutego 2022 r. (art. 116 ustawy), weszła w |

|życie ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (dalej: |

|"ustawa o pomocy"). Następnie na mocy art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w |

|związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830, dalej: "ustawa |

|zmieniająca"), wprowadzono do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c, który stanowi, że: |

|1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: |

|1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta |

|długoterminowego Unii Europejskiej, |

|2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym |

|wysokich kwalifikacji; |

|3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta |

|długoterminowego Unii Europejskiej |

|- w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten |

|okres. |

|2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. |

|3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: |

|1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do |

|powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; |

|2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum |

|pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. |

|4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, |

|o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków|

|prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. |

|Analogiczne rozwiązanie na dalszy okres do dnia 24 sierpnia 2023 r. przewidywała norma art. 100d ustawy o pomocy, wprowadzona ustawą z |

|dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku |

|z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 185), a konkretnie przez art. 1 |

|pkt 32 tej ustawy, który wszedł w życie |

|z mocą wsteczną z dniem 1 stycznia 2023 r. |

|Przepis art. 100d ustawy o pomocy był parokrotnie nowelizowany; na dzień wydania niniejszego wyroku art. 100d ustawy o pomocy określał |

|przywołany okres "do dnia 4 marca 2027 r." (art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r.; Dz.U. 2026 r. poz. 203 – zmieniającej |

|niniejszą ustawę z dniem 5 marca 2026 r.). |

|W wyroku z dnia 19 maja 2025 r. sygn. akt II OSK 2926/24 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na epizodyczny (czasowy) charakter |

|regulacji art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z |

|rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. NSA stwierdził, że ponad dwuletni |

|okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację |

|rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. W powołanym wyroku NSA przyjął, że dopiero po czwartym |

|przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. po dniu 30 czerwca 2024 r., zachodzi sprzeczność tej regulacji z |

|konstytucyjną zasadą prawa do sądu, w związku z czym nie powinna być ona stosowana. |

|Stanowisko to jest już utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. przykładowo wyroki NSA z dnia 19 maja 2025 r.,|

|sygn. akt II OSK 2921/24, II OSK 2927/24, II OSK 2587/24, II OSK 2930/24, II OSK 2924/24, II OSK 2926/24, II OSK 2740/24, II OSK |

|2817/24; z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24; z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2940/24). |

|Zgodnie zatem z powyższym poglądem ograniczenia wynikające z art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy nie mogły być stosowane po 1 lipca |

|2024 r. Od tej daty podlega zatem ocenie sposób działania organu (lub jego brak). |

|Pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w |

|art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów |

|szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w |

|rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia terminowości działania |

|organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna bezczynności, zgodnie z którą stan ten |

|zachodzi, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z |

|art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). |

|Z kolei z art. 37 §1 pkt 2 k.p.a. wynika, że przewlekłość ma miejsce, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do |

|załatwienia sprawy. |

|W orzecznictwie wskazuje się, że przewlekłe prowadzenie postępowania występuje, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności lub podejmuje|

|nieefektywne działania, jak również wówczas, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw,|

|które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego, z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej,|

|wydłużenia czasu trwania postępowania. |

|Warto w tym miejscu wskazać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że o przewlekłym |

|prowadzeniu postępowania można mówić także wtedy, gdy organ nie przekroczył jeszcze terminu do wydania decyzji (wyrok NSA |

|z dnia 10 września 2025 r., sygn. akt II OSK 673/25). |

|Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później |

|niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia |

|wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Terminy te|

|mogą być modyfikowane przez przepisy szczególne (art. 35 § 4 k.p.a.). |

|Ustawa o cudzoziemcach zawiera przepisy określające czas, w jakim postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt |

|czasowy powinno się zakończyć. Przepisy regulujące tę materię stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych |

|uregulowań k.p.a. |

|Wniosek skarżącego o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 13 sierpnia 2025 r. |

|Zarówno w tym czasie, jak i w dniu wniesienia skargi przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2025 r. |

|poz. 1079, dalej: "u.o.c."), stanowiły, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie|

|60 dni (art. 112a ust.1 u.o.c.). Termin ten, zgodnie z art. 112a ust. 2 u.o.c., biegł od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z |

|następujących zdarzeń: |

|1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie |

|wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub |

|2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one |

|uzupełnione, lub |

|3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w |

|art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. |

|Obecnie art. 111a ust.1 i 2 u.o.c. stanowi, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w |

|terminie 60 dni, przy czym termin ten biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: cudzoziemiec złożył |

|wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub cudzoziemiec |

|przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106f, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106f, upłynął |

|bezskutecznie. |

|Przepis art. 106f u.o.c. stanowi natomiast, że wojewoda wzywa cudzoziemca do przedłożenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia |

|danych zawartych we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie tego |

|zezwolenia w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Określając termin, wojewoda ocenia czas niezbędny do |

|uzyskania przez cudzoziemca określonego dokumentu. W przypadku, o którym mowa w art. 106d ust. 2, wojewoda wzywa cudzoziemca do |

|przedłożenia oryginałów tych dokumentów. |

|Z akt administracyjnych wynika, że wniosek złożony przez skarżącego w dniu 13 sierpnia 2025 r. nie został przez niego złożony |

|osobiście, nie pobrano też od niego odcisków linii papilarnych. Na karcie "System Pobyt" uczyniono adnotację, że wniosek zawiera braki |

|formalne, bez ich wymienienia. |

|W dniu 20 stycznia 2026 r. skarżący wniósł ponaglenie. |

|W dniu 30 marca 2026 r. skarżący wniósł przedmiotową skargę. |

|Pismem z dnia 14 kwietnia 2026 r. organ wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa i złożenia odcisków linii papilarnych (wezwanie w|

|aktach administracyjnych). |

|W dniu 12 maja 2026 r. (data stempla pocztowego) organ przekazał sądowi akta administracyjne. |

|W przedłożonych aktach administracyjnych brak jest dokumentów, potwierdzających inne czynności organu w sprawie z wniosku skarżącego. |

|Dokumentów takich organ nie przedstawił także Sądowi do zakończenia niniejszego postępowania. |

|Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w dniu wniesienia skargi, w świetle art. 112a ust. 1 u.o.c., |

|termin 60 dni, przewidziany tym przepisem na wydanie przez organ decyzji, nie rozpoczął biegu. Nie oznacza to jednak, że sposób |

|procedowania sprawy przez organ był prawidłowy. |

|Należy zwrócić uwagę, że art. 112a ust. 1 u.o.c. dotyczy jedynie terminu, w jakim wydaje się decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi|

|zezwolenia na pobyt czasowy. Przepisy ustawy o cudzoziemcach nie zwalniają organu od obowiązku przestrzegania ogólnej zasady |

|postępowania administracyjnego, jaką jest zasada szybkości postępowania, nakazującej organowi wnikliwe i szybkie działanie w sprawie |

|przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). |

|Z art. 105 ust.1 i 2 u.o.c. wynikało, że – co do zasady - cudzoziemiec składał wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy |

|osobiście. Jeżeli wniosek ten nie został złożony osobiście, wojewoda wzywał cudzoziemca do osobistego stawiennictwa w terminie nie |

|krótszym niż 7 dni. Zatem czynność wezwania cudzoziemca do osobistego złożenia wniosku była istotną czynnością w sprawie, z którą |

|wiązała się możliwość rozpoznania wniosku. |

|Podobnie art. 106 ust. 2 u.o.c. stanowił, że składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec przedstawia ważny|

|dokument podróży i dołącza do wniosku:1) aktualne fotografie; 2) dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i |

|okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. |

| Jeżeli do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie zostały dołączone dokumenty, o których mowa w ust. 2, wojewoda wzywał |

|cudzoziemca do ich przedłożenia w terminie nie krótszym niż 14 dni. Określając termin, wojewoda oceniał czas niezbędny do uzyskania |

|przez cudzoziemca określonego dokumentu ( art. 106 ust. 2a u.o.c.). |

|Organ nie mógł zwlekać zatem z podjęciem tych czynności. Odmienny pogląd, dopuszczający niczym nieskrępowaną możliwość organu |

|niewzywania niezwłocznego strony do uzupełnienia braków wniosku byłby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP |

|nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności oraz pośrednio godziłby w konstytucyjne prawo do |

|zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi swobodne "odsuwanie" w czasie |

|momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę. |

|W kontekście powyższych rozważań Sąd uznał, że w istocie skarga wniesiona przez skarżącego dotyczy przewlekłości, a nie bezczynności |

|Wojewody Pomorskiego i dokonał oceny, czy Wojewoda Pomorski dopuścił się przewlekłego prowadzenia |

|postępowania. |

|Ocena ta doprowadziła Sąd do przekonania, że organ, nie reagując przez wniosek skarżącego z dnia 13 sierpnia 2025 r. przez okres ośmiu|

|miesięcy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. |

|Zdaniem Sądu czynność polegająca na wezwaniu strony do dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku oraz pobrania odcisków linii |

|papilarnych, czy też wezwania do uzupełnienia ewentualnie innych braków wniosku powinna być podjęta przez organ niezwłocznie. Wezwanie |

|takie nie wymaga istotnego nakładu pracy i w zasadzie może być wystosowane do wnioskodawcy w ciągu kilku dni. |

|Na gruncie rozpoznawanej sprawy, mając na uwadze przedstawiony powyżej przebieg postępowania Sąd nie miał wątpliwości, że organ nie |

|podejmując przez tak długi czas czynności w celu nadania sprawie biegu naruszył zasadę określoną w art. 12 § 1 k.p.a. Niewątpliwe organ|

|prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zwlekanie przez organ z podjęciem czynności doprowadziło do |

|niezasadnego przedłużenia postępowania administracyjnego. Przedłużenie to jest znaczne i nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach |

|sprawy. |

|W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do dokonania czynności dotyczącej |

|wniosku skarżącego w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1. sentencji wyroku). |

|Sąd stwierdził także, na podstawie art. 149 §1a p.p.s.a., że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem |

|prawa (punkt 2. sentencji wyroku). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w |

|którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako |

|rażącego, musi posiadać przy tym pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażące opóźnienie |

|w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia. W realiach rozpatrywanej |

|sprawy taka sytuacja miała miejsce. |

|Dokonując oceny czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało charakter rażący Sąd orzekający miał na uwadze, że Naczelny |

|Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 sierpnia 2026 r. sygn. akt II OSK 493/26 uznał, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, |

|ale bez rażącego naruszenia prawa, jak przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 26 listopada 2025 r. |

|NSA wskazał, że "co prawda organ przekroczył wielokrotnie termin 60 dni, ale działał na zasadzie legalizmu (art. 6 k.p.a. oraz art. 7 |

|Konstytucji RP) i w zaufaniu do normy prawa. W krajowym porządku prawnym obowiązywał bowiem art. 100d u.o.p. w |

|brzmieniu po kolejnej nowelizacji dokonanej na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy |

|w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, czyli przedłużał działanie art. 100d u.o.p. do|

|30 września 2025 r. Dopiero linia orzecznicza zapoczątkowana wyrokami NSA z 19 maja 2025 r. (sygn. akt wymienione wyżej) oraz |

|konsekwentnie kolejne wyroki tegoż sądu, zwróciła uwagę na kwestie niekonstytucyjności przedmiotowego przepisu. Po sporządzeniu |

|uzasadnień do tych wyroków, na które p.p.s.a. przewiduje termin 30 dni (art. 193 p.p.s.a.), podpisaniu ich przez skład orzekający oraz |

|umieszczeniu w bazie orzecznictwa sądów administracyjnych (CBOSA), możliwe było zapoznanie się poszczególnych Wojewodów oraz sądów |

|wojewódzkich z aktualnym stanowiskiem sądu kasacyjnego. W tej trudnej sytuacji procesowej i materialnej niedochowanie przez organ |

|terminu załatwienia sprawy nie może być uznane za rażąco naruszające prawo". |

|Należy zatem zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie stan faktyczny jest już odmienny. Skarga została wniesiona przez skarżącego w marcu|

|2026 r., wobec czego stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 19 maja 2025 r. sygn. akt II OSK 2926/24, |

|zaakceptowane w kolejnych wyrokach NSA, że po przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy po dniu 30 czerwca 2024 r. zachodzi |

|sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinna być ona stosowana, powinno być znane organowi przynajmniej|

|od kilku miesięcy. Mimo to organ nie dążył do załatwienia sprawy. Nie załatwił jej także do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, |

|mimo że znał treść przywołanego wyżej wyroku NSA z dnia 19 maja 2025 r. od około roku. |

|W dniu orzekania przez Sąd upłynęło już około 4,5 roku od rozpoczęcia agresji rosyjskiej przeciwko Ukrainie, która spowodowała napływ |

|licznej grupy obywateli tego kraju do Polski. Trudno jest obecnie dopatrywać się szczególnych okoliczności, które w |

|praworządnym państwie nadal uzasadniałyby pozbawienie cudzoziemców instrumentów ochrony sądowej przed bezczynnością organów |

|administracji. |

|Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w części dotyczącej przyznania skarżącemu sumy pieniężnej oraz wymierzenia grzywny |

|organowi (punkt 3. sentencji wyroku). |

|Zaznaczyć należy, że w przepisie 149 § 2 p.p.s.a. ustawodawca określił, że sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec o |

|przyznaniu stronie skarżącej sumy pieniężnej lub o wymierzeniu organowi grzywny. Przyznanie sumy pieniężnej jak i wymierzenie organowi |

|grzywny pozostawiono zatem uznaniu sądu. |

|Zauważyć trzeba, że z akt administracyjnych wynika, że skarżący legitymuje się decyzją z dnia 8 lutego 2025 r., na mocy której |

|udzielono skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy do dnia 30 listopada 2026 r. Termin ten jeszcze nie upłynął, zatem trudno przyjąć, aby|

|brak udzielenia skarżącemu kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy, którego cel został zmieniony na "pobyt z obywatelem RP" wywoływał |

|jakiekolwiek negatywne konsekwencje w życiu skarżącego. Tego rodzaju okoliczności nie zostały również podniesione w skardze. Brak jest|

|też podstaw do wymierzenia organowi grzywny. |

|O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 5. sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody Pomorskiego na |

|rzecz skarżącego kwotę 100 zł, na którą składa się wpis sądowy od skargi. |

|Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów |

|Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). |

| |

| |

| |

Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 art. 3 § 2 pkt 8, art. 53 § 2b, art. 119 pkt 4, art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2, art. 151, art. 200; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Hasła tematyczne: Cudzoziemcy, Przewlekłość postępowania

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.