Przedsiębiorca wyczerpał mały ZUS plus. Sąd Apelacyjny zmienił decyzję od lutego 2024 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w S. decyzją z 16 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 8, art. 18c ust. 1-2, 11 pkt 6, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz.1230 ze zm.) stwierdził, że podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, tj. emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej stanowi od stycznia 2024 r. kwota nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek ogłoszonego w danym roku kalendarzowym.

Odwołanie od tej decyzji złożył M. P., wnosząc o uznanie, że podstawa wymiaru składek dla odwołującego z okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. winna zostać obliczona z zastosowaniem art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. tj. z ulgi zwanej (...). Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 112a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne od 1 stycznia 2024 r. winna być obliczona z zastosowaniem art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podczas gdy składka za okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2024 r. powinna zostać obliczona z zastosowaniem art. 18c ust. 1 i 2, tzw. (...);

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18c ust. 11 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że odwołujący się nie może od stycznia 2024 r. ponownie ustalać podstawy wymiaru składek w oparciu o ulgę (...) ponieważ limit 36 miesięcy został wyczerpany, podczas gdy zgodnie ze stanowiskiem Rzecznika Małych i Średnich (...) takie rozumienie tego przepisu przez ZUS stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem tego przepisu, w związku z czym przedsiębiorcom korzystającym z art. 18c w roku 2019-2021 powinno przysługiwać uprawnienie do ponownego skorzystania z ulgi w roku 2024 r.

Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie rzecz (...) Oddział w B. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnianiu świadczeń pieniężnych od daty uprawomocnienia się orzeczenia którym je zasądzono do dnia zapłaty.

Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z 27 lutego 2025 r. oddalił odwołanie (pkt I) oraz odstąpił od obciążania M. P. kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego (pkt II).

Sąd pierwszej instancji ustalił, że M. P. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, m. in. w okresach: od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r. jako osoba, dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od dochodu (kod tytułu do ubezpieczeń 0590 00); od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. jako osoba, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (kod tytułu do ubezpieczeń 0510 00); od 1 stycznia 2024 r. jako osoba, dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od dochodu (kod tytułu do ubezpieczeń 0590 00).

Roczny przychód ubezpieczonego z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w 2023 r. nie przekroczył kwoty 120.000 zł. W 2023 r. działalność gospodarcza była prowadzona przez nie mniej niż 60 dni kalendarzowych.

Sąd odwołał się do treści art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497 ze zm.), zgodnie z którym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a (w tym osób prowadzących pozarolniczą działalność), stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. W myśl art. 20 ust. 1 podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe. Na podstawie art. 18c ust. 1 podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, którego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120.000 zł, uzależniona jest od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanego dalej „dochodem z pozarolniczej działalności gospodarczej”, uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym. Zgodnie z art. 18c ust. 3 podstawę wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, ubezpieczony ustala na dany rok kalendarzowy. Natomiast z art. 18c ust. 11 pkt 6 wynika, że przepisy określające ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób które skorzystają z ulgi, o której mowa w art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie maja zastosowania do osób, które ustalały podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zgodnie z tymi zasadami przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Do powyższych limitów wlicza się, jako pełny miesiąc, każdy miesiąc kalendarzowy, w którym osoba odpowiednio ustalała podstawę składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem lub prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień kalendarzowy.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, zwrot „ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych” dotyczy okresu przed pierwszym miesiącem w danym roku kalendarzowym, w którym osoba mogłaby skorzystać z ulgi, o której mowa w art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jeśli spełnia pozostałe warunki ustawowe do skorzystania z ulgi w styczniu danego roku, okres 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej należy ustalać począwszy od grudnia roku poprzedniego. Zatem w niniejszej sprawie, w przypadku stycznia 2024 r. okres ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych to 1 stycznia 2019 r. – 31 grudnia 2023 r. Tym samym, skoro w tym okresie M. P. prawo do ulgi „mały ZUS plus” wyczerpał w całości (w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r.), to ponownie uzyska prawo do tej ulgi od stycznia 2025 r. Zdaniem Sądu, słusznie więc organ rentowy stwierdził zaskarżoną decyzją, że od stycznia 2024 r. obowiązującą M. P. podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej stanowi kwota nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek ogłoszonego w danym roku kalendarzowym.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Okręgowy, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 477

14 § 1 k.p.c.

Orzekając o kosztach postępowania, Sąd uznał, iż niniejsza sprawa była skomplikowana pod względem prawnym. Odwołujący powołując się na wyroki w innych sprawach o zbliżonych stanach faktycznych miała prawo zakładać, że wniesione odwołanie jest uzasadnione. Ponadto organ rentowy korzysta ze stałej obsługi prawnej i w związku z toczącym się procesem nie poniósł dodatkowych kosztów. Dlatego też, zdaniem Sądu, brak było podstaw aby obciążać odwołującego kosztami zastępstwa procesowego należnymi stronie przeciwnej. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.

M. P. wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Zaskarżonemu wyrokowi w części, tj. dotyczącej pkt I, zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego, tj. art. 112a ust.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy jego treść

expresis verbis przyznaje ubezpieczonemu korzystającemu z tzw. „Małego ZUS-u (...) określonego w art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uprawnienie do skorzystania z dodatkowych 12 miesięcy ulgi (...) w oparciu o art. 112a ust. 2 wskazanej wyżej ustawy w brzmieniu: „(…) uzyskuje prawo do ustalania podstawy wymiaru składek na zasadach określonych w art. 18c przez okres dodatkowych 12 miesięcy kalendarzowych”;

2. prawa materialnego, tj. art. 112a ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na oparciu ustalenia okresu korzystania z uprawienia z ulgi (...) o art. 18c ust. 11 pkt 6 ustawy, zdanie pierwsze, w sytuacji gdy art. 112a ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi o odpowiednim zastosowaniu zdania drugiego art. 18c ust. 11 pkt 6 ustawy;

3. prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo (...) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wskazany przepis stanowi, iż w przypadku nałożenia obowiązku, ograniczenia lub odebrania uprawnienia oraz wątpliwości co do normy prawnej w sprawie, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez ustalenie, że podstawa wymiaru składek za okres rozliczeniowy od 1 października 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. winna zostać obliczona z zastosowaniem art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. z zastosowanej ulgi zwanej (...) oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za II instancję według norm przepisanych.

Organ rentowy w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczeń pieniężnych od daty uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest częściowo zasadna.

W sprawie nie podniesiono zarzutów obrazy prawa procesowego, ani nieważności postępowania co oznacza, iż ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy nie są sporne i nie mogą też być przedmiotem kontroli z urzędu Sądu Apelacyjnego, poza wystąpieniem ewentualnej nieważności postępowania. W takiej sytuacji zgodnie z art. 387 § 2

1 k.p.c. sąd drugiej instancji może ograniczyć wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia sądu pierwszej instancji. Oznacza to, iż Sąd Apelacyjny bierze za podstawę swego rozstrzygnięcia stan faktyczny ustalony przez Sąd Okręgowy. Jak to już wyjaśniono w świetle utrwalonego orzecznictwa Sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Z urzędu uwzględnia również stwierdzone przez siebie naruszenie prawa praw materialnego (por. uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55).

M. P. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, a w okresach:

1. od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r. deklarował podstawę wymiaru składek uzależnioną od dochodu – nie niższą niż 30% nie wyższą niż 60 % prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (kod ubezpieczenia 0590);

2. od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. deklarował podstawę wymiaru składek nie niższą niż 60 % prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (kod ubezpieczenia 0510);

3. od 1 stycznia 2024 r. deklarował wysokość składek jako osoba, dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od dochodu (kod tytułu do ubezpieczeń 0590 00), lecz zaskarżoną decyzją ustalono, że podstawa w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. powinna być ustalona na podstawie art. 18 ust. ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Biorąc pod uwagę zarzuty apelacji należy wskazać, że zaskarżony przez M. P. art. 112a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym przepisem, ubezpieczony, który w 2023 r. ustalał podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18c, zachowuje prawo do ustalania podstawy wymiaru składek na dotychczasowych zasadach przez okres dodatkowych 12 miesięcy kalendarzowych (ust.1); ubezpieczony, który w 2023 r. osiągnął limit 36 miesięcy kalendarzowych, o których mowa w art. 18c ust. 11 pkt 6, i przed dniem 1 sierpnia 2023 r. ustalał podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w sposób inny niż określony w art. 18c, uzyskuje prawo do ustalania podstawy wymiaru składek na zasadach określonych w art. 18c przez okres dodatkowych 12 miesięcy kalendarzowych (ust.2); do ustalania okresu, o którym mowa w ust. 1 i 2, stosuje się odpowiednio art. 18c ust. 11 pkt 6 zdanie drugie (ust. 3); w celu skorzystania z prawa, o którym mowa w ust. 2, ubezpieczony zawiadamia Zakład o zmianie danych dotyczących tytułu ubezpieczenia przez złożenie zgłoszenia wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, o którym mowa w art. 36 ust. 14a, w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. (ust. 4); podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w ust. 2, w okresie, o którym mowa w ust. 2, ustala się od miesiąca wskazanego w zgłoszeniu do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, nie wcześniej jednak niż od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszenie zostało złożone w Zakładzie (pkt 5). Poza zakresem podmiotowym tego przepisu znajdują się osoby, które rozpoczęły korzystanie z uprawnienia w 2019 r., wyczerpując to prawo w 2022 r. (zob. T. Lasocki [w:]

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, red. K. Antonów, Warszawa 2024, art. 112a).

W ocenie Sądu Apelacyjnego, wykładnia art. 112a ustawy systemowej nie powinna budzić wątpliwości. Warunkiem skorzystania z możliwości opłacania małego ZUS plus przez dodatkowe 12 miesięcy jest korzystanie z małego ZUS plus w roku 2023 albo osiągnięcie w roku 2023 limitu 36 miesięcy możliwości korzystania z małego ZUS plus. Jeżeli odwołujący od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. deklarował podstawę wymiaru składek na podstawie art. 18 ust. 8 ustawy systemowej to nie może skorzystać z wydłużonego okresu podlegania pod mały ZUS plus z właśnie uwagi na fakt, że w roku 2023 nie ustalał już podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18c ustawy, czyli nie korzystał już z małego ZUS plus. W ocenie Sądu Apelacyjnego, odwołujący spełniał jednak przesłanki do ulgi przewidzianej w art. 18c ust. 1-4 ustawy systemowej – korzystniejszej dla niego – zatem bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy spełniał warunki z art. 112a tej ustawy.

Spór w sprawie powinien więc dotyczyć tego, czy odwołujący się korzystający od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r. z tzw. małego (...), może ponownie z tej ulgi skorzystać, a zatem dotyczy interpretacji art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 497 z późn. zm.), w szczególności art. 18c ust.11 pkt 6 ustawy przewidującego negatywną przesłankę do ponownego nabycia prawa do tej ulgi składkowej. W świetle tej normy z przyznanej w tym artykule ulgi nie mogą bowiem skorzystać przedsiębiorcy, którzy ustalali podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Do powyższych limitów wlicza się, jako pełny miesiąc, każdy miesiąc kalendarzowy, w którym osoba odpowiednio ustalała podstawę składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem lub prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień kalendarzowy.

W pewnym uproszczeniu wykładnia Sądu Okręgowego oparta jest na trafnym skądinąd założeniu, że z ulgi tej można korzystać kilkakrotnie przez 36 miesięcy w zamkniętych 60-miesięcznych przedziałach czasowych. Zdaniem organu rentowego, nie wyrażonym wprost, istnieje możliwość ponownego korzystania z tej ulgi ale dopiero po okresie karencji roku kalendarzowego, co jak się zdaje organ rentowy wywodzi z art. 18c ust.1 ustawy wprowadzającego kryterium przychodu i dochodu ograniczające przedmiotowo dostęp do Małego (...). W świetle tego przepisu (art. 18c ust. 1) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, którego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120 000 złotych, uzależniona jest od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanego dalej "dochodem z pozarolniczej działalności gospodarczej", uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym. Inaczej rzecz ujmując organ stoi na stanowisku, że po zamknięciu cyklu 60 miesięcy przedsiębiorca musi się ponownie wykazać się przychodem za cały rok kalendarzowy spełniającym wymogi art. 18c. ust.1ustawy.

Rozstrzygając ten spór w niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny musi zwrócić uwagę na istotne niedoskonałości tej regulacji, rodzącej wątpliwości interpretacyjne czego przejawem jest rozbieżne orzecznictwo sądów powszechnych w tej kwestii (

por. wyrok SA w Lublinie z 30.12.2024 r. w sprawie III AUa 563/24; wyrok SO w Radomiu z 24.09.2024 r. w sprawie VI U 394/24, wyrok SO w Toruniu z 25.11.2024 r. IV U 534/24). Jak się zdaje wolą ustawodawcy było umożliwienie przedsiębiorcom korzystanie z tej ulgi w zamkniętych, następujących po sobie 60-miesięcznych okresach, wskutek jednak braku harmonizacji art. 18c ust.1 z art. 18c ust.11 pkt 6 ustawy ustawodawca celu tego nie osiągnął.

W tej sytuacji zdaniem Sądu Apelacyjnego należy dokonać interpretacji analizowanych norm z zachowaniem podstawnych zasad wykładni prawa ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i jednolitym stanowiskiem doktryny prawa ubezpieczeń społecznych, przepisy prawa ubezpieczeń społecznych powinny być wykładane ściśle, co oznacza w zasadzie prymat dyrektyw wykładni językowej w odniesieniu do pozostałych metod wykładni, w tym wykładni systemowej i wykładni historycznej lub celowościowej

(uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2008 r., I UZP 6/08, OSNP 2009 nr 9-10, poz. 120 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 listopada 1999 r., II UKN 187/99, OSNAPiUS 2001 Nr 4, poz. 121; wyrok z 16 sierpnia 2005 r., I UK 378/04, OSNP 2006 nr 13-14, poz. 218 i z dnia 25 czerwca 2008 r., II UK 315/07, LEX nr 496396; z dnia 29 stycznia 2008 r., I UK 239/07, OSNP 2009 nr 7-8, poz. 103; z dnia 4 marca 2008 r., II UK 129/07, OSNP 2009 nr 11-12, poz. 155; z dnia 19 maja 2009 r., III UK 6/09, LEX nr 509028; z dnia 25 października 2016 r., LEX nr 2169474; z 22 listopada 2022 r., III USKP 136/21, OSNP 2023, nr 5, poz. 58). Wykładnia celowościowa ma oczywiście znaczenie, jednakże w przypadku, gdy znajdzie się ona na kolizyjnym kursie ze ścisłą wykładnią językową musi jej ustąpić pierwszeństwa.

Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej zauważyć trzeba, że apelacja co do miesiąca stycznia jest niezasadna, bowiem co do tego miesiąca faktycznie występuje przesłanka negatywna korzystania z ulgi składkowej, wskazana w art. 18c ust.11 pkt 6 ustawy, bowiem w istocie w okresie 60 miesięcy poprzedzających styczeń 2024 r. odwołujący się przez okres 36 miesięcy z ulgi tej korzystał. Przesłanka ta odpadnie zatem dopiero od miesiąca lutego 2024 r., bowiem od tego miesiąca w okresie poprzedzających ten miesiąc 60 miesięcy (1 luty 2019 r. - 31 styczeń 2024 r.) liczba miesięcy korzystania z ulgi wyniesie 35 (a nie 36) i tak samo będzie w następnych kolejnych miesiącach. Wykładnia literalna art. 18c ust.11 pkt 6 ustawy prowadzi zatem do wniosku, że warunkiem ponownego nabycia przez odwołującego się z prawa do ulgi składkowej tzw. małego (...) jest uiszczenie za miesiąc styczeń 2024 r. składki na zasadach ogólnych (nie niższej niż 60% przeciętnego wynagrodzenia), co oznacza w istocie konieczność minimalnej jednomiesięcznej karencji pomiędzy zamkniętymi okresami 60-miesięcy prowadzenia działalności pozarolniczej. Brak takiej przerwy prowadziłby do oczywistego naruszenia art. 18c ust.11 pkt 6 ustawy. Jednocześnie jednak brak jest podstaw, właśnie z uwagi na obowiązującą w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wykładnię literalną oraz wspierającą ją w tym przypadku wykładnią celowościową do wymagania od przedsiębiorców wykazania przychodu za cały rok kalendarzowy, następujący wyczerpaniu pierwszego cyklu 60-mięsczengo, korzystania z Małego (...). Proponowana przez organ rentowy wykładnia prowadziłaby w istocie do ,,wymuszenia’’ na przedsiębiorcach co najmniej rocznej karencji między poszczególnymi 60-miesięcznymi cyklami korzystania z ulgi z art. 18c. Taka wykładnia nie ma jednak uzasadnienia na tle ustawy systemowej. W świetle tej ustawy bowiem jednostką czasu jaką posługuje się ustawodawca w zakresie łączenia obowiązku podleganiu ubezpieczeniom społecznym z uiszczaniem z tego tytułu składek jest miesiąc kalendarzowy (por. w szczególności art. 4 pkt 6, art. 17 , 17a i n. ustawy). Nie może być zatem przypadkowe również w analizowanym przepisie art. 18c ust 11 pkt 6 ustawy posługiwanie się tą jednostką czasu (

36 miesięcy w 60-miesięcznym okresie). Proponowana przez organ wykładnia w praktyce powodowałaby, że cykl 60 miesięczny stałby się co najmniej cyklem 72-miesięcznym, a do takiego wniosku nie prowadzi ścisła wykładnia literalna, a tym bardziej zamiar ustawodawcy odciążenia drobnych przedsiębiorców od nadmiernego obciążenia składkami hamującymi ich rozwój a niekiedy możliwość rentownego prowadzenia takiej działalności. W świetle uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającej przedmiotową ulega składkową ( (...) sejmowy nr (...)) podstawowym celem wydania przedmiotowej nowelizacji ustawy było dostosowanie wysokości obciążeń ponoszonych przez przedsiębiorców z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne do ich możliwości finansowych. Intencją wprowadzanej regulacji są także: rozwój przedsiębiorczości, pobudzenie aktywności zawodowej, ograniczenie tzw. szarej strefy oraz poprawa przeżywalności przedsiębiorstw.

Powyższej wykładni nie może też podważać art. 18c ust. 1 pkt 9 ustawy, któremu trzeba przypisać nie rolę normy kreującej ulgę, lecz jedynie role dowodową wykazania spełnienia przesłanek dochodowych określnych w art. 18c ust. 1 ustawy w roku kalendarzowym poprzedzającym wznowienie korzystania z ulgi składkowej. Jest przecież oczywiste, że rozpoczęcie korzystania z ulgi składkowej można nastąpić od dowolnego miesiąca roku, warunkiem jest jedynie wykazanie przesłanki dochodowej z art. 18c ust.1 (w tym nieprzekroczenia przychodu 120 000 zł).

W świetle powyższego wywodu nie mógł być zasadnym drugi z podniesionych zarzutów tj. zarzut obrazy art.11 ust. 1 i ust.2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

(t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm.). Zgodnie z art.11. ust 1 tej ustawy, jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Ustęp 2 art. 11 dotyczy możliwości odstąpienia od zasady życzliwej interpretacji opisanej w ust.1. Powołany artkułu 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców ma charakter ogólny i nie stanowił samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancja będąc jedynie pomocniczym lamentem generalnie poprawnej wykładnia art. 18c ustawy systemowej.

Reasumując powyższe rozważania Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. uznając, że odwołujący od 1 lutego 2024 r. ma prawo do deklarowania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 18c ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - pkt I.

W pozostałym zakresie, co do stycznia 2024 r. apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. - pkt II.

O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono na podstawie art.100 k.p.c.- pkt III wyroku.