Sprawa administracyjna. Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności

T. S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza Gminy [...] z 7 stycznia 2026 r. nr [...]

Skarga została złożona w następujących okolicznościach faktycznych.

Burmistrz Gminy [...] decyzją z 7 stycznia 2026 r. nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących na nieruchomościach położonych w gminie [...], obr. [...], dz. nr [...] i [...].

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył inwestor - T. S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Akta sprawy wraz z odwołaniem wpłynęły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego 13 lutego 2026 r. (k. 8 akt administracyjnych).

Pismem z 24 kwietnia 2026 r. wniesionym w formie elektronicznej pełnomocnik strony skarżącej złożył ponaglenie wobec niezałatwienia przez Kolegium sprawy w terminie, a także prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne.

W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącego złożyła opisaną powyżej skargę z 29 kwietnia 2026 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.

Decyzją z 4 maja 2026 r. nr [...] Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W skardze na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania pełnomocnik strony wniósł o stwierdzenie bezczynności organu (niezałatwienie sprawy w terminie) oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do niezwłocznego załatwienia sprawy, a nadto o stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekle prowadzone postępowanie miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak również o wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego kwoty 2 000,00 zł i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W ocenie organu wniesienie skargi przed upływem terminu na rozpoznanie ponaglenia nie powinno być uznane za wyczerpanie przez stronę skarżącą środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczenie możliwości wnoszenia skargi przed upływem terminu na rozpatrzenie ponaglenia podważyłoby racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając do kodeksu postępowania administracyjnego instytucję ponaglenia wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy.

W przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenia skargi organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej oraz o nieuwzględnienie złożonych przez stronę skarżącą wniosków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a - mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.). Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.

Bezczynność organu administracji definiowana jest w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazany przepis stanowi, że z bezczynnością mamy do czynienia w sytuacji, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. W takich okolicznościach stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia.

Artykuł 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Natomiast w myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. II OSK 1031/12, J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku - organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia.

W kontrolowanym postępowaniu pełnomocnik skarżącego złożył pismo datowane na 24 kwietnia 2026 r. stanowiące ponaglenie na bezczynność Kolegium. Tym samym strona skarżąca wyczerpała tryb poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność wynikający z art. 37 k.p.a. W konsekwencji, obowiązkiem Sądu było rozstrzygnięcie, czy organ dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności w rozpoznaniu sprawy.

Celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. W sprawie ze skargi na bezczynność rolą sądu administracyjnego jest skontrolować, czy w dniu jej wniesienia stan bezczynności istniał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2024 r. III OSK 1341/24 oraz wskazane tam orzecznictwo).

Analiza akt sprawy i czynności podejmowanych w toku postępowania przez organ odwoławczy czyni w ocenie Sądu uzasadnionym podniesiony w skardze zarzut bezczynności. Postępowanie prowadzone przez Kolegium nie zostało zakończone w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W kontrowanym postępowaniu termin ten upływał z dniem 13 marca 2026 r. Jak wynika z metryki sprawy, przed wydaniem decyzji z 4 maja 2026 r. organ nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie, innych niż jej rejestracja.

Jak wskazano powyżej, już po złożeniu skargi na bezczynność z 29 kwietnia 2026 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z 4 maja 2026 r. nr [...], którą uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Burmistrzowi Gminy [...]. W oparciu o analizę akt organu odwoławczego Sąd stwierdza, że od momentu wpływu odwołania, przekazanego Kolegium wraz z materiałami sprawy 13 lutego 2026 r. aż do wydania decyzji przez SKO, organ nie poinformował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie w trybie art. 36 § 1 i 2 k.p.a.

Powyższe okoliczności wskazują, ze skarga mogła okazać się zasadna w dniu jej wniesienia, niemniej jednak w chwili orzekania przez Sąd stan bezczynności ustał. Ponieważ bezczynność organu ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe - w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności - należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Jak wskazuje się w judykaturze, jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to żądanie oparte na art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. staje się bezprzedmiotowe. Należy bowiem zgodzić się z poglądem, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności jest możliwe jedynie wówczas, gdy organ nie zakończył toczącej się przed nim sprawy. Nie można zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. I OPS 6/08). Wydanie decyzji administracyjnej po wniesieniu skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, a przed wydaniem przez Sąd wyroku, nie czyni sprawy sądowoadministracyjnej bezprzedmiotową (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19). Bezprzedmiotowość będzie zachodzić wyłącznie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia działania w sprawie.

W świetle opisanego powyżej stanu faktycznego oraz oceny dokumentów ujawnionych w aktach sprawy Sąd doszedł od przekonania, że w toku postępowania Kolegium nie dopełniło obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 i 2 k.p.a., nie zawiadomiło stron postępowania o tym, że nie dochowa terminu załatwienia sprawy. Co istotne, w razie informowania strony o tym, że decyzja nie zostanie wydana na czas, organ II instancji mógłby skutecznie uchronić się od zarzutu bezczynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2023 r. III OSK 601/22). Skoro materiały sprawy wraz z odwołaniem znalazły się w dyspozycji Kolegium 13 lutego 2026 r., to miesięczny termin do załatwienia sprawy, o którym mowa w art 35 § 3 k.p.a. upływał 13 marca 2026 r. Decyzja rozstrzygająca w przedmiocie wniesionego odwołania zapadła 4 maja 2026 r.

W tym stanie rzeczy, na podstawie 149 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2 wyroku), a na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 3 wyroku). Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności i przewlekłości. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sąd stoi na stanowisku, że bezczynność Kolegium w kontrolowanym postępowaniu nie spełniała wszystkich wymienionych przesłanek, uzasadniających stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. W szczególności, przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie jawi się jako drastyczne, zaś organ po wpływie skargi wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie odwołania strony. Sąd wziął pod uwagę również stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, uwzględniając, że postępowania w przedmiocie warunków zabudowy należą do spraw o skomplikowanym charakterze i ich analiza może okazać się czasochłonna. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że okoliczności uchybienia terminu rozpatrzenia odwołania stanowią zachowanie organu nakierowane na pokrzywdzenie strony, czy też złośliwe odwlekanie załatwienia sprawy.

Sąd odstąpił od orzeczenia grzywny oraz od przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., oddalając skargę w tym zakresie jak w pkt 4 wyroku. Uprawnienie sądu do orzeczenia grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej jest środkiem dyscyplinowania organu i ma na celu doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Innymi słowy, o ile przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, powinna ona być zasądzana w tych tylko przypadkach, gdy jest to niezbędne dla osiągnięcia celu orzeczenia, tj. zwalczenia stanu zawinionej zwłoki (bezczynności lub przewlekłości) organu. Ustawodawca nie zobowiązał przy tym do automatycznego przyznania każdemu skarżącemu sumy pieniężnej, lecz jedynie uczynił to przedmiotem uznania sądu. W orzecznictwie przyjmuje się, że ocena zasadności przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej winna odbywać się każdorazowo z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności badanej sprawy.

Kolegium, już po wniesieniu skargi, wydało rozstrzygnięcie w kontrolowanym postępowaniu. Sąd doszedł do przekonania, że oczekiwany skutek w postaci wydania rozstrzygnięcia, dla osiągnięcia którego przewidziano instrumenty z art. 149 § 2 ziścił się w sprawie. Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania tego rodzaju dodatkowych środków prawnych.

Odnosząc się do zarzutów skargi koncentrujących się na przewlekłym prowadzeniu postępowania Sąd wskazuje, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2019 r. II OSK 2317/19). Stosownie do treści art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie przedmiotowej sprawy przez organ odwoławczy winno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, tym samym od 14 marca 2026 r. organ pozostawał w stanie bezczynności. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że z art. 37 § 1 k.p.a. wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2022 r. II OSK 871/22). Z tych względów Sąd oddalił skargę w zakresie stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania jak w punkcie 4 wyroku.

Sąd nie podzielił poglądu o niedopuszczalności skargi wyrażonego przez organ w odpowiedzi na skargę. W kontrolowanym postępowaniu strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 P.p.s.a. Procedura wniesienia ponaglenia oraz porządek działania organów w związku z jego wpływem zostały uregulowana w art. 37 § 1-8 k.p.a. Wskazana procedura wskazuje na formalny charakter ponaglenia, z którego nie można jednak wyprowadzić wniosku, że ponaglenie stanowi tryb instancyjny, jak ma to miejsce w przypadku zażalenia lub odwołania. Te ostatnie środki zaskarżenia wymagają merytorycznego rozpatrzenia, aby warunek dopuszczalności skargi określony w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. został spełniony. W przypadku rozpatrzenia ponaglenia, wydanie przez organ postanowienia na podstawie art. 37 § 6 k.p.a., nie oznacza natomiast możliwości zaskarżenia tego postanowienia do sądu administracyjnego, gdyż skardze przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. podlega bezczynność organu bądź przewlekłe prowadzenie postępowania. Skoro sposób rozpatrzenia ponaglenia nie daje podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to w konsekwencji należy przyjąć, że także oczekiwanie na wypowiedzenie się co do zasadności ponaglenia nie może być warunkiem dopuszczalności skargi w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. Brak jest zatem przesłanek do formułowania poglądu, że dla skuteczności złożenia skargi na bezczynność konieczne jest nie tylko wniesienie ponaglenia, lecz potrzebny jest również upływ terminu przewidzianego na zajęcie stanowiska lub podjęcie rozstrzygnięcia przez organ (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2020 r. II OSK 3095/19).

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w pkt 5 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyły się opłata z tytułu wpisu od skargi na bezczynność w kwocie 100 zł wynikająca z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), wynagrodzenie radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.