Klient banku zapłaci 388,08 zł zamiast kwoty z wcześniejszego wyroku, apelacja banku w reszcie oddalona

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Choszcznie w sprawie z powództwa (...) Bank (...) spółki akcyjnej w W. przeciwko W. W. o zapłatę, I C 448/23 w punkcie I zasądził od pozwanego W. W. na rzecz powoda (...) Bank (...) spółki akcyjnej w W. kwotę 1.098,55 zł wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od kwoty:

-557,71 zł za okres od dnia 6 września 2023 r. do dnia zapłaty;

-108,40 zł za okres od 13 września 2023 r. do dnia zapłaty,

-108,40 zł za okres od 13 października 2023 r. do dnia zapłaty,

-108,40 zł za okres od 13 listopada 2023 r. do dnia zapłaty,

-108,40 zł za okres od 13 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty,

-107,24 zł za okres od 13 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty;

w punkcie II w pozostałym zakresie powództwo oddalił oraz w punkcie III zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 122,97 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Powyższe orzeczenie sąd rejonowy oparł na ustaleniach faktycznych oraz rozważaniach prawnych zawartych pisemnym uzasadnieniu znajdującym się na k. 136-143v. akt sprawy, które sąd drugiej instancji czyni integralną częścią swego rozstrzygnięcia.

Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyła strona powodowa zaskarżając wyrok w części tj. w zakresie pkt II co do oddalenia powództwa w pozostałej części.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

l. naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 227 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. polegające na dowolnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i wskazaniami wiedzy, ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędnego przyjęcia, że powód nie udowodnił roszczenia w zakresie wysokości oraz sposobu naliczania prowizji oraz ubezpieczenia za udzielenie kredytu, mimo dostatecznego wykazania istnienia podstaw do roszczenia zwrotu kwoty prowizji wprost wskazanej w umowie;

2. naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 385

1 k.c. poprzez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, że zapisy umowy pożyczki dotyczące wysokości składki ubezpieczeniowej stanowią niedozwolone klauzule umowne, podczas gdy z treści umowy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że wolą pozwanego była chęć zawarcia umowy ubezpieczenia umowy pożyczki oraz skredytowanie składki ubezpieczeniowej przez powoda. Jednocześnie doszło do naruszenia art. 385

1 k.c. poprzez przyjęcie błędnego założenia, że zapisy dotyczące prowizji są postanowieniami niedozwolonymi, na które pozwany w toku zawierania umowy nie miał zdaniem sądu I instancji wpływu, w związku z zastosowaniem wzorca umowy, co doprowadziło do uznania, że opłacona prowizja w wysokości 476,82 zł była zbyt wygórowana, co jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes konsumenta, a tym samym do zmniejszenia zasądzonej na rzecz powoda kwoty z uwzględnieniem obniżonej przez sąd I instancji kwoty prowizji;

- art. 410 § 2 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez sąd I instancji, iż składka ubezpieczeniowa narusza interes konsumenta w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika wprost, iż jest to kwota składki ubezpieczeniowej z tytułu przystąpienia do ubezpieczenia (por. § 2 ust. 1 zawartej pomiędzy stronami przedmiotowego postępowania umowy pożyczki z dnia 21.12.2020 r.), a brak jest jakichkolwiek podstaw obiektywnych do uznania, iż postanowienia umowne łączące strony w zakresie tejże kwoty mają faktycznie charakter abuzywny.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:

- zmianę pkt. 2 zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty dochodzonej pozwem oraz kosztów procesu za obie instancje, powiększonych o uiszczone opłaty skarbowe od złożonych pełnomocnictw, według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o:

- zasądzenie kosztów postępowania przed I oraz II instancją od pozwanego na rzecz powoda, wliczając w to opłaty skarbowe od udzielonych pełnomocnictw, według norm przepisanych wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu apelacji na karcie 148-152 powód rozwinął powyższe zarzuty.

Pozwany nie złożył odpowiedzi na apelację.

Sąd okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się częściowo uzasadniona.

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, a sąd okręgowy w postępowaniu apelacyjnym nie przeprowadził postępowania dowodowego. Na podstawie art. 381 kpc pominął bowiem spóźnione wnioski dowodowe zgłoszone w apelacji. Dlatego uzasadnienie wyroku stosownie do treści art. 505

13 § 2 k.p.c. ograniczono do wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.

W przedmiotowej sprawie powód swoje roszczenie wywodził z umowy pożyczki nr (...) z dnia 21 grudnia 2020 r. zawartej elektronicznie z pozwanym W. W. (k.5-7v.).

Podstawą prawną roszczenia był art. 720 § 1 k.c., w myśl którego, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Pozwany występował w relacji z powodem jako konsument w rozumieniu art. 22

1 k.c., co prawidłowo ustalił sąd I instancji. Umowę pożyczki, na którą powołuje się powód, pod względem prawnym ocenić zatem należało jako kredyt konsumencki w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2018 roku, poz. 993). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki (art. 3 ust. 2 pkt 1).

W § 1 pkt 1 ww. umowy pożyczki wskazano, że powodowy bank udziela pożyczkobiorcy pożyczki gotówkowej w kwocie 4.477,90 zł obejmującej: 1) całkowitą kwotę pożyczki, określoną w ust. 2 oraz 2) kwotę przeznaczoną na zapłatę kosztów związanych z udzieleniem pożyczki, wymienionych w § 2- jeżeli koszty te, zgodnie z wolą pożyczkobiorcy podlegają kredytowaniu przez (...) S.A. W § 2 uregulowano natomiast, że pożyczkobiorca zobowiązuje się przy tym do zapłaty kosztów obejmujących: 1) prowizję za udzielenie pożyczki w wysokości 476,82 zł oraz 2) składki ubezpieczeniowe za cały okres ubezpieczenia równy okresowi kredytowania, określonemu w § 1 ust. 1 w wysokości 501,08 zł, z tytułu zawarcia: a) umowy ubezpieczenia na życie zawartej na podstawie Warunków Ubezpieczenia (...) zwanej „WU”; b) umowy ubezpieczenia na wypadek Utraty Źródła Dochodu, Poważnego Zachorowania i Pobytu w Szpitalu w następstwie Nieszczęśliwego Wypadku zawartej na podstawie WU.

Przywołanie powyższych zapisów umowy jest o tyle istotne, iż wokół zasadności naliczenia kosztów prowizji i składki ubezpieczeniowej koncentrują się zarzuty apelacji. W przekonaniu sądu okręgowego zarzuty kwestionujące oddalenie powództwa w zakresie składki ubezpieczeniowej, były niezasadne z następujących względów.

Zauważyć należy, że kwestia zwrotu równowartości składki ubezpieczeniowej była między stronami sporna, o czym świadczy stanowisko pozwanego wyrażone w odpowiedzi na pozew (k.57,58). Pozwany wskazał tam, że powód winien wyjaśnić, na jakiej podstawie i w jaki sposób została obliczona wysokość składek ubezpieczeniowych oraz wyjaśnić, jakie koszty z tym związane poniosła strona pozwana przez okres obowiązywania umowy. Ponadto pozwany domagał się przedstawienia dokumentu potwierdzającego przelew całych kwot z pobranych składek ubezpieczeniowych z rachunku banku na rachunek ubezpieczyciela, a także domagał się wyjaśnienia czy naliczył prowizję od pobranej składki ubezpieczeniowej bądź inne wynagrodzenie z tytułu udzielenia pozwanemu ubezpieczenia i w jakiej wysokości, a nadto wskazywał na konieczność przedstawienia przez powoda umów pośrednictwa ubezpieczeniowego. W tym miejscu wskazać należy na przepis art. 6 k.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że dowód wykazania prawdziwości określonego faktu obciąża tego, kto się na dany fakt powołuje dla uzasadnienia dochodzonego przed sądem prawa. A zatem w niniejszej sprawie to na powodzie spoczywał obowiązek wykazania stosownymi dowodami, iż jego roszczenie o zwrot kosztów składki ubezpieczeniowej jest zasadne. Powód przedstawił na tę okoliczność dowód w postaci umowy pożyczki nr (...) z dnia 21 grudnia 2020 r. zawartej elektronicznie (k.5-8) oraz wniosko-polisę nr (...) (k.9-10), a także warunki ubezpieczenia (...) (k.11-13v.), karta produktu (k.14), informacje o produkcie ubezpieczeniowym (k.16v.-17v), „Inne istotne informacje o produkcie” (k.15), materiał uzupełniający (k.18).

Kwestia zawarcia przez powoda i pozwanego umowy pożyczki, której warunkiem był również obowiązek uiszczenia składki ubezpieczeniowej, nie budzi wątpliwości sądu okręgowego, bowiem wynika z treści ww. umowy. W sprawie wykazane zostało również to, iż powód udzielił pozwanemu pożyczki, która m.in. w całości miała pokryć koszt składki ubezpieczeniowej, a także to, że powód jednocześnie pobrał ją z konta pozwanego. Świadczy o tym załączona na k.97 historia operacji.

W przekonaniu sądu okręgowego, powód w odpowiedzi na zarzuty pozwanego sformułowane w toku procesu, winien był wykazać, iż faktycznie pobraną od pozwanego kwotę składki przekazał ubezpieczycielom i wywiązał się tym samym ze swojego obowiązku jako agenta ubezpieczeniowego zwłaszcza, że zgodnie z § 4 ust. 1 warunków ubezpieczenia (...) okres ochrony rozpoczyna się od dnia następnego po dniu wypłaty kwoty (...), pod warunkiem opłacenia składki ubezpieczeniowej, z zastrzeżeniem ust. 2 (okres karencji; k.12). Tymczasem powód dowodu opłacenia za pozwanego składki ubezpieczeniowej na rzecz ubezpieczycieli nie przedstawił, zasłaniając się tajemnicą przedsiębiorstwa. Powód nie wskazał przy tym konkretnych dóbr, które mogłyby ucierpieć w wyniku przedstawienia dowodów na przekazanie składki na rzecz ubezpieczycieli (k.84). Zatem okoliczności tej nie można było ocenić inaczej jak tylko jako odstąpienie powoda od nałożonego na niego obowiązku procesowego dowodzenia swoich twierdzeń. Innymi słowy, skoro powód udzielił pozwanemu pożyczki na określony cel- sfinansowanie składki ubezpieczeniowej i zobowiązał się do przekazania tej składki ubezpieczycielom w imieniu pozwanego, to żądając zwrotu pożyczki w tej części, powód winien był wykazać, iż obowiązek swój spełnił. Powód i ubezpieczyciele (...) S.A. w (...) S.A. w W. są podmiotami ściśle ze sobą powiązanymi (k.142), na co słusznie zwrócił też uwagę sąd I instancji. Wedle postanowień zawartych we wniosko-polisie głównym uposażonym z umowy ubezpieczenia miał być powód (k.10v). W związku z tym okoliczność rozliczenia składki ubezpieczeniowej pobranej od pozwanego musi zostać wykazana. Nie powinno budzić wątpliwości, na co pieniądze te zostały faktycznie przeznaczone. Skoro powód twierdził, że składki pobrane od pozwanego zostały przekazane ubezpieczycielowi, a pozwany okoliczność tę kwestionował, powód zobowiązany był okoliczność tę wykazać, czego niewątpliwie zaniechał.

Ponadto zauważyć należy, że powód w apelacji wskazał, iż w dniu 22 marca 2023 r. zwrócił na rzecz pozwanego część składki ubezpieczeniowej w wysokości 135,03 zł, która miała być zgodnie z dyspozycją pozwanego przeznaczona na spłatę kapitału wchodzącego w skład zadłużenia z tytułu umowy pożyczki. Istotnie na karcie 116 znajduje się historia operacji na koncie (...), z której wynika, iż dokonano na ten rachunek przelewu kwoty 135,03 zł w tytule podając „zwrot części składki bezp.”, a następnie dokonano przelewów tej kwoty na rachunek (...) tytułem „Kredyt- spłata raty”. Jednakże wbrew twierdzeniu powoda nie przedstawiono w sprawie dyspozycji, którą pozwany miał wydać celem zaksięgowania tej kwoty. W § 18 ust. 3 umowy pożyczki wskazano natomiast, że w przypadku rozwiązania umów ubezpieczenia, o których mowa w § 2 pkt. 2 z innych przyczyn niż w ust. 1 (rozwiązanie albo wygaśnięcie), Pożyczkobiorca może złożyć dyspozycję wypłaty części składek ubezpieczeniowych za niewykorzystany okres ochrony ubezpieczeniowej na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy Pożyczkobiorcy.

Powód nie przedstawił żadnych dokumentów dotyczących sposobu rozliczenia niewykorzystanej części składki przez ubezpieczycieli. Nie zostało wykazane, czy powód faktycznie otrzymał zwrot części składki, czy też dokonał takiego rozliczenia samodzielnie według własnego uznania. Skoro powód twierdzi, że pozwany złożył dyspozycję dotyczącą zaliczenia niewykorzystanej części składki na poczet zadłużenia, powinien przedstawić na to stosowne dowody.

Z powyższych względów żądanie powoda w zakresie zapłaty kwoty 501,08 zł tytułem składki ubezpieczeniowej jako niewykazane podlegało oddaleniu, o czym słusznie orzekł sąd I instancji.

Zarzuty apelacji okazały się jednak uzasadnione w części dotyczącej zwrotu prowizji.

Sąd okręgowy nie podziela bowiem stanowiska sądu I instancji, iż postanowienia umowy pożyczki z dnia 21 grudnia 2020 r. dotyczące zastrzeżenia na rzecz powoda prowizji w kwocie 476,82 zł mają charakter abuzywny.

Na gruncie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim zasadniczo dopuszczalne jest obciążenie pożyczkobiorcy prowizją stanowiącą koszt udzielenia pożyczki. Zgodnie z art. 5 pkt 6 tej ustawy na całkowity koszt kredytu składają się wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże, jeżeli są znane kredytodawcy oraz koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach.

W rozpatrywanym przypadku kwota prowizji została jasno przedstawiona w umowie, gdzie wskazano jej wysokość (476,82 zł) oraz podstawę pobrania opłaty (wynagrodzenie za udzielenie pożyczki). Koszt ten ze względów technicznych mógł mieć oczywiście charakter zryczałtowany, a przy tym kwota prowizji nie przekraczała zastrzeżonych w art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego. Jak słusznie zauważył sąd rejonowy, w orzecznictwie przyjmuje się, że sama okoliczność, iż pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie przekraczają wysokości określonej w art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, nie wyłącza oceny, czy postanowienia określające te koszty są niedozwolone (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 września 2020 r., II CNP 1/20 oraz uchwałach z dnia 27 października 2021 r. III CZP 43/20 i III CZP 42/20). Jednak o rażącym naruszeniu interesów konsumenta można mówić w przypadku prawnie relewantnego znaczenia nierównomiernego rozkładu praw obowiązków stron umowy (vide wyroki Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r., VI ACa 1733/13 oraz z dnia 27 sierpnia 2014 r., VI ACa 1313/13). W przypadku prowizji postanowienie zastrzegające dodatkowe świadczenie stanowić będzie klauzulę abuzywną, gdy kwota prowizji będzie oczywiście nieproporcjonalna do kwoty pożyczki (wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 3 października 2019 r., C-621/17, Kiss i CIB Bank, pkt 55 i z dnia 3 września 2020 r. w połączonych sprawach C-84/19, C-222/19 i C-252/19, P., pkt 95-96).

Tymczasem w niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia.

W przedmiotowej sprawie sąd rejonowy w odniesieniu do prowizji szeroko odniósł się do orzeczeń innych sądów dotyczących prowizji w wysokości kapitału. Tymczasem w niniejszej sprawie prowizja została ustalona na znacznie niższym poziomie. Stanowiła bowiem 13,62% całkowitej kwoty pożyczki, co ustalił sam sąd rejonowy dając temu wyraz w treści uzasadnienia (k.141v.). Orzeczenia cytowane przez sąd rejonowy w tym zakresie nie przystawały zatem do stanu faktycznego niniejszej sprawy i niezasadnym było powoływanie się na nie przy orzekaniu. Sąd rejonowy nie poczynił natomiast żadnych własnych rozważań, dlaczego przywołując orzeczenia dotyczące abuzywności postanowień dotyczących prowizji sięgającej kwoty udostępnionego kredytu, uważa za tak samo abuzywne postanwoienia umowy ustalającego prowizję w wysokości 13,62% kredytu. W przekonaniu sądu okręgowego, słusznie zaś podnosił apelujący, iż zastrzeżona kwota prowizji nie była wygórowana. Mieściła się ona bowiem w rozsądnych granicach i stanowiła normalny koszt związany z obsługą i zawarciem umowy pożyczki. Innymi słowy niewątpliwie była uzasadniona treścią łączącego strony stosunku i jednocześnie pożyczkodawca zachował rozsądne proporcje między wysokością pobranej opłaty prowizyjnej a wysokością pożyczonej sumy kapitału pożyczki oraz uwzględnieniu długości trwania umowy.

Sad okręgowy miał tu także na uwadze, że jakkolwiek art. 36a ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim w przywołanym brzmieniu, z uwagi na zawarcie umowy pożyczki dnia 21 grudnia 2020 r., zgodnie z przepisem intertemporalnym wyrażonym w art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej nie znajdował wprost zastosowania do badanej umowy, to jednak określony w nim pułap maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu na poziomie 45 % kwoty pożyczki dawał asumpt do zbadania zasadności opłat zastrzeżonych w umowie zawartej przed wejściem w życie ww. przepisu. W przedmiotowej sprawie wysokość ustalonej przez bank prowizji stanowiła, jak wskazano już wyżej, 13,62% całkowitej kwoty kredytu, a zatem nie zbliżała się ona nawet do aktualnie obowiązującego limitu. Z tego powodu nie można było uznać postanowień umownych dotyczących prowizji za niedozwolone klauzule umowne.

W rezultacie doprowadziło to do konieczności zmiany zaskarżonego orzeczenia w punkcie II i zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 388,08 zł wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty i oddalenia powództwa w pozostałym zakresie. O powyższym orzeczono w punkcie 1 sentencji orzeczenia biorąc za podstawę art. 386 § 1 k.p.c.

Sąd okręgowy uznając, iż powodowi należała się cała kwota prowizji, tj. 476,82 zł, nie mógł jednocześnie zasądzić takiej właśnie kwoty w wyroku. Wskazać należy bowiem, że powód domagał się w pozwie zasądzenia na swoją rzecz kwoty 1987,71 zł tytułem należności głównej, wskazując, ze na kwotę tą składała się zarówno kwota prowizji 476,82 zł jak i składka ubezpieczeniowa w wysokości 501,08 zł. Sąd I instancji w punkcie I wyroku zasądził na rzecz powoda kwotę 1098,55 zł wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od wskazanych kwot. Zasądzona kwota nie obejmowała koszów prowizji i składki ubezpieczeniowej, ponieważ żądanie skierowane co do nich zostało oddalone w punkcie II. Powód zaskarżył wyrok sądu I instancji jedynie w zakresie punktu II. Wartość zaskarżenia wynosiła zatem 889,16 zł, a wynikało to z różnicy między dochodzonym roszczeniem a kwotą zasądzoną w punkcie I wyroku sądu rejonowego (1987,71 zł – 1098,55 zł). Ponieważ sąd I instancji ustalił, że nie doszło do wypowiedzenia umowy, to przeliczył na nowo wysokość zasądzonych poszczególnych rat pożyczki i ustalił od nich należne odsetki. Wyrok w tym zakresie wobec braku zaskarżenia uprawomocnił się, zatem sąd okręgowy nie ma obecnie możliwości przeliczenia rat na nowo z uwzględnieniem kwoty prowizji, ani zaliczenia w inny sposób wyliczanych przez powoda kwot. Skoro zatem kwota prowizji i składki na ubezpieczenie wynosiła łącznie 977,90 zł a wartość przedmiotu zaskarżenia stanowiła 889,16 zł, to uznając, iż powodowi nie należy się zwrot składki ubezpieczeniowej, należało od kwoty 889,16 zł odjąć 501,08 zł i zasądzić na rzecz powoda resztę, tj. 388,08 zł. Gdyby bowiem sąd okręgowy zasądził całą kwotę prowizji w wysokości 476,82 zł, okazałoby się, że przyznana zostałaby powodowi również część składki ubezpieczeniowej, co w okolicznościach sprawy byłoby błędne.

Odsetki od zasądzonej w punkcie 1 kwoty przyznano w wysokości maksymalnej od dnia 13 stycznia 2024 r. Jak wskazano już wyżej, sąd I instancji dokonał na nowo przeliczenia rat pożyczki i ustalając ich wysokość wskazał też od kiedy należą się od każdej z rat odsetki maksymalne. Powód w apelacji nie zakwestionował sposobu ustalenia wysokości rat przez sąd I instancji i określenia sposobu naliczenia odsetek maksymalnych, a także okoliczności ustalonej przez sąd rejonowy, iż w dniu wypowiedzenia istniała po stronie pozwanego nadpłata, która nie dawała podstaw do skutecznego wypowiedzenia umowy pożyczki. Powód nie sformułował żadnych zarzutów w tym zakresie. A zatem podobnie jak przy prowizji, także w przypadku odsetek od zasądzonej kwoty stwierdzić należało, że wobec braku zaskarżenia wyroku sądu rejonowego w punkcie I, sąd okręgowy nie miał możliwości ustalenia innego niż sąd rejonowy sposobu naliczania odsetek maksymalnych. Zasadnym było więc zasądzenie odsetek maksymalnych od kwoty 388,08 zł najwcześniej od 13 stycznia 2024 r.

W zakresie kosztów procesu zasądzonych przez sąd rejonowy w punkcie III, to orzeczenie nie podlegało w tym zakresie zmianie, ponieważ powód nie objął tego punktu wyroku zakresem zaskarżeniem. Powód nie sformułował w treści apelacji żadnych zarzutów odnośnie kosztów postępowania przed sądem I instancji, a jedynie wniosek o zmianę punktu 2. wyroku i zasądzenie na jego rzecz kwoty dochodzonej pozwem oraz kosztów procesu za obie instancje. Powyższe było niewystarczające do stwierdzenia, iż powód skarży również punkt III wyroku. Zgodnie bowiem z art. 378 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Przepis ten ma szczególne znaczenie dla modelu prowadzonego postępowania odwoławczego, wyznacza bowiem ramy kognicji sądu II instancji. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 7 czerwca 2018 r., II PK 89/17, sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie apelację. Środek odwoławczy moderuje tylko granice jej rozpoznania. Niedopuszczalne byłoby rozpoznanie apelacji w niezaskarżonej części, a zakaz ten ma charakter bezwarunkowy.

Z powyższych powodów sąd okręgowy w punkcie 2 sentencji wyroku oddalił apelację w pozostałym zakresie, a to na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c. bacząc, iż powód wygrał postępowanie apelacyjne w 43,64% (co do kwoty 388,08 zł, przy wartości przedmiotu zaskarżenia 889,16 zł). W postępowaniu apelacyjnym powód poniósł koszty pełnomocnictwa 5,54 zł (k.153v.) i 100 zł opłata od apelacji. Łącznie należne powodowi koszty to w przybliżeniu kwota 46 zł (43,64% x 105,54 zł).

Sędzia Monika Rabiega