Doradca podatkowy zapłaci klientowi 210 tys. zł za błędną informację o ryczałcie

Na wstępie należy wskazać , iż zgodnie z treścią art. 327

1 § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny, uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej roszczenia pieniężnego powoda , poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

X. A. , w pozwie skierowanym przeciwko A. L. (1) domagał się zapłaty kwoty 210 836, 44 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz obciążenia przeciwnika procesowego kosztami postępowania.

Twierdził , w podstawie faktycznej powództwa , iż pozwany odpowiada za wyrządzenie szkody, która w majątku powoda powstała przez to , iż nie wykonał on w sposób prawidłowy umowy łączącej strony z dnia 15 czerwca 2012r w oparciu o którą, jako licencjonowany doradca podatkowy , świadczył powodowi prowadzącemu działalność gospodarczą , kompleksową obsługę księgową.

Powód doznał szkody na skutek nieprawdziwej informacji przekazanej przez pracownika pozwanego o wysokości przychodu , który za rok 2014 uprawnia X. A. do korzystania w roku następnym z opodatkowania ryczałtowego.

Ta błędna informacja spowodowała , że w stosunku do powoda , po przeprowadzeniu kontrolnego postępowania podatkowego, została wydana decyzja , nakładająca nań obowiązek zapłaty podatku dochodowego za rok 2015 , ustalonego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 184 681zł wraz z odsetkami.

Po ograniczeniu tej sumy o kwotę , którą zapłacił tytułem podatku za 2015r w ramach ryczałtu , do zapłaty pozostała mu suma stanowiąca część ustalonej ostateczną decyzją zaległości / niedopłaty/ , składająca się z dwóch elementów : należności głównej – 149 149, 44 zł oraz odsetek , w wymiarze 61 687 zł .

Powód dochodzi od doradcy podatkowego łącznie obu tych należności uznając, iż ta błędną informacja , której zaufał , była źródłem uszczerbku majątkowego , którego w opisany sposób, doznał .

Sąd I instancji wydał w dniu 1 lipca 2022r nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym , którym uwzględnił żądanie pozwu w całości.

W sprzeciwie od niego A. L. (1) domagał się oddalenia powództwa w całości i obciążenia oponenta procesowego kosztami postępowania.

W swoim stanowisku nie przecząc , że wiązała go z powodem umowa o obsługę księgową , twierdził że ustała ona wcześniej aniżeli zdarzenie mające być źródłem szkody identyfikowanej przez powoda. Przesłała bowiem wiązać strony przed październikiem 2014r a później żadne czynności związane z obsługą księgową jego przedsiębiorstwa, prowadzonego jednoosobowo, nie były przez pozwanego wykonywane. Tymczasem stwierdzone w ramach kontroli podatkowej prowadzonej u X. A. przez (...) Urząd Celno – Skarbowy w N. od końca listopada 2018r , nieprawidłowości , wynikiem była decyzja Naczelnika tego Urzędu z 29 maja 2020r , konsekwencjami finansowymi której chce bezpodstawnie powód go obciążyć , dotyczą sposobu obliczenia podatku i wpłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych tylko za 2015r. Wówczas już pozwany nie wykonywał obsługi księgowej przedsiębiorstwa powoda ani nie doradzał mu podatkowo.

Ponadto A. L. (1) wskazywał, iż jako doradca podatkowy, nie mógł rekomendować takiego sposobu postępowania , który mógłby zostać odczytany jako prowadząc do unikania opodatkowania przez jego kontrahentów.

Wyrokiem z dnia 17 maja 2023r . Sąd Okręgowy w Krakowie :

- oddalił powództwo [ pkt I ] oraz ;

- zasądził od powoda X. A. na rzecz pozwanego A. L. (1) kwotę 10.817 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty [ pkt II sentencji orzeczenia ].

Jako niesporne pomiędzy stronami , Sąd I instancji uznał to , że :

w dniu 15 czerwca 2012 r. powód zawarł z pozwanym umowę, na podstawie której A. L. (1) zobowiązał się do świadczenia usług kompleksowej obsługi księgowej przedsiębiorstwa powoda, w tym również do wykonywania rozliczeń rocznych , zamykających rok obrachunkowy zgodnie z wymogami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z jej postanowieniami , jako zleceniobiorca , przyjął na siebie pełną odpowiedzialność prawną i finansową za powierzone obowiązki wynikające z jej zawarcia.

Na potrzeby jej wykonywania , X. A. udzielił mu wszelkich niezbędnych pełnomocnictw.

Całość usług , jakie były przez powoda świadczone w 2014r., w ramach działalności gospodarczej, która prowadził jednoosobowo pod firmą (...) realizował na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) Powód w działalności gospodarczej rozliczał podatek dochodowy od osób fizycznych w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, na zasadach wynikających z ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Sąd wskazał również , iż A. L. (1) nie kwestionował wiarygodności dokumentów, które przedłożył do akt powód.

W zakresie okoliczności spornych Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty.

Będąc świadomym istnienia ograniczeń kwotowych , uprawniających podatnika do rozliczania podatku w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w każdym roku współpracy umownej stron sporu , X. A. corocznie weryfikował z pracownikami pozwanego oddelegowanymi do obsługi księgowej powoda, czy osiągnięty dotychczas w roku podatkowym pułap dochodów w dalszym ciągu uprawnia do rozliczania podatku na wskazanych zasadach , kolejnym roku podatkowym.

Powód prowadził działalność w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, jak również uczestniczył w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, których zakres działalności pozostawał w znacznej mierze zbieżny. Dlatego miał możliwość realizowania zamówień klientów i zawierania umów zarówno we własnym imieniu i na własną rzecz, jak również na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...)

Mógł również swobodnie decydować o przyjmowaniu zleceń, gdyż jego jedynym kontrahentem była spółka, w której uczestniczył.

W dniu 7 października 2014 r. X. A. skierował wiadomość mailową do pracownika A. L. (1)- S. U., który pozostawał oddelegowany do obsługi księgowej powoda, z zapytaniem o to, za jaką kwotę może on jeszcze wystawić rachunki zanim przekroczy „próg wykluczający z ryczałtu".

W odpowiedzi zwrotnej z dnia 8 października 2014 r. S. U. wskazał, iż w roku 2014 wartość kwoty, po której przekroczeniu powód utraciłby możliwość rozliczania ryczałtu w roku kolejnym wynosi 633.450 zł. Ponadto poinformował adresata , iż dotychczasowy jego przychód , uzyskany w 2014 roku wyniósł 553 561,26 zł, co powoduje, iż może on jeszcze dokonać w 2014 r. sprzedaży usług za kwotę 79.888,74 zł, aby w 2015 r. w dalszym ciągu móc korzystać z prawa do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Po otrzymaniu tej informacji X. A. nadal świadczył usługi w ramach prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, wystawiając faktury , równocześnie uważając aby nie przekroczyć wskazanego mu pułapu przychodów.

Łączna ich wysokość , za 2014 r. wyniosła 631.211,26 zł, a więc o 2.238,74 zł mniej niż zostało mu wskazane przez pracownika pozwanego w mailu z dnia 8 października 2014 r. Dlatego też w kolejnym roku a także okresie pomiędzy 2016 – 2019r. rozliczał podatkowo osiągane przychody na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

W dniu 8 stycznia 2015 r. S. U. przesłał do powoda maila z informacją o rozliczeniu ZUS-u za grudzień 2014 r.

Dnia 22 stycznia 2015 r. X. A. wypowiedział umowę o świadczenie obsługi księgowej zawartą pomiędzy stronami w dniu 15 czerwca 2012r ze skutkiem na koniec stycznia 2015 r., a A. L. (1) wypowiedzenie przyjął.

Pismem z dnia 24 lutego 2015 r. pozwany poinformował Pierwszy Urząd Skarbowy w U. o rozwiązaniu umowy o stałą obsługę księgowo-finansową zawartą z powodem dnia 15 czerwca 2012 r. oraz wygaśnięciu pełnomocnictw. Nowe biuro podatkowe nie weryfikowało wybranej formy opodatkowania. Powód dowiedział się, że nie powinien rozliczać się podatkowo w tej formie , na podstawie wyników kontroli podatkowej, zakończonej wydaniem decyzji z 29 maja 2020r.

W listopadzie 2018 r. wobec X. A. wszczęta została kontrola celno-skarbowa w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. i 2015 r.

Pismem z dnia 7 stycznia 2020 r. Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego wezwał powoda do złożenia odrębnego zeznania PIT-36 o wysokości osiągniętego w roku podatkowym 2015 przychodu (poniesionej straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej. W treści przedmiotowego wezwania wskazano, iż konieczność złożenia zeznania wynika z „przekroczenia limitu, o którym mowa w art. 6 ust. 4 pkt. 1 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne".

Wobec otrzymanego wezwania powód zwrócił się do pozwanego z prośbą o udzielenie wyjaśnień, z jakiego powodu zarzucone zostało mu przekroczenie limitu uprawniającego do dokonywania rozliczeń w ramach ryczałtu, skoro powód uzyskał dochody niższe niż wskazana mu przez pracownika pozwanego wysokość progu.

A. A. unikał kontaktu z X. A. w sprawie udzielania wyjaśnień na temat przyczyn kontroli prowadzonej w jego przedsiębiorstwie.

Powód we własnym zakresie ustalił, iż wskazana mu przez pracownika pozwanego kwota, po której przekroczeniu utracił on prawo do rozliczania się w ramach ryczałtu, została podana przez niego błędnie i była niższa niż ta , którą podał S. U..

Pismem z dnia 29 stycznia 2020 r. X. A. złożył w ramach postepowania kontrolnego postepowania podatkowego , prowadzonego przez (...) Urząd Celno-Skarbowy , wyjaśnienia, opisując zaistniałą sytuację oraz wprowadzenie go w błąd przez pracownika doradcy podatkowego. Przestawił również organowi kontrolnemu dowody w postaci korespondencji mailowej, zawierającej mylne i wprowadzające w błąd pouczenie.

W dniu 29 stycznia 2020 r. przeprowadzone zostało badanie ksiąg podatkowych przedsiębiorstwa powoda . W jego wyniku stwierdzono, iż przekroczył w 2014 r. próg przychodów uprawniający go do dalszego rozliczania podatku na zasadach ryczałtu w 2015 r. o kwotę 4.331,26 zł. Z uwagi na powyższe począwszy od dnia 1 stycznia 2015 r. X. A. winien prowadzić księgę przychodów i rozchodów oraz rozliczać się i opłacać podatek dochodowy od dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej na zasadach ogólnych.

Z dalszej części ustaleń wynika , iż :

decyzją administracyjną z dnia 29 maja 2020 r. Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego w N. orzekł, iż powód zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Skarbu Państwa podatku dochodowego ustalonego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2015 w kwocie 184.680,57 zł wraz z odsetkami za opóźnienie w płatnościach.

W dniu 18 czerwca 2020 r. X. A. złożył odwołanie od tej decyzji, wskazując ponownie na brak swojego zawinienia w przekroczeniu progu uprawniającego do rozliczania podatku dochodowego na zasadach ryczałtu oraz wyłącznej winy A. L. (1) jako profesjonalnego podmiotu zewnętrznego, któremu powierzono prowadzenie obsługi księgowej przedsiębiorstwa, za zaistniały stan rzeczy.

Decyzją z dnia 22 października 2020 r. organ administracji celno-skarbowej II instancji utrzymał w mocy decyzję Naczelnika (...) Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 29 maja 2020 r, wskazując, iż odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe jest niezależna od kwestii winy.

Decyzją z dnia 24 sierpnia 2021 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w U., mając na uwadze trudną sytuację finansową powoda, rozłożył ustaloną we wskazanej wyżej decyzji , należność podatkową na raty.

Aktualnie X. A. zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kwoty 149.149,44 zł tytułem należności podatkowej (głównej), co stanowi różnice pomiędzy wysokością podatku ustaloną na zasadach ogólnych na kwotę 184.681 zł a kwotą podatku uiszczonego przez powoda za rok 2015,w formie ryczałtu wraz z odsetkami, których wysokość - na datę wydania na rzecz powoda decyzji o rozłożeniu zaległości na raty wynosi 61.687 zł.

Z uwagi na uszczuplenie podatku dochodowego za 2015r. przez powoda, (...) Urząd Celno-Skarbowy w N. , wszczął wobec niego postępowanie przygotowawcze o czyn z art. 56 § 2 k.k.s. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r. Sąd uniewinnił X. A. od zarzucanego mu czynu.

Sąd Okręgowy ustalił także ,iż :

pismem z dnia 6 lipca 2020 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty objętej żądaniem pozwu, wskazując na jego winę w podaniu nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji , co do możliwości rozliczania podatku dochodowego za 2015r. na zasadach ryczałtu.

Wezwał również A. L. (1) do przedstawienia kopii polisy ubezpieczeniowej, jaką posiadał w związku z wykonywaniem zawodu zaufania publicznego, jakim jest doradca podatkowy.

Pozwany mimo prawidłowego doręczenia tych wezwań w dniu 9 lipca 2020r., nie ustosunkował się do wezwania do zapłaty w żaden sposób, jak również nie przedstawił powodowi kopii polisy ubezpieczeniowej, ani nawet nie wskazał jaki podmiot udzielał mu stosownej ochrony ubezpieczeniowej , w okresie objętym wezwaniem.

Ocenę prawna roszczenia powoda , które uznał za nieuzasadnione , Sąd I instancji oparł na stwierdzeniach i wnioskach ,które zważywszy na wskazany wyżej wymóg zachowania zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu Odwoławczego , można podsumować w następujący sposób :

a/ opłacanie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych uzależnione jest od skali prowadzonej działalności gospodarczej. Jego istota sprowadza się do opodatkowania przychodu, w miejsce opodatkowania dochodu, jak ma to miejsce w przypadku stosowania zasad ogólnych opodatkowania.

W ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm. zostały uregulowane warunki opodatkowania w tej formie.

Jednym z nich jest osiąganie przychodów nie wyższych niż limit określony w tej ustawie, który wynosi 150.000 euro. Przekroczenie limitu przychodów pozbawia podatnika prawa do takiego opodatkowania, dopiero od początku następnego roku podatkowego. Od jego początku przychody uzyskiwane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej należy opodatkować na zasadach ogólnych.

W 2014 roku, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, mogli opłacać podatnicy kontynuujący działalność gospodarczą, którzy w 2013 roku uzyskali przychody z działalności prowadzonej wyłącznie samodzielnie w wysokości nieprzekraczającej 633.450 zł. Z kolei w roku 2015 ryczałt taki mogli opłacać podatnicy kontynuujący działalność gospodarczą, którzy w 2014r. uzyskali przychody z działalności prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 626.880 zł.,

b/ odwołując się do dokonanych w sprawie ustaleń , w tym ich fragmencie , który dotyczył treści informacji, której powodowi udzielił pracownik pozwanego o wysokości przychodów , które powód może uzyskać w ramach swojej jednoosobowej działalności w roku 2014r aby nadal , w roku kolejnym , korzystać z tej formy opodatkowania , Sąd wskazał , iż informacja ta- określająca ten limit na sumę 633 450 zł., była błędna. Podany limit dotyczył bowiem roku 2013 r., który ma znaczenie dla podatników chcących skorzystać z ryczałtu w 2014r.

Powyższy limit nie dotyczył - takich jak X. A. - podatników , którzy już korzystali w 2014 r. z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W związku z powyższym pracownik pozwanego powinien wskazać inną kwotę limitu tj. 626.880 zł która będzie warunkowała możliwość skorzystania przez niego z ryczałtu w kolejnym roku podatkowym

Powód osiągając przychody w 2014r. wyższe aniżeli odpowiadające kwocie 626.880 zł utracił prawo do rozliczania podatku dochodowego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ,a jego obowiązkiem było , w 2015 roku rozliczenie podatku dochodowego na zasadach ogólnych,

c/ przyjmując w tych okolicznościach , iż pozwany nieprawidłowo wykonał swoje obowiązki wynikające z zawartej przez strony umowy o obsługę księgową przedsiębiorstwa powoda , wobec tego , iż pracownik jego biura doradcy podatkowego za którego A. L. (1) ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 474 kc , w sposób zawiniony, przekazał X. A. błędną informację , która doprowadziła do wykorzystywania przez niego niewłaściwej formy opodatkowania w roku 2015 ,

Sąd uznał jednak , iż pozywany jedynie przyczynił się do szkody doznanej przez X. A. wskazanej w żądaniu pozwu ale nie można mu przypisać odpowiedzialności za jej wyrównanie.

d/ podając podstawy takiej oceny , która zdecydowała o oddaleniu powództwa , Sąd Okręgowy argumentował , iż :

współpraca pomiędzy powodem a pozwanym zakończyła się w styczniu 2015 r. , a ostatnimi czynnościami wykonywanymi w ramach łączącej strony umowy, było rozliczenie podatkowe powoda za 2014 r.

Od 2015 r. X. A. przeniósł się do nowego biura księgowego.

Niezależnie od korzystania z usług takich profesjonalnych biur , prowadząc działalność gospodarczą, jest obowiązany znać przepisy prawa obowiązujące w obrocie gospodarczym, a tym bardziej przepisy dotyczące sposobu jego opodatkowania.

To na nim, jako na podatniku spoczywa odpowiedzialność za prawidłowość rozliczeń podatkowych.

Powód, nawiązując współpracę z nowym biurem rachunkowym, zapewne przekazał całokształt dokumentacji księgowej swojej firmy z poprzedniego biura, z którym umowa została rozwiązana. Pracownicy nowego biura rachunkowego, analizując te dokumenty powinni wskazać X. A. , iż zgodnie z analizą jego przychodów za rok 2014, w 2015 r. nie będzie mógł się rozliczyć na dotychczasowych warunkach, czyli na zasadzie ryczałtu, ale będzie to musiał zrobić na zasadach ogólnych. Nie dokonując tej weryfikacji również przyczynili się do powstania szkody.

A. L. (1) natomiast - jak argumentował dalej Sąd Okręgowy , pomimo , że przyczynił się do powstania uszczerbku majątkowego określonego przez powoda w żądaniu pozwu nie może odpowiadać odszkodowawczo za to, iż jego były kontrahent – zleceniodawca- po dniu 1 stycznia 2015r., czyli w okresie, w którym współpraca z pozwanym już nie miała miejsca , nie został należycie poinformowany o zmianie sposobu rozliczenia i o konieczności przejścia na rozliczanie się na zasadach ogólnych.

Ponadto powód tej szkody za którą potencjalnie mógłby odpowiadać jego były doradza podatkowy , w postępowaniu nie wykazał.

Zdaniem, Sądu I instancji odpowiada ona różnicy w kwocie podatku którą musiałby odprowadzić powód, który rozliczałby się na obecnych zasadach - czyli na zasadzie ryczałtu, a tą która określała wysokość należnego podatku jaki zapłaciłby, gdyby rozliczał się na zasadach ogólnych.

Ustalenie jej w rozstrzyganej sprawie jest niemożliwe dla braku odpowiednich danych faktycznych dotyczących tego :

- jaką formę opodatkowania wybrałby X. A.,

- jakie byłyby koszty uzyskania przychodu poniesione przez niego , w ciągu całego roku fiskalnego 2015r np. koszt zakupu towaru, koszt wynagrodzenia jego pracowników, koszt transportu.

Stąd nie ma możliwości określenia jaki rzeczywisty uszczerbek poniósł powód , w związku z przejściem z opodatkowania ryczałtem na opodatkowanie na zasadach ogólnych., [ [a jak można przyjąć - chociaż Sąd I instancji tego wyraźnie nie formułuje , taka niemożność obciąża powoda , skutkując oddaleniem żądania odszkodowawczego - uwaga redakcyjna S.A./,

e/ pomiędzy wskazanym sposobem wykonania umowy łączącej strony sporu przez pozwanego , a szkodą identyfikowaną w procesie przez X. A., brak jest także adekwatnego związku przyczynowego albowiem A. L. (1) nie może obciążać to , iż pracownicy nowego biura rachunkowego, z którym powód nawiązał współpracę po dniu 1 stycznia 2015r , nie poinformowali powoda o zmianie sposobu rozliczenia i o konieczności zbierania i rozliczania faktur kosztowych oraz złożenia korekty zeznania podatkowego za 2015 r.

Podstawą orzeczenia o kosztach procesu była norma art. 98 kpc o wynikająca z niej zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.

W apelacji od tego orzeczenia powód kwestionując je w całości, we wnioskach środka odwoławczego , w pierwszej kolejności domagał się wydania przez Sąd Odwoławczy rozstrzygnięcia reformatoryjnego , którym powództwo zostanie uwzględnione w całości , a pozwany obciążony kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.

Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie uchylenia wyroku z dnia 17 maja 2023r. i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Apelacja została oparta na zarzutach :

- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści kwestionowanego orzeczenia istotne znaczenie , a to art. 233 § kpc w z art. 244 §1 kpc , poprzez dowolną a nie swobodna ocenę dowodów z dokumentów decyzji organów podatkowych zgromadzonych w aktach sprawy i w konsekwencji sformułowania nieuzasadnionego wniosku zgodnie z którym nie jest możliwe określenie wysokości szkody , której doznał w wyniku niewłaściwego wykonania umowy łacącej strony sporu ,

Jego zdaniem , to określenie , właśnie w oparciu o treść tych dokumentów jest możliwe, stanowiąc różnicę pomiędzy rzeczywiście zapłaconym przez powoda za rok 2015r podatkiem / w formie ryczałtu - dodatek redakcyjny S.A./ a tym który był za ten rok podatkowy od niego należny / określony na zasadach ogólnych – dodatek redakcyjny S.A. / a określony w decyzji Naczelnika Urzędu Celno- Skarbowego w N. z dnia 29 maja 2020r , uzupełnionej o należne odsetki od w ten sposób stwierdzonej zaległości podatkowej ,

- błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych jak podstawa podważanego w apelacji wyroku poprzez nietrafne przyjęcie przez Sąd I instancji , iż X. A. dla wykazania szkody powinien był gromadzić dokumenty faktur wskazyujacych na poniesione koszty , w celu obniżenia wysokości podatku ustalanego według reguł ogólnych mimo , że w sytuacji upływu materialnego terminu , podczas którego był uprawniony do zmiany sposobu opodatkowania za rok 2015 , tego rodzaju czynności zmierzające do obniżenia wysokości podatku, były niecelowe ,

Błąd ten polegał także na ustaleniu , iż pracownicy nowego biura podatkowego z którym skarżący nawiązał współpracę po zakończeniu tej z pozwanym, powinni poinformować go rzeczywistej wysokości przychodów w roku podatkowym 2014r uprawniającej do korzystania z ryczałtu podatkowego w roku następnym.

Zdaniem apelanta nawet udzielenie takiej informacji, z uwagi na wcześniejszy upływ wskazanego wyżej terminu materialnego , wykluczało możliwość zmiany formy opodatkowania na ten rok,

Ponoszona wada, w ocenie X. A. polegała również na tym , iż Sąd uznał , że pozwany doradca podatkowy jedynie przyczynił się do poniesienia przez niego szkody , podczas gdy uszczerbek ten swoim zachowaniem spowodował .

- naruszenia prawa materialnego poprzez;

a/ błędną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998r o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – w brzmieniu obowiązującym w latach 2014 i 2015.-i uznanie, iż w takcie roku podatkowego 2015r dokonanie zmiany formy opodatkowania , w warunkach zweryfikowania swojego przychodu osiągniętego w roku poprzednim, było ze strony powoda możliwe , mimo , iż takie uprawnienie miał tylko do 20 stycznia 2015r do której to daty zmiana taka , nawet mimo ustalenia prawidłowej sumy limitu przychodów za rok poprzedni , była wykluczona,

b/ nieprawidłowe zastosowanie art. 361 §1 i 2 kc w zw. z art. 471 kc i wyrażenie przez Sąd Okręgowy nieuzasadnionego stanowiska zgodnie z którym , szkoda powoda nie jest możliwa do określenia wobec braku danych dotyczących tego , jakie sumy odliczyłby tytułem kosztów od uzyskanego przychodu za rok podatkowy 2015r - rozliczając się na zasadach ogólnych / wobec tego nie da się tej wielkości porywać z suma ryczałtu należnego za ten rok – dodatek S.A. /

Zdaniem apelanta stanowisko to - decydując o zasadności podnoszonego zarzutu – nie jest trafne dlatego, że z uwagi na upływ wskazywanego wyżej terminu materialnego wykluczona była możliwość zmiany formy opodatkowania niezależnie od tego, jak kształtowałaby się skala tych kosztów po stronie X. A. ,

c/ nieprawidłowe zastosowanie art. 471 kc , wobec sformułowania przez Sąd I instancji niezasadnej oceny, iż pomiędzy wadliwą informacja o poziomie przychodów za rok 2014r umożliwiającym korzystanie z ryczałtu także w roku podatkowym 2015r za przekazanie której niewątpliwie / także zdaniem Sądu Okręgowego- dodatek redakcyjny S.A. / odpowiada A. L. (2) , a szkodą powoda nie zachodzi adekwatny związek przyczynowy.

Należy dodać że argumentacja mająca wspierać ten zarzut była bardzo zbliżona do tej, którą skarżący uzasadniał pozostałe zarzuty materialne.

Pozwany nie zdecydował się na złożenie odpowiedzi na apelację w formie pisma procesowego.

Na rozprawie apalacyjnej poprzedzającej wydanie motywowanego wyroku , za pośrednictwem swojego pełnomocnika procesowego wniósł o jej oddalenie oraz obciążenie powoda kosztami postępowania apelacyjnego.

Rozpoznając apelację , Sad Apelacyjny rozważył :

Środek odwoławczy powoda jest uzasadniony , prowadząc do zmiany objętego nim wyroku Sadu I instancji i uwzględnienie powództwa w zakresie określonym w orzeczeniu reformatoryjnym Sądu II instancji.

Ma rację X. A. , podnosząc zarzut procesowy przekroczenia przez Sąd Okręgowy granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną, na podstawie której uznał , że nie została wykazana przez skarżącego wysokość poniesionej przez niego szkody.

Należy zwrócić uwagę , że granice doznanego przez siebie uszczerbku majątkowego X. A. utożsamiał z kwotą różnicy pomiędzy sumą zapłaconego przezeń podatku dochodowego za rok 2015r w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych a tą , która była za ten rok podatkowy od niego należna, w sytuacji gdy podlegał rozliczeniu z tytułu tego podatku według zasad ogólnych oraz należnością odsetkową od tej różnicy – wedle skali odsetek właściwej dla należności podatkowych. Obydwa te element składowe [ 149 149,44zł oraz 61 687 zł ] , które złożyły się łącznie na kwotę dochodzoną pozwem ,wynikają z ostatecznej decyzji podatkowej wydanej wobec powoda , jako konsekwencji wyników kontrolnego postepowania podatkowego przeprowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celno Skarbowego w N.. Są to: decyzja tego organu podatkowego z dnia 29 maja 2020r / k. 21-26 akt / oraz decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w U. z dnia 24 sierpnia 2021 , którą ta łączna należność została - na wniosek powoda- rozłożona na 10 rat. / k. 36-42 akt /

Należy także dodać , iż rozmiar ilościowy szkody wskazywany przez powoda nie był w postępowaniu kwestionowany przez pozwanego A. L. (1).

Przyjmując zatem , że rozmiar szkody poniesionej przez apelującego można na podstawie tych dokumentów o charakterze u8rzedowym - których wiarygodność także nie była przez pozwanego kwestionowana , ustalić , Sąd II instancji przyjmuje, iż odpowiada ona kwocie łącznej 210 836 złotych i 44 groszy.

Wadliwe jest również to ustalenie Sądu I instancji zgodnie z którym od początku 2015r powód był związany umową o świadczenie kompleksowych usług księgowych z innym biurem doradztwa podatkowego.

Na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach , które Sąd I instancji pominął w swojej ocenie , uzasadnione jest ustalenie , iż do końca stycznia 2015r obowiązywała strony sporu umowa o świadczenie takich usług, podpisana w dniu 15 czerwca 2012r , systematycznie przedłużana na kolejne okresy roczne.

Będzie o tym bliżej mowa w ramach uzupełnienia okoliczności faktycznych dokonanego przez Sąd Odwoławczy.

W pozostałym zakresie ustalenie faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy jako poprawne , Sąd II instancji przyjmuje za własne , uznając , że sformułowane przez skarżącego zarzuty faktyczne w stosunku do tej ich części w istocie są nie tyle elementem krytyki sposobu dokonania samych ustaleń doniosłych dla rozstrzygnięcia ale elementem składowym stanowiska , którym apelant podważa ocenę prawną roszczenia poddanego pod osąd w sprawie .

Wystarczy wskazać ,że zarzuty te odwołują się przede wszystkim do zagadnienia możliwości zmiany przez powoda sposobu opodatkowania podatkiem dochodowym w ciągu roku podatkowego 2015, w sytuacji gdyby została przezeń ustalona prawidłowa kwota limitu wysokości przychodu osiągniętego w ramach działalności jego jednoosobowego przedsiębiorstwa za rok 2014 , który rzeczywiście uprawniał do skorzystania[ nadal ] z rozliczenia w formie ryczałtu w roku 2015r.

Podważają one przy tym ustalenie Sądu I instancji zgodnie z którym takiej weryfikacji tego limitu powinni dokonać pracownicy nowego biura podatkowego z którym X. A. rozpoczął współpracę w tym roku.

Przy czym apelant jednoznacznie wskazuje ,tę argumentację powtarzając w ramach motywacji zarzutów materialnych , iż taka zmiana - zważywszy na datę rozpoczęcia korzystania z usług tego nowego biura i uwzględniając treść art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998r O zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - w brzmieniu obowiązującym w latach 2014 i 2015, była wykluczona.

To właśnie z tej normy skarżący wywodzi krytykę pozostałych , wskazanych przez siebie w apelacji ustaleń faktycznych Sądu I instancji , uznając je za nieprawidłowe.

Już tylko dla zachowania kompletności wywodu , już w tym miejscu należy dodać , iż Sąd Okręgowy w zupełności zaniechał przeprowadzenia analizy tego przepisu dla oceny roszczenia powoda , a norma ta ma dla niej kluczowe znaczenie, decydując w istocie o ostatecznym wyniku sporu stron.

Podsumowując , Sąd II instancji przyjmując pozostała część ustaleń Sądu Okręgowego za własne , uzupełnia je o następujące fakty , które mają swoją podstawę w dokumentach znajdujących w aktach sprawy, których wiarygodności nie kwestionowała żadna ze stron:

a/ umowa o stała obsługę księgowo - finansową, zawarta pomiędzy powodem jako zleceniodawcą i pozwanym jako zleceniobiorcą , będącym licencjonowanym doradcą podatkowym , prowadzącym kancelarię doradcy podatkowego w U. na osiedlu (...), w dniu 15 czerwca 2012r obejmowała kompleksową obsługę księgową jednoosobowego przedsiębiorstwa zleceniodawcy, w tym prowadzenie rozliczeń rocznych zgodnie z wymogami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

/ dowód : część wstępna oraz §2 umowy k. 91 akt/

Była zawarta na czas określony do 31 grudnia 2012r , przy czym ulegała przedłużeniu na lata następne ,bez potrzeby podpisywania przez strony zmian umowy w formie aneksów do niej , chyba , że jeden z kontrahentów do dnia `15 grudnia danego roku dokonana jej wypowiedzenia.

W innych częściach okresu rocznego trwania umowy, wypowiedzenie także było możliwe z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia.

/ dowód : postanowienie §8 umowy stron k. 92 akt/

b/ W dniu 22 stycznia 2015r X. A. wypowiedział umowę ze skutkiem natychmiastowym na co pozwany A. L. (1) wyraził zgodę , potwierdzając ją własnoręcznym podpisem na dokumencie doręczonego mu wypowiedzenia.

Potwierdził fakt ustania umowy stron z dniem 31 stycznia 2015r., w informacji skierowanej do I Urzędu Skarbowego w U. w dniu 24 lutego 2015r.

/ dowód: oświadczenie powoda o wypowiedzeniu umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia , zgoda pozwanego oraz jego informacja do Urzędu Skarbowego k. 135 i 136 akt /

Z dokumentów tych wynika , że umowa z 15 czerwca 2012r wiązała strony do 31 stycznia 2015r , kiedy jej ustanie potwierdził także pozwany.

W świetle tych okoliczności w tym faktów o które uzupełnił je Sąd Odwoławczy uznać należy , iż ma rację powód , podnosząc zarzuty materialne.

Kluczowy dla oceny roszczenia poddanego pod osąd w sprawie jest przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998r O zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - w brzmieniu doniosłym dla rozstrzygnięcia w latach 2014 i 2015.

Decydował on bowiem o tym czy powód miał możliwość skutecznej zmiany sposobu opodatkowania podatkiem dochodowym za rok 2015r – nieprawidłowości w rozliczeniu którego spowodowały obciążenie go obowiązkiem zapłaty należności z tytułu zaległości podatkowych , które identyfikuje w żądaniu pozwu, jako odpowiadające poniesionej szkodzie.

Trzeba przy tym dostrzec, iż taka zmiana musiała być konsekwencją stwierdzenia , iż limit przychodu, uprawniający do korzystania z opodatkowania podatkiem dochodowym w formie ryczałtu – w roku 2015 / z którego X. A. także w tym roku podatkowym korzystał doprowadzając do powstania zaległości, stwierdzonej później w kontrolnym postępowaniu podatkowym / był jednak niższy niż ten , który wynikał z informacji S. U. - pracownika biura pozwanego za którego działanie pozwany odpowiada.

Jak już wcześniej Sąd Apelacyjny wskazywał, Sąd I instancji zupełnie pominął ocenę tej normy i jej znaczenia dla weryfikacji roszczenia powoda.

Przepis ten ustanawia, mający charakter materialny, termin w którym podatnik w ciągu roku podatkowego może zmienić formę opodatkowania / np. z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na inną w tym na opodatkowanie na zasadach ogólnych / wskazując, iż takie uprawnienie przysługuje mu tylko do 20 stycznia rozpoczętego roku podatkowego. Po upływie tego terminu uprawnienie to wygasa.

/ por. w tej materii , powołane jedynie ilustracyjnie orzeczenia : NSA z dnia 28 listopada 2018, sygn. II FSK 3382/16 oraz, aktualne także dla stanu prawnego z lat 2014 i 2015r wobec braku jego zmian w doniosłym dla rozstrzygnięcia zakresie, orzeczenie WSA w Gliwicach z 9 stycznia 2025 , sygn. I SA / GL 938/24 , obydwa wskazane za zbiorem Lex , jak również także zachowujące aktualność mimo daty publikacji , uwagi Pawła Borszowskiego w komentarzu do ustawy z 20 listopada 1998r. - dostępnym w tym samym zbiorze /

Zatem powód , który w oparciu o informacje pochodzącą od pracownika pozwanego o wysokości limitu pozostawał w uzasadnionym zawodowym charakterem działalności A. L. (1) jako doradcy podatkowego, z którym łączyła go długoletnia umowa o obsługę księgową , przekonaniu , iż jest ona prawdziwa , nie zdecydował się na zmianę dotychczasowej formy opodatkowania „ pozostając na ryczałcie „ także w roku 2015r , nie mógł tego uczynić nawet wówczas gdyby powziął informacje o rzeczywistej kwocie limitu przychodów za 2014r od pracowników nowego biura podatkowego z którym podpisał umowę o obsługę księgową i doradztwo podatkowe , po zakończeniu umowy z pozwanym.

Wbrew stanowisku Sądu I instancji , mnie mógł tego wówczas już zrobić, gdyż jak wynika z uzupełnionych przez Sąd Odwoławczy ustaleń faktycznych , do końca stycznia 2015r łączyła go umowa o świadczenie usług kompleksowej obsługi księgowej jego jednoosobowego przedsiębiorstwa ze A. L. (1), którego pracownik podał mu nieprawdziwą informacje.

Przy tym pozwany nie dowodził w postępowaniu aby po dniu 8 października 2014r , kiedy została ona X. A. przekazana, starał się ją w jakikolwiek sposób skorygować , z podaniem rzeczywistej wartości limitu , w dalszych kontaktach z X. A. aż do dnia w którym zmiana sposobu opodatkowania była jeszcze prawnie możliwa i potencjalnie skuteczna.

Doradca podatkowy nie dowodził także faktów mogących potwierdzić to , iż w tym, najbardziej istotnym dla oceny roszczenia powoda, okresie pomiędzy rozpoczęciem nowego roku podatkowego 2015 i 20 dniem stycznia tego roku , powód korzystał z innej formy zawodowego doradztwa podatkowego , w oparciu o którą mógł realnie uzyskać dane falsyfikujące prawdziwość informacji o wysokości limitu , którą przekazał mu S. U..

W tych okolicznościach należy uznać , iż ma rację powód podnosząc sformułowane w apelacji zarzuty materialne, skoro faktami wykazanymi przez niego w postępowaniu zostało potwierdzone , iż doznał szkody w wymiarze ilościowym dochodzonym pozwem, na którą składają obydwie sumy tak należności głównej jak i odsetek , które zobowiązany został świadczyć Skarbowi Państwa, ustalonej w postępowaniu podatkowym jako zaległość wynikająca z zaniżenia należności podatkowej , którą zapłacił za rok 2015r., niezasadnie korzystając wówczas z opodatkowania ryczałtowego, w miejsce tego na zasadach ogólnych.

Dowiedzione zostały przez X. A. także przesłanki odpowiedzialności pozwanego za wyrównanie tego uszczerbku / którego wysokość, co należy ponownie podkreślić, nie była przez A. L. (1) kwestionowana /.

Przekazując zleceniodawcy nieprawdziwą informację o wysokości limitu przychodów za rok 2014r , który uprawniał do korzystania z tej formy ryczałtowego opodatkowania także w kolejnym roku podatkowym , niewłaściwie wykonał swoje obowiązki umowne, tym bardziej zwarzywszy na zawodowy charakter swojej działalności, wymagającej zachowania podwyższonego standardu staranności.

Co więcej , nie uczynił nic aby błąd , za którego następstwa finansowe po stronie swojego ówczesnego kontrahenta odpowiada, naprawić , jeszcze w czasie kiedy było to możliwe , bez negatywnych konsekwencji dla X. A..

Pomiędzy opisanym zdarzeniem szkodzącym , a uszczerbkiem majątkowym powoda należy też potwierdzić adekwatny związek przyczynowy.

W warunkach zachodzenia podstaw do uwzględnienia żądania odszkodowawczego powoda , nie może to jednak nastąpić w pełnym jego wymiarze.

Nie ma bowiem racji X. A., żądając zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od dochodzonej kwoty świadczenia głównego już od daty wniesienia pozwu .

Nie można bowiem przyjąć , iż formą skutecznego wezwania pozwanego do dobrowolnego spełnienia świadczenia , następnie objętego zadaniem pozwu było pismo powoda z dnia 6 lipca 2020r., doręczone adresatowi w dniu 9 lipca 2020r / por. k. 44-46 akt / .

Wskazana jest w nim bowiem zupełnie inna suma świadczenia głównego. Inaczej niż później w żądaniu pozwu ,określone zostało także żądanie odsetkowe.

Wobec tego Sąd II instancji stanął na stanowisku , iż skuteczne wezwanie A. L. (1) do zapłaty na rzecz powoda świadczeń objętych pozwem należy łączyć z doręczeniem mu odpisów nakazu zapłaty oraz pozwu , co miało miejsce w dniu 22 lipca 2022r.

W warunkach , gdy już wcześniej opisana wyżej korespondencja dotycząca roszczenia odszkodowawczego byłego zleceniodawcy była pomiędzy pomiędzy stronami prowadzona, ,. uzasadnionym jest przyjęcie , że od dnia następnego po tej dacie A. L. (1) pozostawał w opóźnieniu w jego spełnieniu.

Dlatego też odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 210 836, 44 zł są powodowi należne od dnia 23 lipca 2022r , a pozostałym zakresie roszczenie odsetkowe , jako nieuzasadnione, zostało , w ramach orzeczenia reformatoryjnego Sądu II instancji oddalone.

W ramach tego orzeczenia, rozstrzygając o kosztach procesu / wraz z odsetkami / Sąd II instancji zastosował normę art. 100 zd. 2 kpc , i obciążył nimi w całości pozwanego. Uznał bowiem , iż zakres w jakim roszczenie powoda podlegało oddaleniu, jest bardzo nieznaczny w porównaniu z jego granicami , w których było dochodzone.

Na kwotę tych kosztów złożyły się : opłata od pozwu [ 10 542 zł ], opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego [ 17 zł ] oraz suma wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika X. A. – adwokata , ustalona na podstawie §2 pkt 7 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [ DzU z 2015 poz. 1800] [ 10 800 zł ]

Z podanych powodów ,w uwzględnieniu apelacji powoda, Sąd Apelacyjny orzekł reformatoryjnie , na podstawie art. 386 §1 kpc , w sposób wskazany w pkt 1 I- III sentencji motywowanego wyroku

Orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego , Sąd Odwoławczy także zastosował normę art. 100 zd. 2 kpc w zw z art. 391 §1 kpc , obciążając nimi w całości pozwanego.

Na kwotę należną powodowi z tego tyłu złożyły się : opłata od apelacji [ 10 542 zł] oraz wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika powoda – adwokata , ustalone jako pochodna wartości przedmiotu zaskarżenia , ustalona na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 wskazanego wyżej Rozporządzenia.

Należność kosztowa została przyznana , wraz z odsetkami o których , po myśli art. 98 §1

1 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc , Sąd Odwoławczy był zobowiązany orzec z urzędu. /pkt 2 sentencji motywowanego wyroku /