Bank nie może zatrzymać świadczenia, skoro mógł potrącić własną wierzytelność

Zgodnie z treścią art. 327

1 § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej roszczenia pieniężnego powodów o zwrot części dotąd spełnionych świadczeń, za zamknięty, wskazany przez kredytobiorców okres , pomiędzy 1 lutego 2007r. i 1 lipca 2021r dla oceny którego przesłanką była potencjalna nieważność , z powodu abuzywności części jej postanowień , umowy kredytowej zawartej w dniu 28 listopada 2006r., poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

Uwzględniając niemal w całości w całości [ oddalenie powództwa obejmowało tylko część roszczenia odsetkowego ], sformułowane przez powodów A. M. i P. M. (1) , w pozwie przeciwko (...) Bankowi (...) S.A. z siedzibą w W., roszczenie o zapłatę na ich rzecz kwoty 161 413, 04 zł zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie , od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty , jako świadczenia spełnionego na rzecz kredytodawcy nienależnie, w wykonaniu nieważnej umowy kredytu mieszkaniowego (...) nr. (...)

(...)

(...), zawartej przez strony sporu w dniu 28 listopada 2006r oraz obciążenia przeciwnika procesowego kosztami postępowania,

w warunkach , gdy strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa w całości , wobec braku niedozwolonego charakteru kwestionowanych przez powodów postanowień wskazanych w §1 pkt8, §5 ust.3pkt 2 i ust. 4 , §13 ust. 7 oraz §18 ust. 1 umowy , a także przedawnienia roszczenia poddanego pod osąd , oraz postulując przyznanie na swoją rzecz kosztów postępowania ,

Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2022r:

- zasądził od strony pozwanej (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. na rzecz powodów A. M. i P. M. (1) łącznie kwotę 161.413,04 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 8 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty, a żądanie zapłaty odsetek za wcześniejszy okres oddalił [pkt I ] oraz ;

- zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów łącznie kwotę 6.417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od prawomocności wyroku do dnia zapłaty [ pkt II sentencji ].

Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :

A. i P. M. (2) zawarli ze stroną pozwaną w dniu 28 listopada 2006r umowę kredytu mieszkaniowego (...)o nr (...)

(...)

(...).

Na jej podstawie bank udzielił powodom kredytu w kwocie 76104,71 CHF na zakup lokalu mieszkalnego położonego w K..

Wypłata miała nastąpić w transzach na rachunek developera , przy czym w przypadku finansowania zobowiązań w kraju, w walucie polskiej i przy zastosowaniu kursu kupna dla dewiz z Tabeli Kursów obowiązującego w (...) S.A. w dniu realizacji zlecenia.

Spłata kredytu miała nastąpić w ratach w formie potrąceń z rachunku kredytobiorcy, w walucie polskiej, w wysokości stanowiącej równowartość kwoty raty w walucie szwajcarskiej , według obowiązującego w (...) SA kursu sprzedaży dla dewiz . Kredyt został uruchomiony w kwocie stanowiącej równowartość 75.823,87 CHF. Była to kwota bliska 172 000 zł i została wypłacona przez kredytodawcę bezpośrednio developerowi.

Powodowie spłacali kredyt w złotówkach , a w okresie wskazanym w pozwie , pomiędzy 1 lutego 2007r. i 1 lipca 2021r świadczyli , wykonaniu umowy bankowi kwotę łączną 161 413,04 zł.

Pismem z dnia 10 marca 2021r zwrócili się do banku z propozycją ugodową, w ramach której wskazywali na swoje uprawnienie do domagania się zwrotu kwoty 185 010, 24 zł , wobec niedozwolonego charakteru części postanowień umownych , skutkującym nieważnością umowy w całości.

Strona pozwana na propozycję kredytobiorców nie wyraziła zgody.

Z dalszej części ustaleń wynika , że :

przy zawieraniu umowy 28 listopada 2006r strona pozwana złożyła ofertę jej zawarcia w brzmieniu już przygotowanym , którą kredytobiorcy mogli zaakceptować albo odrzucić. Nie mieli możliwości negocjowania ani modyfikowania treści poszczególnych jej postanowień.

Wnioskowali o kredyt w wysokości 186 000 zł. Rozmawiali wcześniej z doradcą finansowym, który polecił im kredyt powiązany z frankiem szwajcarskim jako najlepszy na rynku , ze stabilną, pewna i bezpieczną walutą.

A. iP. M. (1) wiedzieli, że kurs franka szwajcarskiego jest zmienny, jednak w banku zapewniano ich, że jest to kredyt bezpieczny. Różnice kursów tej waluty mogą być niewielkie, wahać się mogą do 20-30% . Powodom nie przedstawiono symulacji kursu franka szwajcarskiego, Nie tłumaczono im na czym polega spread walutowy , nie wiedzieli też na czym polega mechanizm tworzenia kursu waluty szwajcarskiej do złotego. Ich rola sprawdziła się do wypełnienia wniosku kredytowego i innych dokumentów przygotowanych i przedłożonych im do biernej aprobaty przez kredytodawcę.

Ocenę prawną roszczenia powodów , uznając je za niemal w całości , uzasadnione , Sąd I instancji oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które , przy uwzględnieniu obowiązku zachowania zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu II instancji , można podsumować w następujący sposób :

a/ zawarcie przez powodów z (...) Bankiem (...) S. A. z siedzibą w W. , umowy kredytu denominowanego w walucie szwajcarskiej było, także w dniu 28 listopada 2006r , możliwe albowiem umowa ta zawierała wszystkie elementy konstrukcyjne takiego kontraktu, wskazane w treści art. 69 ust. 1 także ówcześnie obowiązującej ustawy Prawo bankowe. Możliwość taka wynikała pośrednio także z zasady swobody umów, statuowanej przez art. 353

1 kc.,

b/ umowa objęta sporem zawierała w § 1, 5 i 13 postanowienia , które wypełniają wszystkie przesłanki normatywne uznania ich za abuzywne w rozumieniu art. 385

1 §1 kc.

Niedozwolony ich charakter jest konsekwencją przyznania wyłącznie bankowi , jako stronie umowy kredytu, uprawnienia do jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania kredytobiorców (zarówno wysokości kredytu przeliczonego na franki szwajcarskie, jak i rat kredytu , waloryzowanych kursem franka szwajcarskiego).

Wysokość tych zobowiązań - jak wynika z postanowień umowy kredytu -miała być określana wedle kursu franka szwajcarskiego ustalanego w Tabelach Kursowych strony pozwanej , przy czym w umowie , nie zostały określone zasady ustalania kursu tej waluty wobec złotego. Taka ich treść faktycznie pozostawiła bankowi dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania kursu franka szwajcarskiego w swoich Tabelach Kursowych, a przez to kształtowania wysokości zobowiązań klientów, których kredyt był denominowany w walucie szwajcarskiej,

c/ takie postanowienia umowy kredytu, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne i naruszają równorzędność stron, albowiem pozostawiają pole do arbitralnego działania banku i obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym, w zakresie skali , ryzykiem kursowym.

Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta, a taki status w relacji umownej z pozwanym bankiem mieli A.i P. M., polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji przedsiębiorcy.

Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki, w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne.

Postanowienia waloryzacyjne zamieszczone w umowie kredytu zawartej w dniu 28 listopada 2006r.,nie odpowiadały warunkom transparentności i czytelności albowiem kredytobiorcy nie byli w stanie ustalić kursu wymiany waluty stosowanego przez przedsiębiorcę dla braku wskazania , w kwestionowanych postanowieniach , jasnych kryteriów jego oznaczania.

Ocena niedozwolonego charakteru postanowień umowy następuje według stanu na dzień zawarcia umowy. Okoliczności, które zaistniały po tej dacie są, z tego punktu widzenia, niedoniosłe,

d/ po myśli wskazanej wyżej normy kodeksowej , postanowienia umowy zawieranej z konsumentem , nieuzgodnione indywidualnie, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy . Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Postanowienia zamieszczone w umowie nie były przedmiotem indywidualnych uzgodnień stron. Umowa została zawarta z zastosowaniem wzorca umownego. Powodowie nie mieli wpływu na ich treść.

Za indywidualnie uzgodnione można uznać jedynie te postanowienia, które były przedmiotem negocjacji, bądź są wynikiem porozumienia lub świadomej zgody co do ich zastosowania, o której - w okolicznościach tej sprawy - w odniesieniu do klauzul waloryzacyjnych nie można, w sposób uzasadniony , mówić .

e/ kwestionowane postanowienia umowy kredytu dotyczą głównych świadczeń stron.

f/ sądowa kontrola postanowień określających główne świadczenia stron pod kątem abuzywności jest dopuszczalna, albowiem sporne postanowienia nie zostały sformułowane jednoznacznie; prostym i zrozumiałym językiem.

Zastosowanie dwóch różnych kursów waluty przy przeliczaniu świadczeń wypłacanych przez pozwany bank na rzecz konsumentów (kurs kupna) i świadczeń spełnianych przez nich na rzecz banku (kurs sprzedaży) , skutkowało możliwością jednostronnej zmiany wysokości zobowiązania kredytobiorców .

Do takiej sytuacji doszło w umowie zawartej pomiędzy stronami, albowiem kredytodawca mógł kształtować kurs waluty w sposób dowolny, bez możliwości chociażby szczątkowej jego weryfikacji przez konsumentów , a nawet zapoznania się z kryteriami kształtowania tego kursu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - w ocenie Sądu I instancji - nie wynika, aby strona pozwana spełniła wobec kredytobiorców obowiązek informacyjny w sposób właściwy.

g/ skutkiem uznania za niedozwolone postanowień umownych dotyczących zasad ustalania kursów walut, jest konieczność ich pominięcia przy ustalaniu treści stosunku prawnego wiążącego konsumenta. Postanowienia takie przestają wiązać już od chwili zawarcia umowy. Oznacza to, że nie stanowią elementu treści stosunku prawnego i nie mogą być uwzględniane przy rozpoznawaniu roszczeń związanych z jego realizacją.

W rezultacie konieczne jest przyjęcie, że łączący strony stosunek umowny nie przewiduje zastosowania mechanizmu denominacji , w kształcie określonym zawartą umową. Wyeliminowanie ryzyka kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu denominowanego w walucie obcej i uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze wskaźnikiem LIBOR, jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze.

Rodzi to takie następstwo , iż utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe, co przemawia za uznaniem jej za nieważną w całości.

Brak jest przy tym również podstaw do zmiany treści niedozwolonych postanowień umownych przez Sąd orzekający , czy też zastąpienia ich treścią przepisu dyspozytywnego. Na gruncie prawa polskiego takie rozwiązanie jest wykluczone.

Tym bardziej, że analiza całokształtu zachowania powodów w niniejszym postępowaniu prowadzi do wniosku, że odmówili oni zgody na dalsze obowiązywanie umowy. Eliminacja klauzul dotyczących mechanizmu przeliczania prowadzi do braku postanowień głównych umowy, a w konsekwencji do zmiany charakteru prawnego stosunku obligacyjnego i naruszenia art. 353

1 k.c. wyrażającego zasadę swobody umów. Jest to sprzeczne z istotą, naturą stosunku zobowiązaniowego, który strony chciały wykreować.

Nadto- jak argumentuje dalej Sąd I instancji - brak w umowie postanowień dotyczących świadczeń stron o tym charakterze / randze dla rodzajowej konstrukcji umowy- uwaga S.A. / , prowadzi do sprzeczności takiej czynności prawnej z art. 69 prawa bankowego a przez to i do jej nieważności w myśl treści art. 58§1 kc.

Propozycja banku aby, w przypadku eliminacji klauzul przeliczeniowych ,umowa nadal wiązała strony, a powodowie spłacali swoje zobowiązanie w walucie franka szwajcarskiego, nie może zostać uwzględniona wobec opisanych wyżej zarzutów powodów wobec wskazanych przez nich postanowień umownych.

g/ ustalenie , pod postacią przesłanki oceny roszczenia pieniężnego powodów , iż umowa kredytowa za dnia 28 listopada 2006r jest nieważna spowodowało , że Sąd I instancji niemal w całości uwzględnił roszczenie poddane pod osad w sprawie , uznając za nieuzasadnioną tylko część roszczenia odsetkowego.

Zdaniem Sądu I instancji jego podstawą normatywną jest norma art. 410 §1 i 2 kc w zw. z art. 405 kc

Powodowie , tytułem spłaty kredytu, wpłacili do banku, w okresie objętym żądaniem w rozstrzyganej sprawie , pomiędzy 1 lutego 2007r i 1 lipca 2021r r. kwotę 161.413,04 zł

Taką też sumę - łącznie dla obydwojga powodów - Sąd Okręgowy zasądził z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia złożenia przez nich oświadczeń o braku zgody na pozostawienie wadliwej umowy w obrocie, od którego to momentu ich roszczenie stało ocenione przez Sad niższej instancji, jako wymagalne.

Formułując taki wniosek odwołał się do stanowiska SN, zawartego w uchwale z dnia 7 maja 2021r sygn. III CZP 6/21 , dodając, iż dopiero na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022r kredytobiorcy - stanowczo sprzeciwili się obowiązywaniu umowy , którą podpisali ze stroną przeciwną.

W konsekwencji, żądanie zasądzenia odsetek za wcześniejszy okres, zostało ocenione jako nieuzasadnione. W tym zakresie powództwo zostało oddalone,

h/ uwzględniając roszczenie A. i P. M. (1), Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutu jego przedawnienia , którym także bronił się w procesie pozwany bank. Odwołując się do stanowiska SN zawartego w uchwale z dnia 16 lutego 29021, sygn. III CZP 11/20 i przypominając datę w której powodowie stanowczo opowiedzieli się przeciwko dalszemu utrzymywaniu umowy z dnia 28 listopada 2006r. uznał , iż biorąc pod rozwagę to, kiedy pozew w rozstrzyganej sprawie został wniesiony [ 20 sierpnia 2021r.] ten zarzut banku za chybiony.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc , wskazując jakie elementy składowe tworzą kwotę , obciążającą z tego tytułu wobec powodów , przerywającą stronę przeciwną/ wraz z odsetkami o których Sąd niższej instancji orzekł z urzędu [dodatek redakcyjny S.A. ].

Apelację od tego wyroku złożyła tylko strona pozwana , kwestionując rozstrzygniecie z dnia 8 grudnia 2022r. w całości.

We wniosku środka odwoławczego (...) S. A. wniósł o wydanie przez Sąd Odwoławczy orzeczenia reformatoryjnego , którym powództwo zostanie oddalone w całości , a powodowie obciążeni kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.

Apelacja została oparta wyłącznie na zarzutach materialnych poprzez nieprawidłową wykładnię lub niepoprawne zastosowanie następujących norm :

a/ art. 58 §1 i 2 kc wz. art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe , jako konsekwencji nieuzasadnionego uznania , iż umowa z dnia 28 listopada 2006r jest sprzeczna z naturą stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu , a także ze wskazaną normą Prawa bankowego mimo , że już wówczas , kiedy była zawierana , kredyt denominowany w walucie szwajcarskiej mógł być zaciągany,

b/ art. 353

1 kc w zw. z art. 58 §1 kc , w następstwie nieprawnej oceny Sądu niższej instancji , zgodnie z którą umowa zawarta przez strony naruszała zasadę swobody umów, a wobec tego jest nieważna przez to , iż bank miał możliwość jednostronnego określania kursu franka szwajcarskiego do złotego mimo , że tak nie było , gdyż dane z Tabeli Kursów służą generalnie do przeliczeń nie tylko w takich jak sporna umowa ale we wszystkich transakcjach walutowych przeprowadzanych w (...) S.A.,

c/ art. 385

1 §1 i 3 kc oraz 385

2

kc , wobec uznania części postanowień umowy zawartej przez strony wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku , za mające niedozwolony charakter przez to , iż ich treść nie była pomiędzy stronami indywidualnie negocjowana przed jej podpisaniem, a one , w przyjętym umownie kształcie, są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy powodów jako konsumentów.

Zdaniem strony skarżącej postanowienia te nie realizują w szczególności tych normatywnych przesłanek oceny ich jako niedozwolonych,

d/ art. 385

1 §1 kc wobec nieuzasadnionego uznania , że umowa , w warunkach potwierdzenia niedozwolonego charakteru części jej postanowień , nie może być w dalszym ciągu wykonywana mimo , iż takiego skutku taka potencjalna abuzywność za sobą nie niesie.

Błąd ten polegał także na tym , iż ocena niedozwolonego charakteru tych postanowień ma charakter jedynie ogólny, nie odnosząc się do indywidualnie oznaczonych postanowień , w tym także ocenionych , przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych towarzyszących podpisaniu umowy. Sąd I instancji nie wskazał , dokonując jej, indywidualnych przyczyn, dla których każde z kwestionowanych przez powodów postanowień – ale traktowane indywidualnie- narusza dobre obyczaje i jest rażąco sprzeczne z interesami małżonków M. jako kredytobiorców.

Dotyczy to we szczególności klauzul spreadu walutowego i ryzyka kursowego.

Skarżący bank akcentował , że to kredytobiorcy wybrali taki rodzaj kredytu , który z tymi ryzkami bezpośrednio się wiązał , co tylko świadczy o równowadze kontraktowej stron, a nie o spełnieniu wskazanych wyżej przesłanek uznania tych postanowień za niedozwolone w relacji umownej konsumentów z bankiem,

e/ art. 410 §1 i 2 kc w zw. z art. 405 oraz 411pkt 2 kc, wobec uznania spłacanych przez kredytobiorców rat ich zobowiązania , jako świadczenia nienależnego , w sytuacji gdy miały one podstawę prawną , a realizacja ich obowiązku odpowiadała zasadom współżycia społecznego.

Strona pozwana w apelacji podniosła zarzut zatrzymania świadczenia zasądzonego powodom w wyroku Sądu Okręgowego do czasu zaofiarowania przez nich zapłaty lub zabezpieczenia kwoty odpowiadającej sumie udzielonego im przez (...) S.A. kapitału w wysokości 172 037, 82 zł. Bank odwołał się przy tym do swojego oświadczenia o skorzystaniu z tego prawa z dnia 17 stycznia 2023r, które zostało wysłane odrębnie każdemu z powodów w dniu następnym / por. k. 146-147 i 152 akt /.

Kredytobiorcy nie kwestionowali , w ramach postępowania odwoławczego , że oświadczenia to otrzymali.

W ramach odpowiedzi na apelację uznawali ten zarzut jednak za prawnie nieskuteczny/ por. k. 165 v-166 akt /

Odpowiadając na środek odwoławczy banku , A. i P.

M. domagali się jego oddalenia jako pozbawionego uzasadnionych podstaw oraz obciążenia strony skarżącej. postępowania apelacyjnego.

W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2025r. , strona pozwana złożyła wniosek dowodowy z dokumentów z których wynikało , że przed Sądem Okręgowym w Krakowie jest prowadzone , z inicjatywy (...) Banku (...) S.A. w W. przeciwko A. i P. M. (1) , w sprawie oznaczonej sygnaturą(...) / obecnie (...) - dodatek redakcyjny S.A] , postępowanie o zwrot świadczenia z tytułu udzielonego im kapitału kredytu. W chwili obecnej postępowanie to jest zawieszone , o którym zdecydował Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 24 czerwca 2025r./ okoliczność wzajemnie przez strony nie kwestionowana /.

W odpowiedzi na pozew , pozwani , domagając się oddalenia powództwa w całości, powołali się m. in. na zarzut potrącenia z wierzytelnością dochodzoną przez kredytodawcę wierzytelności wzajemnych kredytobiorców w tym tej , świadczenie z której zostało zasądzone w punkcie I sentencji zaskarżonego w rozstrzyganej sprawie wyroku z dnia 8 grudnia 2022r.

Zdaniem banku, stanowisko pozwanych uzasadnia - w przypadku wyrażenia oceny , iż umowa stron jest nieważna , [ której skarżący bank nie podziela , podtrzymując zarzuty i argumentację powołane w środku odwoławczym] , powództwo powinno ulec oddaleniu, wobec umorzenia wierzytelności rozliczeniowej poddanej pod osąd w rozstrzyganej obecnie sprawie. / por. 188-194 akt. /

W reakcji na to stanowisko, powodowie złożyli pismo procesowe datowane na 12 maja 2025r., w którym złożyli oświadczenie o częściowym cofnięciu pozwu, łącząc ten akt dyspozycji przedmiotem procesu , ze zrzeczeniem się , w tym zakresie , dochodzonego roszczenia.

Cofniecie obejmowało roszczenie o zapłatę kwoty 131 347, 37 zł oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od niej , od dnia 8 grudnia 2022r do dnia zapłaty.

Równocześnie małżonkowie M. podtrzymali żądanie zapłaty przez (...) S.A. kwoty 30 065, 67 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej sumy, począwszy od dnia 8 grudnia 2022r do dnia zapłaty.

Wnosili też aby pomimo częściowego cofnięcia pozwu , strona przeciwna została obciążona całością kosztów postępowania postępowania / por. k. 204-206 akt /

W tym kontekście już w tym miejscu wskazać należy , iż w warunkach gdy zarzut potrącenia złożony przez kredytobiorców na które powołuje się pozwany bank jest przedmiotem oceny w ramach innego postępowania sądowego , w którym (...) S.A. dochodzi od małżonków M. zwrotu świadczenia z tytułu udzielonego kapitału, Sd Odwoławczy nie podejmował oceny jego skuteczności i w konsekwencji wpływu na zasadność roszczenia pieniężnego objętego sporem w rozstrzyganej sprawie.

Tym bardziej , że powodowie zdecydowali się na cofnięcie powództwa za zrzeczeniem się roszczenia w części.

Roszczenie objęte tym aktem dyspozycji przedmiotem procesu , odpowiadało wprawdzie potencjalnie – ale jedynie w pewnym zakresie - wierzytelności objętej materialnym skutkiem potrącenia.

Jak bowiem wynika z treści odpowiedzi na pozew z dnia 7 lutego 2025r , którą pozwani wnieśli w sprawie – według aktualnego oznaczenia (...)- prowadzonej przez Sąd Okręgowy / por k. 189- 194 akt / złożyli oświadczenie o potrąceniu ale ma ono zakres szerszy , obejmując także wierzytelność z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie.

Przede wszystkim jednak trzeba podkreślić , iż we wskazanym procesie , którym kredytobiorcy powołują się na nie, (...) Bank (...) S.A. stanowczo sprzeciwia się uznaniu tego oświadczenia oponentów procesowych za skuteczne i wywołujący skutek z art. 498 §2 kc wobec wierzytelności banku z tytułu udzielonego kapitału kredytu, świadczenie z której jest dochodzone przeciwko nim , podnosząc , że zarzut ten nie jest uzasadniony tak co do zasady jak i co do wysokości świadczeń wynikających z wierzytelności nim objętych

/ por. pismo procesowe banku z dnia 27 maja 2025r k. 84-87 akt (...) , załączone do akt rozpoznawanej sprawy w kserokopii , wobec obowiązku zwrotu akt po terminie na który zostały Sądowi Apelacyjnemu udzielone/

Zatem ocena zasadności tego zarzutu wymaga dalszego postępowania rozpoznawczego, które prowadził będzie Sąd Okręgowy w Krakowie , w postępowaniu wszczętym z inicjatywy banku.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny środka odwoławczego strony pozwanej , wskazać należy , że jak powiedziano wyżej, powodowie w piśmie procesowym z dnia 12 maja 2025r, cofnęli powództwo w zakresie roszczenia o zapłatę kwoty 131 347, 37 zł oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od tej kwoty za okres od 8 grudnia 2022r do dnia zapłaty.

Połączyli ten akt dyspozycji przedmiotem procesu ze zrzeczeniem się roszczenia poddanego pod osąd w sprawie, w tym zakresie.

Skutkować to musiało uchyleniem wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2022r , w tej części i umorzeniem postępowania, granicach cofnięcia, na podstawie art. 386 §3 kpc / pkt 2 sentencji motywowanego wyroku /

W warunkach podtrzymania przez kredytobiorców pozostałej części roszczenia, uwzględniwszy także , iż małżonkowie M. nie wnieśli apelacji , należało przyjąć , że roszczenie będące nadal przedmiotem procesu , stanowiło żądanie przez nich zapłaty przez stronę pozwaną kwoty 30 065, 67 złotego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 grudnia 2022r do dnia zapłaty.

Zatem do żądania w tym ostatecznie kształcie ilościowym , należy odnosić apelację strony pozwanej. [ i jej ocenę przez Sąd II instancji ].

Ale przed podjęciem tej oceny koniecznym jest jeszcze stwierdzenie, iż apelacja (...). S. A. podlega w części odrzuceniu, dla braku interesu strony pozwanej w zaskarżeniu wyroku Sądu I instancji.

Jak jednoznacznie wynika z oznaczonego przez stronę skarżącą zakresu apelacji , kwestionuje ona wyrok Sądu Okręgowego w całości. Taki jej zakres został również potwierdzony przez pełnomocnika banku na rozprawie apelacyjnej w dniu 4 grudnia 2025r., bezpośrednio poprzedzającej wydanie uzasadnianego wyroku / por. zapis dźwiękowy rozprawy ; minuty 9-10 , zapis skrócony k. 239 akt /

Tymczasem z treści punktu I sentencji orzeczenia z dnia 8 grudnia 2022r. wynika , iż Sąd Okręgowy oddalił powództwo zgłoszone przez powodów w części. Obejmowała ona żądanie zapłaty , od kwoty świadczenia głównego, odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty / por. k.3 akt /

Z treści tej części wyroku wynika , że Sąd oddalił żądanie zapłaty odsetek za okres wcześniejszy [ czyli za okres od daty wniesienia pozwu do dnia 7 grudnia 2022r - uwaga interpretacyjna S. A. ].

Wobec tego uzasadnioną jest ocena , iż w odniesieniu do rozstrzygnięcia o oddaleniu tej części roszczenia kredytobiorców , bank nie legitymuje się gravaminis.

Dlatego, w tak oznaczonym zakresie , apelacja została odrzucona jako niedopuszczalna , na podstawie art. 373 §1 kpc / pkt 1 sentencji uzasadnianego wyroku /

W granicach wyznaczonych przez wcześniej poczynione uwagi , oceny i wnioski ,

rozpoznając apelację strony pozwanej w pozostałym zakresie Sąd Apelacyjny rozważył :

Na wstępie należy poczynić uwagę natury porządkującej dalszy wywód.

Środek odwoławczy nie jest uzasadniony z punktu widzenia sformułowanych przez bank zarzutów ale w warunkach , gdy na skutek cofnięcia, na etapie odwoławczym powództwa w części, konieczne było wydanie orzeczenia o reformatoryjnym charakterze , które potwierdziło jego zasadność w pozostałym zakresie. Ponieważ jednak rozstrzygnięcie zmieniające tej treści, zostało podjęte na skutek rozpoznania apelacji, Sąd II instancji uznał , iż formuła redakcyjna o oddaleniu apelacji w pozostałej części[ tym bardziej , że w pewnym zakresie została ona odrzucona z przyczyny formalnej] jest , z punktu widzenia jednoznaczności językowej orzeczenia odwoławczego, najbardziej właściwą.

Przechodząc do merytorycznej oceny apelacji strony pozwanej przypomnieć należy , iż

Sąd II instancji rozpoznający apelację jest związany zarzutami natury procesowej.

Strona skarżąca nie formułuje żadnych tego rodzaju zarzutów, w tym takich , które odnosiłyby się do sposobu dokonania przez Sad niższej instancji oceny zgromadzonych dowodów oraz takich, za pomocą których negowałaby dokonane przez ten Sąd ustalenia faktyczne doniosłe dla rozstrzygnięcia.

Te zaniechania mają tę konsekwencję , iż Sąd Odwoławczy , jest zobowiązany przyjmować , iż strona skarżąca tej oceny i opartych na niej ustaleń nie neguje a , co za tym idzie , iż fakty te są skonstatowane przez Sąd niższej instancji poprawnie.

Zatem ustalenia te przyjmuje za własne.

Konieczne jest jednak ich uzupełnienie dla którego podstawą jest niekwestionowane przez strony sporu , załączone do akt oświadczenie banku o skorzystaniu z prawa zatrzymania do kwoty udzielnego kredytu .

Sąd II instancji uzupełnia te ustalenia o potwierdzenie tego , iż takie oświadczenie, datowane na dzień 17 stycznia 2023r zostało złożone i co najmniej w dniu datowania odpowiedzi na apelację – 17 kwietnia 2023r.- powodowie zaznajomili się z jego treścią

/ dowód : skierowane do powodów oświadczenia banku z dnia 17 stycznia 2023r., stanowisko powodów wobec tego zarzutu w odpowiedzi na apelację k.146 i 147 oraz k. 145v-166 akt/.

W świetle tych ustaleń nie można podzielić jako trafnego żadnego z zarzutów materialnych , na których opiera się konstrukcja środka odwoławczego pozwanego banku.

Nie ma racji strona pozwana formułując zarzuty materialne naruszenia art. 385

1§1 i 2 kc w powiązaniu ze wskazanymi przez bank innymi przepisami kodeksu cywilnego.

Zostaną one omówione w sposób zbiorczy, skoro za ich pośrednictwem strona skarżąca kwestionuje w istocie trzy elementy oceny Sądu I instancji:

a/ to , że postanowienia umowy kredytowej, zakwestionowane przez powodów, zdaniem Sadu niższej instancji zasadnie , prowadzą do tego , że jest ona nieważna w całości , jako naruszająca zasadę swobody umów mimo , że tak nie jest w sytuacji, gdy już w chwili podpisywania spornej umowy, ówcześnie obowiązujące przepisy prawa bankowego pozwalały na zawieranie umów kredytowych denominowanych w zagranicznym pieniądzu , po stronie pozwanego banku wykluczona była swoboda w kształtowaniu kursu waluty szwajcarskiej wobec złotego , a rynkowy kurs stosował on do wszystkich transakcji walutowych , których dokonywał,

b/ to , że część tych postanowień ma charakter niedozwolony , w warunkach wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych wobec kredytobiorców, w odniesieniu w szczególności do mechanizmu waloryzacji / zastosowania klauzul przeliczeniowych / i ich konsekwencji dla wysokości obciążającego ich zobowiązania zwrotnego oraz ryzyka walutowego, nie biorąc pod rozwagę , iż poszczególne postanowienia były przedmiotem negocjacji pomiędzy kredytodawcą a małżonkami M.,

c/ trzecim elementem składającym się na tę apelacyjną krytykę są konsekwencje, które Sąd Okręgowy wyciągnął z potwierdzenia abuzywności części postanowień umowy z dnia 28 listopada 2006r., ustalając jej nieważność w całości przy uznaniu , iż te postanowienia kształtują prawa i obowiązki kredytobiorców jako konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami , rażąco naruszając ich interesy. A taka niezasadna ocena prawna prowadzi do kolejnego błędu kwalifikacyjnego Sądu niższej instancji , który niezasadnie ocenia , iż zwrotne roszczenie pieniężne powodów , obejmujące – dochodzoną pozwem kwotę, jest usprawiedliwione w całości / oddalenie powództwa dotyczyło tylko części roszczenia w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie/.

Zrelacjonowana pokrótce argumentacja strony skarżącej jest chybiona.

Przepisy art. 385

1

i następnych k.c. dotyczące niedozwolonych postanowień umownych mają charakter szczególny , w stosunku do tych norm , które mają generalne zastosowanie do kształtowania przez kontrahentów treści umowy.

Stanowią one implementację w polskim porządku prawnym , postanowień Dyrektywy nr 93/13/ EWG, w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Sądy krajowe, stosując prawo wewnętrzne, zobowiązane są tak dalece, jak jest to możliwe, dokonywać jego wykładni w świetle brzmienia i celu tej Dyrektywy, tak aby osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a zatem zastosować się do art. 288 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

/por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 VI 2016 r., C-377/14./.

Przewidziana przez art. 385

1kc sankcja bezskuteczności wobec konsumenta niedozwolonego postanowienia umownego, ma dla jego interesu i pozycji wobec drugiej – silniejszej strony kontraktu - działanie ochronne i jest dla niego obiektywnie korzystniejsza, aniżeli sankcja nieważności wynikająca z norm ogólnych kodeksu cywilnego.

W ten sposób konsument jest chroniony przed upadkiem całej umowy. To on może zrezygnować z przysługującej mu ochrony prawnej przed nieuczciwymi postanowieniami czynności prawnej co spowoduje , że od jego swobodnej i uświadomionej decyzji zależy , czy uznaje , iż jego interes przemawia dostatecznie za tym , że pomimo abuzywności niektórych spośród postanowień, umowa będzie nadal obwiązywać. Zatem normę 385

1 k.c. należy traktować jako lex specialis względem ogólnej regulacji kodeksowej .

W konsekwencji , zarzuty niedozwolonego charakteru postanowień umowy zawartej w dniu 28 listopada 2006 r. , mogą być oceniane z punktu widzenia tylko tego przepisu.

Bank ma rację zarzucając , w ramach swojego stanowiska apelacyjnego , iż Sąd I instancji nie dostrzegł po pierwsze właśnie tej wzajemnej relacji obu regulacji a po wtóre , że już w dniu podpisania umowy przez powodów z poprzednikiem prawnym strony przeciwnej , możliwość zawierania umów kredytów denominowanych w pieniądzu obcym była , w świetle ówczesnego brzmienia norm ustawy Prawo bankowe - odczytywanego w nawiązaniu do zasady swobody umów statuowanej przez art. 353

1 kc, dopuszczalna.

Sąd zatem błędnie ocenił umowę kredytową zawartą przez strony sporu jako nieważną z powodu sprzeczności z art.69 ustawy Prawo bankowe oraz art. 353

1 kc i w konsekwencji art. 58 §1 kc .

Tym nie mniej ten błąd nie jest istotny dla apelacyjnej oceny rozstrzygnięcia z dnia 14 8 grudnia 2022r , w sytuacji gdy umowa została poddana także ocenie z punktu widzenia abuzywności części jej postanowień [ art. 385

1 kc ] i w jej następstwie umowa kredytowa zawarta przez powodów z poprzednikiem prawnym (...) S.A. została uznana za nieważną w całości, także w następstwie oceny niedozwolonego charakteru tych , objętych zapisami §1, 5 i 13.

W sytuacji , gdy ocena ta z punktu widzenia drugiej z wyróżnionych podstaw podjętej weryfikacji , jest poprawna, brak jest dostatecznej podstawy do tego aby w jakikolwiek sposób korygować zaskarżone orzeczenie , a w szczególności aby podzielić wniosek apelacyjny pozwanego banku o wydanie orzeczenia reformatoryjnego o treści postulowanej przez kredytodawcę

Kontynuując wywód wskazać należy , iż :

decydująca dla oceny niedozwolonego charakteru postanowień umownych jest data podpisania umowy kredytowej oraz to, czy podmiot profesjonalny –rozpoznawanej sprawie bank - miał chociażby potencjalną możliwość, na ich podstawie , jednostronnego kształtowania zakresu obowiązków umownych konsumentów ,w tym poprzez mechanizm waloryzacji ich zobowiązania walutą franka szwajcarskiego.

Sąd Okręgowy nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art. 385

1 §1 i 2 kc ,w powiązaniu z innymi , powołanymi przez stronę skarżącą normami , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy stron, w szczególności tych , określających sposób waloryzacji /przeliczenia / waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie, według Tabeli Kursów obowiązujących w (...) S.A.

To ten właśnie mechanizm , na zastosowanie którego kredytobiorcy , jako klienci banku, nie mieli żadnego realnego – rzeczywistego - wpływu , decydował o wysokości ich zobowiązania / salda kredytu /.

Był on wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę, na podstawie wzorca umownego i ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało klientom udostępnione przez udzielający kredytu podmiot oraz w jaki sposób poszczególne raty kapitałowo – kredytowe wpływały na rzeczywiste zmniejszenie ich długu wynikającego z umowy.

Taki ich charakter prowadził do nieważności umowy jako całości albowiem nie mogła ona nadal funkcjonować, w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące kredytobiorców.

Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne, spośród tych , które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom , nie zostało z nimi indywidualnie uzgodnione.

W szczególności bank nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny. Kredytobiorcy dokonali jedynie wyboru gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę , w formie wzorca.

Trzeba jeszcze dodać w tym kontekście , iż dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.

Konieczne jest udowodnienie przez przedsiębiorcę , szczególnie jeżeli posługuje się przygotowanym przez siebie wzorcem , wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.

/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /.

Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z dnia 28 listopada 2006r. nie było, w tym w szczególności w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo- odsetkowych , będą przeliczane z waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie.

W ocenie Sądu II instancji , kwestionowane przez powodów postanowienia umowne dotyczyły świadczeń głównych stron.

Za utrwalone ,w konsekwentnym orzecznictwie sądów powszechnych , a w szczególności Sądu Najwyższego, należy uznać zapatrywanie zgodnie z którym tak właśnie należy kwalifikować postanowienia umowne składające się na mechanizm przeliczeniowy , w kredytach denominowanych w walucie obcej [szerzej - waloryzowanych walutą obcą ]

/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., wskazane za zbiorem Legalis /.

Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorcy. Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez niego wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na franka szwajcarskiego ] , wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.

Wobec powyższego poddanie tych postanowień umownych kontroli pod kątem abuzywności jest możliwe tylko pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( art. 385

1 § 1 zd. drugie k.c.) a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem , nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 Dyrektywy nr 93/13/ EWG.

Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. ,w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , a przy tym, jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych.

Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania umowy kredytobiorcy mieli możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będą mieli obowiązek spełnić oraz i w szczególności , co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości i wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo ich zobowiązania , przekładające się wprost na ich sytuację ekonomiczną , w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż [w realiach faktycznych rozstrzyganej sprawy ] mieli związać się z bankiem węzłem obligacyjnym na okres trzydziestu lat /por. k. 14 akt/.

W szczególności brak było , w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązania ratalnego kredytobiorców wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez bank . Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej jego decyzji. Klienci – konsumenci - nie mieli możliwości ich sprawdzenia ani, tym bardziej, jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli denominacyjnej /przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie stron spełniony.

/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /.

Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż kredytobiorcy zostali, przed podpisaniem umowy, w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały poinformowani o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie. Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony przez bank, który poprzestał na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu w czasie trwania umowy i wynikającym stąd wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego klientów – konsumentów.

Dodać do tego należy , iż dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego , nie jest wystarczające odebranie od konsumenta standardowego oświadczenia, iż o takim ryzyku został poinformowany.

/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art. 385

1 §1 k.c. nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu waloryzowanego pieniądzem obcym na złotówki przy wypłacie kredytu, a także spłacanych rat na taki pieniądz, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.

/ por. wskazane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis /

Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów, polega w tym wypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.

/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /.

Stąd nietrafną jest argumentacja strony skarżącej podnoszona w ramach zarzutu naruszenia art. 385

1§1 kc , iż Sąd I instancji nie dokonał prawidłowej oceny postanowień umowy składających się na mechanizm przeliczeniowy z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów , doniosłych dla pozycji zobowiązujących się kredytowo wobec banku – przedsiębiorcy , w ramach stosunku umownego ani też nie wskazał dlaczego te kryteria ustawowe uznaje w rozstrzyganej sprawie za spełnione.

Powodowie chcieli uzyskać pieniądze w walucie polskiej, z przeznaczeniem na pokrycie kosztów finansowania lokalu mieszkalnego w K. przy ul. (...) stanowiącego ich własność.

Od banku otrzymali złotówki i w tej walucie także spłacali zobowiązanie zwrotne wobec obecnego oponenta procesowego. Rozmiar tak sumy kapitału oraz skala długu drugiej strony stosunku kredytowego , będąc kształtowanymi przez , oznaczony przez bank jednostronnie, mechanizm przeliczenia, w ramach mechanizmu denominacji , wyklucza przyjęcie argumentów strony skarżącej za uzasadnione.

Dlatego , w ocenie Sądu Apelacyjnego, postanowienia łączącej strony umowy, zawartej w dniu 28 listopada 2006r., w zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej , w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w nim Tabel Kursów, uznać należy, za niedozwolone.

Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i czy oraz w jaki sposób , po jej zawarciu , zmieniała się jej treść.

/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex.

Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa , stanowisko powodów było jednoznaczne co do tego, iż [ żądając od początku sporu zwrotu dotąd spełnionych świadczeń] , nie są zainteresowani , w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami.

Eliminacja tych postanowień z umowy powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia jakie konsumenci - kredytobiorcy - mają otrzymać od drugiej strony- skoro- jak w rozstrzyganej sprawie - otrzymali świadczenie w walucie polskiej , po jego przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty szwajcarskiej oraz zostali zobowiązani zwrócić na rzecz banku , w ramach umowy kredytu denominowanego w walucie szwajcarskiej , w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży przez pozwany bank, wedle którego, [ w stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy ] przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia ich długu.

Zgodnie ze stanowiskiem TSUE wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw, są bowiem nią związane ], iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.

Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak.

Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron umowy , w listopadzie 2006r było zaciągnięcie przez małżonków M. zobowiązania kredytowego waloryzowanego walutą obcą , bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń , na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika referencyjnego LIBOR, stosowanego tylko w kredytach walutowych oraz kredytach waloryzowanych do takiego zagranicznego pieniądza.

Analiza treści pozostałych postanowień umownych w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza , by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.

Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek zgodnie z którym tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje bank, motywując omawiane zarzuty materialne , mające polegać na utrzymaniu umowy w mocy, są - szczególnie przy stanowczym- zrelacjonowanym wyżej , stanowisku procesowym powodów , niedopuszczalne, skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy, iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony.

Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych , o ile nie miałoby prowadzić do nieważności umowy jako całości , musi zapewniać to , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu jaki strony chciały osiągnąć, wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach].

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , przy aprobacie dla argumentacji apelacyjnej banku , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy kredytu waloryzowanego walutą obcą , miałaby, przy jej potencjalnym utrzymaniu , miejsce.

Nie ma racji strona pozwana podnosząc zarzut naruszenia art. 410 §1 i 2 kc w zw z art. 405 kc oraz art. 411 pkt 2 kc

Biorąc pod rozwagę , w czym bank upatruje naruszenia tych przepisów poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie , polegające na niewłaściwej kwalifikacji świadczenia objętego roszczeniem pieniężnym powodów , jako nienależnego, zarzut ten nie jest trafny.

Strona skarżąca nie dostrzega , że to , co A. i P. M. (1) objęli tym roszczeniem, stanowi świadczenie pieniężne , które spełnili, w okresie wskazanym w podstawie faktycznej żądania zapłaty , na rzecz (...) S.A. ,w wykonaniu umowy kredytowej .

Uwzględnione zaskarżonym wyrokiem roszczenie zwrotne jest wynikiem uznania , iż podstawa świadczeń wzajemnych stron od samego początku nie istniała, wobec nieważności umowy , która była dla nich źródłem i racją prawną./ condictio sine causa /.

Pozwany bank w sposób nieuzasadniony w ramach ocenianego zarzutu, odwołuje się także do normy art. 411 pkt 2 kc uznając , że w oparciu o nią nie jest zobowiązany do zwrotu tego świadczenia na ich rzecz .

Przepis ten nie może mieć dla oceny roszczenia pieniężnego powodów zastosowania albowiem dotyczy przypadków wyłączenia takiego obowiązku w zupełnie odmiennej , niż ustalona w rozstrzyganej sprawie , sytuacji. Takiej , w której tylko i wyłącznie wzgląd na szczególne wartości o charakterze moralnym usprawiedliwiają takie wyłączenie , po stronie podmiotu znajdującego się wyjątkowej sytuacji. Taka po stronie (...) S.A. w relacji z przeciwnikami procesowymi , w sposób oczywisty , nie ma miejsca.

Sąd II instancji uznał za niezasadny , podniesiony na apelacyjnym etapie sporu stron przez bank , zarzut zatrzymania świadczenia zasądzonego przez Sąd Okręgowy powodom do kwoty udzielonego im kapitału.

Powołując się na mogące być uznane za ukształtowane , najbardziej aktualne orzecznictwo SN , co do merytorycznej zasadności takiego zarzutu w tzw. „ sprawach frankowych „ /por. spośród kilku , stanowisko SN zawarte w judykatach z dnia 12 września 2024, sygn. I CSK 4015/23 i z dnia 24 października 2024r , sygn. I CSK 2443/24 – obydwa powołane za zbiorem Lex / , które Sąd Apelacyjny, w składzie rozpoznającym sprawę podziela ; przyjąć należy , iż w sytuacji gdy strona sporu , szczególnie bank – przedsiębiorca - w relacji z konsumentem , może skutecznie powołać zarzut potrącenia wierzytelności wzajemnej , wobec pretensji finansowej drugiej strony , nie jest uprawniona do korzystania z zarzutu zatrzymania w powołaniu się , jako na jego źródło ,na taką wierzytelność własną.

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozstrzyganym sporze , a , jak dotąd , bank z możliwości potrącenia nie zdecydował się skorzystać .

Dlatego w uznaniu apelacji strony pozwanej , za nieuzasadnioną Sąd Apelacyjny/ przy uwzględnieniu wcześniej opisanych zastrzeżeń / orzekł reformatoryjnie , oddalając środek odwoławczy banku w pozostałej - podlegającej merytorycznej ocenie części - na podstawie art. 386 §1 i 385 kpc / pkt 3 i 4 sentencji motywowanego orzeczenia /.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego była norma art. 100 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc, w ramach zastosowania której obciążył nimi w całości stronę pozwaną.

W tym zakresie Sąd II instancji stanął na stanowisku, iż za takim rozkładem obowiązków kosztowych pomiędzy stronami sporu , przemawia to , że żaden z zarzutów apelacyjnych banku nie został oceniony jako uzasadniony , a co do zasady roszczenie objęte sporem, dla którego przesłanką było potwierdzenie nieważności umowy kredytowej z dnia 28 listopada 2006r , okazało się usprawiedliwione. Zmiana orzeczenia Sądu I instancji była następstwem nie zarzutów i argumentacji strony skarżącej ale decyzji procesowej powodów , w warunkach , gdy bez niej , roszczenie poddane pod osąd w sprawie należałoby ocenić jako uzasadnione niemal w całości. Należna powodom łącznie ich kwota , odpowiada wynagrodzeniu reprezentującego ich zawodowego pełnomocnika - radcę prawnego , ustalonemu , jako pochodna wartości przedmiotu zaskarżenia , na podstawie §2 pkt 6 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz.265].Suma należna powodom z tego tytułu od strony przeciwnej , została zasądzona, po myśli art. 98 §1

1kpc w zw z art. 391 §1 kpc wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie , o których Sąd II instancji był obowiązany orzec z urzędu. / pkt 5 sentencji uzasadnianego orzeczenia/.