Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
III SAB/Gd 605/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
8 października 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezczynność postępowania
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne

Sądy administracyjne

Burmistrz Gminy Żukowo dopuścił się rażącej bezczynności w sprawie faktur spółki komunalnej

Wnioskodawca zapytał 1 lutego 2026 r. o kopie faktur spółki komunalnej i nie dostał odpowiedzi. Burmistrz wydał decyzję o odmowie dopiero 4 sierpnia, już po wniesieniu skargi.

Spółka komunalna wystawiała gminie faktury za drogi, zieleń i odbiór odpadów, a wnioskodawca chciał mieć ich kopie wraz z kosztorysami i protokołami odbioru.

Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezczynność postępowania
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sygnatura
III SAB/Gd 605/26

Dnia 4 sierpnia 2026 r. organ wydał decyzję, w której odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Jarosław Witych po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2026 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Burmistrza Gminy Żukowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Burmistrz Gminy Żukowo dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Burmistrza Gminy Żukowo na rzecz skarżącego G. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

G. K. (zwany dalej także "skarżącym", "wnioskodawcą") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Burmistrza Gminy Żukowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Pismem z dnia 1 lutego 2026 r., powołując się na przepisy art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - zwanej w skrócie: "u.d.i.p."), G. K. wystąpił do Burmistrza Gminy Żukowo z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie kopii wszystkich faktur wraz z kosztorysami i protokołami odbiorów wystawionych przez Spółkę Komunalną Żukowo sp. z o.o. Gminie Żukowo za wszystkie wykonane usługi niezwiązane z kanalizacją wodociągową i sanitarną w terminie od 17 grudnia 2025 r. do 31 stycznia 2026 r., w szczególności dotyczących: 1/ budowy, modernizacji, równania i utrzymania dróg i chodników; 2/ odbioru odpadów i utrzymania czystości; 3/ konserwacji mienia gminnego; 4/ wprowadzania organizacji ruchu na drogach gminnych 5/ utrzymywania zieleni; 6/ prac melioracyjnych w tym oczyszczania rowów itp.; 7/ usług marketingowych; 8/ wszystkich innych niezwiązanych z usługami wod-kan.

Organ nie odpowiedział na wniosek.

Pismem z dnia 17 lipca 2026 r. G. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Burmistrza Gminy Żukowo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o: 1/ stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 2/ stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; 4/ zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;

2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że wnioskowana informacja posiada charakter informacji prostej, nieprzetworzonej. Skarżący wnosił bowiem o kopie faktur i kopie dołączanych do tych faktur kosztorysów i protokołów odbioru, a więc dokumentacji istniejącej i niewymagającej zestawiania, analizy czy weryfikacji. Jedyną czynnością potrzebną do udostępnienia tej informacji jest jej zebranie. W Urzędzie Gminy działa elektroniczny system obiegu dokumentów więc wszystkie żądane informacje istnieją w formie elektronicznej i nie wymagają skanowania w celu udostępnienia. Proces zebrania żądanych kopii faktur również nie wymaga dużego nakładu pracy bowiem ogranicza się do wyboru faktur wystawionych tylko przez jeden podmiot, tj. spółkę komunalną. Wydzielenie faktur dotyczących spraw niezwiązanych z kanalizacją wodociągową i sanitarną jest o tyle proste, że faktury wystawiane przez spółkę komunalna dotyczące spraw związanych z kanalizacją wodociągową i sanitarną posiadają swoistą numerację, na podstawie której łatwo je oddzielić od innych, bez zbędnej analizy.

Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął 15 lutego 2026 r. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Bezczynność organu ma zatem charakter rażącego naruszenia prawa. Ustawodawca przewidział bardzo krótki, bo 14-dniowy termin na udostępnienie informacji publicznej. Nawet w przypadku wystąpienia obiektywnych przeszkód organ jest zobowiązany – jeszcze przed upływem tego terminu – zawiadomić wnioskodawcę o przyczynach opóźnienia oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy, nie dłuższy niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. Organ nie wykonał żadnego z tych obowiązków. Ponadto od dnia wniesienia wniosku upłynęło ponad 5 miesięcy. Oznacza to przekroczenie podstawowego terminu ustawowego o wielokrotność przewidzianego przez ustawodawcę okresu oraz przekroczenie nawet maksymalnego, wyjątkowego terminu załatwienia sprawy. Tak znaczna zwłoka nie może zostać uznana za zwykłe uchybienie terminowi.

Organ nie podjął też jakiejkolwiek czynności procesowej. Nie udostępnił informacji, nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji ani o umorzeniu postępowania, nie poinformował o przedłużeniu terminu ani nie wyjaśnił przyczyn swojej bezczynności. Mamy zatem do czynienia nie z opóźnieniem w prowadzeniu sprawy, lecz z całkowitym zaniechaniem wykonywania ustawowych obowiązków.

Obowiązki wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej mają charakter jednoznaczny i nie pozostawiają organowi swobody co do sposobu reakcji na wniosek. Organ jest zobowiązany albo udostępnić informację, albo wydać decyzję administracyjną, albo – w przypadkach przewidzianych ustawą – zawiadomić o przedłużeniu terminu. Żadna z tych ustawowych powinności nie została wykonana.

Prawo dostępu do informacji publicznej stanowi konstytucyjnie gwarantowane prawo. Wielomiesięczne ignorowanie wniosku prowadzi do faktycznego pozbawienia skarżącego możliwości realizacji tego prawa i pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą legalizmu. W konsekwencji stopień i charakter naruszenia prawa, długość zwłoki, całkowity brak reakcji organu oraz oczywistość naruszonych obowiązków ustawowych uzasadniają stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy Żukowo wniósł o jej oddalenie i przeprowadzenie rozprawy.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pismem z dnia 29 lipca 2026 r. organ wezwał skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w zakresie przetworzenia informacji publicznej. Na wezwanie skarżący odpowiedział pismem z dnia 30 lipca 2026 r. Dnia 4 sierpnia 2026 r. organ wydał decyzję, w której odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji.

Organ wskazał, że po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. akt IV SAB/Po 219/25). Wobec merytorycznego rozpoznania wniosku skargę uznać należy za bezzasadną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.

Skarga taka nie wymaga dla jej skutecznego wniesienia uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.

Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie "u.d.i.p.").

Wyjaśnienia na wstępie wymaga, że w przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jego adresat może: 1/ udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem a jednocześnie gdy nie zachodzą przesłanki wyłączające jej udostępnienie określone w art. 5 u.d.i.p. – w takim przypadku podmiot obowiązany dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 u.d.i.p.); 2/ poinformować wnioskodawcę o tym, że: jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej; podmiot zobowiązany nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też że w sprawie obowiązuje odrębny tryb udzielenia informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) – w takim przypadku podmiot obowiązany dokonuje tego w formie pisma; 3/ odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 u.d.i.p. (bądź umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) stosownie do treści art. 16 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.; bądź odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – w takim przypadku podmiot zobowiązany dokonuje rozpoznania wniosku w formie decyzji administracyjnej.

Co jednak istotne, adresat wniosku dostępowego (tj. organ lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej) winien podjąć ww. działania w określonym w u.d.i.p. terminie.

Stosownie bowiem do art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1), natomiast jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Brak zatem podjęcia przez podmiot zobowiązany któregokolwiek z ww. działań (bądź podjęcia działania lecz niewłaściwego z punktu widzenia rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej), uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest jednak w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był obowiązany do udzielenia informacji publicznej a żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny prawidłowości działania organu, a w konsekwencji stwierdzenia czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej bezczynność.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są organy władzy publicznej, a tymi są niewątpliwie organy samorządowe (zob. pkt 21 komentarza do art. 4 u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, WKP 2023). W niniejszej sprawie spełniony pozostawał zatem podmiotowy zakres zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem dysponentem żądanej przez skarżącego informacji publicznej niewątpliwie był Burmistrz Gminy Żukowo. Z kolei rozważając aspekt przedmiotowy wniesionego do organu żądania zaznaczenia wymaga, że wniosek skarżącego dotyczył konkretnych zagadnień związanych z działalnością i wykonywaniem przez organ zadań publicznych. Dotyczył bowiem uzyskania wyszczególnionych informacji dotyczących wykonanych (w zakreślonym przedziale czasowym) przez Spółkę Komunalną Żukowo sp. z o.o. na rzecz Gminy Żukowo usług odnoszących się do m.in. gminnych dróg publicznych (budowy, modernizacji, równania i utrzymania dróg i chodników), organizacji ruchu drogowego, utrzymywania czystości i porządku w gminie (odbioru odpadów), utrzymywania zieleni gminnej, gospodarki wodnej (prac melioracyjnych w tym oczyszczania rowów itp.), promocji gminy (usług marketingowych), czyli innymi słowy usług dotyczących realizacji przez Gminę określonych zadań publicznych powierzonych jej przez ustawodawcę (zob. art. 7 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 12 czy 18 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 662 ze zm.). Mając zatem na uwadze przedstawione przez skarżącego we wniosku dostępowym z dnia 1 lutego 2026 r. żądanie należało stwierdzić, że niewątpliwie dotyczyło ono zagadnień przedmiotowo mieszczących się w prawie do ich udostepnienia w trybie dostępu do informacji publicznej, wskazanych w przepisach art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c/, pkt 2 lit. f/ czy pkt 3 lit. b/ u.d.i.p.

W niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wniosek dostępowy skarżącego wpłynął do organu w dniu 1 lutego 2026 r., lecz do dnia 23 lipca 2026 r. (tj. do dnia, w którym wezwano skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego z uwagi na przetworzenie informacji publicznej objętej przedmiotowym wnioskiem) organ nie podjął żadnej czynności związanej z załatwieniem przedmiotowego wniosku. Powyższe wskazuje na to, że organ – nie podejmując przez ponad pięć i pół miesiąca żadnej czynności w sprawie wniosku dostępowego - w oczywisty sposób naruszył art. 13 u.d.i.p., a tym samym dopuścił się bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku z dnia 1 lutego 2026 r. Wniosek ten – co wynika z załączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów – został rozpoznany dopiero w dniu 4 sierpnia 2026 r., poprzez wydanie przez Burmistrza Gminy Żukowo decyzji (nr KD-I.1431.16.2026) odmawiającej udostępnienia skarżącemu wnioskowanej w dniu 1 lutego 2026 r. informacji publicznej.

W okolicznościach niniejszej sprawy należało zatem stwierdzić, że Burmistrz Gminy Żukowo dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku poprzez nie podjęcie w określonym przepisami u.d.i.p. terminie czynności związanych z jego rozpoznaniem. W tym też miejscu Sąd pragnie poinformować, że poza zakresem kontroli w niniejszej sprawie pozostaje kwestia oceny prawidłowości ww. decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji publicznej. Przedmiotem wniesionej skargi pozostaje bowiem wyłącznie działalność Burmistrza Gminy Żukowo w aspekcie oceny legalności terminowej aktywności tego organu w przedmiotowej sprawie, nie zaś jej (merytorycznego) załatwienia. W odniesieniu natomiast do treści odpowiedzi organu na skargę, Sąd pragnie wyjaśnić, że sam fakt załatwienia ww. wniosku przez organ poprzez wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji publicznej przed wydaniem niniejszego wyroku – co prawda nie daje Sądowi możliwości nałożenia na organ obowiązku rozpoznania wniosku strony w wyznaczonym terminie (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) - jednakże nie zwalnia Sądu z dokonania oceny czy w procedowaniu sprawy przez organ wystąpiła bezczynność (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co niewątpliwie, zestawiając datę wpływu wniosku do organu z podjęciem pierwszej czynności w tej sprawie przez organ, miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Stosownie natomiast do art. 149 § 1a p.p.s.a., w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynność (lub przewlekłego prowadzenia postępowania), sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu (lub przewlekłe prowadzenie postępowania) przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ocena naruszenia prawa jako rażącego będzie zatem zasadna, gdy stan bezczynności jest znaczny, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W orzecznictwie sądowym zwraca się też uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego, długotrwałego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa będzie zatem stan, w którym bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty i znaczący (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Jednocześnie też akcentuje się w orzecznictwie, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13).

Z taka sytuacją mamy do czynienia w istocie w rozpoznawanej sprawie, w której organ – pomimo istnienia ścisłych uregulowań na gruncie u.d.i.p. odnoszących się do procedowania wniosków dostępowych – nie rozpoznaje, i to bez jakiegokolwiek powodu usprawiedliwiającego takie działanie, wniosku skarżącego przez ponad 5 miesięcy, po czym dopiero w wyniku wniesionej do Sądu skargi na bezczynność podejmuje działania w tej sprawie. Takie zachowanie organu świadczy – w ocenie Sądu – o oczywistym lekceważeniu wnioskodawcy i w istocie braku woli załatwienia przez organ wniosku strony, co niewątpliwie wskazuje na to, że stwierdzona w sprawie bezczynność organu ma charakter kwalifikowany, tj. z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. – stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku z dnia 1 lutego 2026 r., która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.

W okolicznościach sprawy – jak to już zostało powyżej zasygnalizowane - wobec rozpoznania (załatwienia) wniosku dostępowego z dnia 1 lutego 2026 r. wydaniem ww. decyzji nie zachodziła podstawa do zobowiązywania organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Natomiast prawidłowość i zasadność wydania ww. decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji może być dokonana wyłącznie w toku instancji przez organ odwoławczy, a następnie dopiero – w przypadku zaskarżenia decyzji odwoławczej – może być przedmiotem oceny jej legalności przez sąd administracyjny. Niniejsza sprawa dotyczyła zarzucanej przez skarżącego bezczynności organu, która – jakkolwiek została przez Sąd stwierdzona – to z uwagi na załatwienie przez organ wniosku dostępowego z dnia 1 lutego 2026 r. i wydania już przez organ w tym zakresie decyzji z dnia 4 sierpnia 2026 r., nie wymagała od Sądu orzeczenia o zobowiązywaniu organu – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - do rozpoznania ww. wniosku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Burmistrza Gminy Żukowo na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się wpis sądowy w tej właśnie wysokości.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a, art. 200 i art. 205 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.