Środa Wydanie nr 32

Sygnatura akt
II AKa 8/25
Sąd
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu
Wydział
II Wydział Karny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
30 lipca 2025 r.
Rozstrzygnięcie
Orzeczenie zmienione
Kara
8 miesięcy więzienia w zawieszeniu
Opublikowano w portalu
3 listopada 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sprawy karne
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu
© autorzy OpenStreetMap

Sprawy karne

Pobicie pod W. z zarzutem motywu narodowościowego. Sąd Apelacyjny złagodził część zarzutów i zawiesił kary

Przejdź do orzeczenia, 48 min czytania

Spór

Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych i obrońcy oskarżonych S. M. (1) i G. K. (1) zaskarżyli wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 21 października 2024 r. w sprawie pobicia I. K. w W. oraz zdarzeń z udziałem D. N.

Ustalenia sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że zdarzenie w nocy na wiejskiej drodze nie wypełniało znamienia działania publicznie, a zarzut motywu narodowościowego w czynie wobec D. N. nie został należycie uzasadniony dowodami.

Rozstrzygnięcie

Sąd zmienił wyrok, wymierzył kary po 8 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z pkt V i za zabór pojazdu, połączył kary jednostkowe w karę po roku pozbawienia wolności, zawiesił je na 2 lata i podwyższył zadośćuczynienie dla D. N. do 5000 zł.

Dlaczego

Sąd uznał, że pobicie nocą na odludziu nie było działaniem publicznym, a wypowiedzi pokrzywdzonej D. N. nie dowodziły, że uderzenie i zabór telefonu miały podłoże narodowościowe.

Więcej o sprawie

Sąd Apelacyjny uznał, że nocne zdarzenie na wiejskiej drodze nie miało cech działania publicznego, i zmienił opisy czynów oskarżonych.

Kara
8 miesięcy więzienia w zawieszeniu
Sąd
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, II Wydział Karny
Sygnatura
II AKa 8/25

Treść orzeczenia około 48 minut czytania

Sygnatura akt II AKa 8/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 lipca 2025 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący sędzia SA Piotr Kaczmarek (spr.)

Sędziowie: SA Janusz Godzwon

SA Maciej Skórniak

Protokolant: Wiktoria Dąbrowicz

przy udziale prokuratora Prokuratury (...) Jarosława Rybczyńskiego

po rozpoznaniu 30 lipca 2025 r.

sprawy S. M. (1) oskarżonego o czyn z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 119 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., art. 289 § 2 k.k. w zw. z art. 289 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k.

G. M. (1) oskarżonego o czyn z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 119 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k.

G. K. (1) oskarżonego o czyn z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 119 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., art. 191 § 1 k.k. w zb. z art. 119 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k.

na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych adw. B. S. co do wszystkich oskarżonych, oskarżonego G. K. (1) i S. M. (1)

od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu

z 1 października 2024 r. sygn. akt III K 324/23

I. przyjmując za podstawę wszelkich rozstrzygnięć kodeks karny w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2023 r. w zw. z art.4 § 1 k.k. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1. w czynie przypisanym w pkt. I oskarżonym S. M. (1), G. K. (1) i G. M. (1), w przypadku tego ostatniego działając na podstawie art. 435 k.p.k., pomija ustalenie o działaniu publicznie, w kwalifikacji prawnej oraz podstawie wymiaru kar pomija art. 57a § 1 k.k.,

2. w czynie przypisanym oskarżonemu S. M. (1) w pkt. III pomija ustalenie o działaniu publicznie, w kwalifikacji prawnej oraz podstawie wymiaru kar pomija art. 57a § 1 k.k., na podstawie art. 440 k.p.k. pomijając ustalenie o użyciu przemocy, tak przypisany czyn kwalifikując jako przestępstwo z art. 289 § 2 k.k. , za które na podstawie art. 289 § 2 k.k. wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,

3. w czynie przypisanym oskarżonemu G. K. (1) w pkt.V pomija ustalenie o działaniu publicznie oraz o stosowaniu przemocy wobec pokrzywdzonej z powodu jej przynależności narodowej, w kwalifikacji prawnej oraz podstawie wymiaru kar pomija art. 57a § 1 k.k., tak przypisany czyn kwalifikując jako przestępstwo z art. 191 § 1 k.k., za które na podstawie art. 191 § 1 k.k. wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, nadto orzeczone w pkt. VI za to przestępstwo tytułem środka kompensacyjnego zadośćuczynienie podwyższa do 5.000 (pięciu tysięcy) złotych;

II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok wobec oskarżonych S. M. (1), G. K. (1) i G. M. (1) utrzymuje w mocy;

III. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczone wobec oskarżonych: S. M. (1) w pkt. I zaskarżonego wyroku oraz w pkt. I ppkt. 2 niniejszego wyroku, G. K. (1) w pkt. I zaskarżonego wyroku oraz w pkt. I ppkt. 3 niniejszego wyroku kary pozbawienia wolności łączy i wymierza oskarżonym S. M. (1) i G. K. (1) kary łączne po roku pozbawienia wolności;

IV. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesza wobec oskarżonych S. M. (1) i G. K. (1) na okres próby 2 (dwóch) lat, na podstawie art. 72 § 1 pkt. 1 k.k. zobowiązując do pisemnego przeproszenia pokrzywdzonych: I. K. w przypadku oskarżonego S. M. (1), I. K. i D. N. w przypadku oskarżonego G. K. (1);

V. zasądza od oskarżonych S. M. (1) i G. K. (1) na rzecz Skarbu Państwa po 6,66 zł tytułem zwrotu wydatków postępowania odwoławczego oraz wymierza im po 180 zł opłaty sądowej za obie instancje, zasądza od oskarżyciela posiłkowego I. K. na rzecz G. M. (1) 600 zł tytułem zwrotu wydatków na ustanowienie obrońcy w postepowaniu odwoławczym.

Uzasadnienie

S. M. (1), G. K. (1) i G. M. (1) zostali oskarżeni o to, że :

I. w dniu 02 kwietnia 2023 roku w miejscowości W., gmina Ś. działając wspólnie i w porozumieniu z G. M. (1) i S. M. (1) wziął udział w pobiciu I. K., w ten sposób, że zadawał pokrzywdzonemu uderzenia pięścią w twarz oraz kopał po całym ciele, w tym również po głowie, czym naraził pokrzywdzonego na skutek w postaci co najmniej średniego uszczerbku na zdrowiu, a nadto stosował przemoc i groźbę bezprawną wobec pokrzywdzonego obywatela Ukrainy z powodu jego przynależności narodowej, przy czym czynu tego dopuścił się publicznie i bez powodu okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego,

tj. o czyn z art.158§1 k.k. w zb. z art.119§1 k.k. w zw. z art.11§2 k.k. w zw. z art.57a §1k.k.

a nadto S. M. (1) został oskarżony o to, że :

II. w dniu 02 kwietnia 2023 roku w miejscowości W. gmina Ś., po uprzednim użyciu przemocy wobec I. K., dokonał zaboru w celu krótkotrwałego użycia pojazdu V. (...), o numerze rejestracyjnym (...) o wartości 13000 złotych, a następnie po przejechaniu około 100 metrów wjechał w nasyp ziemny, porzucił pojazd i celowo wyrzucił kluczyki do pojazdu w głąb pola uprawnego, uniemożliwiając w ten sposób korzystanie z pojazdu działając na szkodę I. K. przy czym czynu tego dopuścił się publicznie i bez powodu okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, tj. o czyn z art.289 §2 k.k. w zw. z art.289§3 k.k. w zw. z art.11§2 k.k. w zw. z art.57a §1k.k.

oraz G. K. (1) o to, że :

III. w dniu 02 kwietnia 2023 roku w miejscowości W., gmina Ś. stosując przemoc w ten sposób, że uderzył jednokrotnie pięścią w twarz D. N., a następnie wyrwał telefon komórkowy z ręki i wyrzucił na sąsiednią posesję, czym zmusił ją do zaniechania czynności w postaci wezwania Policji, a nadto stosował przemoc i groźbę bezprawną wobec pokrzywdzonej obywatelki Ukrainy z powodu jej przynależności narodowej, przy czym czynu tego dopuścił się publicznie i bez powodu okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego,

tj. o czyn z art. 191§ 1 k.k. w zb. z art.119§1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art.57a§1 k.k.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 października 2024 r., sygn.. akt: III K 324/23 orzekł:

I.uznał oskarżonych

S. M. (1), G. K. (1) i G. M. (1)

za winnych tego, że w dniu 02 kwietnia 2023 roku w miejscowości W., gmina Ś. działając wspólnie i w porozumieniu wzięli udział w pobiciu I. K., w ten sposób, że zadawali pokrzywdzonemu uderzenia pięścią w twarz oraz kopali po całym ciele, w tym również po głowie, czym narazili pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku w postaci średniego uszczerbku na zdrowiu, a nadto stosowali przemoc wobec pokrzywdzonego obywatela Ukrainy z powodu jego przynależności narodowej, przy czym czynu tego dopuścili się publicznie i bez powodu okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, co stanowi przestępstwo z art.158§1 k.k. w zb. z art.119§1 k.k. w zw. z art.11§2 k.k. w zw. z art.57a §1k.k. i za to:

a)S. M. (1) na podstawie art.119§1 k.k. w zw. z art.11§3 k.k. przy zastosowaniu art.57a §1 k.k. w zw. z art.4§1 k.k. wymierzył karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;

b)G. K. (1)

na podstawie art.119§1 k.k. w zw. z art.11§3 k.k. przy zastosowaniu art.57a §1 k.k. w zw. z art.4§1 k.k. wymierzył karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;

c)G. M. (1)

na podstawie art.119§1 k.k. w zw. z art.11§3 k.k. przy zastosowaniu art.57a §1 k.k. i art.37a §1 k.k. w zw. z art.4§1 k.k. wymierzył karę grzywny w ilości 200 (dwustu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 (trzydziestu) złotych;

II.na podstawie art.46§1 k.k. orzekł od oskarżonych

S. M. (1), G. K. (1) i G. M. (1) na rzecz oskarżyciela posiłkowego

I. K. obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłacenie kwoty po 43,33 zł (czterdzieści trzy złote trzydzieści trzy grosze) oraz zadośćuczynienie w kwocie po 10000 zł (dziesięć tysięcy) złotych;

III.uznał oskarżonego

S. M. (1)

za winnego tego, że w dniu 02 kwietnia 2023 roku w miejscowości W. gmina Ś., po uprzednim użyciu przemocy wobec I. K., dokonał zaboru w celu krótkotrwałego użycia pojazdu V. (...), o numerze rejestracyjnym (...) o wartości 13000 złotych, a następnie po przejechaniu około 100 metrów wjechał w nasyp ziemny, porzucił pojazd w stanie uszkodzonym i celowo wyrzucił kluczyki do pojazdu w głąb pola uprawnego, uniemożliwiając w ten sposób korzystanie z pojazdu, powodując nadto szkodę w kwocie 2618 zł działając na szkodę I. K., przy czym czynu tego dopuścił się publicznie i bez powodu okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, co stanowi przestępstwo z art.289 §2 k.k. w zw. z art.289§3 k.k. w zw. z art.11§2 k.k. w zw. z art.57a §1k.k. i za to na podstawie art.289§3 k.k. w zw. z art.11§3 k.k. przy zastosowaniu art.57a §1 k.k. wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

IV.na podstawie art.46§1 k.k. orzekł od oskarżonego

S. M. (1)

na rzecz oskarżyciela posiłkowego I. K. obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłacenie kwoty 2618 zł (dwa tysiące sześćset osiemnaście złotych);

V.uznał oskarżonego

G. K. (1)

za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku, przy czym eliminuje z jego opisu sformułowanie „i groźbę bezprawną”, co stanowi przestępstwo z art.191§1 k.k. w zb. z art.119§1 k.k. w zw. z art.11§2 k.k. w zw. z art.57a §1 k.k. i za to na podstawie art.119§1 k.k. w zw. z art.11§3 k.k. przy zastosowaniu art.57a §1 k.k. wymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;

VI.na podstawie art.46§1 k.k. orzekł od oskarżonego

G. K. (1)

na rzecz oskarżycielki posiłkowej D. N. zadośćuczynienie w kwocie 2000 zł (dwóch tysięcy złotych);

VII.na podstawie art. 85§1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności wymierzone oskarżonemu

S. M. (1)

i orzekł wobec niego karę łączną w wymiarze 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;

VIII.na podstawie art. 85§1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności wymierzone oskarżonemu

G. K. (1)

i orzekł wobec niego karę łączną w wymiarze 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;

IX.na podstawie art. 63 § 1 k.k., na poczet orzeczonej łącznej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu

S. M. (1)

okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w dniach od 2.04.2023r. godz. 11:30 do 26.04.2023r. godz. 10:45;

X.na podstawie art. 63 § 1 k.k., na poczet orzeczonej łącznej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu

G. K. (1)

okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w dniach od 2.04.2023r. godz. 14:30 do 25.04.2023r. godz. 11:00;

XI.na podstawie art. 63 § 1 k.k., na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczył oskarżonemu

G. M. (1)

okres zatrzymania w dniach od 2.04.2023r. godz. 14:40 do 4.04.2023r. godz. 11:10, przyjmując iż jeden dzień zatrzymania jest równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny;

XII.na podstawie art. 633 k.p.k. w zw. z art. 626 § 1 k.p.k. i art. 627 k.p.k. zasądza od każdego oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu w kwocie po 196,66 zł, zaś na podstawie art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 3 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych wymierzył im opłaty w kwocie: S. M. (1) 300 złotych, G. K. (1) 300 zł, G. M. (1) 600 zł.

Apelacje od tego wyroku wnieśli: pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych, oskarżony G. K. (1) i S. M. (1).

Obrońca oskarżonego G. K. (1) – zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej przypisanej oskarżonemu w zakresie czynu I części wstępnej wyroku, tj. art.. 57a k.k. w zw. z art. 115 § 1 pkt 21 k.k., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że czyn opisany w pkt I części dyspozytywnej wyroku i przypisany G. K. (1), stanowi występek o charakterze chuligańskim, podczas gdy biorąc pod uwagę miejsce, w którym doszło do zdarzenia (ostatnie zabudowania niewielkiej wsi), w powiązaniu z porą roku oraz faktem, że miało ono miejsce nocą, niemal przy braku oświetlenia, nie można uznać, aby sprawca (sprawcy) wypełnił znamię publicznego działania.

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego wyroku, który mógł mieć wpływ na jego treść, tj.:

a) przyjęcie, że do ataku na I. K. opisanego w pkt I części dyspozytywnej wyroku doszło na tle narodowościowym, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że zatrzymanie samochodu, sprzeczka, a następie atak na pokrzywdzonego, był wyłącznie wynikiem spożycia alkoholu i niezadowolenia oskarżonego S. M. (1) ze sprzeciwu jaki pokrzywdzony wyraził wobec tego działania, zaś padające określenia „wracaj na B.” dotyczyły wyłącznie okoliczności związanych z brakiem zaangażowania I. K. w obronę swojej ojczyzny, co doprowadziło do błędnego uznania, że powodem ataku były kwestie narodowościowe, skutkującego ujęciem w opisie czynu, że przemocy zastosowana została z powodu przynależności narodowej, a w efekcie zastosowaniem kwalifikacji prawnej z art. 119 § 1 k.k.;

b) przyjęcie w zakresie tego samego czynu, że I. K. doznał takich krzywd, które uzasadniałyby orzeczenie nawiązki w wysokości 10.000 zł od G. K. (1) (oraz pozostałych oskarżonych), z pominięciem okoliczności dotyczących przebiegu zdarzenia i zagrożenia dla pokrzywdzonego, który widząc przewagę liczebną osób na zewnątrz nie obawiał się wyjść z samochodu, co mogło być wynikiem jego warunków fizycznych oraz faktu, że przez wiele lat trenował sztuki walki, co prowadziło do skutecznej obrony i powalenia dwóch atakujących na ziemię, skutkiem czego doznał on jedynie powierzchownych obrażeń wypełniających jedynie znamiona z art. 157 § 2 k.k., co nie uzasadnia orzeczenia nawiązki w takiej wysokości.

3) przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na jego treść, tj.:

a) naruszenie art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 polegające na:

- nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego oraz dokonaniu dowolnej oceny zeznań świadka D. N. tj. w sposób sprzeczny z zasadami procesu i uznania tego dowodu za wiarygodny, podczas gdy jest on wewnętrznie sprzeczny, jak również sprzeczny z innymi dowodami, w tym w szczególności zeznaniami I. K. oraz wyjaśnieniami G. K. (1);

- nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego oraz dokonaniu dowolnej oceny zeznań świadka I. K. tj. w sposób sprzeczny z zasadami procesu i uznania tego dowodu za wiarygodny, podczas gdy jest on wewnętrznie sprzeczny, jak również sprzeczny z innymi dowodami, w tym w szczególności zeznaniami D. N. oraz wyjaśnieniami G. K. (1);

- pominięciu wyjaśnień G. K. (1), który nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, zaprzeczył aby uderzył pokrzywdzoną D. N. i wyjaśnił, że jego udział w pobiciu I. K. wynikał z faktu otrzymania ciosu w trakcie szarpaniny S. M. (1) z pokrzywdzonym, co wpływa na ocenę jego roli w zdarzeniu, przy czym pominięcie tego dowodu wynikało wyłącznie z faktu, że pochodzi od oskarżonego, a jest to przecież taki sam dowód pośród innych dowodów, który winien być oceniony według takich samych reguł jak pozostałe;

co doprowadziło do błędnego uznania, że G. K. (1) uderzył D. N., a następnie wyrzucił odebrany jej telefon komórkowy, a tym samym jest on sprawcą przestępstwa z art. 191 § 1 k.k. w zb. z art. 119 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. opisanego w pkt V części dyspozytywnej wyroku, a także do ustalenia jego inicjującej roli w czynie opisanym w punkcie I części dyspozytywnej wyroku, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego do takich wniosków nie prowadzi;

b) naruszenie art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. polegającą na zaniechaniu wskazania w pisemnym uzasadnieniu istnienia istotnych sprzeczności w zeznaniach pokrzywdzonych, które stanowiły główny dowód w zakresie ustaleń stanu faktycznego odnośnie czynu opisanego w pkt V części dyspozytywnej wyroku, w szczególności w zakresie wskazania osoby, która uderzyła D. N., a także zaniechania wyjaśnienia tych sprzeczności i oceny materiału w tym zakresie;

c) naruszenie art. 410 k.p.k. w zw. z art. 168 zdanie drugie k.p.k., polegającego na poczynieniu ustaleń w oparciu o materiał pozostający poza zakresem dowodów ujawnionych w toku rozprawy głównej, poprzez powołanie się na dane wynikające z G. M., który to dowód nie został przeprowadzony na rozprawie głównej, a strony nie miały możliwości się do niego odnieść i przedstawić dowodu przeciwnego.

4) rażącą niewspółmierność kary orzeczonej względem G. K. (1) za czyn I części wstępnej wyroku polegającą na niewystarczającym uwzględnieniu stopnia społecznej szkodliwości czynu, roli oskarżonego w zarzuconym czynie, a także okoliczności związanych z dotychczasowym sposobem życia G. K. (1) i jego dotychczasową niekaralnością, co skutkowało wymierzeniem kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, która jest taka sama jak w przypadku innego oskarżonego o ten sam czyn, który według Sądu był w przeszłości karany za przestępstwo z zastosowaniem przemocy, i jednocześnie jest znacząco wyższa od kolejnego oskarżonego o ten sam czyn, który także nie był karany, co prowadzi do wewnętrznej niesprawiedliwości wyroku.

5) obrazę prawa materialnego tj. art. 58a k.k. w zw. z art. 115 § 1 pkt 21 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że czyn opisany w pkt V części dyspozytywnej wyroku i przypisany G. K. (1), stanowi występek o charakterze chuligańskim, podczas gdy biorąc pod uwagę miejsce, w którym doszło do zdarzenia (ostatnie zabudowania niewielkiej wsi) w powiazaniu z późną porą i przy braku oświetlenia, nie można uznać, aby sprawca (sprawcy) wypełnił znamię publicznego działania.

6) błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie pkt V części dyspozytywnej wyroku, przyjętych za podstawę jego wydania, który mógł mieć wpływ na jego treść, tj. ustalenie, że do ataku na D. N. doszło na tle narodowościowym podczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że zabór telefonu i zadanie ciosu było wyłącznie wynikiem przebiegu wydarzeń poprzedzających to działanie i wynikało z chęci uniemożliwienia pokrzywdzonej wezwania policji, co doprowadziło do błędnego ujęcia w opisie czynu, że przemoc względem niej zastosowana została z powodu przynależności narodowej, skutkującego zastosowaniem kwalifikacji prawnej z art. 119 § 1 k.k.

7) rażącą niewspółmierność kary orzeczonej względem G. K. (1) za czyn V części dyspozytywnej wyroku polegającą na niewystarczającym uwzględnieniu stopnia społecznej szkodliwości, a także okoliczności związanych z dotychczasowym sposobem życia G. K. (1) i jego dotychczasową niekaralnością i wymierzenie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności.

8) rażącą niewspółmierność orzeczonej względem G. K. (1) kary łącznej obejmującej czyny z pkt I oraz pkt V części dyspozytywnej wyroku, polegającą na niewystarczającym uwzględnieniu elementów podmiotowych i przedmiotowych, a w tym stopnia społecznej szkodliwości, a także okoliczności związanych z dotychczasowym sposobem życia G. K. (1) i jego dotychczasową niekaralnością i orzeczenie kary w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, a więc niemal równą tej jaka by została orzeczona, gdyby zastosował zasadę kumulacji.

Podnosząc powyższe zarzuty, apelujący wniósł o: zmianę zaskarżonego wyroku:

a) w odniesieniu do czynu opisanego w pkt I części dyspozytywnej wyroku poprzez wyeliminowanie z jego opisu, że działanie względem pokrzywdzonego wynikało z jego przynależności narodowej, miało miejsce publicznie i bez powodu z rażącym lekceważeniem porządku prawnego oraz z kwalifikacji prawnej art. 119 § 1 k.k. oraz art. 57a k.k. i wymierzenie G. K. (1) – przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. kary grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych po 30 zł, zaliczenie okresu zatrzymania i tymczasowego aresztowania w okresie od 2 do 25 kwietnia 2023 r. na poczet kary grzywny oraz zadośćuczynienie na rzecz I. K. w kwocie 3.000 zł;

b) w odniesieniu do czynu opisanego w pkt V części dyspozytywnej wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego G. K. (1) od jego popełnienia;

c) w przypadku nieuwzględnienia apelacji w zakresie zarzutu punktu 1, 2, 5 i 6 – wymierzenie G. K. (1) za czyn I i V części dyspozytywnej wyroku, przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., kary grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych po 30 zł za każdy z czynów i wymierzenie kary łącznej w wymiarze 350 stawek po 30 zł, zaliczenie okresu zatrzymania i tymczasowego aresztowania w okresie od 2 do 25 kwietnia 2023 r. na poczet kary grzywny oraz zadośćuczynienie na rzecz I. K. w kwocie 3000 zł;

d) utrzymanie wyroku w pozostałym zakresie.

Obrońca oskarżonego S. M. (1)

– zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) obrazę prawa materialnego tj. art. 57a § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 21 k.k. poprzez jego zastosowanie w sprawie skutkujące przyjęciem, że oskarżeni działali w zakresie czynu z pkt I części dyspozytywnej wyroku publicznie i bez powodu okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, podczas gdy do zdarzenia z udziałem I. K. doszło w późnych godzinach nocnych, na wiejskiej drodze, bez udziału osób trzecich, a zatem w sprawie nie doszło do wystąpienia znamienia „publicznie”.

2) błąd w ustaleniach stanu faktycznego przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, w związku z niewłaściwą oceną materiału dowodowego sprawy i uksztaltowaniem przekonania Sądu na podstawie wybranych, a nie wszystkich dowodów, ocenionych dowolnie, a nie swobodnie z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia, jak również z naruszeniem zasady domniemania niewinności i przyjęcie, że oskarżeni działali w zakresie czynu z pkt I części dyspozytywnej wyroku z powodu przynależności narodowej pokrzywdzonego I. K., podczas gdy ustalenie to nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego.

3) obrazę prawa materialnego, tj. art. 57a § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 21 k.k. poprzez jego zastosowanie w sprawie skutkujące przyjęciem, że oskarżony w zakresie czynu z pkt III części dyspozytywnej wyroku działał publicznie i bez powodu okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, podczas gdy do zdarzenia z pojazdem pokrzywdzonego doszło w późnych godzinach nocnych, na wiejskiej drodze oraz na polu, bez udziału osób trzecich, a zatem w sprawie nie doszło do wystąpienia znamienia „publicznie”.

4) będącą następstwem obrazy prawa materialnego, a mianowicie art. 46 § 1 k.k. rażącą niewspółmierność orzeczonego środka kompensacyjnego w zakresie zadośćuczynienia przyznanego oskarżycielowi posiłkowemu tak do stopnia zawinienia oskarżonego, jak i przede wszystkim jego możliwości zarobkowych i sytuacji majątkowej, a w konsekwencji przyjęcie, że odpowiednim zadośćuczynieniem w niniejszej sprawie będzie przyznania na rzecz pokrzywdzonego I. K. zadośćuczynienia w łącznej wysokości 30.000 zł (od 3 oskarżonych) podczas gdy jest to kwota wygórowana, nieuzasadniona okolicznościami sprawy.

5) błąd w ustaleniach stanu faktycznego przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść i przyjęcie, że oskarżony jest osobą uprzednio karaną, podczas gdy kara grzywny orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej II K 661/16 z dnia 26.X.2017 r. uległa zatarciu z dniem 29 czerwca 2023 r. (po roku od wykonaniu kary grzywny w dniu 29 czerwca 2023 r.).

6) wymierzenie oskarżonemu rażąco surowe kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności; wskutek przydania przez Sąd I instancji nadmiernego znaczenia dla takiego uksztaltowania kar m.in. błędnym ustaleniu uprzedniej karalności oskarżonego, sposobu i okoliczności popełnienia przestępstwa.

Podnosząc powyższe zarzuty, apelujący wniósł o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I poprzez:

a) wyeliminowanie z opisu czynu z sformułowania „publicznie i bez powodu, okazując lekceważący stosunek do porządku prawnego”, „stosowali przemoc wobec pokrzywdzonego obywatela Ukrainy z powodu jego przynależności narodowej”;

b) wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej, jak i z podstawy wymiaru kary przepisów art. 57a § 1 k.k. oraz art. 119 § 1 k.k.;

c) jak również odmienne orzeczenie o karze wobec oskarżonego S. M. (1).

2) zmianę zaskarżonego wyroku w pkt III poprzez:

a) wyeliminowanie z opisu czynu z sformułowania: „publicznie i bez powodu, okazując lekceważący stosunek do porządku prawnego”;

b) wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej, jak i z podstawy wymiaru kary art. 57a § 1 k.k.;

c) odmienne orzeczenie o karze wobec oskarżonego S. M. (1).

3) zmianę zaskarżonego wyroku w pkt II poprzez obniżenie zasądzonego na rzecz pokrzywdzonego zadośćuczynienia.

4) zmianę wyroku w pkt VII poprzez obniżenie orzeczonej wobec oskarżonego kary łącznej.

Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych I. K. i D. N. – zaskarżył wyrok co do oskarżonych: S. M. (1), G. K. (1) i G. M. (1) – zarzucając:

W zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego S. M. (1):

1) rażącą niewspółmierność zadośćuczynienia orzeczonego wobec oskarżonego S. M. (1) na rzecz pokrzywdzonego I. K., gdyż orzeczone wobec oskarżonego zadośćuczynienie w wysokości 10.000 zł na rzecz pokrzywdzonego I. K. nie wypełnia w całości swojej kompensacyjnej funkcji, a zatem jest nieadekwatne do rozmiaru szkody wyrządzonej pokrzywdzonemu działaniem oskarżonego i nie prowadzi do naprawienia naruszonych przestępstwem dóbr.

W zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego G. K. (1):

1) w zakresie kary – zarzucił – rażącą niewspółmierność kary jednostkowych wymierzonych oskarżonemu za czyn z pkt I wyroku w wymiarze 8 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z pkt III wyroku w wymiarze; a w konsekwencji kary łącznej w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolości, którą sąd wymierzył na zasadzie asperacji, podczas gdy w świetle zebranego materiału dowodowego kary jednostkowe oraz kary łącznej, podczas gdy wymierzona kara nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym przez wzgląd na stopień społecznej szkodliwości czynu oraz motywację oskarżonego.

2) w zakresie obowiązku naprawienia szkody – rażącą niewspółmierność zadośćuczynienia orzeczonego na rzecz pokrzywdzonych I. K. i D. N. w kwocie odpowiednio 10.000 zł i 2000 zł, które nie spełniają w pełni swojej kompensacyjnej funkcji i nie odzwierciedlają krzywd fizycznych i psychicznych doznanych przez pokrzywdzonych działaniem oskarżonego.

W zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego G. M. (1):

1) w zakresie kary – rażącą niewspółmierność kary w postaci kary grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 30 zł, albowiem stanowi ona nietrafną reakcję na popełnione przez oskarżonego przestępstwa, a w konsekwencji jest nieadekwatna do jego stopnia i winy i społeczne szkodliwości czynu, a w efekcie umniejsza udział oskarżonego w przestępstwie.

2) w zakresie obowiązku naprawienia szkody – rażącą niewspółmierność zadośćuczynienia orzeczonego na rzecz pokrzywdzonego I. K. w kwocie 10.000 zł, które nie spełnia w pełni swojej kompensacyjnej funkcji i jest nieadekwatne do rozmiaru szkody wyrządzonej przez oskarżonego.

Podnosząc powyższe zarzuty, apelujący wniósł o: zmianę zaskarżonego wyroku przez:

W zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego S. M. (1): - orzeczenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego I. K. kwoty 30.000 zł zadośćuczynienia.

W zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego G. K. (1):

1) wymierzenie G. K. (1) za czyn z pkt I zaskarżonego wyroku kary pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności oraz za czyn z pkt III zaskarżonego wyroku kary pozbawienia wolności w wymiarze 10 miesięcy oraz kary łącznej w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy.

2) orzeczenie od oskarżonego G. K. (1) na rzecz oskarżyciela posiłkowego I. K. kwoty 30.000 zł zadośćuczynienia.

3) orzeczenie od oskarżonego G. K. (1) na rzecz oskarżycielki posiłkowej D. N. kwoty 30.000 zł zadośćuczynienia.

W zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego G. M. (1):

1) wymierzenie G. M. (1) kary pozbawienia wolności w wymiarze 8 miesięcy.

2) orzeczenie od G. M. (1) na rzecz oskarżyciela posiłkowego I. K. kwoty 30.000 zł zadośćuczynienia.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Z uwagi na charakter sprawy, dla jasności i czytelności wywodu oraz w celu przedstawienia w sposób pełny rozumowania i stanowiska Sądu odwoławczego w zakresie podjętych rozstrzygnięć, a także dla zapewnienia warunków rzetelnego procesu Sąd Apelacyjny we Wrocławiu odstąpił od wymogu sporządzenia uzasadnienia zgodnie ze wskazaniem art. 99a § 1 k.p.k. Sąd Apelacyjny w orzekającym składzie zgadza się z argumentacją wspierającą takie stanowisko wyrażoną w orzeczeniach m.in. Sądu Najżywszego - wyrok z 11 sierpnia 2020 r., I KA 1/20, OSNKW 2020, nr 9-10, poz. 41, Sądu Apelacyjnego w Gdańsku - wyrok z 17 czerwca 2020 r., II AKa 64/20, LEX nr 3055805 i Sądu Apelacyjnego w Poznaniu - wyrok z 12 listopada 2020 r., II AKa 217/18, LEX nr 3104650.

1.W zakresie zarzutów obrazy prawa procesowego , materialnego , ustaleń faktycznych.

Przed odniesieniem się do zarzutów przypomnieć należy ,że zasada swobodnej oceny dowodów, leżąca u podstaw prawidłowego wyrokowania, nie może prowadzić do dowolności ocen i takiego wyboru dowodów, którego prawidłowości nie dałoby się skontrolować w trybie odwoławczym (wyrok SN z 5.09.1974 r., II KR 114/74, OSNKW 1975

/2, poz. 28). Zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga jednak wykazania wad w ocenie konkretnych dowodów dokonanej przez sąd orzekający, prowadzących do wniosku, iż ocena ta przekracza granice swobodnej (wyrok SN z 20.04.2004 r. – V KK 332/03, Prok. i Pr.-wkł. (...)–8, poz. 6; wyrok SA w Poznaniu z 26.11.2012 r., II AKa 149/12, LEX nr 1264421; wyrok SA w Warszawie z 12.10.2012 r., II AKa 272/12, LEX nr 1238289). Konieczne jest wykazanie konkretnych błędów w sposobie dochodzenia do określonych ocen, przemawiających w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu (wyrok SA w Warszawie z 12.09.2012 r., II AKa 228/12, LEX nr 1238267). W rachubę może wchodzić np. pominięcie istotnych środków dowodowych, niedostrzeżenie ważnych rozbieżności, uchylenia się od oceny wewnętrznych czy wzajemnych sprzeczności (wyrok SA we Wrocławiu z 19.04.2012 r., II AKa 85/12, LEX nr 1162856). Przekonanie sędziowskie, stanowiące podstawę każdego orzeczenia, wtedy tylko nie zasługuje zatem na respektowanie, gdy zostanie wykazane, że jest nietrafne (postanowienie SA w Krakowie z 12.06.2001 r., II AKz 225/01 KZS 2001

/6, poz. 34).Uwiarygodnienie zarzutu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów wymaga zatem wykazania w oparciu o fakty i ich pogłębioną logiczną analizę, że rzeczywiście sąd pominął dowody istotne dla rozstrzygnięcia o sprawstwie i winie, że włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, że uchybił regułom prawidłowego logicznego rozumowania lub że uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia (postanowienie SN z 18.02.2015 r., II KK 8/15, LEX nr 1654741). Nie może osiągnąć skutku środek odwoławczy, który tego nie czyni, a jedynie przedstawia polemiczne wersje zdarzeń czy rozumowanie odmienne, oparte na innym systemie wartości (postanowienie SA w Krakowie z 27.06.2000 r., II AKz 208/00, KZS 2000

/7–8, poz. 46). O przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów można mówić wtedy, gdy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zawiera oczywiste błędy natury faktycznej (np. niedostrzeżenie istotnych dowodów czy okoliczności) bądź logicznej (niezrozumienie implikacji wynikających z treści dowodów) (postanowienie SN z 25.02.2014 r., IV KK 31/14, LEX nr 1441277). Co oczywiste, nie stanowi naruszenia przepisów art. 7 i 410 dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych (postanowienie SN z 19.02.2014 r., II KK 17/14, Prok. i Pr.-wkł. (...), poz. 1). Reasumując ,przekonanie sądu o wiarygodności jednych i niewiarygodności innych dowodów pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. wtedy, gdy jest poprzedzone ujawnieniem na rozprawie głównej całokształtu istotnych okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) w sposób podyktowany obowiązkiem dociekania prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.) i stanowi wyraz rozważenia (art. 7 k.p.k., art. 4 k.p.k.), zgodnie z regułami poprawnego rozumowania, doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy, wszystkich ważkich okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.12.1974 r., Rw 618/74, OSNKW 1975 r., z. 3-4, poz. 47).

W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji co do zasady (tj. poza ustaleniami faktycznymi objętymi zmianą zaskarżonego wyroku ) nie naruszył żadnych ze wskazanych w apelacjach norm postępowania norm dotyczących sfery przeprowadzenia dowodów , ich oceny , wreszcie dokonywania na ich postawie ustaleń faktycznych .W zakresie art.410 k.p.k. Sąd meriti w tym zakresie ani nie odwołał się do dowodów nieujawnionych na rozprawie ani też nie pominął dowodów, w tym dowodów takich jak wyjaśnienia oskarżonych , przeczących zasadności określonych tez oskarżyciela publicznego pamiętając o właściwym rozumieniu normy wynikającej z art. 410 k.p.k., którą w pewnym uproszczeniu należy rozumieć w ten sposób, iż nie stanowi ona o konieczności dokonywania ustaleń faktycznych na podstawie sprzecznych dowodów ,bowiem jest to logicznie niemożliwe , lecz nakazie aby w procesie oceny dowodów nie pomijać żadnego dowodu , w szczególności sprzeciwiającego się tezie oskarżyciela w tym znaczeniu ,iż dowody takie powinny być oceniane same w sobie z perspektywy wiarygodności dowodowej, jak też relacji z innymi dowodami np. czy nie podważają one wiarygodności dowodów mających przemawiać za tezą oskarżyciela.Skoro Sąd meriti miał w polu widzenia także dowody przemawiające na korzyść oskarżonych ,zaś ocena tych dowodów, podobnie jak dowodów przeciwnych ,nie ma charakteru dowolnego czy jednostronnego (na niekorzyść oskarżonych ) to nie doszło także do naruszenia reguły z art. 4 k.p.k..Sąd Apelacyjny w tym zakresie (tj. nie objętym zmianą ) akceptuje ocenę dowodów dokonaną przez Sąd I instancji jako mieszczącą się w ramach nieprzekraczających art. 7 k.p.k. zaś przedstawione w apelacji argumenty nie przekonują o dowolności tej oceny, a w konsekwencji wadliwości poczynionych ustaleń faktycznych.

Jako zasadne oceniono zarzuty naruszenia prawa materialnego tj.art.57a k.k. w zw. z art.115 § 1 pkt. 21 k.k.w zakresie czynu przypisanego w pkt.I poprzez przyjęcie ,iż in concreto zaistniały wszystkie przesłanki tzw. charakteru chuligańskiego czynu.Aby przestępstwo miało charakter chuligański, musi być spełnionych łącznie kilka warunków: sprawca musi dopuścić się czynu polegającego na umyślnym zamachu na zdrowie, wolność, cześć lub nietykalność cielesną, na bezpieczeństwo powszechne, na działalność instytucji państwowych lub samorządu terytorialnego, na porządek publiczny albo na umyślnym niszczeniu, uszkodzeniu lub czynieniu niezdatną do użytku cudzej rzeczy , po drugie musi działać publicznie, po trzecie sprawca musi działać bez powodu albo z oczywiście błahego powodu , poprzez swoje zachowanie okazując rażące lekceważenie porządku prawnego.W ocenie Sądu Apelującego trafnie zarzucono wadliwe przyjęcie ,iż oskarżeni działali publicznie w rozumieniu tego przepisu .Jak zauważył Sąd Najwyższy w uchwale (7) z 20.09.1973 r., VI KZP 26/73, OSNKW 1973/11, poz. 132: „działanie «publicznie» [...] zachodzi wówczas, gdy bądź ze względu na miejsce działania, bądź ze względu na okoliczności i sposób działania sprawcy jego zachowanie się jest lub może być dostępne (dostrzegalne) dla nieokreślonej liczby osób, przy czym sprawca mając świadomość tej możliwości co najmniej na to się godzi” (tak też SN w wyroku z 9.09.2013 r., (...) 21/13, LEX nr 1375239; por. wyrok SA we Wrocławiu z 23.01.2015 r., KZS 2015/4, poz. 86; wyrok SA w Łodzi z 8.10.2015 r., II AKa 178/15, LEX nr 1923902; wyrok SA w Poznaniu z 4.05.2023 r., II AKa 36/23, LEX nr 3590013). Z kolei miejsce jest publiczne, jeżeli jest dostępne bez specjalnego zezwolenia bliżej nieokreślonemu kręgowi osób. Znamię „publicznie” wskazuje nie tyle na miejsce, ile na sytuację, której jednak nie należy traktować

in abstracto, lecz

in concreto. Choć zazwyczaj zachowanie w miejscu publicznym ma charakter publiczny, to jednak może być inaczej, np. w przypadku dokonania czynu na całkowicie pustej ulicy czy popełnienia go nocą, w odludnym miejscu, w którym nikogo nie było. Może być również tak, że zachowanie sprawcy w miejscu, które nie jest publiczne, będzie jednak miało charakter publiczny (np. wypowiedź w studiu telewizyjnym w trakcie audycji „na żywo”).Działa więc publicznie zarówno ten, kto działa „przed publicznością” (na oczach publiczności, przy świadkach), ten, kto działa „w miejscu ogólnie dostępnym w danej chwili” (w miejscu publicznym), jak i ten, kto działa w sposób jawny, dostrzegalny dla bliżej nieokreślonej liczby nieoznaczonych z góry osób. Nie negując ustalenia ,iż miejscem zdarzenia była określona (niewielka ) miejscowość , na drodze mającej status drogi publicznej ( o określonej kwalifikacji- statusie ) to jednak uwzględnienie szczegółowego usytuowania (wykazanego w apelacji) w zestawieniu z czasem czynu (po północy ) , kiedy nie tylko nie było innych osób w pobliżu ale także uprawniony jest wniosek ,że osoby przebywające w najbliższej położonych budynkach spały (nie ustalono aby ktokolwiek z mieszkańców widział lub słyszał zdarzenie , mimo wołania o pomoc czy dźwięków przemieszczającego się samochodu ) , zatem in concreto czyn oskarżonych nie miał w znaczeniu wyżej określonym charakteru działania publicznego . Powyższe nakazywało zamianę zaskarżonego wyroku ( w zakresie oskarżonego G. M. działając na podstawie art.435 k.p.k. ) w zakresie opisu faktycznego poprzez wyeliminowanie z niego ustalenia o działaniu publicznie , co implikowało pominięcie w podstawie wymiaru kary art.57a § 1 k.k..Miano to także na uwadze oceniając orzeczone kary ( jako jeden z argumentów przemawiających w kontekście zarzutu rażącej niewspółmierności przez swą łagodność , zawartego w apelacji oskarżycieli posiłkowych ) , ,oraz oceniając istnienie przesłanki materialnej warunkowego zawieszenia wykonania kary . Z tożsamego powodu i tożsamym zakresie dokonano zmiany w zakresie czynu przypisanego S. M. (1) w pkt.III oraz G. K. (1) w pkt.V.

Dodatkowo w zakresie tego czynu doszło do nieobjętej zarzutami wadliwości zakresie przyjętej kwalifikacji prawnej to jest art. 289§ 3 w zw.z z art. 289 § 2 k.k. w zw.z art. 11 § 2 k.k., będących konsekwencją przyjęcia, iż oskarżony ten dokonując zaboru w celu krótkotrwałego użycia samochodu należącego do pokrzywdzonego dopuścił się go po uprzednim użyciu przemocy. W ocenie Sąd Apelacyjnego waga tego uchybienia i jego konsekwencje w postaci konieczności wymierzenia na podstawie art. 289 § 3 k.k. kary co najmniej roku pozbawienia wolności , co implikowało w kontekście kary łącznej mając na uwadze treść art. 86 § 1 k.k. wymierzenie kary łącznej w wysokości wykluczającej na poziomie przesłanki formalnej z art. 69 § 1 k.k. warunkowe zawieszenie jej wykonania nakazywały uznać, iż doprowadziłoby ono przy jego pozostawieniu do orzeczenia rażąco niesprawiedliwego w rozumieniu art. 440 k.p.k. co nakazywało zmianę zaskarżonego wyroku w tej części niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Znamieniem kwalifikującym przestępstwo z art. 289 § 3 k.k. jest użycie przez sprawcę, dla zaboru w celu krótkotrwałego użycia cudzego pojazdu mechanicznego, przemocy albo groźby jej natychmiastowego użycia, albo doprowadzenia człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności, które to znamiona kwalifikujące mają tożsame znaczenie jak na gruncie art. 280 § 1 k.k. (za wyjątkiem przemocy bowiem nie zastrzeżono w przypadku art. 289 § 3 k.k., że chodzi wyłącznie o przemoc wobec osoby). Od strony podmiotowej sprawca działając z zamiarem bezpośrednim kierunkowym zaboru w celu krótkotrwałego użycia pojazdu mechanicznego obejmuje tego samego rodzaju zamiarem uprzednie użycie przemocy. In concreto nie jest kwestionowane to, iż zachowanie oskarżonego S. M. (1) polegające na zaborze w celu krótkotrwałego użycia samochodu należącego do pokrzywdzonego nastąpiło po dokonaniu wspólnie z pozostałymi oskarżonymi pobicia tego pokrzywdzonego, a więc stosowania przemocy polegającej na uderzeniu pięściami w twarz oraz kopaniu po całym ciele. Mając na uwadze powyższe co do znamion przestępstwa z art. 289 § 3 k.k. modelowa nie jest wykluczony możliwość przyjęcia takiej kwalifikacji przy odwołaniu się do zachowania sprawcy, stanowiącego element innego czynu, a polegającego na użyciu przemocy, rzecz jednak na płaszczyźnie podmiotowej w tym , iż jest to możliwe tylko wtedy gdy zebrane dowody pozwalają w sposób niebudzący wątpliwości ustalić iż sprawca używając przemocy, samodzielnie lub we współsprawstwie z innymi osobami, czyni tak jednocześnie z dwóch 2 powodów , a więc zrealizowania znamion przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. w zw.z 119 § 1 k.k. oraz po to aby umożliwić sobie lub innej osobie dokonanie zaboru w celu krótkotrwałego użycia pojazdu mechanicznego , wykluczone natomiast jest taka kwalifikacja w sytuacji w której sprawca podmiotowo stosowaną przemoc obejmuje zamiarem zakresie realizacji znamion przestępstwa z art. 158 § 1 k.k., nie traktując tego stosowania przemocy jako jednocześnie sposobu do umożliwienia dokonania przestępstwa z art. 289 k.k. .W ocenie Sąd Apelacyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia ,iż S. M. (1), bez wątpienia stosujący przemoc wobec pokrzywdzonego w ramach dokonania czynu przypisanego w punkcie I przemoc tę stosował także po to aby umożliwić sobie dokonanie zaboru w celu krótkotrwałego użycia pojazdu należącego do pokrzywdzonego, przeciwnie wskazuje bardziej na taki układ sekwencyjny w którym oskarżony ten po dokonaniu czynu przypisanego w pkt. I, po tym jak pokrzywdzony, dzięki posiadanym umiejętnościom zakresie technik samoobrony, stawiał zdecydowany, zaskakujących dla oskarżonych i z pewnością „nieprzyjemny” z ich perspektywy opór postanowił , dla swoistej odpłaty, zwiększenia dolegliwości dla pokrzywdzonego ,zabrać w przypisany sposób przedmiotowy samochód, na co wskazuje m.in. wyrzucenie kluczyków. W konsekwencji koniecznym była zmiana zaskarżonego wyroku w tej części poprzez pominięcie ustalenia o użyciu przemocy, kwalifikując następnie tak przypisany czyn jako wyczerpujący wyłącznie znamiona przestępstwa z art. 289 § 2 na k.k. , za który wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, uwzględniając motywację , zakres szkody (uszkodzenia), z drugiej strony szczerą skruchę, jak też brak uprzedniej karalności , , jak też uwzględniając okoliczności obciążające i łagodzące przyjęte przez Sąd I instancji ( w zakresie nie objętym zmianą ). Sąd Apelacyjny miał przy tym w polu widzenia wynikającą m.in. zeznań pokrzywdzonego okoliczność „ciągnięcia” przez określoną odległość pokrzywdzonego ,kiedy ten próbował zatrzymać pojazd do niego należący, a którym ruszył już oskarżony, co w kontekście wskazanej różnicy pomiędzy pojęciem przemocy na płaszczyźnie art. 280 § 1 k.k. a płaszczyzną art. 289 § 3 k.k. mogłoby być oceniane jako stosowanie przemocy w rozumieniu tego ostatniego przepisu. Rzecz jednak w tym , że wymagałoby to dokonania ustalenia faktycznego i to niekorzystnego dla oskarżonego, w miejsce ustalenia dokonanego przez Sąd I instancji o przemocy stosowanej wcześniej i na czym innym polegającej, co biorąc pod uwagę brak zaskarżenia wyroku w tym zakresie na niekorzyść oskarżonego i treść art. 434 k.p.k., wyznaczającego możliwość orzekania na niekorzyść oskarżonego, wykluczało procesowo takie postąpienie.

O ile niezasadne były zarzuty kwestionujące prawidłowość oceny dowodów ,a w konsekwencji ustaleń faktycznych w zakresie przypisania oskarżonemu G. K. (1) sprawstwa przestępstwa opisanego w punkcie V zaskarżonego wyroku w zakresie znamion przestępstwa z art. 191 § 1 k.k. to za zasadne należało uznać zakwestionowanie prawidłowości ustalenia faktycznego co do tego ,iż prawidłowo ustalone zachowanie polegające na zerwaniu pokrzywdzonej telefonu komórkowego z rąk , wyrzuceniu na sąsiednią posesję , a przede wszystkim zaś stosowanie przemocy w postaci zadania uderzenia pięścią w twarz nastąpiło z powodu jej przynależności narodowej. Tak oceniając zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. w tym zakresie, Sąd Apelacyjny, uznał iż dokonane przez Sąd I instancji ustalenie o takiej przyczynie stosowania przemocy przez oskarżonego w zakresie tego czynu jest wynikiem wadliwej oceny m.in. zeznań pokrzywdzonej. Wskazała ona dwukrotnie to jest w fazie postępowania sądowego oraz w pierwotnej fazie postępowania przygotowawczego (odpowiednio k 442 v, k 11) na określony kontekst sytuacyjny w którym nastąpiło zachowanie oskarżonego polegającego na zaborze telefonu jak też uderzenie uderzenie pięścią w twarz (zeznała m.in. „

żeby wyciągnąć komórkę z torby zauważyłaby ego pana który siedzi ten pan łysy... On podszedł do mnie ze słowami co ty k… robisz, zdążyłam wybrać numer komórkowy ale nie zdążyłam nic powiedzieć, on zabrał mi komórkę, uderzył mnie w twarz, wżyciu komórkę za płot”). Wskazują one w sposób zdecydowany, iż zachowanie oskarżonego, który uprzednio bez wątpienia z powodów narodowościowych stosował przemocy wobec drugiego z pokrzywdzonych, nie stosując jej wobec pokrzywdzonej, podjął je nie w celu realizacji znamion przestępstwa z art. 119 § 1 k.k. lecz widząc próbę pokrzywdzonej przy wykorzystaniu telefonu komórkowego wezwania bądź to pomocy, bądź to policji i zabór tego telefonu wyrzucenie i jednoczesne, jednochwilowe, uderzenie pięścią w twarz nakierowane było na uniemożliwienie pokrzywdzonej zaplanowanego wykorzystania telefonu, czy szerzej ujmując wezwania pomocy i wyłącznie taki cel był objęty zamiarem oskarżonego. Jak się wydaje ustalenie dokonane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku o „

wówczas G. K. (1), narzekając na Ukraińców uniemożliwił jej to uderzając pięścią w twarz a następnie wyrzucając telefon komórkowy” w kontekście wcześniej wskazanych zeznań pokrzywdzonej jest konsekwencją wadliwego bo oderwanego od kontekstu całości wypowiedzi fragmentu zeznań pokrzywdzonej (k 347 − 348) „

tylko z tym jednym miałam kontakt, ten jeden mnie uderzył i wyrwał telefon który wyrzucił. Ten młody podszedł i coś mówił ale nie uderzał i nie popychał mnie. Ten starszy który mnie uderzył cały czas narzekał na Ukraińców”, który wskazuje iż wypowiedź ta, będąca jak można zasadnie wnioskować wynikiem odpowiedzi na pytania przesłuchującego, związana była z identyfikacją zachowań poszczególnych osób ,w szczególności zachowania w zakresie czynu dotyczącego pokrzywdzonej, ale także wcześniejszych zachowań danej osoby. W z tych powodów zmieniono zaskarżony wyrok poprzez przyjęcie , iż wyczerpuje on wyłącznie znamiona przestępstwa z art. 191 § 1 k.k. , za który wymierzono karę 8 miesięcy pozbawienia wolności , a więc wyraźnie powyżej minimum ustawowego zagrożenia mając na uwadze motywację oskarżonego, działania wobec kobiety chcącej podjąć w pełni zrozumiałe, wręcz oczywiste działania, z drugiej strony szczerą skruchę i brak uprzedniej karalności, jak też uwzględniając okoliczności obciążające i łagodzące przyjęte przez Sąd I instancji ( w zakresie nie objętym zmianą )

Zasadny był zarzut błędów w ustaleniach faktycznych w zakresie przyjęcia, iż oskarżony S. M. (1) był uprzednio karany. Już ustalenia Sądu I instancji (strona 3 uzasadnienia) w zakresie treści rozstrzygnięcia, które uprzednio zapadło wobec oskarżonego , w szczególności rodzaju orzeczonej kary i daty jej wykonania w zestawieniu z treścią art. 107 § 4a k.k. wskazują (a co potwierdzają aktualne dane o karalności − k 546) , iż wobec zatarcia skazania, oskarżony ten już chwili wydawania zaskarżonego wyroku był osobą niekaraną, którą to okoliczności wzięto także pod uwagę przy orzekaniu w postępowaniu odwoławczym co do wymierzonej temu oskarżonemu kary, skoro w zaskarżonym wyroku wadliwie przyjęto okoliczność obciążającą w postaci uprzedniej karalności.

2. W zakresie zarzutów związanych z karą i środkami karnymi .

W orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że rażąca niewspółmierność kary, uzasadniająca uwzględnienie zarzutu z art.438 pkt.4 k.p.k., występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (por. wyroki SN: z 22.10.2007 r., (...) 75/07, LEX nr 569073; z 26.06.2006 r., (...) 28/06, LEX nr 568924; z 30.06.2009 r., WA 19/09, OSNwSK 2009, poz. 1255; z 11.04.1985 r., V KRN 178/85, OSNKW 1985/7–8, poz. 60). Tak orzeczona kara może wynikiem bądź to nie dostrzeżenia występującej in concreto okoliczności istotnej z punktu widzenia dyrektywy wymiaru kary z art.53 k.k. i nast. lub też nie nadania im adekwatnej wagi. Oceniając współmierność kary w relacji do dyrektyw i okoliczności wyznaczających jej wymiar, nie wolno zapominać, że art. 53 § 1 k.k. pozostawia wymiar kary sędziowskiemu uznaniu, nakazując, aby mieściła się ona w granicach przewidzianych przez ustawę. Przy ocenie kary przez pryzmat jej rażącej niewspółmierności nie można zatem nie uwzględniać granic, w jakich kara za dane przestępstwo może być orzeczona i w jakich niejako "proporcjach" pozostaje kara orzeczona względem granic pozostawionych sędziowskiemu uznaniu. Oczywiście nie oznacza to, że na przykład kara mieszcząca się "pośrodku" tegoż zagrożenia zawsze będzie karą współmierną, a na zarzut rażącej niewspółmierności będą narażone wyłącznie kary niejako "graniczne". Niemniej jednak stopień wykorzystania sankcji karnej przewidzianej za dane przestępstwo uznać należy za czynnik mający niebagatelne znaczenie przy całościowej ocenie, czy konkretna kara jest niewspółmierna, i to rażąco. W konsekwencji miarą surowości kary polegającej na pozbawieniu wolności, nie może być jedynie ilościowe oznaczenie czasu pozbawienia wolności ale stopień wykorzystania sankcji karnej przewidzianej za dane przestępstwo, także z uwzględnieniem występujących w danym postępowaniu, zwykle niepowtarzalnych w danym układzie, okoliczności uzasadniających konieczność wymierzenia – przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary –,przy możliwym zróżnicowaniu zakresu zastosowania tej instytucji - poniżej dolnego progu ustawowego zagrożenia . Dyrektywa prewencji indywidualnej oznacza ,że sankcja (jej rodzaj i wysokość) powinna być tak dobrana, aby zapobiec popełnianiu w przyszłości przestępstw przez oskarżonego , co może zostać osiągnięte poprzez odstraszanie sprawcy od popełniania przestępstw albo jego wychowanie (resocjalizację). Efekt "odstraszający" kary ma zmaterializować się w umyśle sprawcy, ma wytworzyć przeświadczenie o nieopłacalności popełniania przestępstw w przyszłości, przekonanie o tym, że każde przestępstwo jest karane odpowiednio surowo, a ponowne popełnianie podobnych czynów nieuchronnie prowadzi do istotnego podwyższenia wymiaru kary ponad próg dolnego zagrożenia. Wtedy rodzi się uzasadnione prawdopodobieństwo, że sprawca skazany na karę odpowiednio surową powstrzyma się przed ponownym rozmyślnym popełnieniem czynu zabronionego (wyrok SA we Wrocławiu z dnia 14 marca 2007 r., II AKa 58/07, KZS 2007, z. 9, poz. 52). Idea wychowania (resocjalizacji) przez karę zakłada z kolei takie dostosowanie wysokości i rodzaju kary kryminalnej do indywidualnych potrzeb sprawcy, aby przez sankcję został on "wychowany", tj. zrozumiał naganność swojego zachowania i w przyszłości przestrzegał porządku prawnego. W obu przypadkach orzeczona kara ma być adekwatna w tym znaczeniu ,że racjonalne w realiach danej sprawy (oskarżonego) oznaczenie progu uprawniającego do wniosku o możności osiągnięcia tych celów wyznacza próg powyżej , którego orzekanie kary jest zbędne , a przez to może ona nabrać cech rażącej niewspółmierności przez swą surowość. Z kolei w zakresie prewencji ogólnej , rozumianej pozytywnie, chodzi tu o kształtowanie właściwych ocen i postaw w społeczeństwie, a w szczególności utwierdzenie ogółu w przekonaniu, że sprawcy przestępstw ponoszą odpowiedzialność za swoje czyny, a wymierzona im kara jest zawsze adekwatna do stopnia zawinienia, stopnia społecznej szkodliwości ich czynu. Tylko taka sprawiedliwa kara może bowiem wywierać pozytywny i kształtujący wpływ na zachowania społeczne, budząc jednocześnie ogólną aprobatę dla obowiązującego systemu prawnego (wyrok SA w Szczecinie z dnia 6 lutego 2014 r., II AKa 1/14, LEX nr 1441560). Istotą prewencji ogólnej nie jest więc wyłącznie wymierzanie surowych kar pozbawienia wolności, lecz kształtowanie w społeczeństwie przekonania o nieuchronności kary, jej dostosowanie do stopnia winy sprawcy i okoliczności podmiotowo-przedmiotowych czynu, a zatem karanie sprawiedliwe i tworzące atmosferę zaufania do obowiązującego systemu prawnego (wyrok SA w Szczecinie z dnia 6 lutego 2014 r., II AKa 1/14, LEX nr 1441560).

Co do kar związanych z przestępstwami przypisanymi w punkcie III i V odniesiono się wcześniej mając na uwadze ,iż na skutek zmiany opisów czynów doszło w istocie do wymierzenia tych kar jednostkowych na nowo ,uznając iż kary orzeczone w punkcie I nie cechują się rażącą niewspółmiernością zarówno przez swą łagodność, jak też w surowość, a tylko taka ocena uprawniałaby Sąd Apelacyjny do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez ich obniżenie lub podwyższenie Sąd Apelacyjny miał na uwadze iż nie przedstawiono argumentów skutecznie podważających (w zakresie nieobjętym zmianami oraz poza kwestią uprzedniej karalności S. M. (1) ) podważających ocenę Sądu 1 instancji ,a więc ewentualne pominięcie relewantnej okoliczności , przyjęcie nieistniejącej czy też nie przyznanie właściwej wagi poszczególnym okolicznościom lub ich nadmiarowym potraktowaniu.W szczególności w kontekście tezy o rażącej niewspółmierności przez swą łagodność zwrócić należy uwagę na :

- brak karalności, która niezależnie od zajęcia stanowiska w sporze co do tego czy jest pożądanym, minimalnym standardem zachowania każdego człowieka ,a przez to nie może być okolicznością łagodzącą, czy takową w istocie stanowi, bez wątpienia winna być uwzględniona przy ustaleniu koniecznego zakresu co do rodzaju i czasu trwania oddziaływań resocjalizacyjnych, które modelowo, z uwagi na większy stopień demoralizacji wyrażający się w uprzedniej lub następczej karalności, powinien być dłuższy co do osób karanych, odpowiednio zaś krótszy w przypadku osób które do tej pory nie naruszały norm prawa karnego,

- stabilną sytuację osobistą , rodzinną i zawodową każdego z oskarżonych , prowadzących , poza przedmiotowymi zachowaniami , pozytywnie oceniany tryb życia,

- szczerą skruchę (Sąd Apelacyjny miał możliwość bezpośredniego kontaktu z dwoma oskarżonymi ).

Wobec orzeczenia wobec oskarżonych S. M. i G. K. dwóch kar jednostkowych pozbawienia wolności (i upadku z mocy prawa orzeczenia o karach łącznych , zawartego w zaskarżonym wyroku ,na skutek zmiany wysokości kar jednostkowych w tym zakresie) połączono kary jednostkowe i orzeczono kary łączne po roku pozbawienia wolności .Wysokość (wymiar) orzeczonych kar łącznych zbliżonych do zasady absorpcji (możliwej w przyjętym stanie prawnym) wiąże się z bardzo bliskim związkiem przedmiotowo – podmiotowym przestępstw za które orzeczono te kary jednostkowe (mając na uwadze wypracowane w tym zakresie w orzecznictwie i dogmatyce stanowisko co do przesłanek wymiary kary łącznej w tym stanie prawnym), przemawiają za tym także względy w zakresie prewencji indywidualnej – oskarżeni mimo karygodności przypisanych mu czynów nie są w ocenie Sądu Apelacyjnego sprawcami zdemoralizowanym, a przez to wymagającym oddziaływania resocjalizacyjnego w zakładzie karnym, z czym nie pozostaje w sprzeczności cel w zakresie prewencji ogólnej , rozumianej jak wyżej wskazano w sposób pozytywny . W ocenie Sądu Apelacyjnego zasadnym było zastosowanie do tak orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności warunkowego zawieszenia wykonania kary wobec zaistnienia podstaw do przyjęcia jest tzw. dodatniej prognoza kryminologiczna a więc istnienie racjonalnych podstaw do przyjęcia możliwości osiągnięcia celów kary mimo warunkowego zawieszenia wykonania kary, w szczególności w zakresie prewencji indywidualnej to jest zapobieżenia popełnieniu ponownie przez oskarżonego przestępstwa.Taka ocena , nie negując karygodności zachowań oskarżonych wiąże się ze wskazanymi już okolicznościami braku karalności , prowadzenia co do zasady pozytywnego trybu życia (w przypadku G. K. (1) dodatkowo prowadzenia działalności gospodarczej stanowiącej źródło utrzymania dla dwójki małoletnich dzieci) , wyrażoną skruchą , wreszcie okolicznościami czynów , popełnionych nie tyle z powodu utrwalonych przekonań ksenofobicznych , co utratą na skutek spożytego alkoholu właściwej kontroli intelektualnej nad sferą emocjonalną , związaną ze źle pojmowanymi kwestiami ambicjonalnymi , które się już w przyszłości nie powtórzą .Dodatkowo zauważyć należy ,co prawda stosowanie środków zapobiegawczych ma cel wyłącznie procesowy , nie zaś penalny , nie mniej jedna faktycznie , w odbiorze osoby pozbawionej wolności w ramach tymczasowego aresztowania wiąże się ono z bardzo dużymi dolegliwościami , które w świadomości takiej osoby , stanowiąc przez to co poza procesowy ale faktyczny element , który może wpłynąć na zachowania takiej osoby w przyszłości .

Odnosząc się do zarzutów kwestionujących wysokość orzeczonego w pkt II zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego I. K. (zawarte w apelacjach obrońców oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego − przeciwstawne co do istoty twierdzeń) , jak też co do orzeczonego w punkcie VI na rzecz D. N. w pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny zwraca uwagę ,iż orzeczenie zawarte w punkcie II obejmujące orzeczenie wobec 3 oskarżonych (każdego z nich) na rzecz wskazanego tam pokrzywdzonego po 10000 zł tytułem zadośćuczynienia (a więc orzeczenie w częściach równych) nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego to jest treści art. 46 § 1 k.k. związku z art. 441 § 1 k.c., znajdującego wprost zastosowanie, na skutek odesłania zawartego w art. 46 § 1 k.k., a którego treść nie pozostawia wątpliwości co do tego , iż w przypadku wielości osób zarządzających krzywdę czynem niedozwolonym, a więc in concreto przestępstwem przypisanym tym oskarżonym w punkcie I , ich odpowiedzialność jest solidarna. In concreto brak było przy tym procesowej możliwości żeby dokonać usunięcia tego naruszenia poprzez orzeczenie odpowiadające prawu , a więc obejmujące orzeczenie środka kompensacyjnego w postaci zadośćuczynienia w wysokości 30000 zł solidarnie wobec oskarżonych albowiem zgodnie z art. 434 § 1 k.p.k. sąd odwoławczy może możesz orzec na niekorzyść oskarżonego jedynie kiedy łącznie są spełnione następujące przesłanki: wniesiono środek odwoławczy na jego niekorzyść (warunek spełniony), w granicach zaskarżenia (warunek spełniony) w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w środku odwoławczym − in concreto w apelacji pełnomocnika podniesiono jedynie niewspółmierne przez zbyt niską wartość określenie wysokości zadośćuczynienia orzeczonego w częściach równych od każdego z oskarżonych , nie zaś naruszenie prawa materialnego poprzez brak solidarności. Mimo tego braku uznać należy , iż z zaskarżonego orzeczenia wynika ustalenie o rozmiarze krzywdy doznanej przez tego pokrzywdzonego , której finansowym (pieniężnym) odpowiednikiem ma być 30000 zł i taka też wartość została poddana kontroli odwoławczej z perspektywy podniesionych, przeciwstawnych zarzutów. Zadośćuczynienie, o jakim mowa w przepisie art. 446 k.c. pełni funkcję kompensacyjną, przyznana suma pieniężna ma zatem stanowić przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej. Powinna wynagrodzić doznane cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ułatwić przezwyciężenie ujemnych przeżyć, aby w ten sposób przynajmniej częściowo przywrócona została równowaga zachwiana na skutek popełnienia czynu niedozwolonego przez sprawcę. Ze względu na kompensacyjny charakter zadośćuczynienia jego wysokość musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną adekwatną do warunków gospodarki rynkowej, nie może jednak być nadmierna i prowadzić do wzbogacenia uprawnionego (wyrok SA w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2018 r. I ACa 284/2018). Zadośćuczynienie winno być odpowiednie, a zatem kwota przyznana tytułem zadośćuczynienia winna być przybliżonym ekwiwalentem cierpień psychicznych i fizycznych. Charakter szkody niemajątkowej, bo taką jest w istocie krzywda, decyduje o jej niewymierności. Przyznanego jednak zadośćuczynienia nie należy traktować na zasadzie pełnej ekwiwalentności, którą charakteryzuje wynagrodzenie szkody majątkowej. Odpowiedniość kwoty zadośćuczynienia, o której stanowi art. 445 § 1 k.c., ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, a jednocześnie nie być źródłem wzbogacenia. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 25 października 2017 r., II AKa 296/17, wyrok SN z 9 lutego 2000 r., III CKN 582/98, podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 12 grudnia 2017 r., II AKa 146/17, KZS 2018 Nr 1, poz. 69, KZS 2018 Nr 1, poz. 70). W konsekwencji skoro zadośćuczynienie ma być "odpowiednie". to ustalenie, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest "odpowiednia", należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego. Korygowanie przez Sąd II instancji zasądzonego zadośćuczynienia może być aktualne tylko wtedy, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, mających wpływ na jego wysokość, jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie, tj. albo rażąco wygórowane, albo rażąco niskie (por . wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2021 r. I ACa 469/20 LEX nr 3269027 ) .Taka sytuacja , wymuszająca zmianę danego orzeczenia , może być wynikiem nie dostrzeżenia okoliczności relewantnej dla krzywdy ( przy zaniżeniu zadośćuczynienia) , potraktowanie jako relewantnej okoliczności nie mogącej mieć znaczenia dla rozmiarów krzywdy w znaczeniu prawnym , czy wadliwe przyjęcie relewantnej okoliczności , która faktycznie nie zaistniała ( przy nadmiernym zadośćuczynieniu ) ,wreszcie wadliwe określenia znaczenia danej okoliczności dla rozmiaru krzywdy . W ocenie Sądu Apelacyjnego wynikające z orzeczenia zawartego w punkcie Iranem II określenie rozmiarów krzywdy doznanej przez pokrzywdzonego nie jest wadliwe , zaś ustalona, łączna, kwota 30000 zł mieści się w pojęciu „odpowiedniej sumy” w znaczeniu wyżej określonym ,w szczególności uwzględnia z jednej strony takie elementy wyznaczające rozmiar krzywdy jak intensywność obawy wynikającej z działania warunkach nocnych, przez kilka osób, bez żadnego powodu, mimo podjęcia przez pokrzywdzonego próby ugodowego rozwiązania, wielokrotność zadanych uderzeń, pięścią w twarz oraz kopania po całym ciele, przy jednoczesnej ksenofobicznej motywacji, z drugiej zaś brak poważniejszych obrażeń, długotrwałego stresu wymagającego pomocy farmakologicznej lub terapeutycznej.

Częściowo zasadny był natomiast zarzut zawarty w apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej D. N. kwestionującej jako nieadekwatną w stosunku do rozmiarów krzywdy kwotę zadośćuczynienia o której orzeczono w punkcie VI to jest 2000 zł, tym bardziej iż orzeczoną tytułem zadośćuczynienia, nie zaś częściowego zadośćuczynienia, innymi słowy modelowo przyjęta w zaskarżonym orzeczeniu kwota 2000 zł miałaby w całości wyczerpywać pojęcie „odpowiednich sumy”. Mając na uwadze z jednej strony realia ekonomiczne ,a więc realną w aktualnych uwarunkowaniach ekonomicznych wartość 2000 zł, stanowiącą przykładowo mniej niż połowę minimalnego wynagrodzenia, z drugiej zaś przede wszystkim takie okoliczności jak intensywność obawy wynikająca z pory nocnej, działania bez powodu dającego się chociażby w minimalnym stopniu zaakcentować − działanie oskarżonego nakierowane było na uniemożliwienie pokrzywdzonej wezwania policji i pomocy , wreszcie krzywda wynikająca ze sposobu działania polegającego na uderzeniu przez dorosłego, sprawnego mężczyznę kobietę pięścią w twarz, w sposób zaskakujący, bez jakichkolwiek możliwości obrony. Z tych powodów zmieniono zaskarżony wyrok poprzez podwyższenie wysokości zadośćuczynienia na rzecz tej pokrzywdzonej do 5000 zł.

O kosztach procesu rozstrzygnięto w ceł sposób iż obciążono oskarżonych S. M. (1) i G. K. (1) przypadającymi od nich, w odpowiedniej części wydatkami postępowania odwoławczego w zakresie ryczałtu za doręczenia oraz wymierzono im opłatę sądową na podstawie art. 2 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art.10 ustawy o opłatach w sprawach karnych. W zakresie zwrotu na rzecz oskarżonego G. M. (1) kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, wywołanym wyłącznie apelacją oskarżyciela posiłkowego, która nie została uwzględniona, rozstrzygnięto poprzez zasądzenie na jego rzecz od oskarżyciela posiłkowego 600 zł , uwzględniając stanowisko wyrażone na rozprawie odwoławczej przez obrońcę z którego wynika ,iż wyrażony w apelacji wniosek o zasądzenie kosztów obrony obejmował wartość wyliczoną łącznie dla obojga oskarżycieli posiłkowych w sytuacji w której ,co oczywiste, G. M. (1) popełnił czyn wyłącznie na szkodę jednego z nich, nie przedstawiono przy tym w toku postępowania odwoławczego jakiegokolwiek uprawdopodobnienia, iż żądana pierwotnie jako łączna kwota wysokości minimalnej stawki została poniesiona w całości przez oskarżonego wyłącznie z powodu działania jednego z pokrzywdzonych.

SSA Janusz Godzwon

SSA Piotr Kaczmarek

SSA Maciej Skórniak

Hasła tematyczne: Przestępstwo przeciwko zdrowiu

461 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 30 lipca 2025 r.
  2. Portal: 3 listopada 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.