- Sygnatura akt
- III AUa 1997/24
- Sąd
- Sąd Apelacyjny w Katowicach
- Wydział
- III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 9 stycznia 2025 r.
- Rozstrzygnięcie
- Orzeczenie zmienione
- Opublikowano w portalu
- 28 września 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Praca i ZUS
© autorzy OpenStreetMap
Sąd oddalił odwołanie górnika i nie przyznał mu drugiej emerytury górniczej
Od 1 września 2015 r. miał już ustalone prawo do emerytury górniczej, a później kontynuował zatrudnienie przez ponad 30 miesięcy.
- Rozstrzygnięcie
- Orzeczenie zmienione
- Sąd
- Sąd Apelacyjny w Katowicach, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Sygnatura
- III AUa 1997/24
Decyzją z dnia 5 listopada 2015r. organ rentowy przyznał mu prawo do emerytury górniczej od 1 września 2015r. na podstawie art. 50a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Treść orzeczenia około 17 minut czytania
Sygn. akt III AUa 1997/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 stycznia 2025r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Antonina Grymel
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
sprawy z odwołania M. J. (M. J.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.
o prawo do emerytury górniczej
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.
od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu
z dnia 23 września 2024r. sygn. akt VII U 480/24
zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.
/-/SSA Antonina Grymel
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 lutego 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił M. J. przyznania prawa do emerytury górniczej, wskazując, że ma już ustalone prawo do emerytury górniczej od 1 września 2015r. na podstawie art. 50a ustawy emerytalnej, wobec czego brak podstaw do przyznania kolejnej emerytury górniczej.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury poprzez zastosowanie do świadczenia emerytalnego art. 53 ust. 1 i 4 ustawy emerytalnej.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na okoliczności przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy w Sosnowcu wyrokiem z dnia 23 września 2024r. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu od 1 stycznia 2024r. prawo do emerytury górniczej z art. 50e ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że M. J. urodził się (...) Decyzją z dnia 5 listopada 2015r. organ rentowy przyznał mu prawo do emerytury górniczej od 1 września 2015r. na podstawie art. 50a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przyjmując, że udowodnił 29 lat, 9 miesięcy okresów składkowych i 4 miesiące okresów nieskładkowych oraz zaliczając 57 miesięcy pracy górniczej z przelicznikiem 1,8 oraz 215 miesięcy z pracy górniczej z przelicznikiem 1,5 i 82 miesiące z przelicznikiem 1,4, co łącznie dało 539,9 miesięcy.
Po przyznaniu prawa do powyższej emerytury górniczej ubezpieczony był zatrudniony od 1 stycznia 2001r. do 27 grudnia 2016r. w (...) Sp. z o.o. Oddział KWK (...). Następnie kontynuował zatrudnienie od 2 stycznia 2017r. do 31 grudnia 2017r. w (...) Ośrodku Szkolenia Sp. z o.o. w K. w ramach umowy zlecenia. W okresie od 2 stycznia 2017r. do 31 grudnia 2017r. oraz od 2 stycznia 2018r. do czerwca 2018r. i od 25 listopada 2019r. do 31 grudnia 2019r. świadczył zlecenie w Grupie (...) Sp. z o.o. Z.. W okresie od 2 maja 2018r. do 21 grudnia 2018r., a także od 2 stycznia 2019r. do 31 grudnia 2021r. i od 10 stycznia 2022r. do 31 grudnia 2023r. wykonywał umowę zlecenia w (...) Sp. z o.o. Ponieważ kontynuował zatrudnienie przez okres przekraczający co najmniej 30 miesięcy, organ rentowy kolejnymi decyzjami przeliczał ubezpieczonemu świadczenie emerytalne, doliczając przepracowane okresy do stażu pracy.
Z ustaleń Sądu I instancji wynika również, iż odwołujący legitymował się na dzień
12 lutego 2024r. stażem pracy wynoszącym 19 lat, 7 miesięcy okresów składkowych górniczych z przelicznikiem 1,8; 10 lat, 4 miesiące okresów składkowych górniczych
z przelicznikiem 1,5; 11 miesięcy okresów składkowych górniczych z przelicznikiem 1,4;
21 dni okresów składkowych górniczych z przelicznikiem 1,0; 7 lat, 20 dni okresów składkowych niegórniczych, 6 miesięcy i 14 dni okresów nieskładkowych, ogółem 38 lat,
5 miesięcy, 25 dni okresów składkowych, ogółem staż górniczy po zastosowaniu przeliczników i z ograniczeniem do 45 lat - 45 lat.
W dniu 29 stycznia 2024r. ubezpieczony złożył w organie rentowym wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury z uwzględnieniem aktualnej kwoty bazowej do obliczenia części socjalnej emerytury w związku z przepracowaniem przez niego co najmniej 30 miesięcy po nabyciu uprawnień do wcześniejszej emerytury.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, wskazując, iż żądanie ubezpieczonego sprowadza się w istocie nie do obliczenia wysokości jego świadczenia emerytalnego z zastosowaniem nowej kwoty bazowej - obowiązującej w dacie złożenia nowego wniosku - do części socjalnej świadczenia w związku z podleganiem przez niego ubezpieczeniu społecznemu przez ponad 30 miesięcy po nabyciu uprawnień emerytalnych, ale do przyznania innej emerytury górniczej, co pociąga za sobą konsekwencje o których mowa wyżej. Zastosowanie nowej kwoty bazowej do części socjalnej świadczenia może mieć miejsce jedynie przy uwzględnieniu przepisu art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 53 ust. 1 której, emerytura wynosi: (1) 24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz (2) po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, (3) po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych - z uwzględnieniem art. 55. Stosownie do ust. 3 przywołanego przepisu emeryturę, której podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru świadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazowej, którą ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emeryturę podwyższa się w ramach waloryzacji przypadających do dnia nabycia uprawnień do emerytury. Z mocy art. 53 ust. 4 przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do świadczenia, którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emerytury, podlegał, co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ust. 2 przywołanego przepisu odsyła do art. 21 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, według którego podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy stanowi podstawa wymiaru renty w wysokości uwzgledniającej rewaloryzację oraz wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w okresie po ustaniu prawa do renty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 5 (art. 21 ust. 1 pkt 1). Według ust. 2 art. 21, przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się przy ustalaniu podstawy wymiaru: emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do tej renty albo emerytury.
Powyższe, zdaniem Sądu I instancji pozwala stwierdzić, że zastosowanie przepisu art. 53 ust. 3 i ust. 4 jest możliwe tylko w sytuacji nabycia prawa do nowego świadczenia, nowej emerytury. Zatem, aby ubezpieczony do obliczenia wysokości świadczenia, mógł mieć zastosowaną nową kwotę bazową do części socjalnej tego świadczenia, musi nabyć uprawnienia do nowego, innego świadczenia emerytalnego. Nie można zastosować
nowej kwoty bazowej do części socjalnej świadczenia, które ubezpieczony miał już przyznane od 2015r., nawet w sytuacji podlegania ubezpieczeniom społecznym przez
okres ponad 30 miesięcy po nabyciu uprawnień do tego świadczenia. Aby więc mógł skorzystać z nowej kwoty bazowej do części socjalnej świadczenia, musi spełnić dwa warunki: (1) wykazać, iż przez ponad 30 miesięcy podlegał ubezpieczeniom społecznym po nabyciu poprzedniego świadczenia oraz (2) nabyć uprawnienia do nowego świadczenia emerytalnego.
W niniejszej sprawie ubezpieczony pierwszy warunek spełnił, co pozostaje poza sporem. W ocenie Sądu, spełnił także warunek drugi - nabycia uprawnień do nowego świadczenia emerytalnego. Zgodnie z art. 50e ust. 1 ustawy emerytalnej prawo do górniczej emerytury, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje pracownikom, którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem ust. 2. Zgodnie z ust. 2 do okresów pracy górniczej, o której mowa w ust. 1 zalicza się także okresy: 1) niezdolności do pracy z tytułu wypadku przy pracy albo z tytułu choroby zawodowej, za które wypłacone zostało wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy albo świadczenie rehabilitacyjne, 2) czasowego oddelegowania pracowników, o których mowa w art. 50c ust. 1 pkt 6, do zawodowego pogotowia ratowniczego w (...) S.A. w B., w (...) S.A. Oddział (...) w L. lub w okręgowych stacjach ratownictwa górniczego - bezpośrednio poprzedzone pracą górniczą wykonywaną pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przypadające w czasie trwania stosunku pracy. W myśl ust. 3 przywołanego przepisu prawo do emerytury, o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem, że pracownik nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Ubezpieczony nabył do dnia złożenia wniosku prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tzn. od chwili ukończenia wymaganego wieku spełnił wszystkie przesłanki do nabycia tego świadczenia. Pracownik, który pobiera emeryturę górniczą na podstawie art. 50a ustawy emerytalnej, po spełnieniu warunków przewidzianych w art. 50e ma prawo do nabycia emerytury na podstawie tego właśnie przepisu. Emerytury określone w art. 50e i art. 50a
nie są bowiem takimi samymi świadczeniami - inne są warunki ich uzyskania. W pierwszym wypadku, o przyznaniu prawa do górniczej emerytury decyduje wyłącznie okres (25 lat) wykonywania kwalifikowanej pracy górniczej (pod ziemią stale i w pełnym wymiarze
czasu pracy). Posiadanie określonego wieku nie ma w tym wypadku żadnego znaczenia,
z kolei do nabycia prawa do górniczej emerytury na podstawie art. 50a konieczne jest,
obok posiadania pracy górniczej (wraz z pracą równorzędną) w odpowiednim wymiarze, uzyskanie stosownego wieku emerytalnego (55 lub 50 lat). Różne zatem są warunki do nabycia prawa do emerytur górniczych w oparciu o oba przepisy, a tę odrębność obu świadczeń dostrzegł sam ustawodawca, który rozdział 3a działu II ustawy z 17 grudnia 1998r. zatytułował: ”Emerytury górnicze”, a nie ”Emerytura górnicza”, w sytuacji kiedy np. rozdział 2 działu III zatytułowany jest: ”Renta z tytułu niezdolności do pracy”, a nie ”Renty…”, rozdział 2 przywołanego działu: ”Renta rodzinna”, a nie ”Renty rodzinne…”, co potwierdza także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2018r. (I UK 253/17), w którym stwierdzono, że przepisy art. 50a i art. 50e ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowią autonomiczne i odrębne względem siebie podstawy nabycia prawa do dwóch odrębnych emerytur górniczych. Pierwsza dotyczy emerytury górniczej w wieku obniżonym, która przysługuje po osiągnięciu wymaganego wieku i odpowiedniego stażu jakiejkolwiek pracy górniczej i równorzędnej. Druga dotyczy emerytury górniczej bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, która przysługuje, bez względu na wiek, po przepracowaniu 25 lat kwalifikowanej pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zatem na emeryturę górniczą można przechodzić kilka razy.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, iż decyzja organu rentowego odmawiająca ubezpieczonemu prawa do emerytury górniczej, a w następstwie tego do obliczenia świadczenia emerytalnego ponownie, nie odpowiada powołanym wyżej przepisom, tym samym odwołanie należało uznać za zasadne. Zważywszy zaś, że faktycznie odwołanie zmierzało do ustalenia prawa do przeliczenia świadczenia w trybie art. 53 ust. 4 ustawy emerytalnej, Sąd uznał za zasadną zmianę decyzji w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do takiego przeliczenia przy ustaleniu, że nabył prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50e ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co mając na względzie na podstawie art. 477
14 § 2 k.p.c. orzekł o zmianie zaskarżonej decyzji.
Apelację od przedstawionego rozstrzygnięcia wywiódł organ rentowy, zaskarżając wyrok w całości.
Powołując się na zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 50e ustawy
z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku
i oddalenie odwołania.
W uzasadnieniu podniósł m.in., iż Sąd rozpoznający sprawę uznał, że ubezpieczony spełnia warunki do nabycia prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50e cytowanej ustawy, ponieważ legitymuje się co najmniej 25-letnim okresem pracy górniczej wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W jego ocenie jednak ubezpieczony nie spełnia warunków do przyznania prawa do emerytury górniczej na podstawie powyższego przepisu, ponieważ nie udowodnił co najmniej 25 lat pracy górniczej wykonywanej stale
i w pełnym wymiarze czasu pracy, a jedynie 14 lat i 1 dzień takiej pracy.
Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego zasłużyła na uwzględnienie.
Podejmując rozważania przypomnieć należy, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie - art. 477
9 k.p.c. (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia
3 października 2017r., I UK 371/16, LEX nr 2397631 oraz z dnia 30 stycznia 2018r., I UK 529/16, LEX nr 2459723).
Inicjującą niniejsze postępowanie decyzją z dnia 9 lutego 2024r. - wydaną na wniosek z dnia 29 stycznia 2024r. o emeryturę górniczą ”po 30 miesiącach”, organ rentowy odmówił M. J. prawa do przyznania emerytury, podnosząc, iż ma już ustalone prawo do emerytury górniczej od 1 września 2015r. na podstawie art. 50a ustawy emerytalnej,
w związku z czym brak podstaw do przyznania kolejnej emerytury górniczej.
Wobec faktu zatem, iż kontrolowana decyzja organu rentowego dotyczy uprawnień ubezpieczonego do emerytury górniczej, tak scharakteryzowane żądanie wyznaczało zakres niniejszego postępowania, w którym kwestia sposobu ustalenia wysokości przedmiotowego świadczenia ma charakter wtórny - stanowiący jedynie konsekwencję uzyskania prawa do spornej emerytury, co też przenosi punkt ciężkości na ocenę, czy ubezpieczonemu, który nabył górniczą emeryturę na podstawie art. 50a ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024r. poz. 1631), przysługuje prawo do kolejnej emerytury górniczej bez względu na wiek, o której mowa w art. 50e cytowanej ustawy.
Godzi się zaznaczyć, iż poczynając od 1 stycznia 2005r. na mocy art. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy - Karta Nauczyciela (Dz. U. nr 167, poz. 1397) regulujące dotychczas kwestie uprawnień do emerytury górniczej przepisy art. 34-38 i 48-49 wspomnianej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zostały uchylone, zaś po myśli art. 1 pkt 7 ustawy zmieniającej z dnia 27 lipca 2005r. w omawianej ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - poczynając od tej samej daty, tj. 1 stycznia 2007r., po art. 50 dodano rozdział 3a w brzmieniu ”Emerytury górnicze” - kompleksowo regulujący zasady nabywania uprawnień do górniczej emerytury bez względu na datę urodzenia ubezpieczonego.
Tytuł dodanego rozdziału, czyli ”Emerytury górnicze”, jak też treść obowiązującego od dnia 1 stycznia 2007r. art. 51 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa w art. 50a (dawny art. 34) lub 50e (dawny art. 49), stosuje się,
z zastrzeżeniem ust. 2, przeliczniki, o których mowa w pkt 1-4, w ocenie Sądu Apelacyjnego, w pełni uprawnia pogląd, iż ubezpieczonemu uprawnionemu do górniczej emerytury przyznanej bez względu na wiek na podstawie art. 50e, przysługuje również prawo do górniczej emerytury, o której mowa w art. 50a, pod warunkiem spełnienia wymaganych tym przepisem przesłanek.
Zwraca bowiem uwagę fakt, iż przywołana ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wyraźnie przewiduje rozdział poświęcony emeryturom górniczym, rozróżniając nadto - dla ustalenia wysokości tych świadczeń - emerytury, o których mowa w art. 50a lub 50e, na co zresztą wskazywał również obowiązujący do dnia 31 grudnia 2006r. art. 49 tej ustawy w ust. 1 także posługujący się zwrotem ”prawo do emerytury górniczej,
o której mowa w art. 34 lub 48”.
W konsekwencji też brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że prawo do górniczej emerytury można nabyć tylko raz (por. także uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013r., II UZP 4/13, OSNP 2013, nr 21-22, poz. 257 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2014r., I UK 345/13, LEX nr 1455228), choć Sąd Apelacyjny w dalszym ciągu podziela pogląd prezentowany m.in. w swoim wyroku z dnia 5 marca 2013r. (III AUa 1117/12, LEX nr 1294792), zgodnie z którym przewidziana w art. 50a górnicza emerytura, której nabycie ustawodawca wiąże z osiągnięciem stosownego wieku, uzależnionego od określonego okresu pracy górniczej przewidzianej w art. 50c ust. 1 - pomimo, iż warunki do jej uzyskania określono w dwóch odrębnych ustępach tego przepisu, faktycznie stanowi rodzajowo tożsame świadczenie. Tym samym ubezpieczony, któremu z chwilą osiągnięcia wieku 50 lat przyznano prawo do górniczej emerytury na podstawie ust. 2 art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tj. wobec wykazania okresu pracy górniczej wynoszącego łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, po ukończeniu 55 lat życia - tylko z tej przyczyny - nie nabędzie prawa do górniczej emerytury przewidzianej w ust. 1 art. 50a, albowiem w istocie po jego stronie nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki uzasadniające uzyskanie prawa do kolejnego świadczenia - nadal uzależnionego od wykazania okresu pracy górniczej wynoszącego łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 25 lat, w tym co najmniej jedynie 10 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1.
Podkreślenia wymaga jednocześnie, iż emerytury górnicze określone w art. 50a i 50e nie są takimi samymi świadczeniami. Inne bowiem są warunki do ich uzyskania.
Zgodnie wszak ze wspomnianym art. 50e ust. 1 prawo do emerytury górniczej, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje pracownikom, którzy pracę górniczą wykonywali po ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat, przy czym zaliczenie w wymiarze półtorakrotnym pracy górniczej, o którym mowa w art. 50d ust. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy, nie ma zastosowania do emerytury bez względu na wiek i zajmowane stanowisko z jej art. 50e (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2018r., I UK 469/16, OSNP 2018 nr 10, poz. 142).
Z kolei art. 50a ust. 1 stanowi, iż emerytura górnicza przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) ukończył 55 lat życia;
2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;
3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Po myśli ust. 2 tego samego przepisu - wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej
i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.
W pierwszym przypadku, o przyznaniu prawa do górniczej emerytury decyduje zatem wyłącznie okres (25 lat) wykonywania kwalifikowanej pracy górniczej (pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy), zaś posiadanie określonego wieku nie ma w tym wypadku żadnego znaczenia, odmiennie niż odnośnie emerytury górniczej, o której mowa w art. 50a, do nabycia której - obok posiadania okresu pracy górniczej (wraz z pracą równorzędną) - konieczne jest również uzyskanie stosownego wieku emerytalnego (55 lub 50 lat).
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, jakkolwiek przywołane przepisy nie wykluczają możliwości uzyskania prawa do emerytury górniczej po osiągnięciu wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 50a ust. 1 lub 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w przypadku wcześniejszego nabycia prawa do emerytury górniczej bez względu na wiek, o której mowa w art. 50e tejże ustawy, przyznanie prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a, wyłącza możliwość nabycia prawa do emerytury górniczej w oparciu o art. 50e. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż w takim przypadku spełniło się ryzyko ubezpieczeniowe, polegające na osiągnięciu wieku emerytalnego wymaganego do nabycia prawa do emerytury górniczej, co - w opinii Sądu Apelacyjnego - powoduje ustanie uprawnień do domagania się przyznania prawa do świadczenia przysługującego w oparciu o przepisy statuujące ich powstanie w sposób jeszcze bardziej uprzywilejowany, czyli bez względu na wiek.
Biorąc wszak pod uwagę cel i powody, dla których ustanowiono omawiane przepisy, korzystanie z dobrodziejstwa możliwości uzyskania prawa do emerytury górniczej bez względu na wiek po osiągnięciu wymaganego w tym przypadku - preferencyjnego w odniesieniu do powszechnego - wieku uprawniającego do emerytury górniczej i ustaleniu na tej podstawie prawa do świadczenia, można poczytywać za nadużycie prawa podmiotowego.
Bezspornym jest tymczasem, iż urodzony w dniu (...) M. J., od 1 września 2015r. jest uprawniony do emerytury górniczej przyznanej na podstawie art. 50a ust. 2 omawianej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Ta też okoliczność, niezależnie od podnoszonego przez organ rentowy zarzutu, iż nie posiada 25-letniego okresu pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, oznacza, iż brak podstaw do przyznania mu prawa do kolejnej emerytury górniczej, bez względu na wiek.
Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Apelacyjny uznając apelację organu rentowego za uzasadnioną, zmienił zaskarżony wyrok, na mocy art. 386 § 1 k.p.c. orzekając jak w sentencji.
/-/ SSA Antonina Grymel
627 dni od wyroku do publikacji
- Wyrok 9 stycznia 2025 r.
- Portal: 28 września 2026 r. W serwisie od 13 października 2026 r.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.