Sąd Apelacyjny oddalił apelację emeryta w sporze o przeliczenie emerytury z 2019 roku

Wyrokiem z 14 lipca 2022 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie K. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w O. z 29 grudnia 2021 roku, którą w wykonaniu wyroku Sądu Apelacyjnego

w K. z 20 października 2021 roku dokonano przeliczenia emerytury K. P.. W punkcie 2 orzeczenia Sąd odstąpił od obciążania ubezpieczonego kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.

Sąd Okręgowy ustalił, że K. P. od 8 lutego 2019 roku jest uprawniony do emerytury. Do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto podstawę wymiaru składek z lat od 1979 do 1988. Tak ustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 60,47 %.

W wyniku odwołania wniesionego przez ubezpieczonego od decyzji z 30 kwietnia 2019 roku (dotyczącej przeliczenia emerytury) sprawa toczyła się pod sygn. VIII U 1194/19. Sporne były w tej sprawie wysokości wynagrodzeń z lat 1974-1975, 1979, 1981-1985. Wyrokiem z 5 marca 2020 roku Sąd zmienił decyzję, przyjmując, że wysokość emerytury powinna zostać ustalona z uwzględnieniem kapitału początkowego obliczonego przy zastosowaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego z lat

1973-1982 w wysokości 87,97 %. Wyrok ten został zmieniony na skutek apelacji organu rentowego - Sąd Apelacyjny w Katowicach nie podzielił stanowiska Sądu Okręgowego

w części dotyczącej ustalenia wysokości zarobków z roku 1974. Sądy i organ rentowy dysponowały w dacie wydawania wyroków w sprawie VIII U 1194/19 świadectwem pracy

z 31 stycznia 1975 roku i angażami z lat 1973 i 1974. Biegły wyliczył, na podstawie wynagrodzenia miesięcznego z ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia wynagrodzenie

w wysokości 43.395 zł. Sąd pierwszej instancji przyjął, że wynagrodzenie w takiej wysokości ubezpieczony osiągnął w całym roku 1974 (średnio 3816 zł miesięcznie). Z tym stanowiskiem nie zgodził się Sąd Apelacyjny i uznał, że do ustalenia wynagrodzenia

z ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) w P. od 1 lipca 1972 roku do 5 lutego 1975 roku, należy przyjąć wynagrodzenie minimalne. Zmienił również wynagrodzenie za rok 1975, obniżając jego roczną wartość o 6 zł. Ubezpieczony nie przedstawił żadnych nowych dowodów z tego okresu.

Organ rentowy przyjął, zgodnie z wyrokami Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego, że w roku 1979 ubezpieczony osiągnął zarobek w wysokości 71.019 zł. Odwołanie ponad tę kwotę zostało oddalone wyrokiem z 5 marca 2020 roku, a ubezpieczony nie wniósł apelacji. Już wówczas Sąd pierwszej instancji uznał zastrzeżenia organu rentowego do ustalonego przez biegłego wynagrodzenia w wysokości 99.723 zł za uzasadnione, bowiem biegły do wyliczonej kwoty 34.767 zł doliczył 64.959 zł z legitymacji ubezpieczeniowej za ten sam okres. Za lata 1981 – 1985 Sąd pierwszej instancji przyjął wyliczenia biegłego z założeniem, że ubezpieczony w latach 1980 - 1982 pracował po 194 godziny miesięcznie. W tym zakresie wyrok został zmieniony, bowiem Sąd Apelacyjny nakazał ustalenie wysokości wynagrodzenia za 176 godzin miesięcznie.

Sąd Apelacyjny dokonując zmiany wyroku Sądu Okręgowego dysponował świadectwem pracy z 31 stycznia 1975 roku z wpisanym średnim zarobkiem za ostatnie

12 miesięcy (akta kapitału początkowego) z Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) z lat 1969 - 1975 wraz z angażami, adnotacjami o wysokości zarobków

w legitymacji ubezpieczeniowej z lat 1979 – 1980. W dniu 24 listopada 2020 roku w Sądzie Apelacyjnym ubezpieczony złożył karty zarobkowe z lat 1980-1981 i angaż z 1973 roku.

Sąd wydając wyrok dysponował tymi dowodami.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w toku prowadzonego przez niego postępowania nie pojawił się żaden nowy dowód, który pozwalałby na odmienną ocenę stanu faktycznego od dokonanej przez Sąd Apelacyjny w dniu 20 października 2021 roku.

W tak ustalonym stanie sprawy Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny materiału dowodowego dokonanej już przez Sąd Apelacyjny w sprawie III AUa 1380/20. Żądanie takie podlegałoby odrzuceniu na podstawie art.199 § 1 pkt 2 k.p.c. ale skoro wydana została nowa decyzja, konieczne stało się merytoryczne rozpoznanie sprawy; nie można jednak pominąć powagi rzeczy osądzonej.

Sąd Okręgowy podkreślił, że Sąd Apelacyjny w Katowicach, wydając orzeczenie

z 20 października 2021 roku, dysponował tymi samymi dowodami, które znajdują się

w aktach niniejszej sprawy. Odwołanie od decyzji z 29 grudnia 2021 roku stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach.

Sąd Okręgowy wskazał, że niedopuszczalna jest z punktu widzenia prawa (art. 365 k.p.c.) zmiana ustalonego przez Sąd drugiej instancji wynagrodzenia za lata 1974 i 1975,

a tym samym nie można przyjąć, że w każdym miesiącu 1974 roku ubezpieczony otrzymywał po 3.945 zł miesięcznie. Przyjął również założenie w zakresie ustalania wysokości wynagrodzenia za lata 1980 i 1981 z KWK (...). Odnośnie doliczenia kwoty

700 złotych do wynagrodzenia w roku 1980 ubezpieczony wyjaśnił, że był to ekwiwalent za zakupione narzędzia pracy. Dowodem tym dysponował już Sąd Apelacyjny, a nadto nie wiadomo czy kwota ta faktycznie stanowiła zwrot kosztów i czy tego rodzaju wypłaty stanowiły podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

Za nieuzasadnione uznał Sąd pierwszej instancji kwestionowanie wysokości wynagrodzenia za lata 1975-1978. Ubezpieczony nie wykazał, że faktycznie pracował

w każdym miesiącu po 4 niedziele. Nie wniósł on także zastrzeżeń do wyliczeń dokonanych przez biegłego w spawie VIII U 1194/19.

Nie zachodziły również podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W związku z powyższym odwołanie jako bezpodstawne Sąd Okręgowy oddalił na podstawie art. 477

14 § 1 k.p.c.

Apelację wniósł K. P., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. Apelujący wniósł o zmianę wyroku poprzez ustalenie wynagrodzenia za sporne okresy tj. za lata 1973 – 1982 zgodnie ze sporządzonym przez niego wyliczeniem. W uzasadnieniu apelacji odwołujący przedstawił stanowisko co do osiąganych przez niego wynagrodzeń w spornych okresach.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Okręgowy przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe i poczynił prawidłowe ustalenia, a w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisu art. 233 § 1 k.p.c., nie popełnił też uchybień w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, które mogłyby uzasadnić ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Apelacyjny w pełni podziela zatem i przyjmuje za własne zarówno poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne, jak i rozważania prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czyniąc je, stosownie do art. 387 § 2

1 k.p.c., podstawą własnego rozstrzygnięcia.

Podkreślenia wymaga, że Sąd pierwszej instancji w pisemnym uzasadnieniu wyroku szczegółowo wyjaśnił, jakimi kierował się motywami oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i motywy te podziela również Sąd drugiej instancji.

Rację ma Sąd pierwszej instancji, wskazując, że w istocie kwestia, której rozstrzygnięcia domaga się ubezpieczony, jest objęta prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w sprawie III AUa 1380/20, a spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny materiału dowodowego dokonanej już przez Sąd Apelacyjny w wyżej określonym postępowaniu. W treści zaskarżonej decyzji z 29 grudnia 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał jednoznacznie, że „wykonując wyrok z dnia 20 października 2021 roku przelicza emeryturę od 8 lutego 2019 roku tj. od daty nabycia uprawnień do emerytury”. Brak podstaw do twierdzenia (i ubezpieczony takiego zarzutu nie podnosi) aby wysokość świadczenia została matematycznie nieprawidłowo obliczona. Kwestia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego została określona w punkcie 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 20 października 2021 roku w sprawie III AUa 1380/20. Skoro zaś zaskarżona decyzja wykonuje wyrok, to organ rentowy nie mógł w tej decyzji przyjąć innego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego niż określony w wyroku.

Ubezpieczony nadto nie przedstawił żadnych nowych dowodów, pozwalających na ponowne ustalenie wysokości świadczenia na podstawie art. 114 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2024.1631. j.t.) i wydanie kolejnej decyzji, uwzględniającej nowe dowody.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji – zaskarżona decyzja wykonuje prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w sprawie III AUa 1380/20, zatem w ramach postępowania odwoławczego od zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji ubezpieczony może się powoływać jedynie na wady dotyczące tej konkretnej decyzji (np. omyłki rachunkowe), wydanej w oparciu o prawomocny wyrok, nie może natomiast kwestionować decyzji w zakresie objętym prawomocnym rozstrzygnięciem co do ustalonej podstawy wymiaru składek, o ile nie dysponuje dowodami, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nowe dowody (jeśli ubezpieczony takie przedstawi) mogą stanowić podstawę do wydania kolejnej decyzji, ustalającej wysokość świadczenia.

W konsekwencji Sąd Okręgowy, rozpoznając niniejszą sprawę, mógł jedynie zweryfikować zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 20 października 2021 roku. Na podstawie przeprowadzonych dowodów doszedł do przekonania, że decyzja uwzględnia wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego z lat 1973-1982 równy 82,08% czyli określony w tym wyroku. Sąd Apelacyjny natomiast nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyroku Sądu Okręgowego, oddalającego odwołanie, gdyż decyzja została wydana jako wykonanie wyroku, a w treść prawomocnego wyroku nie mógł ingerować.

Ubezpieczony w każdym czasie, powołując się na nowe dowody, które nie były znane Sądowi orzekającemu w sprawie III AUa 1380/20, może wnioskować do organu rentowego o ponowne ustalenie wysokości świadczenia. Argumenty podnoszone przez ubezpieczonego w toku niniejszego postępowania i przedstawiane przez niego dokumenty (karty zarobkowe za lata 1980 i 1981, adnotacja o wysokości wynagrodzenia za 12 miesięcy w latach 1974-1975 czy świadectwo pracy z adnotacją o specjalnym wynagrodzeniu w stawce 11,75 zł) były już znane Sądowi Okręgowemu i Sądowi Apelacyjnemu w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem z 20 października 2021 roku.

Uwzględniając powyższe, Sąd na mocy art. 385 k.p.c. orzekł o oddaleniu apelacji ubezpieczonego jako niezasadnej.

/-/ SSA Dorota Wydmańska-Cichy