Namawiał współoskarżonego, by zrzucił winę na Polaka. Wyrok za marihuanę utrzymany

Sąd Apelacyjny odstąpił od sporządzania uzasadnienia wydanego wyroku na formularzu UK 2, albowiem zastosowanie tego formularza czyniłoby uzasadnienie nieczytelnym i trudnym do zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i 2 k.p.k.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze wyrokiem z 24 marca 2025 r. sygn. akt III K 193/24 orzekł następująco:

I. uznaje oskarżonych J. Š. i V. Č. za winnych tego, że w dniu 6 września 2024 r. w K. w woj. (...), działając wspólnie i w porozumieniu, wbrew warunkom określonym w przepisach ustawy, dokonali przywozu z terytorium Republiki Czeskiej na teren Rzeczpospolitej Polskiej środków odurzających w postaci ziela konopi innych niż włókniste o wadze 1006,75 grama netto, co stanowi znaczną ilość, to jest za winnych popełnienia przestępstwa z art. 55 ust. 1 i 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i za ten czyn na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii wymierza każdemu z oskarżonych karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki za 30 (trzydzieści) złotych;

II. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zalicza oskarżonemu J. Š. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 6 września 2024 r., godz. 18:10 do dnia 24 marca 2025 r.;

III. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zalicza oskarżonemu V. Č. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 6 września 2024 r., godz. 18:10 do dnia 24 marca 2025 r.;

IV. na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii orzeka wobec oskarżonego J. Š. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 2000 zł (dwóch tysięcy złotych);

V. na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii orzeka wobec oskarżonego V. Č. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 2000 zł (dwóch tysięcy złotych);

VI. na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii orzeka wobec oskarżonych J. Š. i V. Č. przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci suszu roślinnego barwy brunatno-zielonej opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr (...) pod pozycjami 1 i 2 (k. 225 akt sprawy);

VII. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. W. kwotę 2.040 zł oraz dalsze 469,20 zł tytułem podatku od towarów i usług, tj. łącznie kwotę 2.509,20 zł z tytułu nieopłaconej obrony udzielonej oskarżonemu J. Š. z urzędu oraz kwotę 178,71 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu;

VIII. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata C. R. kwotę 2.040 zł oraz dalsze 469,20 zł tytułem podatku od towarów i usług, tj. łącznie kwotę 2.509,20 zł z tytułu nieopłaconej obrony udzielonej oskarżonemu V. Č. z urzędu;

IX. zwalnia oskarżonych J. Š. i V. Č. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym nie wymierza im opłaty.

Wyrok zaskarżyła obrońca z urzędu oskarżonego V. C. adw. C. R. - w całości na korzyść oskarżonego.

Na podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. oraz artykułu 438 punkt 2 k.p.k. zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.k. polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów, poprzez danie wiary wyjaśnieniom J. S. w szczególności w zakresie podziału ról w popełnionym przestępstwie oraz sposobu podziału pieniędzy, a nie danie wiary wyjaśnieniom oskarżonego V. Ć., gdy tymczasem jego wyjaśnienia nie zasługują na uwzględnienie, bowiem pozostają w zupełnej sprzeczności z wyjaśnieniami apelującego, ponadto J. S. jest osobą niewiarygodną, mając przede wszystkim na uwadze treść listu pisanego przez niego do V. Ć. w areszcie, a z którego wynika, iż posiadanie marihuany próbował przypisać P. M., co doprowadziło Sąd do błędnych ustaleń faktycznych polegających na uznaniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu.

Mając na uwadze powyższe obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego od czynu przypisanego mu w pkt I części dyspozytywnej wyroku nadto wniósł o zasądzenie na rzecz adw. C. R. zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu przed sądem II instancji.

Na skutek apelacji oskarżonego Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 września 2025r sygn. akt II AKa 237/25 orzekł następująco:

I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. C. R. 1476 zł, w tym należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III. zwalnia oskarżonego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, poniesionymi wydatkami obciążając Skarb Państwa.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Z treści wydanego wyroku Sądu Apelacyjnego wynika, że podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego zarzuty zasadniczo okazały się nietrafne i niezasadne w takim stopniu, że nie mogły doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia.

Zupełnie bezpodstawny jest zarzut obrazy art. 7 k.p.k. podniesiony w apelacji obrońcy. To, że oskarżony V. Ć. nie przyznał się do zarzuconego mu czynu i składał wyjaśnienia odmienne w treści do poczynionych przez sąd meriti ustaleń nie powoduje jeszcze, że w sprawie nie ma dowodów go obciążających. Przecież dowodem tym są m. innymi wyjaśnienia współoskarżonego J. Š., a także pozostałe dowody przywołane w uzasadnieniu wyroku sądu meriti.

Zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga wykazania wad w ocenie konkretnych dowodów dokonanej przez sąd orzekający, prowadzących do wniosku, iż ocena ta przekracza granice swobodnej oceny (wyrok SN z 20.04.2004 r. – V KK 332/03, Prok. i Pr.-wkł. (...)–8, poz. 6; wyrok SA w Poznaniu z 26.11.2012 r., II AKa 149/12, LEX nr 1264421; wyrok SA w Warszawie z 12.10.2012 r., II AKa 272/12, LEX nr 1238289). Konieczne jest wykazanie konkretnych błędów w sposobie dochodzenia do określonych ocen, przemawiających w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu (wyrok SA w Warszawie z 12.09.2012 r., II AKa 228/12, LEX nr 1238267). W rachubę może wchodzić np. pominięcie istotnych środków dowodowych, niedostrzeżenie ważnych rozbieżności, uchylenia się od oceny wewnętrznych czy wzajemnych sprzeczności (wyrok SA we Wrocławiu z 19.04.2012 r., II AKa 85/12, LEX nr 1162856). Przekonanie sędziowskie, stanowiące podstawę każdego orzeczenia, wtedy tylko nie zasługuje na respektowanie, gdy zostanie wykazane, że jest nietrafne (postanowienie SA w Krakowie z 12.06.2001 r., II AKz 225/01 KZS 2001/6, poz. 34). Uwiarygodnienie zarzutu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów wymaga zatem wykazania w oparciu o fakty i ich pogłębioną logiczną analizę, że rzeczywiście sąd pominął dowody istotne dla rozstrzygnięcia o sprawstwie i winie, że włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, że uchybił regułom prawidłowego logicznego rozumowania lub że uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia (postanowienie SN z 18.02.2015 r., II KK 8/15, LEX nr 1654741). Nie może osiągnąć skutku środek odwoławczy, który tego nie czyni, a jedynie przedstawia polemiczne wersje zdarzeń czy rozumowanie odmienne, oparte na innym systemie wartości (postanowienie SA w Krakowie z 27.06.2000 r., II AKz 208/00, KZS 2000/7–8, poz. 46). O przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów można mówić wtedy, gdy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zawiera oczywiste błędy natury faktycznej (np. niedostrzeżenie istotnych dowodów czy okoliczności), bądź logicznej (niezrozumienie implikacji wynikających z treści dowodów) (postanowienie SN z 25.02.2014 r., IV KK 31/14, LEX nr 1441277). Co oczywiste, nie stanowi naruszenia przepisów art. 7 i 410 dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych (postanowienie SN z 19.02.2014 r., II KK 17/14, Prok. i Pr.-wkł. (...), poz. 1). Reasumując, przy ocenie dowodów należy mieć na względzie zarówno zasadę swobodnej oceny wynikającą z art. 7 k.p.k., ale także art. 410 k.p.k., który wymaga, by przy dokonywaniu ustaleń faktycznych mieć na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego (a zatem zarówno dowody obciążające oskarżonego jak i też dowody odciążające). Dopiero ocena dokonana z uwzględnieniem wszystkich dowodów ujawnionych w sprawie korzysta z ochrony art. 7 k.p.k.. Ocena ta jednak nie może być oceną arbitralną sprowadzającą się do wyboru jednej z możliwych wersji wydarzeń. Ocena ta musi uwzględniać nie tylko treść dowodu, ale i zbieżność tego dowodu z innymi dowodami, w tym by pozostawały w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania.

Mając na uwadze przywołane powyżej reguły prawidłowej oceny dowodów wskazać należy, że skarżący poza twierdzeniem, że sąd nieprawidłowo dał wiarę wyjaśnieniom współoskarżonego, a nie V. Ć. nie przedstawił przekonywających argumentów dlaczego ustalenia sądu meriti są wadliwe. Wbrew zarzutom i podniesionym argumentom apelacji nie można ocenić wyjaśnień oskarżonego V. Ć., że spełniają kryteria wiarygodności, że są spójne, logiczne i konsekwentne. Nie chodzi bowiem, o to by wyjaśnienia jednego oskarżonego składane kilkukrotnie były konsekwentne i nawet logiczne, a zatem spójne, bowiem te cechy wyjaśnień czy zeznań należy konfrontować nie same z sobą, ale z wyjaśnieniami innych współoskarżonych czy też innymi obiektywnymi dowodami w sprawie. Wyjaśnienia oskarżonego V. Ć. nie wypadają pomyślnie. Poza początkową zbieżnością relacji obu oskarżonych, dalsze wyjaśnienia V. Č. pozostają w całkowitej sprzeczności z wyjaśnieniami J. Š.. Sąd pierwszej instancji bardzo dokładnie przeanalizował wszystkie dowody, w tym wyjaśnienia obu oskarżonych, i słusznie dał wiarę wyjaśnieniom złożonym przez J. Š.. Wyjaśnienia tego oskarżonego są bowiem w znacznym stopniu zbieżne z zeznaniami P. M., a także z obiektywnymi zeznaniami funkcjonariuszy policji uczestniczących w zatrzymaniu oskarżonych.

Nie ulega wątpliwości – co przyznał również oskarżony V. Ć. – że marihuana należąca do J. Š. miała być sprzedana wspólnie przez obydwu oskarżonych Polakowi, z którym kontakt utrzymywał wyłącznie V. Ć.. To z nim kontaktował się P. M. i to z nim ustalono miejsce spotkania. J. Š. (1) nie znał P. M., nie wiedział, dokąd ma pojechać ani z kim się spotkać. Istotne dla transakcji narkotykowej informacje posiadał wyłącznie V. Ć., co dodatkowo potwierdza wiarygodność wyjaśnień J.Š., wskazującego, że marihuanę mieli sprzedać wspólnie, a każdy z nich miał na tym zarobić. Gdyby sytuacja przedstawiała się tak, jak twierdzi V. Ć. – czyli że jedynie skontaktował współoskarżonego z P. M. na granicy czesko - polskiej – nie jechałby własnym samochodem za nimi, aż do K.. Tam bowiem przesiadł się do samochodu P. M. i właśnie w tym samochodzie, wraz z marihuaną, został zatrzymany przez policję.

Całkowicie wiarygodnie przedstawiają się także zeznania P. M., który wskazał, że jeździli samochodem po K. w celu znalezienia innego nabywcy narkotyków. Nieprawdziwe są natomiast wyjaśnienia oskarżonego V. Ć., jakoby pojawił się w Polsce wyłącznie w związku z zamiarem zakupu samochodu przez J. Š.. Okoliczności tej zaprzeczył sam J.Š., a także nie wynika ona z zeznań P. M..

Odnosząc się do grypsu ujawnionego w toku postępowania karnego przez oskarżonego V. Ć., wskazać należy, że jego autor – J. Š. – przyznał zarówno fakt jego napisania, jak i okoliczności przekazania współoskarżonemu. W oświadczeniu złożonym na rozprawie wyjaśnił ponadto, że to V. Ć. namawiał go, aby winę za narkotyki zrzucić na Polaka oraz aby twierdzić, że do Polski przyjechali w sprawie samochodu. Wyjaśnienia te słusznie zostały ocenione przez sąd pierwszej instancji jako prawdziwe, ponieważ są spójne z innymi obiektywnymi dowodami.

Nie budzi zaufania natomiast zachowanie oskarżonego V. Ć., który – mając wiedzę o istnieniu grypsu – ukrywał ją przed organami ścigania i ujawnił dopiero wówczas, gdy uznał, że będzie to w jego interesie. Taka postawa nie może budzić zaufania sądu. Za całkowicie niewiarygodne należy uznać również te wyjaśnienia V. Ć., w których twierdził, że torbę z narkotykami zauważył dopiero w chwili, gdy wsiadł do samochodu Polaka, a wcześniej nie miał wiedzy o jej istnieniu. Takie twierdzenia nie zasługują na uwzględnienie, skoro motywem i celem spotkania C. z Polakami była chęć dokonania sprzedaży narkotyków oraz znalezienia ich nabywcy.

Nieprzekonujące były również argumenty podniesione w osobistej apelacji oskarżonego V. Ć.. Oskarżony ten wskazał bowiem wyłącznie te okoliczności, które wynikają z jego własnych wyjaśnień, całkowicie odmiennych od wyjaśnień współoskarżonego. Poza gołosłownymi twierdzeniami V. Ć. nie przedstawił żadnych argumentów na poparcie swojej wersji zdarzeń.

W tej sytuacji sąd pierwszej instancji miał pełne prawo odmówić wiarygodności wyjaśnieniom V. Ć. i dać wiarę wyjaśnieniom J. Š.. Sąd odwoławczy stoi na stanowisku, że kwestia oceny wiarygodności dowodów należy przede wszystkim do sądu pierwszej instancji, który przeprowadza je bezpośrednio i ma możliwość kontaktu zarówno z dowodami osobowymi, jak i nieosobowymi. Odmienna ocena wiarygodności dowodów wymagałaby wykazania błędów w ocenie sądu pierwszej instancji – pod kątem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego czy wskazań wiedzy. Apelacja obrońcy oskarżonego, jak i osobista apelacja V.Ć., nie zawierają jednak żadnych argumentów, które pozwalałyby przyjąć, że ocena dokonana przez sąd pierwszej instancji była sprzeczna z zasadami swobodnej oceny dowodów. Z tych względów argumenty apelacji nie mogły zostać uwzględnione.

Pamiętać należy, że wniosek o dokonaniu czynu przestępczego sąd ma prawo wyprowadzić właśnie na zasadzie art. 7 k.p.k. także poprzez analizę wszystkich zebranych w sprawie dowodów, z których w drodze logicznego rozumowania wypływają określone wnioski, świadczące o sprawstwie oskarżonego, zob. III KK 443/21 - wyrok SN - Izba Karna z dnia 06-07-2022 L.. Żaden z przywołanych przez obrońcę oskarżonego argumentów odnośnie wadliwości oceny dowodów nie mógł doprowadzić do uwzględnienia wniosku głównego o uniewinnienie oskarżonego, przede wszystkim dlatego, że ustalenia Sądu meriti podziela także Sąd Apelacyjny, a dowody zebrane w postępowaniu przygotowawczym, przeprowadzone w postępowaniu przed sądem I instancji w całości tę winę oskarżonego potwierdzają.

Na koniec dodać należy, że Sąd Odwoławczy nie stwierdził występowania okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu, a określonych w art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k., art. 455 k.p.k. Niezależnie bowiem od wniosków obrońców w postępowaniu odwoławczym zawsze z urzędu badane są okoliczności wskazane w w/w przepisach. Tak np. Sąd Najwyższy w sprawie III KK 417/18 z dnia 09-10-2018 "Przepis art. 433 § 1 KPK w zw. art. 440 KPK obliguje jednak sąd odwoławczy do kontroli zaskarżonego orzeczenia pod względem merytorycznym i prawnym nie tylko w granicach środka odwoławczego, ale także z urzędu niezależnie od tych granic – w celu stwierdzenia, czy nie zachodzi rażąca niesprawiedliwość wyroku".

SSA Jerzy Skorupka SSA Andrzej Kot SSA Jarosław Mazurek