Zabójstwo po sporze o pieniądze. Sąd podwyższył karę do 9 lat

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 listopada 2019 r. sygn. akt XXI K 89/19

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

W części

co do winy

co do kary

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami

przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Apelacja obrońcy oskarżonego - zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.

Niezasadny

Wbrew zdaniu skarżącego, sąd orzekający wnikliwie rozważył kwestię możliwego przyjęcia działania oskarżonego w warunkach silnego wzburzenia określonych w art. 148 § 4 k.k. Odrzucając taką możliwość Sąd Okręgowy odniósł się do wszystkich okoliczności celnie ustalonych w przedmiotowej sprawie. Podzielając racje wskazane w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku (k. 647), nie ma już potrzeby ich ponownej pełnej prezentacji. Wystarczy dobitnie przypomnieć, że działanie oskarżonego nie było spontaniczne lecz zaplanowane - na miejsce spotkania z pokrzywdzoną przyszedł on uzbrojony w nóż który wcześniej specjalnie zabrał ze swego mieszkania.

Zauważyć jednocześnie wypada, że skarżący nie przedstawił w apelacji żadnych okoliczności bądź to pominiętych, bądź też błędnie ocenionych przez sąd I instancji. Apelujący skoncentrował się na przywołaniu szeregu orzeczeń oraz poglądów doktryny odnoszących się do problematyki silnego wzburzenia, które to opinie nie przystają jednak do warunków poprawnie ustalonych w rozpatrywanej sprawie.

Wniosek o zmianę wyroku poprzez przyjęcie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 148 § 4 k.k.

Niezasadny

Nietrafność zarzutu uczyniła niezasadnym wniosek skarżącego.

Apelacja obrońcy oskarżonego - zarzut rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności.

Niezasadny

Argumentacja zmierzająca do złagodzenia kary oparta została na wnioskowanej zmianie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego poprzez przyjęcie występku z art. 148 § 4 k.k.

Wniosek o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności.

Niezasadny

Nieuwzględnienie podstawowego wniosku o zmianę kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego, uczyniło bezzasadnym wniosek o złagodzenie wymiaru kary.

Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego - zarzut obrazy przepisu art. 7 k.p.k.

Niezasadny

Przeprowadzona przez sąd orzekający ocena wyjaśnień oskarżonego nie wykroczyła

w niczym poza granice zakreślone kardynalną zasadą z art. 7 k.p.k.

Oskarżony przekonująco przedstawił finansowe tło jego sporu z pokrzywdzoną,

a zacytowane przezeń słowa pokrzywdzonej, że nie dostanie od niej żadnych pieniędzy nie wykluczają tego, że była mu winna wskazaną sumę. Zauważyć wypada, że materiał dowodowy nie przynosi innego niźli materialny motywu czynu oskarżonego.

Wniosek o przyjęcie obrazy art. 7 k.p.k. odnośnie oceny wyjaśnień oskarżonego w zakresie w jakim wskazywał on na zobowiązanie pokrzywdzonej do zwrotu mu kwoty 5 000 złotych.

Niezasadny

Nietrafność zarzutu uczyniła bezzasadnym wniosek apelującego.

Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej - zarzut błędu

w ustaleniach faktycznych.

Niezasadny

Odnośnie kwestii rozliczeń finansowych między oskarżonym a pokrzywdzoną, wskazana wyżej poprawność oceny wyjaśnień oskarżonego doprowadziła do poczynienia przez Sąd Okręgowy celnych ustaleń faktycznych w tym zakresie.

Na bazie trafnych ustaleń faktycznych dokonano właściwej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego jako zbrodni zabójstwa z art. 148 § 1 k.k.

W warunkach przedmiotowej sprawy materialne tło zajścia nie daje podstaw do przyjęcia, aby z tego powodu czyn oskarżonego stanowił sugerowaną przez skarżącego zbrodnię

z art. 148 § 2 pkt 3 k.k.

Podkreślić wypada, że każde zabójstwo stanowi niegodziwość zasługującą na surowe potępienie.

Jednakże zachowanie oskarżonego tak w czasie zdarzenia jak i bezpośrednio po nim, nie było na tyle wyjątkowe, aby w kontekście czynów polegających na pozbawieniu życia człowieka dawało podstawę do przyjęcia, że zostało ono dokonane w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie.

Podjęta przez oskarżonego próba samobójcza została trafnie ustalona przez sąd orzekający (zeznania policjantów P. R. i R. Ż., treść opinii sądowo-lekarskiej dot. oskarżonego), a zatem w tym przedmiocie nie doszło do błędu w ustaleniach faktycznych. Odrębną kwestią jest znaczenie tej okoliczności dla kwestii wymiaru kary –

o czym jeszcze poniżej.

Wniosek o przyjęcie w wyżej wskazanym zakresie błędu

w ustaleniach faktycznych.

Niezasadny

Nietrafność zarzutu uczyniła bezzasadnym wniosek skarżącego.

Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej - zarzut rażącej niewspółmierności kary.

Częściowo zasadny

Podzielić należało zdanie skarżącego, że sąd orzekający w niedostatecznym stopniu uwzględnił zaistniałe w przedmiotowej sprawie okoliczności obciążające rzutujące na wymiar kary - bezpośredni zamiar po stronie oskarżonego, wcześniejsze uzbrojenie się przezeń

w nóż, działanie pod wpływem alkoholu, zadanie ciosów kobiecie w miejscu publicznym

w środku dnia, całkowity brak zainteresowania jej stanem po zadaniu ciosów nożem. Jednocześnie zbyt duże znaczenie nadano demonstracyjnej próbie samobójczej oskarżonego.

Wniosek o podwyższenie do 12 lat wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności.

Częściowo zasadny

Wniosek o podwyższenie kary uznać należało za częściowo zasadny.

Szereg wskazanych wyżej okoliczności obciążających sprzeciwia się zastosowaniu wobec oskarżonego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę ograniczoną poczytalność oskarżonego, jego dotychczasową niekaralność, pozytywną opinię w miejscu zamieszkania ( treść wywiadu kuratora sądowego k.207-208), a także, choć w niezbyt dużym stopniu, emocje oskarżonego wywołane postawą pokrzywdzonej odmawiającej zwrotu pieniędzy, zaostrzono karę do racjonalnego wymiaru 9 lat pozbawienia wolności.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Orzeczenie systemu terapeutycznego odbywania kary pozbawienia wolności.

W opinii sądowo - psychiatrycznej, wydanej po obserwacji oskarżonego, zawarto wniosek o zastosowanie wobec R. K. środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień ( art. 93a pkt 3 k.k.) - k. 384 t. II, k.593-594.

Jednakże w zaskarżonym wyroku nie orzeczono tego środka zabezpieczającego, a wyrok w tym zakresie nie został zaskarżony na niekorzyść oskarżonego. W tej sytuacji

w postępowaniu odwoławczym niedopuszczalna stała się zmiana wyroku Sądu I instancji poprzez orzeczenie środka zabezpieczającego z art. 93a pkt 3 k.k.

Aby umożliwić realizowanie wobec oskarżonego celów terapeutycznych wskazanych

w opinii sądowo - psychiatrycznej, możliwe a zarazem konieczne stało się orzeczenie na zasadzie art. 62 k.k. systemu terapeutycznego wykonania kary pozbawienia wolności.

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Przedmiot utrzymania w mocy

Rozstrzygnięcie w przedmiocie winy i kwalifikacji prawnej.

Trafność dokonanych ustaleń faktycznych oraz przyjętej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego.

Przedmiot i zakres zmiany

Rozstrzygnięcie w zakresie kary - usunięcie z podstawy wymiaru kary przepisów art. 60 § 1 i 6 pkt 2 k.k., podwyższenie do 9 lat wymiaru kary pozbawienia wolności oraz na zasadzie art. 62 k.k. orzeczenie systemu terapeutycznego wykonania tej kary.

Niezasadność zastosowania wobec oskarżonego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary oraz częściowa trafność wniosków apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zmierzających do podwyższenia wymiaru kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonego.

Nadto uwzględnić należało wnioski opinii sądowo - psychiatrycznej co do konieczności poddania oskarżonego terapii uzależnień, poprzez możliwe w niniejszym postępowaniu odwoławczym orzeczenie systemu terapeutycznego odbywania kary pozbawienia wolności.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Koszty Procesu

pkt 5 wyroku

Na zasadzie art. 624 § 1 k.p.k., z uwagi na trudną sytuację materialną oskarżonego, skazanego na długoletnią karę pozbawienia wolności, zwolniono go od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego

PODPIS

SSA Andrzej Ziębiński SSA Mirosław Ziaja SSA Marek Charuza

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 listopada 2019 r. sygn. akt XXI K 89/19

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

co do winy

co do kary

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 listopada 2019 r. sygn. akt XXI K 89/19

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana