Amfetamina z szafki na buty nie obciąża oskarżonego, kara spadła do 7 miesięcy

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 27 maja 2026 r., sygn. II K 21/26

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Wnioski

Uchylenie

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1. Zarzut oskarżyciela publicznego:

obrazę prawa materialnego, tj. art. 286 § 1 k.k., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że automatyzacja procesu decyzyjnego w zakresie udzielania pożyczek za pośrednictwem sieci Internet wyłącza możliwość realizacji znamienia „wprowadzenia w błąd”, a tym samym odpowiedzialność za przestępstwo oszustwa, podczas gdy system informatyczny stanowi jedynie narzędzie wykorzystywane przez pokrzywdzoną spółkę w procesie podejmowania decyzji majątkowych, zaś podanie przez oskarżonych nieprawdziwych danych identyfikacyjnych było ukierunkowane na wywołanie błędnego przekonania o spełnieniu warunków' udzielenia pożyczki, skutkiem czego system, działając według uprzednio ustalonych przez człowieka kryteriów oceny, zakwalifikował wniosek jako spełniający przesłanki finansowania, doprowadzając pokrzywdzoną do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.

Niezasadny

Sąd Okręgowy dokonując kontroli instancyjnej nie dopatrzył się uchybień ze strony

Sądu Rejonowego w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych oraz oceny poszczególnych dowodów, w tym podzielił argumentację dotyczącą braku kwalifikacji czynu z art. 286 § 1 kk. Fakt niezadowolenia oskarżyciela publicznego z obiektywnych wywodów Sądu pierwszej instancji nie może być podstawą do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd meriti prawidłowo zauważył w przypadku oskarżonych, że nie można im przypisać przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 kk. Polega ono na doprowadzeniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Do znamion przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. należą trzy oszukańcze sposoby jego popełnienia: wprowadzenie innej osoby w błąd, wyzyskanie błędu, wyzyskanie niezdolności innej osoby do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Pierwszy i drugi opiera się na błędzie pokrzywdzonego, którego wyobrażenie o rzeczywistości nie odpowiada faktom w zakresie istotnym dla podjęcia decyzji o określonym rozporządzeniu mieniem. Sprawca albo błąd ten wywołuje, przedstawiając pokrzywdzonemu fałszywy obraz rzeczywistości, albo wykorzystuje fakt, że pokrzywdzony z innego powodu jest już w błędzie. Trzeci sposób popełnienia oszustwa wiąże się ze szczególnymi cechami osoby dokonującej rozporządzenia mieniem. Jej niezdolność do należytego pojmowania przedsiębranego działania może mieć charakter trwały (niedojrzałość), jak i przejściowy (np. stan odurzenia) (wyrok SN z dnia 2 grudnia 2002 r., IV KKN 135/00, Prok. i Pr.-wkł. 2003/6/8). W przypadku oszustwa na szkodę osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej bez osobowości prawnej wprowadzenie w błąd (lub inne oszukańcze metody) dotyczy osób fizycznych wchodzących w skład organu tej jednostki lub też innych osób w jej strukturze uprawnionych do podejmowania decyzji majątkowych (wyrok SN z dnia 5 grudnia 2006 r., WA 32/06, OSNwSK 2006/1/2362). W przedmiotowej sprawie faktycznie wnioski były wprowadzane do systemu, który dokonywał ich oceny (tzw. system scooringowy), ale był to system elektroniczny, oparty o wcześniej opracowany algorytm (nie dochodziło do analizy wniosku przez analityka kredytowego w oddziale). Weryfikacja zgodności wskazanych w procesie rejestracji danych, jak również ocena zdolności kredytowej dokonywana jest przez automatyczny system. Tymczasem wprowadzić w błąd można inną osobę, a nie system komputerowy. Dlatego uniewinnienie oskarżonych od popełnienia czynu art. 286 § 1 k.k. było decyzją prawidłową (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2023 r. II AKa 490/22).

W ocenie Sadu Okręgowego nie było podstaw do przyjęcia odpowiedzialności oskarżonych we wskazanym wyżej zakresie z art. 287 § 1 kk. Czynności sprawcze zawarte w przepisie polegają na wpływaniu na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie danych informatycznych lub zmianie, usunięciu albo wprowadzeniu nowego zapisu danych informatycznych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wyrządzenia innej osobie szkody, bez upoważnienia. Realizacja znamion czynu z art. 287 k.k. przez zmianę, usunięcie albo wprowadzenie nowego zapisu danych informatycznych oznacza naruszenie autentyczności lub integralności danych informatycznych, w tym takich danych informatycznych, które zawierają informacje o mieniu sprawcy lub innej osoby (cel osiągnięcia korzyści majątkowej), lub pokrzywdzonego (cel wyrządzenia innej osobie szkody). By wyczerpać znamiona czynu zabronionego z art. 287 k.k., sprawca nie może mieć upoważnienia do działania na danym systemie: wpływania na automatyczne przetwarzanie danych czy też wprowadzania nowego zapisu danych. Przepis nie dotyczy natomiast sytuacji, w których dany podmiot, mający upoważnienie do wprowadzenia danych informatycznych, czyni to w jakimś zakresie nierzetelnie, niezgodnie z regułami postępowania z dobrem prawnym.

Odnosząc się do częściowego uwzględnienia apelacji obrońcy, należy wskazać, że znamię czasownikowe „posiadać” wskazane w art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii należy rozumieć jako faktyczne, choćby krótkotrwałe władztwo nad rzeczą. Jego synonimem jest słowo „mieć”. Można przyjąć, że każde władanie środkiem odurzającym lub substancją psychotropową jest posiadaniem w rozumieniu przepisu art. 62 ustawy (M. Maraszek, Glosa do uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 27 stycznia 2011 r., I KZP 24/10, LEX 2011). Wobec powyższego ustalenia Sądu I instancji co do posiadania przez oskarżonego Ł. P. przedmiotów, w tym środków odurzających znalezionych w pomieszczeniach gospodarczych na posesji w m. (...) były prawidłowe, a potwierdzeniem prawidłowości tych ustaleń była opinia biegłego z zakresu badań genetycznych. Natomiast wobec przedmiotów znalezionych w budynku mieszkalnym w szafce na buty (k.82) nie było podstaw do uznania, że oskarżony miał te rzeczy choćby w krótkotrwałym władztwie. Brak śladów biologicznych czy śladów linii papilarnych na tych przedmiotach. Nieograniczony dostęp do tego miejsca innych osób, obecność w domu nie tylko oskarżonego, ale również jego dziadka i ojca. Nie można natomiast automatycznie powiązać oskarżonego i jego posiadania środków odurzających znalezionych w budynku gospodarczym z posiadaniem substancji psychotropowych znalezionych w budynku mieszkalnym. W zakresie apelacja obrońcy podlegała uwzględnieniu. Wobec ograniczenia rodzaju i ilości narkotyków jako tych, które posiadał oskarżony zmniejszono również rozmiar kary pozbawienia wolności wobec mniejszego stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu.

Prokurator wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w zaskarżonym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sokołowie Podlaskim.

Niezasadne

Bezzasadność zarzutów skutkowała bezzasadnością wniosku.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Wyrok Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z 27 maja 2026 roku sygn. II K 21/26 zmieniony co opisu czynu poprzez wyeliminowanie substancji psychotropowych z opisu czynu z pkt III zarzuconego Ł. P..

Częściowa zasadność apelacji obrońcy oskarżonego Ł. P. spowodowała częściową zmianę wyroku.

-----------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

---------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

III. Kierując się zasadą słuszności Sąd Okręgowy orzekł o zwolnieniu oskarżonego Ł. P. od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że wydatki postępowania ponosi Skarb Państwa również w części odnoszącej się apelacji złożonej przez prokuratora (art. 633 kpk i art. 636 § 1 kpk w zw. z art.624 § 1 kpk).

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok w części

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W części

Co do winy

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Wnioski

Uchylenie