- Sygnatura akt
- III SAB/Po 206/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 30 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Zobowiązano do dokonania czynności
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
Cudzoziemcy. Zobowiązano do dokonania czynności
- Rozstrzygnięcie
- Zobowiązano do dokonania czynności
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Sygnatura
- III SAB/Po 206/26
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2026 r. sprawy ze skargi U. Z. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia wniosku U. Z. z dnia 10 grudnia 2025 r. w terminie 60 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałej części skargę oddala; 5. zasądza na rzecz skarżącej U. Z. od Wojewody kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 10 grudnia 2025 r. U. Z. (dalej również: "skarżąca") złożyła do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Pismem z dnia 5 maja 2026 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wniosła o stwierdzenie bezczynności Wojewody, zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w określonym przez Sąd terminie, przyznanie na rzecz skarżącej kwoty pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga została poprzedzona ponagleniem z dnia 4 maja 2026 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Wojewoda w dniu 11 maja 2026 r. pozostawił ponaglenie bez rozpoznania, uznając, że zostało ono wniesione przed upływem terminu załatwienia sprawy.
Pismem z dnia 13 maja 2026 r. Wojewoda wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wyznaczając termin na dokonanie czynności na dzień 20 lipca 2026 r. o godzinie 14:30. Pismo zostało doręczone w dniu 20 maja 2026 r.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W pierwszej kolejności organ wskazał, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożony przez skarżącą w dniu 10 grudnia 2025 r. zawiera braki formalne. Wskazał, że nie przedłożono dokumentów wymaganych na podstawie art. 106 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, ważnego dokumentu podróży, o którym mowa w art. 106a ustawy o cudzoziemcach, nie pobrano od skarżącej odcisków linii papilarnych, o których mowa w art. 106b ustawy o cudzoziemcach, a także nie dołączono opłaty skarbowej.
Organ wskazał ponadto, że do sprawy zastosowanie znajduje art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zgodnie z którym do dnia 4 marca 2027 r. bieg terminów w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Wskazał również na art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 tej ustawy, podnosząc, że w okresie tym nie stosuje się przepisów o bezczynności organu, a zaprzestanie czynności przez organ lub ich dokonywanie z opóźnieniem nie może stanowić podstawy do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości postępowania.
Wojewoda podniósł również, że zawieszenie biegu terminów nie oznacza zawieszenia podejmowania czynności w postępowaniach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców, a czynności dokonane w tym okresie pozostają skuteczne. Organ wskazał przy tym na znaczne obciążenie Wydziału Spraw Cudzoziemców liczbą prowadzonych postępowań oraz na utrzymujące się skutki konfliktu zbrojnego na Ukrainie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Ze względu na wyżej wskazany przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.).
Skarga okazała się zasadna, jednak nie wszystkie jej wnioski mogą zostać uwzględnione.
W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę – w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Na mocy art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."), środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. w przypadku przewlekłości jest instytucja ponaglenia.
W kontrolowanej sprawie skarga została poprzedzona ponagleniem z dnia 4 maja 2026 r. (k. 11-12 akt sąd.), wobec czego spełniony został warunek formalny wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać należy, iż istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w postępowaniu w przedmiocie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy.
W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 337 ze zm., dalej: "u.o.p."), w okresie do dnia 4 marca 2027 r. bieg terminów w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę w sprawach określonych w tym przepisie nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
W okresie tym nie stosuje się przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie (art. 100d ust. 3 pkt 1 u.o.p.). Ponadto w okresie tym organowi prowadzącemu postępowanie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 100d ust. 3 pkt 2 u.o.p.). Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie zawieszenia biegu terminów, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100d ust. 4 u.o.p.).
Organ pozostaje w przekonaniu co do prawidłowości zastosowania przepisu art. 100d u.o.p., jednakże w ocenie Sądu nie ma ku temu podstaw.
Wcześniej, w utrwalonym orzecznictwie NSA przyjmowano, że przepisy art. 100c i 100d u.o.p. nie naruszają Konstytucji oraz prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.z 2007 r. Nr 303, poz. 1; dalej również jako: "KPP"), jak również art. 6 i art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284; dalej jako: "EKPC") (zob. np. wyroki NSA z dnia: 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24, II OSK 867/24, II OSK 925/24 i II OSK 1301/24; 24 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1182/24 i II OSK 1183/24; 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1303/24; 13 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 821/24; 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1355/24; 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1123/24; 18 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2057/24; 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1961/24; 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; CBOSA).
Sąd podkreśla, że aktualnie m.in. w wyrokach z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, II OSK 2498/24, II OSK 2737/24 i 2926/24, w wyroku z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2945/24, w wyroku z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24, a także w wyrokach z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2234/24 i II OSK 2243/24 (dostępne: CBOSA), NSA dokonał tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności regulacji ustawowej odnoszącej się do biegu terminów w sprawach zezwoleń pobytowych cudzoziemców. Zdaniem NSA, należało odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 854; dalej jako: "ustawa zmieniająca") w zakresie, w jakim przedłużono do dnia 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d u.o.p. jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Z jednej strony NSA podkreślał, że w utrwalonym i jednolitym orzecznictwie NSA przyjmuje się, że przedstawiona powyżej wykładnia art. 100c i art. 100d u.o.p. nie narusza zasady proporcjonalności i efektywności ze względu na jedynie epizodyczny (czasowy) charakter tych regulacji, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Sąd argumentował, że czasowe ograniczenie prawa do sądu (i to tylko w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłość w sprawach zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - zob. art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4. u.o.p.) trafnie uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową związaną z masowym napływem wysiedleńców z Ukrainy w związku z wojną rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r. Zarazem z drugiej wskazywał na to, że jednak każdorazowo należy dokonywać wykładni powyższych przepisów właśnie przez pryzmat tych wyjątkowych okoliczności, o ile miały one miejsce w dacie rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej instancji. NSA zastrzegał bowiem, że konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku. Sygnalizowano zatem wprost, że ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d u.o.p. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zob. np. wyrok TK z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). Konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa).
Zdaniem NSA miała miejsce istotna zmiana okoliczności, gdyż ponad dwuletni okres - od dnia 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. - należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w liczbie tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d u.o.p.U.). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji.
W konsekwencji, NSA uznał, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego - czwartego z rzędu - przedłużenia obowiązywania art. 100d u.o.p. po dniu 30 czerwca 2024 r. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw odmówił zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej, w zakresie, w jakim przedłużono do dnia 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d u.o.p. jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. NSA uznał, że wystąpiła sytuacja oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej w odniesieniu do art. 100d ust. 1-4 u.o.p. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 u.o.p. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości - bezczynności bądź przewlekłego działania organu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Takie rozwiązanie, skoro odpadła przesłanka konieczności określona w art. 52 ust. 1 KPP, stanowi oczywistą sprzeczność z art. 47 KPP.
Trzeba mieć zatem na uwadze, że NSA stwierdził, iż niezgodność art. 100d u.o.p. z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po dniu 30 czerwca 2024 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, mając na uwadze zachowanie jednolitości orzecznictwa, podziela zaprezentowany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem pozwala on na urzeczywistnienie zasad konstytucyjnych w ramach wymiaru sprawiedliwości, w tym prawa do sądu. Tym samym zaistniały przesłanki do merytorycznej oceny skargi.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma również regulacja art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 ze zm., dalej: "u.c.").
Zgodnie z art. 112a ust. 1 u.c. decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Stosownie natomiast do art. 112a ust. 2 u.c. termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z określonych w tym przepisie zdarzeń, w tym złożenie przez cudzoziemca wniosku, który nie zawiera braków formalnych lub w którym braki te zostały uzupełnione.
Zastosowanie określonego w art. 112a u.c. terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy uzależnione jest zatem między innymi od tego, czy cudzoziemiec złożył wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub czy braki te zostały uzupełnione.
Co za tym idzie, nawet w świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a., dopiero bowiem od dnia złożenia wniosku nie zawierającego braków formalnych, względnie uzupełnienia tych braków, rozpoczyna bieg szczególny termin wskazany w art. 112a ust. 1 u.c.
Odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nieskrępowane decydowanie przez organ pierwszej instancji o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy poprzez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a co za tym idzie, pośrednio, także o jego końcu – byłaby nie do pogodzenia z wysłowionym we wstępie do Konstytucji RP (tzw. preambule) nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności. Zarazem taka interpretacja pośrednio godziłaby również w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (zob. art. 78 Konstytucji RP).
Tymczasem rzetelność i sprawność działania instytucji publicznych, w szczególności zaś tych instytucji, które zostały stworzone w celu realizacji i ochrony praw gwarantowanych przez Konstytucję, należy do wartości mających rangę konstytucyjną (zob. wyrok TK z 7 stycznia 2004 r., K 14/03, OTK-A 2004, nr 1, poz. 1, pkt III.5.4. uzasadnienia).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek skarżącej został złożony w dniu 10 grudnia 2025 r., natomiast wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało skierowane przez Wojewodę dopiero pismem z dnia 13 maja 2026 r.
Tym samym przez okres od dnia 10 grudnia 2025 r. do dnia 13 maja 2026 r. organ nie podjął czynności zmierzających do usunięcia braków formalnych wniosku, pomimo że obowiązek dokonania formalnej kontroli podania wynika z art. 35 k.p.a. Okoliczność, że stwierdzone przez organ braki formalne powodowały, iż nie rozpoczął jeszcze biegu termin z art. 112a ust. 1 u.c., nie oznaczała, że organ mógł pozostawać bezczynny w zakresie dokonania kontroli formalnej wniosku.
Nie można zatem podzielić stanowiska Wojewody, że obowiązujący art. 100d u.o.p. stanowił podstawę do uznania, iż w sprawie nie mogło dojść do bezczynności organu. Przepis ten nie wyłączał obowiązku podejmowania przez organ czynności procesowych, a w szczególności nie zwalniał go z obowiązku dokonania kontroli formalnej wniosku i – w razie stwierdzenia braków – wezwania strony do ich uzupełnienia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a w szczególności w zakresie terminowego dokonania czynności związanych z kontrolą formalną tego wniosku.
Z tych też względów Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 10 grudnia 2025 r. w terminie 60 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, uwzględniając konieczność dokonania czynności wynikających ze stwierdzonych braków formalnych wniosku.
Sąd uznał zarazem, że stwierdzony stan bezczynności nie miał miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. By zatem przypisać bezczynności Wojewody znamiona rażącego naruszenia prawa, jego postawę musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność szczególnie, że z art. 112a ust. 1 u.c. wynika jasno termin 60-dniowy na wydanie decyzji w sprawie od momentu stwierdzenia kompletności wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wojewoda musiałby celowo podejmować działania pozorne, takie, które oczywiście nie prowadzą do załatwienia sprawy. Sąd uznał, że stanowisko Wojewody na temat stosowania art. 100d u.o.p., chociaż jak stwierdzono błędne, nie może być poczytywane organowi jako celowe zaniechanie, prowadzące do uznania, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Wskazany przepis ma charakter uznaniowy. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, publ. j.w.).
W rozpatrywanej sprawie skarżąca, domagając się przyznania sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, wskazała na trudności w funkcjonowaniu oraz znalezieniu zatrudnienia, jednakże nie przedstawiła konkretnych okoliczności pozwalających na ustalenie, że wskazywane przez nią trudności pozostają w związku z bezczynnością organu, ani nie wykazała konkretnego uszczerbku, straty czy krzywdy poniesionych w wyniku tej bezczynności. Skarżąca nie przedstawiła również żadnego wyliczenia dochodzonej kwoty ani okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie właśnie kwoty odpowiadającej pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia. W sytuacji, w której Sąd orzeka w ramach uznaniowości, ciężar przekonania Sądu o zasadności zastosowania środków dyscyplinujących spoczywa na wnioskodawcy. Samo ogólne powołanie się na trudności w funkcjonowaniu i znalezieniu zatrudnienia nie jest zatem wystarczające do przyznania wnioskowanej sumy pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej, wobec czego w tym zakresie skargę należało na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalić.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 337 art. 100c i art. 100d; Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy, Przewlekłość postępowania
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie powstały automatycznie z metryki i sentencji. Orzeczenie może być nieprawomocne.