Były członek zarządu przegrał apelację w sporze o składki spółki z ZUS

Decyzją z dnia 21 lutego 2024 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. zmienił decyzję z dnia 20 grudnia 2023 r., znak: (...) w ten sposób, że ograniczył zakres osobistej odpowiedzialności A. A. z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu za zaległości dotyczące nieopłaconych składek w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (...) sp. z o.o. z siedzibą w F. w następującym zakresie:

– z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wraz z odsetkami liczonymi na dzień 19 grudnia 2023 r.:

– okres zaległości: luty 2019 r.;

– kwota składki: 16 406,55 zł;

– odsetki za zwłokę: 8 441 zł;

– koszty egzekucyjne: 2 332,90 zł;

– z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami liczonymi na dzień 19 grudnia 2023 r.:

– okres zaległości: luty 2019 r.;

– kwota składki: 4 049,91 zł;

– odsetki za zwłokę: 2 084 zł;

– koszty egzekucyjne: 733,90 zł;

– z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami liczonymi na 19 grudnia 2023 r.:

– okres zaległości: luty 2019 r.;

– kwota składki: 1 145,46 zł;

– odsetki za zwłokę: 589 zł;

– koszty egzekucyjne: 36,20 zł.

Ogółem należności wynoszą 35 818,92 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy powołał się na nowe ustalenia w przedmiocie rezygnacji ubezpieczonego z funkcji członka zarządu. Wyjaśnił, że rezygnacja ta jest skuteczna z dniem 19 marca 2019 r., co spowodowało ograniczenie odpowiedzialności ubezpieczonego. Podtrzymał wszelkie pozostałe ustalenia co do przesłanek odpowiedzialności ubezpieczonego za zobowiązania spółki.

Odwołanie od ww. decyzji złożył A. A. zaskarżając decyzję w całości. Odwołujący zarzucił brak wydania wobec (...) sp. z o.o. decyzji określającej zaległości w składkowe za okres objęty zaskarżoną decyzją oraz dowolną ocenę, że ZUS Oddział w T. nie mógł zaspokoić należności z tytułu składek opisanych w zaskarżonej decyzji, podczas gdy było to możliwe, a wynika m.in. z dołączonego do odwołania wydruku z księgi wieczystej.

Odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie w całości orzeczonego wobec niego obowiązku zapłaty i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie – uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.

W uzasadnieniu odwołujący rozwinął swoje stanowisko, kwestionując dodatkowo istnienie zaległości wskazywanych przez ZUS.

Wyrokiem z dnia 15 maja 2025 r., (sygn. IV U 967/24), Sąd Okręgowy w Zielonej Górze oddalił odwołanie (pkt I wyroku) i zasądził od wnioskodawcy A. A. rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt II wyroku).

Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego były następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 5 lipca 2018 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. ustalił wysokość zaległości składkowych (...) sp. z o.o. za okres 06.2017-05.2018 r., a decyzją z dnia 11 października 2018 r., znak: (...) za okres 06.2018-08.2018 r. i na podstawie tych decyzji uzyskał wpis hipotek przymusowych na nieruchomości stanowiącej wówczas własność (...) sp. z o.o. dla której prowadzona jest księga wieczysta numer (...).

W dniu 28 września 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wystawił przeciwko (...) sp. z o.o. tytuł wykonawczy numer (...), obejmujący zaległości składkowe Spółki za okres 06-09/2017 r., na podstawie którego Dyrektor Oddziału ZUS w T. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnika wynikającej ze zwrotu podatku VAT. W dniu 13 grudnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w F. przekazał informację, że do tej wierzytelności wystąpił zbieg egzekucji prowadzonych przez Dyrektora Oddziału ZUS w T., Naczelnika Urzędu Skarbowego w F. oraz Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. Do prowadzenia egzekucji łącznej został wyznaczony Naczelnik Urzędu Skarbowego w F.. W dniu 19 grudnia 2018 r. Dyrektor Oddziału ZUS w T. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w F. tytuł wykonawczy numer (...) wraz z zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w związku ze zbiegiem egzekucji.

W dniu 7 października 2019 r. (...) sp. z o.o. zbyła nieruchomość objętą księgą wieczysta numer (...), a w dniu 30 kwietnia 2020 r. nowi właściciele nieruchomości zwrócili się do ZUS Oddział w T. o zgodę na wykreślenie hipotek w związku z całkowitą spłatą wierzytelności zabezpieczonych hipotekami i w dniu 15 maja 2020 r. ZUS Oddział w T. wydał nowym nabywcom oświadczenie, znak: (...), o wyrażeniu zgody na wykreślenie hipotek, na podstawie którego hipoteki zostały wykreślone.

Decyzją z dnia 12 grudnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. ustalił wysokość zaległości składkowych (...) sp. z o.o. na dzień 11 grudnia 2019 r. za okres 09.2018-05.2019 r. i doręczył tę decyzję (...) sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia 13 lutego 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w F. zakończył postępowanie egzekucyjne wobec (...) sp. z o.o., prowadzone m.in. na podstawie tytułu wykonawczego numer (...) w związku z bezskutecznością egzekucji.

Zgodnie z danymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, odwołujący się A. A. był członkiem (prezesem) zarządu spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w F. w okresie od 19 lutego 2019 r. do 14 października 2020 r., przy czym rzeczywista rezygnacja nastąpiła 18 marca 2019r.

Za luty 2019 r. (...) sp. z o.o. posiada zaległości z tytułu składek ujęte w zaskarżonej decyzji (termin płatności: 15 marca 2019 r.).

Decyzją z 20 grudnia 2023 r. organ rentowy orzekł o osobistej odpowiedzialności ubezpieczonego z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu za zaległości z tytułu nieopłaconych składek spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w F., które wynoszą łącznie 133 238,98 zł za okres od lutego 2019 r. do maja 2019 r.

Ubezpieczony odwołał się od ww. decyzji, co skutkowało wydaniem przez organ rentowy decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie.

Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok, w którym oddalił odwołanie (pkt I wyroku) i zasądził od wnioskodawcy A. A. na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt II wyroku).

Na wstępie rozważań prawnych Sąd Okręgowy wskazał, że odwołanie okazało się niezasadne. Następnie przytoczył treść art. 31 i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej.

Zaznaczył, że w niniejszej sprawie odwołujący się kwestionował swoją odpowiedzialność za zobowiązania (...) sp. z o.o. określone w zaskarżonej decyzji, po pierwsze na podstawie twierdzenia, że organ rentowy nie wydał w stosunku do (...) sp. z o.o. decyzji o istnieniu zobowiązania wskazanego w zaskarżonej decyzji, po drugie na podstawie twierdzenia, że organ rentowy miał możliwość wyegzekwowania tego zobowiązania w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko (...) sp. z o.o..

Odnośnie do twierdzenia, że organ rentowy nie wydał w stosunku do (...) sp. z o.o. decyzji o istnieniu zobowiązania wskazanego w zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że z poczynionych ustaleń wynika, że decyzją z dnia 12 grudnia 2019 r. organ rentowy ustalił wysokość zaległości składkowych (...) sp. z o.o. i zaległość ta obejmowała także składki za luty 2019 r. Poza wszystkim, wydanie decyzji z dnia 12 grudnia 2019 r. nie ma wpływu na odpowiedzialność odwołującego się za zobowiązanie określone w zaskarżonej decyzji, ponieważ co prawda art. 108 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia wymienionych w tym punkcie decyzji, jednak przepis ten nie ma zastosowania do składek na ubezpieczenie społeczne, ponieważ nie został wymieniony w art. 31 ustawy systemowej.

Także twierdzenie odwołującego się, że organ rentowy miał możliwość wyegzekwowania od (...) sp. z o.o. składek na ubezpieczenie społeczne za luty 2019 r., gdyż w dacie ich wymagalności (15 marca 2019 r.) (...) sp. z o.o. była jeszcze właścicielem nieruchomości objętej księgą wieczysta numer (...), nie zasługuje na aprobatę, albowiem przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości składkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jednoznacznie określa cytowany wyżej art. 116 Ordynacji podatkowej.

Z art. 116 Ordynacji podatkowej wynika, że odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od wystąpienia przesłanek pozytywnych – tj. oprócz istnienia zaległości powstałych w odpowiednich okresach, bezskuteczności egzekucji z majątku spółki w całości lub w części – oraz braku przesłanek negatywnych odpowiedzialności w postaci zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie albo braku winy w niezgłoszeniu wniosku, jak również wskazania mienia spółki, pozwalającego na zaspokojenie zaległości w znacznej części.

Ciężar udowodnienia braku którejś z przesłanek pozytywnych, bądź zaistnienia którejś z przesłanek negatywnych wyłączających odpowiedzialność odwołującego się spoczywał na odwołującym się, jednak ciężaru tego odwołujący się nie udźwignął.

Odnosząc się zaś bezpośrednio do twierdzenia odwołującego się, że organ rentowy miał możliwość wyegzekwowania od (...) sp. z o.o. zaległych składek na ubezpieczenia społeczne za luty 2019 r., gdyż w dacie ich wymagalności (15 marca 2019 r.) (...) sp. z o.o. była jeszcze właścicielem nieruchomości objętej księgą wieczysta numer (...) – Sąd I instancji stwierdził, że kwestia ta jest bez znaczenia w świetle przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. określonych w art. 116 Ordynacji podatkowej. Z mocy art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanką odpowiedzialności członka zarządu jest bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, natomiast przyczyny bezskuteczności są prawnie irrelewantne. Oczywiście Sąd nie przesądza, że ewentualne niezachowanie przez organ rentowy należytej staranności w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego nie może stanowić podstawy żadnych roszczeń odwołującego się wobec organu rentowego, ale na pewno kwestia ta jest bez znaczenia w świetle przesłanek odpowiedzialności na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej.

W orzecznictwie trafnie zauważa się, że w ramach przesłanki bezskuteczności egzekucji nie można badać prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, poszczególnych czynności realizowanych w tym postępowaniu, gdyż ustawodawca w tym względzie formułuje odrębne środki prawne. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2024 r., sygn. akt III FSK 3603/21 przyjęto więc, że postępowanie z art. 116 § 1 o.p. nie służy przeprowadzaniu kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ewentualna wadliwość postępowania egzekucyjnego powinna być podnoszona i skarżona przewidzianymi środkami w tym właśnie postępowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2024 r., sygn. akt III PSK 4996/21).

Nieistniejące na dzień wydania zaskarżonej decyzji prawo rzeczowe (...) sp. z o.o. do nieruchomości nie stanowi o istnieniu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości składkowych spółki w znacznej części w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mienie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej musi być nie tylko realne (faktycznie istnieć w toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu), ale i nadawać się do efektywnej egzekucji, musi nadto przedstawiać identyfikowalną wartość finansową. Okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest bowiem jedynie wskazanie jakiegokolwiek mienia, ale takiego, które faktycznie, realnie umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych i to w znacznej części, i które istnieje w czasie prowadzenia postępowania o przeniesienie odpowiedzialności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31.01.2024 r., sygn. akt III SA/Wa 566/23).

Tytułem uzupełnienia Sąd Okręgowy dodał, że organ egzekucyjny, umarzając postępowanie wobec (...) sp. z o.o. ze względu na brak majątku podlegającego egzekucji wskazał, że na nieruchomościach spółki są dokonane wpisy hipoteczne na rzecz innych wierzycieli. Z księgi wieczystej wynika, że uprawnienia spółki (...) do nieruchomości w F. ustały już w 2019 r., tj. przed zakończeniem egzekucji. Aktualnie nieruchomość ma innych właścicieli. Nie jest możliwe uzyskanie z niej zaspokojenia przez ZUS.

Innego mienia i innych zarzutów związanych z przesłanką bezskuteczności egzekucji odwołujący się w toku postępowania nie podnosił. Zasadne jest wobec tego stwierdzenie, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu stwierdzonego braku majątku dłużnika jest wystarczającym dowodem na to, że podejmowane czynności egzekucyjne nie przyniosą efektu w postaci wyegzekwowania zaległości, a zatem jest to równoznaczne z bezskutecznością egzekucji w stosunku do tych zaległości w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 31.01.2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1152/23).

Sąd I instancji nie zawiadomił o toczącym się postępowaniu (...) sp. z o.o. w pełni podzielając utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że w sprawie wszczętej odwołaniem od decyzji organu rentowego przenoszącej na jej członka zarządu odpowiedzialność za zobowiązania składkowe tej spółki nie posiada ona (spółka) statusu zainteresowanego (art. 477

11 § 2 k.p.c.), gdyż jej prawa i obowiązki nie zależą bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy, której przedmiotem jest rozszerzenie odpowiedzialności za zaległości składkowe spółki na członka (członków) jej zarządu (por.m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 marca 2013 r., II UK 200/12 - LEX nr (...); z dnia 28 sierpnia 2014 r., II UK 539/13 - LEX nr (...) i z dnia 9 marca 2017 r., I UK 93/16 - OSNP 2018, nr, poz. 64 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2019 r., II UZ 43/18 - LEX nr (...)). Dodatkowo należy wskazać, że odpowiedzialność osoby trzeciej (członka zarządu spółki z o.o.) za zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych powstaje na mocy decyzji ustalającej te zobowiązania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2006 r., I UK 126/06 - OSNP 2007, nr 21-22, poz. 331). Odpowiedzialność płatnika składek za te zaległości powstaje natomiast z mocy prawa i istnieje niezależnie od odpowiedzialności (zobowiązania) osoby trzeciej stwierdzonej konstytutywną decyzją organu rentowego (jej zobowiązania do pokrycia długu płatnika). Stwierdzenie odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości składkowe z mocy prawa powoduje powstanie jego solidarnej odpowiedzialności ze spółką (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2009 r., I UZP 3/09 - OSNP 2011, nr 1-2, poz. 13 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2016 r., I UK 214/15 - LEX nr (...)). Jednakże, mimo że istota solidarnej odpowiedzialności polega na tym, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników - art. 366 § 1 k.c.), to jednak aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 § 1 k.c.). Tym samym wydanie decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zaległości składkowe na członka zarządu spółki samo w sobie nie powoduje, że spółka (płatnik składek) przestaje być zobowiązana do uregulowania zaległości składkowych.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 477

14 § 1 k.p.c. orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach zastępstwa procesowego (pkt II) postanowiono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).

Dla ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika procesowego zastosowanie miał właśnie ten przepis, odnoszący wysokość wynagrodzenia do wartości przedmiotu sporu. Orzecznictwo w tym zakresie jest utrwalone. Przykładowo Sąd Najwyższy w wyroku z 7 października 2010 r. (II UK 131/09) wskazał, że w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczącej przeniesienia na członków zarządu spółki zobowiązań spółki za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym powinno być ustalone na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – obecnie § 2 powołanego wyżej rozporządzenia, a nie w oparciu o § 11 ust. 2 tego rozporządzenia (obecnie § 9 ust. 2). Identyczne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z 9 marca 1993 r. (II UZP 5/93) oraz w wyroku z 7 stycznia 2010 r. (II UK 148/09) i postanowieniu z 12 stycznia 2012 r. (I UZ 47/11).

Apelację od wyroku złożył odwołujący A. A. zaskarżając go w całości, zarzucając mu jednocześnie:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako ustawa systemowa) w zw. z art. 116 § 1 i § 2 i art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej jako o.p.) w ten sposób, że Sąd I instancji przyjął, że przesłanką uwolnienia się członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialności za należności tejże spółki z tytułu składek ubezpieczenia społecznego nie jest przeprowadzenie przez organ rentowy egzekucji wobec dłużnej spółki, której można przypisać charakter bezskutecznej, podczas gdy dopiero bezskuteczność egzekucji wobec bezpośredniego dłużnika powoduje powstanie odpowiedzialności subsydiarnej członka zarządu dłużnej spółki,

2) naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako ustawa systemowa) w zw. z art. 116 § 1 i § 2 i art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w ten sposób, że Sąd I instancji przyjął, że nieskierowanie przez organ rentowy egzekucji do całości majątku bezpośredniego dłużnika (w tym przypadku nieruchomości gruntowej należącej do (...) sp. z o.o. z siedzibą w F.) nie stanowi podstawy od uznania, że nie zachodzą przesłanki do subsydiarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości ww. Spółki, podczas gdy stwierdzenie istnienia przesłanki

„bezskuteczności egzekucji” może nastąpić dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, obejmującego zaległości podatkowe podatnika, a postępowanie egzekucyjne winno być prowadzone w stosunku do całego majątku spółki, jej wszystkich aktywów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., w sprawie sygn. akt IFSK 1614/15),

3) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej w miejsce swobodnej oceny, wyrażającej się w ustaleniu, że niestaranność pracowników organu rentowego w tym, że w okresie od dnia 28 września 2018 r. (data wydania tytułu wykonawczego z dnia 28 września 2018 r. o numerze (...)) do dnia 7 października 2019 r. (data zbycia praw do nieruchomości przez (...) sp. z o.o. z siedzibą w F.) nie dokonali oni odpowiednich czynności mających na celu dokonane wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości należącej w tym okresie do (...) sp. z o.o. z siedzibą w F. ((...)), nie stanowi zdaniem Sądu przesłanki do uwolnienia się przez skarżącego od odpowiedzialności przypisywanej mu przez organ rentowy z art. 116 § 1 i § 2 o.p.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego w wyroku w całości poprzez:

1) w pkt I - uchylenie w całości decyzji ZUS Oddział w T. z dnia 21 lutego 2024 r., znak:(...) oraz umorzenie postępowania prowadzonego wobec skarżącego A. A. wywołanego ww. decyzją organu rentowego,

2) w pkt II - zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżącego A. A. kosztów postępowania sądowego przed Sądem I instancji według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczanymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty do dnia zapłaty.

Nadto wniósł o zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżącego A. A. kosztów postępowania sądowego przed Sądem II instancji według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczanymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty do dnia zapłaty.

W odpowiedzi na apelację odwołującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Wniesiona przez odwołującego apelacja okazała się bezzasadna i podlegała oddaleniu.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok, wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy, przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe oraz dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w granicach zasad logiki formalnej i doświadczenia życiowego, zgodnie ze swobodną oceną dowodów w myśl art. 233 § 1 k.p.c. Sąd orzekający wskazał w pisemnych motywach wyroku, jaki stan faktyczny oraz prawny stał się podstawą jego rozstrzygnięcia oraz podał, na jakich dowodach oparł się przy jego ustalaniu, stosując przy tym prawidłową wykładnię przepisów prawnych mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd I instancji nie wykroczył zatem poza ramy swobodnej oceny dowodów, a dokonana przez niego ocena nie pozostaje w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy organ rentowy zasadnie stwierdził, że A. A. z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w F. z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okresy wskazane w decyzji i to całym swoim majątkiem.

Apelacja odwołującego to jedynie polemika z prawidłowym stanowiskiem sądu I instancji.

W szczególności niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (aktualnie tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 111). W zakresie zasad przenoszenia na osoby trzecie odpowiedzialności z tytułu zaległych składek, właściwym jest przepis art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowiący, że do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio m.in. przepis art. 116 ustawy.

Na podstawie art. 107 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zaległości składkowych w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie za zaległości podatkowe podatnika, jak również za:

- podatki niepobrane oraz pobrane, a niewypłacone przez podatników lub inkasentów,

- odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych,

- koszty postępowania egzekucyjnego.

W myśl zaś art. 108 § 1, organ podatkowy władny jest orzec o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w drodze decyzji.

Zgodnie z treścią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości składkowe spółki za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2019 r. poz. 243 i 326) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z § 2 tego przepisu odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Reasumując, osoba sprawująca funkcję członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (płatnika składek na ubezpieczenia społeczne) w okresie, w którym powstała należność na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tytułem zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, odpowiada za zaległości ww. płatnika, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna w całości lub części.

Osoba ta może uwolnić się od tej odpowiedzialności w wypadku, gdy wykaże, że we właściwym terminie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, wniosek ten – jako uzasadniony w świetle sytuacji finansowej spółki – nie został złożony we właściwym terminie bez jej winy lub wniosek ten nie był uzasadniony wobec sytuacji finansowej spółki, pozwalającej na zaspokojenie wierzycieli spółki w znacznym stopniu.

Na mocy art. 116 § 1 o.p. organ orzekający o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej ma obowiązek wykazać jedynie fakt sprawowania tej funkcji przez osobę, o odpowiedzialności której orzeka, oraz okoliczność, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna; natomiast okoliczności uwalniające członka zarządu spółki od odpowiedzialności (zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, brak winy w niezgłoszeniu takiego wniosku, wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa), mogą być badane tylko wówczas, gdy powoła się na nie osoba, której odpowiedzialności decyzja dotyczy.

W ocenie Sądu Apelacyjnego postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd I instancji pozwoliło na ustalenie, że organ rentowy wykazał przesłanki pozytywne niezbędne do przeniesienia odpowiedzialności za składki na ubezpieczenia społeczne spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w F. na A. A., jako byłego prezesa zarządu , który odpowiada wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. całym swoim majątkiem, solidarnie ze spółką (...) sp. z o.o. z siedzibą w F. za zaległości tej spółki za wskazane w decyzji okresy w łącznej kwocie 35818,92 zł tj. zaległość składkową i powstanie jej w czasie sprawowania przez odwołującego funkcji prezesa zarządu oraz bezskuteczność egzekucji.

Bezspornie odwołujący A. A. był prezesem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) sp. z o.o. z siedzibą w F. w okresie, w którym powstała należność na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tytułem zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Zresztą nie kwestionował tego również sam odwołujący w toku postępowania.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, wykazana również została przez organ rentowy przesłanka bezskuteczności egzekucji wobec spółki.

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie prezentowane są różne poglądy odnośnie formy stwierdzenia bezskuteczności egzekucji administracyjnej. Sąd Apelacyjny w składzie orzekającym w sprawie w pełni podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2007 r., sygn. akt I FSK 508/06, w myśl, którego pojęcie „bezskuteczności egzekucji” nie zostało w prawie zdefiniowane, w związku z tym należy je rozumieć zgodnie z dyrektywami wykładni językowej. W języku potocznym pod pojęciem „bezskuteczności” rozumie się „nie przynoszenie (brak) pożądanych rezultatów; daremność; bezowocność” (Słownik języka polskiego PWN, Wyd. VII, pod red. prof. M. Szymczaka, Warszawa 1992 r., str. 150). Stąd też, gdy pojęciu temu nada się takie znaczenie i gdy weźmie się pod uwagę, że nie wiąże się z nim żadna dyrektywa prawna, to za w pełni uprawniony uznać trzeba pogląd, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej organy obowiązane są, co prawda udowodnić bezskuteczność egzekucji, niemniej uczynić to mogą za pomocą wszelkich dowodów, które okoliczność tę mogą potwierdzić. Warunkiem koniecznym (przesłanką pozytywną) podjęcia orzeczenia w trybie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej jest bezskuteczność egzekucji do majątku spółki, którą to okoliczność, w ocenie Sądu Apelacyjnego, organy podatkowe władne są wykazać za pomocą wszelkich dowodów potwierdzających fakt niemożności zaspokojenia całości bądź części publicznoprawnych roszczeń Skarbu Państwa. Wymóg formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji administracyjnej nie znajduje, bowiem jakiegokolwiek umocowania w treści obowiązującego prawa. Pogląd ten jest aprobowany w orzecznictwie. Dla przykładu Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 2 sierpnia 2011 r. LEX nr 1103008 argumentował: jeżeli chodzi zaś o problem możliwości wykazywania bezskuteczności egzekucji już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, zaaprobować należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikający z uchwały siedmiu sędziów z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08 (POP 2009 nr 1, poz. 21), że dowodem na tę okoliczność nie musi być wydane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny postanowienie o umorzeniu egzekucji z uwagi na jej bezskuteczność. Stan bezskuteczności egzekucji może być bowiem stwierdzony w toku egzekucji administracyjnej lub sądowej, czego konsekwencją jest, zgodnie z art. 71 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 913 § 1 k.p.c., możliwość zwrócenia się przez organ egzekucyjny (lub wierzyciela w toku egzekucji sądowej) do sądu o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku.

Przez „bezskuteczność egzekucji” należy rozumieć stan rzeczy, w którym nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku dłużnika, co może być stwierdzone nie tylko postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego ze względu na jego bezskuteczność, ale także postanowieniem o umorzeniu postępowania upadłościowego lub o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Istotne jest to, aby na dzień wydania przez organ rentowy decyzji przenoszącej na członka zarządu odpowiedzialności za zaległości składkowe spółki nie posiadała ona jakiegokolwiek majątku, z którego byłoby możliwe zaspokojenie wierzytelności organu rentowego (postanowienia Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2022 r., II USK 186/22, z 29 czerwca 2022 r., I USK 454/21).

W przedmiotowej sprawie słusznie Sąd Okręgowy uznał, że twierdzenia odwołującego, iż organ rentowy miał możliwość wyegzekwowania od (...) sp. z o.o. zaległych składek na ubezpieczenia społeczne za luty 2019 r., gdyż w dacie ich wymagalności (15 marca 2019 r.) (...) sp. z o.o. była jeszcze właścicielem nieruchomości objętej księgą wieczysta numer (...), były bez znaczenia w świetle przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. określonych w art. 116 Ordynacji podatkowej. Z mocy art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanką odpowiedzialności członka zarządu jest bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, natomiast przyczyny bezskuteczności są prawnie irrelewantne. Oczywiście jak słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji okoliczność ta nie przesądza, że ewentualne niezachowanie przez organ rentowy należytej staranności w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego nie może stanowić podstawy żadnych roszczeń odwołującego się wobec organu rentowego, ale na pewno kwestia ta jest bez znaczenia w świetle przesłanek odpowiedzialności na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej.

W orzecznictwie trafnie zauważa się, że w ramach przesłanki bezskuteczności egzekucji nie można badać prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, poszczególnych czynności realizowanych w tym postępowaniu, gdyż ustawodawca w tym względzie formułuje odrębne rozwiązania. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.01.2024 r., sygn. akt III FSK 3603/21 przyjęto więc, że postępowanie z art. 116 § 1 o.p. nie służy przeprowadzaniu kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ewentualna wadliwość postępowania egzekucyjnego powinna być podnoszona i skarżona przewidzianymi środkami w tym właśnie postępowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.03.2024 r., sygn. akt III PSK 4996/21).

Nieistniejące na dzień wydania zaskarżonej decyzji prawo rzeczowe (...) sp. z o.o. do nieruchomości nie stanowi o istnieniu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości składkowych spółki w znacznej części w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mienie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej musi być nie tylko realne (faktycznie istnieć w toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu), ale i nadawać się do efektywnej egzekucji, musi nadto przedstawiać identyfikowalną wartość finansową. Z kolei okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki – jak już była mowa wyżej - nie jest bowiem jedynie wskazanie jakiegokolwiek mienia, ale takiego, które faktycznie, realnie umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych i to w znacznej części, i które istnieje w czasie prowadzenia postępowania o przeniesienie odpowiedzialności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31.01.2024 r., sygn. akt III SA/Wa 566/23).

Ponadto Sąd Okręgowy słusznie stwierdził, a które to stanowisko Sąd Odwoławczy w pełni akceptuje, że zostały spełnione wszystkie przesłanki pozytywne z art. 116 o.p., tj.: egzekucja należności z majątku spółki okazała się bezskuteczna wobec braku majątku. W stosunku do spółki prowadzone było postępowanie egzekucyjne, którego zakończenie z powodu bezskuteczności, stwierdzone zostało postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 13 lutego 2020 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z tym postanowieniem, spółka nie posiada majątku podlegającego egzekucji. Egzekucja z rachunku bankowego okazała się nieskuteczna, albowiem na zajętych rachunkach bankowych, brak środków stanowił przeszkodę w realizacji zajęć, brak informacji o innych posiadanych rachunkach bankowych, źródłach przychodach. Z kolei na nieruchomościach spółki (m.in. na które wskazywał odwołujący) dokonane są wpisy hipoteczne na rzecz innych wierzycieli.

Tym samym w świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu Apelacyjnego pozwany organ rentowy wykazał fakt niemożności zaspokojenia całości bądź części publicznoprawnych roszczeń Skarbu Państwa.

Nie zaistniały również inne przesłanki w zakresie podstaw uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za składki, wynikające z art. 116 o.p. Podstawą odpowiedzialności członka zarządu jest powstanie zaległości w okresie sprawowania tej funkcji i bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Okoliczności związane z ewentualną potrzebą zgłoszenia wniosku o upadłość zaś należą do tych, które mogą uwalniać członka zarządu od odpowiedzialności, o ile we właściwym czasie złożył wniosek o upadłość albo niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Wykazanie tych okoliczności obciąża członka zarządu, co w sposób jednoznaczny wynika z jasnego brzmienia przepisu art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa. W sprawie nie było sporu co do tego, że postępowanie upadłościowe nie było prowadzone wobec braku wniosku o ogłoszenie upadłości, a odwołujący był członkiem zarządu w okresie objętym zaskarżoną decyzji.

Zaznaczyć wypada również, że decyzją z dnia 12 grudnia 2019 r. organ rentowy ustalił wysokość zaległości składkowych (...) sp. z o.o. i ustalona zaległość obejmowała także składki za luty 2019 r. Jednocześnie podkreślić należy, że decyzja z dnia 12 grudnia 2019 r. nie ma wpływu na odpowiedzialność odwołującego za zobowiązanie określone w zaskarżonej decyzji ponieważ, jak słusznie wskazał w uzasadnieniu Sąd I instancji, co prawda art. 108 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia wymienionych w tym punkcie decyzji, jednak przepis ten nie ma zastosowania do składek na ubezpieczenie społeczne, gdyż nie został wymieniony w art. 31 ustawy systemowej. Wydane decyzje pod hipotekę, nie warunkują możliwości podjęcia przez Zakład dalszych działań, zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu składek od członka zarządu jako osoby trzeciej i nie mają związku z tym postępowaniem.

Wbrew twierdzeniom apelacji, zdaniem Sądu II instancji stwierdzić należy, że dokonana przez Sąd Okręgowy ocena dowodów odpowiada regułom określonym przepisem art. 233 § 1 k.p.c. i Sąd ten w żadnej mierze nie przekroczył granicy swobodnej oceny dowodów, albowiem sędziowska ocena materiału dowodowego dokonana została w sposób prawidłowy.

Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, wyprowadzając wnioski, które nie pozostają w sprzeczności z zasadami logiki, rozumowania czy doświadczenia życiowego i nie wykazują błędów natury faktycznej. Staranna ocena osobowych źródeł dowodowych, ich konfrontacja z ogólnymi regułami jest jak najbardziej trafna, co tym samym nie pozwala na przyjęcie kwalifikowanego naruszenia prawa. Dokonana przez Sąd I instancji ocena dowodów nie nasuwa zastrzeżeń, gdyż nie wykracza poza uprawnienia wynikające z przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Co do zasady sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli zatem z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Według utrwalonego stanowiska doktryny i judykatury, do skutecznego postawienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie jest wystarczające przekonanie apelującego o innej, niż przyjęta wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej, niż przeprowadzona przez sąd (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00, z 27 września 2002 r. w sprawie IV CKN 1316/00, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2006 r., I ACa 1116/2005,). W konsekwencji, zarzut obrazy art. 233 § 1 k.p.c. nie może polegać tylko na zaprezentowaniu własnych, korzystnych dla apelującego ustaleń. Dla skuteczności postawionego zarzutu przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów konieczne jest wykazanie, przez odwołanie się do skonkretyzowanych dowodów, że sąd pierwszej instancji, dokonując tej oceny, w sposób rażący naruszył obowiązujące dyrektywy oceny, albowiem sąd drugiej instancji, bez stwierdzenia rażącego naruszenia zasad oceny dowodów nie może ingerować w ustalenia faktyczne stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku.

W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób wieloaspektowy i przekonujący wyjaśnił, z jakich przyczyn uznał, że odwołujący A. A. ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okresy wskazane w decyzji i to całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką. Zaskarżona decyzja w całości odpowiada prawu.

Zawarty w apelacji zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. ma w istocie charakter czysto polemiczny, albowiem skarżący nie wykazał wskazanymi w apelacji argumentami wadliwości rozumowania Sądu Okręgowego z punktu widzenia zaprezentowanych wyżej kryteriów.

Sąd Apelacyjny podkreśla, że samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę zgłaszającą to twierdzenie – art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.11.2001 r., I PKN 660/00). Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) i strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (art. 232 zdanie pierwsze k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa zawsze na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.).

W postępowaniu przed sądem z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada właściwa w całym procesie cywilnym, w myśl której to strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne i jedynie wyjątkowo Sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę. To strony, a nie sąd są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Dodać należy także, iż w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kontroli podlega decyzja organu rentowego i ciężar dowodu będzie zależał od rodzaju decyzji. W niniejszej sprawie organ rentowy przeprowadził postępowanie kontrolne i wydał decyzje, w uzasadnieniu której wskazał, z jakich przyczyn uznał, że A. A. ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okresy wskazane w decyzji i to całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i jakie dokumenty zgromadził w czasie prowadzonego postępowania, które dają podstawy do takiego twierdzenia. Zatem jeżeli organ rentowy na tej podstawie uznał, że A. A. ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek za okresy wskazane w decyzji i to całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką, to w postępowaniu sądowym odwołujący zobowiązany był do odniesienia się co do tych zarzutów oraz wykazania faktów przeciwnych, niż wskazane przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 210 § 2 k.p.c. każda ze stron obowiązana jest do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących okoliczności faktycznych. Poza tym, po wniesieniu odwołania od decyzji, sąd zobligowany jest uwzględnić dalsze reguły dowodowe przewidziane w k.p.c. (art. 228 § 1 k.p.c., art. 230 k.p.c. i art. 231 k.p.c.). Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie toczy się od nowa, lecz stanowi kontynuację uprzedniego postępowania przed organem rentowym. Z tej przyczyny obowiązkiem strony wnoszącej odwołanie jest ustosunkowanie się do twierdzeń organu rentowego ze wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z art. 232 k.p.c. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2011 r., II UK 69/11,).

Przyjąć zatem należało, że skarżący decyzję ZUS, zaprzeczając twierdzeniom organu rentowego, który na podstawie przeprowadzonego postępowania kontrolnego dokonał niekorzystnych dla niego ustaleń, winny był w postępowaniu przed sądem nie tylko podważyć trafność poczynionych w ten sposób ustaleń dotyczących przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek, ale również, nie ograniczając się do polemiki z tymi ustaleniami, wskazać na okoliczności i fakty znajdujące oparcie w materiale dowodowym, z których możliwym byłoby wyprowadzenie wniosków i twierdzeń zgodnych z jego stanowiskiem reprezentowanym w odwołaniu od decyzji. Takich okoliczności odwołujący nie zdołał natomiast wykazać.

Konsekwencją powyższych rozważań i ustaleń zasadne jest uznanie, że A. A. ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okresy wskazane w decyzji i to całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką.

Mając na uwadze cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz przytoczone wyżej orzecznictwo Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że odwołujący nie mógł uwolnić się od odpowiedzialności za publicznoprawny dług spółki, gdyż nie wykazał spełnienia przesłanek egzoneracyjnych.

Reasumując Sąd Apelacyjny uznał zarzuty apelującego za nieuzasadnione i na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił wniesioną apelację – punkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 § 1, 1

1, 3 i 4 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Mając powyższe na względzie, tytułem zwrotu kosztów procesu (kosztów zastępstwa procesowego) zasądzono od odwołującego A. A. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. kwotę 2700 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej – pkt 2 wyroku.

sędzia Marta Sawińska