Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
III SAB/Gd 299/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
17 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do wydania aktu
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne

Sądy administracyjne

Wojewoda pomorski przez bezczynność zapłaci cudzoziemcowi 1000 zł

Wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy do pracy wpłynął 18 listopada 2024 r., a w portalu klienta od dłuższego czasu widniał status „Analiza materiału dowodowego”. Sąd nakazał rozpatrzyć wniosek w 30 dni.

Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do wydania aktu
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sygnatura
III SAB/Gd 299/26

Organ nie wydał decyzji, jak również nie wezwał skarżącego do ewentualnego uzupełnienia brakujących dokumentów.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Treść orzeczenia około 18 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2026 r. sprawy ze skargi H. B. B. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącego H. B. B. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody Pomorskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego H. B. B. sumę pieniężną w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego H. B. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania

Uzasadnienie

H. B. B. (dalej: "skarżący"), obywatel Nepalu, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wojewody Pomorskiego (dalej: "organ") w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wskazał, że w dniu 18 listopada 2024 r. złożył wniosek o udzielenie powyższego zezwolenia w celu wykonywania pracy. Od dnia złożenia odcisków palców nie uzyskał jakichkolwiek informacji o prowadzonym postępowaniu. Organ nie wydał decyzji, jak również nie wezwał skarżącego do ewentualnego uzupełnienia brakujących dokumentów. Na portalu klienta od dłuższego czasu widnieje status sprawy "Analiza materiału dowodowego". W dniu 9 lipca 2025 r. złożył ponaglenie, które nie przyniosło oczekiwanego rezultatu. Postępowanie trwa już ponad 15 miesięcy, a zgodnie z art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach winno zostać zakończone do dnia 20 stycznia 2025 r. Skarżący zwrócił uwagę na nieprawidłowe powoływanie się przez organ na art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy. W świetle ugruntowanego już orzecznictwa NSA po dniu 30 czerwca 2024 r. przepis ten nie może stanowić podstawy uzasadniającej bezczynność organu.

W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, ewentualnie wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej wart. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżący zwrócił uwagę na rażące przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy. Odwołał się do orzeczeń sądów administracyjnych, w których podkreśla się, że długotrwałe oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej samo w sobie stanowi naruszenie prawa strony do rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, co może uzasadniać przyznanie jej odpowiedniej sumy pieniężnej. Przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy przez okres wielu miesięcy stanowi krzywdę wynikającą z opieszałego działania administracji publicznej, która powinna znaleźć swoją rekompensatę w przyznaniu skarżącemu odpowiedniej sumy pieniężnej, pełniącej jednocześnie funkcję dyscyplinującą wobec organu administracji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na treść art. 100d ust. 1 pkt 1a, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 103). W przypadku uznania, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości wniósł o stwierdzenie, że nie miały one charakteru rażącego z uwagi na obowiązek działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 k.p.a. w zw. art. 100d ust. 1 pkt 1a, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy pomocowej) oraz ze względu na okres ewentualnej bezczynności lub przewlekłości i jej niezawinione przyczyny, a także o niewymierzanie grzywny ani sumy pieniężnej z uwagi na treść art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy pomocowej.

Argumentując swoje stanowisko organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r. w sprawie II OSK 2362/23, w którym wyrażono pogląd, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich narodowości, a okres zawieszenia i nierozpoczęcia w ogóle biegu terminu do załatwienia sprawy powinien być jednakowo uwzględniany przy ustalaniu okresu bezczynności, jak i przy ocenie stanu przewlekłości. Nadto organ powołał się na stanowisko WSA w Poznaniu przedstawione w wyroku z dnia 27 listopada 2025 r. sygn. akt IV SAB/Po 188/25 w kwestii braku rażącego charakteru bezczynności organu z uwagi na zasadę praworządności. Organ odwołał się do orzeczeń NSA w kwestii oceny rażącego charakteru bezczynności lub przewlekłości. Na tę ocenę rzutuje m.in. zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia w stopniu jej skomplikowania ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego. Przytoczył także uzasadnienie rządowego projektu do ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zamieszczonym na oficjalnej stronie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Druk nr 1685 z 9 września 2025 r.). Organ wyjaśnił, że długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie wynika ze zbyt dużej liczby prowadzonych postępowań w stosunku do możliwości kadrowych (powołał dane porównawcze z 4 lat). Zwrócił także uwagę, że z takimi trudnościami borykają się wszystkie urzędy wojewódzkie w Polsce, na co uwagę zwrócił Rzecznik Praw Obywatelskich oraz co potwierdziła Najwyższa Izba Kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), szczególnym wymogiem dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania jest poprzedzenie skargi ponagleniem skierowanym do właściwego organu.

Skarżący wniósł ponaglenie w dniu 9 lipca 2025 r.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi wskazać należy, że kwestie związane z udzielaniem zezwoleń na pobyt czasowy normuje ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Istotna jest też okoliczność, że w dniu 12 marca 2022 r., z mocą obowiązującą od dnia 24 lutego 2022 r. (art. 116 ustawy), weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (dalej: "ustawa o pomocy"). Następnie na mocy art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830, dalej: "ustawa zmieniająca"), wprowadzono do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c, który stanowi, że:

1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:

1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,

2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji;

3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej

- w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.

3. W okresie, o którym mowa w ust. 1:

1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;

2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.

4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach,

o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Analogiczne rozwiązanie na dalszy okres do dnia 24 sierpnia 2023 r. przewidywała norma art. 100d ustawy o pomocy, wprowadzona ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku

z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 185), a konkretnie przez art. 1 pkt 32 tej ustawy, który wszedł w życie

z mocą wsteczną z dniem 1 stycznia 2023 r.

Przepis art. 100d ustawy o pomocy był parokrotnie nowelizowany; na dzień wydania niniejszego wyroku art. 100d ustawy o pomocy określał przywołany okres "do dnia 4 marca 2027 r." (art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r.; Dz.U. 2026 r. poz. 203 – zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 5 marca 2026 r.).

W wyroku z dnia 19 maja 2025 r. sygn. akt II OSK 2926/24 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na epizodyczny (czasowy) charakter regulacji art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. NSA stwierdził, że ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. W powołanym wyroku NSA przyjął, że dopiero po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. po dniu 30 czerwca 2024 r., zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, w związku z czym nie powinna być ona stosowana.

Stanowisko to jest już utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. przykładowo wyroki NSA z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, II OSK 2927/24, II OSK 2587/24, II OSK 2930/24, II OSK 2924/24, II OSK 2926/24, II OSK 2740/24, II OSK 2817/24; z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24; z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2940/24).

Zgodnie zatem z powyższym poglądem ograniczenia wynikające z art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy nie mogły być stosowane po 1 lipca 2024 r. Od tej daty podlega zatem ocenie sposób działania organu (lub jego brak).

Pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Zgodnie z legalną definicją bezczynności, zawartą w k.p.a., stan ten zachodzi, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie zasady szybkości postępowania, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Terminy te jednak mogą być modyfikowane przez przepisy szczególne (art. 35 § 4 k.p.a.).

Ustawa o cudzoziemcach zawiera przepisy określające czas, w jakim postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy powinno się zakończyć. Przepisy regulujące tę materię stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych uregulowań k.p.a.

Wniosek skarżącego o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 18 listopada 2024 r.

W tym czasie przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 769 ze zm., dalej: "u.o.c."), stanowiły, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (art. 112a ust.1 u.o.c.). Termin ten, zgodnie z art. 112a ust. 2 u.o.c., biegł od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

Skarżący wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy złożył w dniu 18 kwietnia 2024 r. do Wojewody Mazowieckiego. W związku ze zmianą miejsca zamieszkania skarżącego wniosek przekazano do rozpoznania według właściwości Wojewodzie Pomorskiemu; wpłynął on do organu w dniu 18 listopada 2024 r. Pismem z dnia 11 marca 2025 r. organ wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa i złożenia odcisków linii papilarnych. Skarżący uczynił zadość wezwaniu w dniu 21 maja 2025 r. W dniu 3 czerwca 2025 r. skarżący przedłożył aktualne fotografie, zgodnie z wezwaniem z dnia 21 maja 2025 r. Od tego dnia przedmiotowy wniosek był kompletny, nie zawierał braków formalnych (k. 81 akt administracyjnych). W dniu 7 lipca 2025 r. organ zwrócił się do właściwych organów w trybie art. 109 ust. 1 u.o.c. o przekazanie informacji, czy wjazd skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego (k. 82 akt administracyjnych).

W dniu 9 lipca 2025 r. skarżący wniósł ponaglenie. Kolejne ponaglenie wniesiono 18 listopada 2025 r.

Jak już wskazano w świetle orzecznictwa NSA termin zawieszenia biegu terminów do załatwienia wniosku przestał obowiązywać z dniem 1 lipca 2024 r.

W związku z tym stwierdzić należy, że 60-dniowy termin do załatwienia sprawy (wydania decyzji pozytywnej bądź odmownej) rozpoczął bieg 3 czerwca 2025 r. Termin do rozpoznania wniosku skarżącego upłynął z dniem 4 sierpnia 2025 r.

Termin ten nie został zachowany (organ przekroczył go o rok i trzy miesiące) i nie wydano w sprawie decyzji. Należy przy tym zauważyć, że organ pierwszą czynność (wezwanie skarżącego do osobistego złożenia wniosku) podjął dopiero w dniu 11 marca 2025 r. – niemalże po 4 miesiącach od jego wpływu do organu. Przypomnieć trzeba, że na załatwienie sprawy organ miał 60 dni.

Sąd miał na uwadze, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne.

Powyższe okoliczności świadczą o bezczynności organu i to o rażącym charakterze. Do dnia wydania wyroku organ nie przedstawił Sądowi żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że postępowanie zostało zakończone, zatem pozostaje w bezczynności.

Dokonując oceny czy bezczynność organu miała charakter rażący Sąd orzekający miał na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 sierpnia 2026 r. sygn. akt II OSK 493/26 uznał, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, ale bez rażącego naruszenia prawa, jak przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 26 listopada 2025 r.

NSA wskazał, że "co prawda organ przekroczył wielokrotnie termin 60 dni, ale działał na zasadzie legalizmu (art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP) i w zaufaniu do normy prawa. W krajowym porządku prawnym obowiązywał bowiem art. 100d u.o.p. w brzmieniu po kolejnej nowelizacji dokonanej na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, czyli przedłużał działanie art. 100d u.o.p. do 30 września 2025 r. Dopiero linia orzecznicza zapoczątkowana wyrokami NSA z 19 maja 2025 r. (sygn. akt wymienione wyżej) oraz konsekwentnie kolejne wyroki tegoż sądu, zwróciła uwagę na kwestie niekonstytucyjności przedmiotowego przepisu. Po sporządzeniu uzasadnień do tych wyroków, na które p.p.s.a. przewiduje termin 30 dni (art. 193 p.p.s.a.), podpisaniu ich przez skład orzekający oraz umieszczeniu w bazie orzecznictwa sądów administracyjnych (CBOSA), możliwe było zapoznanie się poszczególnych Wojewodów oraz sądów wojewódzkich z aktualnym stanowiskiem sądu kasacyjnego. W tej trudnej sytuacji procesowej i materialnej niedochowanie przez organ terminu załatwienia sprawy nie może być uznane za rażąco naruszające prawo".

Należy zatem zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie stan faktyczny jest już odmienny. Jak już wskazano termin na załatwienie sprawy zaczął biec w dniu 3 czerwca 2025 r. , już po wydaniu przez NSA wyroku z dnia 19 maja 2025 r. sygn. akt II OSK 2926/24. Skarga została wniesiona przez skarżącego w kwietniu 2026 r., wobec czego stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 19 maja 2025 r., zaakceptowane w kolejnych wyrokach NSA, że po przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy po dniu 30 czerwca 2024 r. zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinna być ona stosowana, powinno być znane organowi przynajmniej od kilku miesięcy. Mimo to organ nie załatwił sprawy do czasu wniesienia skargi, ani też do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, mimo że znał treść wyroku NSA z dnia 19 maja 2025 r. od około roku. Zatem od tej pory 60-cio dniowy termin załatwienia sprawy organ przekroczył ponad sześciokrotnie.

Podkreślenia wymaga, że z przywołanych wyroków NSA wynika, że należy stosować przepisy dotyczące terminów rozpoznania spraw o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Przepis art. 100d ustawy o pomocy nie zmienił co do zasady terminu rozpoznania przez organ wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (60 dni). W przepisie tym brak jest też zakazu prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

W dniu orzekania przez Sąd upłynęło około 4,5 roku od rozpoczęcia agresji rosyjskiej przeciwko Ukrainie, która spowodowała napływ licznej grupy obywateli tego kraju do Polski. Trudno jest obecnie dopatrywać się szczególnych okoliczności, które w praworządnym państwie nadal uzasadniałyby pozbawienie cudzoziemców instrumentów ochrony sądowej przed bezczynnością organów administracji.

Zatem, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, powyższe okoliczności uprawniają do stwierdzenia, że bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa.

Mając zatem powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1. sentencji wyroku).

Ponadto Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2. sentencji wyroku). W niniejszej sprawie stan bezczynności jest oczywisty, okres prowadzenia tego rodzaju postępowania jest zbyt długi, tym bardziej, że organy wymienione w art. 109 ust. 1 u.o.c., do których skierowano wniosek do zaopiniowania nie przekazały informacji ani też nie wniosły o przedłużenie 30-dniowego terminu (milczenie organów w tej kwestii należy uznać za brak przeszkód do procedowania wniosku).

W przepisie art. 149 § 2 p.p.s.a. ustawodawca określił, że sąd w przypadku,

o którym mowa w § 1, może przyznać stronie skarżącej sumę pieniężną lub wymierzyć organowi grzywnę. Przyznanie sumy pieniężnej jak i wymierzenie organowi grzywny pozostawiono zatem uznaniu sądu.

Należy wyraźnie podkreślić, że przyznanie sumy pieniężnej i wymierzenie grzywny nie jest uzależnione od tego, czy naruszenie prawa przez organ było rażące, czy też nie, o czym świadczy treść przywołanego przepisu.

W ocenie Sądu zasadne jest w niniejszej sprawie przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, jaką skarżący poniósł wskutek wadliwie działającej administracji publicznej, choć nie w żądanej przez niego kwocie. Skarżący już długo oczekuje na zakończenie sprawy, zainicjowanej jego wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Sytuacja ta miała wpływ na jego sytuację osobistą. Ponadto z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by organ w myśl art. 36 k.p.a. zawiadomił skarżącego o przyczynach zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy.

Sąd nie podziela stanowiska organu, że przyznanie od organu sumy pieniężnej, a w konsekwencji przymuszenie do załatwienia sprawy poza kolejnością będzie prowadzić do nierównego traktowania cudzoziemców i szybszego procedowania wniosków osób, które wniosły do sądu skargi na bezczynność organu. Jak już wskazano przyznanie sumy pieniężnej ma charakter zadośćuczynienia stronie za zbyt długi czas oczekiwania na załatwienie jej sprawy, nie może być zatem uznane za formę przymusu. Sąd zwraca przy tym uwagę, że nałożone na organ zobowiązanie nie jest krótsze aniżeli 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Brak jest zatem przeszkód, aby do tego czasu organ procedował wnioski pozostałych cudzoziemców.

Mając powyższe na uwadze Sąd przyznał skarżącemu od organu, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sumę pieniężną w wysokości 1000 zł (punkt 3. sentencji wyroku).

Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w części dotyczącej przyznania skarżącemu sumy pieniężnej ponad przyznaną kwotę, jako zbyt wygórowaną, jak też żądanie wymierzenia organowi grzywny (punkt 4. sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 5. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 zł, na którą składa się wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, albowiem przedmiotem skargi była bezczynność organu administracji publicznej (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.).

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podstawa prawna: Dz.U. 2023 poz 185 art. 1 pkt 32; Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (t. j.)

Hasła tematyczne: Cudzoziemcy

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.