Sąd Okręgowy utrzymał wyrok za jazdę po alkoholu, apelacja obrońcy bezskuteczna

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim wydany w dniu 24 lutego 2026 roku w sprawie o sygn. akt II K 664/25.

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Co do winy

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Obrońca oskarżonego H. C. w punkcie pierwszym (1 - numeracja przyjęta przez sąd okręgowy) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 201 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k., polegającą na zaniechaniu dopuszczenia uzupełniającej opinii biegłego. albo wezwania biegłego do złożenia ustnych wyjaśnień, mimo że wydana w sprawie opinia była niepełna i niejasna w zakresie okoliczności kluczowej dla rozstrzygnięcia, to jest ustalenia, jaki był przybliżony stopień alkoholu w organizmie oskarżonego w czasie kierowania pojazdem pomiędzy godziną 21:00 a 22:40, w szczególności około godziny 21:30-21:35, przy uwzględnieniu podnoszonej przez obronę wersji, iż po zakończeniu jazdy oskarżony spożył jeszcze alkohol, podczas gdy:

- w postanowieniu o zasięgnięciu opinii z dnia 11 czerwca 2025 r. sąd sformułował wprost tezę dowodową: „Jaki był przybliżony stopień nietrzeźwości podejrzanego w dniu 29 maja 2025 r. pomiędzy godz. 21:00 a godziną 22:40?” oraz zlecił wykonanie rachunku retrospektywnego i podniesienie innych kwestii, które wyłonią się przy opracowaniu opinii,

- biegły nie udzielił odpowiedzi na tak postawione pytanie, poprzestając na stwierdzeniu, że nieprawdopodobne jest osiągnięcie ujawnionego później stężenia wyłącznie w wyniku spożycia około godziny 22:00 litra piwa i około 100 ml wódki, oraz że alkohol musiał zostać spożyty jeszcze przed kierowaniem pojazdem,

- biegły, mimo wskazania niemożliwości klasycznego rachunku retrospektywnego, nie odniósł się do wariantu tzw. nadpicia, a więc nie wyjaśnił, jakie stężenie mogło występować u oskarżonego w chwili kierowania przy założeniu dalszego spożycia alkoholu po zakończeniu jazdy;

- mimo wyraźnego wniosku obrony o uzupełnienie opinii w tym zakresie, sąd I instancji zaakceptował opinię, która nie odpowiadała na kluczową dla odpowiedzialności z art. 178a § 1 k.k. kwestię, tj. jaki stan mógł występować u oskarżonego w chwili kierowania pojazdem, a nie jedynie czy podana przez niego ilość alkoholu wypitego po powrocie do domu w pełni tłumaczy późniejsze wyniki badań,

- obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 170 § la i § 2 k.p.k., a także art. 167 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k., polegającą na niezasadnym oddaleniu wniosku dowodowego obrony o przesłuchanie świadka B. C. na okoliczność stanu oskarżonego po jego powrocie z pracy i przed wyjazdem po kebab, mimo że okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem mogła służyć weryfikacji twierdzenia, iż oskarżony spożywał alkohol jeszcze przed kierowaniem pojazdem, a tym samym pozostawała relewantna dla ustalenia, czy w chwili jazdy znajdował się on w stanie nietrzeźwości, podczas gdy sąd błędnie uznał tę okoliczność za nieprzydatną i niemającą znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Niezasadny

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego ,,opinię biegłego ocenia sąd i to ten organ procesowy decyduje, czy jest ona dla niego zrozumiała i przekonująca w treści, czy odpowiada na pytania zakreślające jej przedmiot i granice, czy jest wewnętrznie spójna i niesprzeczna oraz czy nie rodzi wątpliwości co do jej merytorycznej trafności. Jeżeli opinia spełnia powyższe wymogi, to sąd nie ma obowiązku dopuszczania dowodu z dalszej opinii biegłego tylko dlatego, że złożona opinia jest niekorzystna dla strony (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 21 stycznia 2026 r., III KK 697/25). Z analizy akt sprawy wynika, że sąd meriti na rozprawie w dniu 09 stycznia 2026 roku dopuścił dowód z pisemnej opinii uzupełniającej biegłego toksykologa H. H., w której biegły miał wskazać czy zachodzą podstawy do zmiany wniosków końcowych opinii z dnia 16 czerwca 2025 roku w świetle uzupełnionego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień złożonych przez oskarżonego oraz ustosunkować się do wątpliwości wskazanych przez obrońcę oskarżonego w piśmie k-150-151 akt. Sąd meriti tym samym uwzględnił wniosek obrońcy oskarżonego o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej wydanej przez powołanego biegłego dr n. med. H. H. - chemika - toksykologa. Dopuszczenie w trybie art. 201 kpk dowodu z opinii uzupełniające wiązało się z wątpliwościami odnośnie treści opinii pisemnej wydanej w dniu 16 czerwca 2025 roku przez ww. biegłego na etapie postępowania przygotowawczego w przedmiotowej sprawie. Obrońca oskarżonego w piśmie (k-150-151), na które powołuje się sąd meriti w wydanym postanowieniu w dniu 9 stycznia 2026 roku złożył wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu toksykologii, wskazując dlaczego w jego ocenie opinia wydana w dniu 16 czerwca 2025 roku jest częściowo niepełna oraz niejasna i wniosek ten został, wbrew twierdzeniom apelanta uwzględniony przez sąd rejonowy. W dniu 24 stycznia 2026 roku powołany biegły H. H. wydał opinię pisemną uzupełniającą, w której między innymi ustosunkował się do wątpliwości podniesionych przez obrońcę oskarżonego. Na rozprawie w dniu 24 lutego 2024 roku obrońca oskarżonego oświadczył, że ,,znana jest mu treść opinii złożonej, jednakże ją kwestionuje i się z nią nie zgadza. Podnosi, że są pewne stwierdzenia tendencyjne polegające na próbie kwestionowania stanowiska obrońcy w zakresie eliminacji alkoholu, co jest stwierdzeniem poza tezą dowodową” (k- 199). Wbrew zarzutowi podniesionemu w punkcie pierwszym złożonej apelacji, obrońca oskarżonego nie wniósł o dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii uzupełniającej wydanej przez biegłego toksykologa H. H.. W protokole rozprawy jest zapis ,,brak dalszych wniosków dowodowych” (k-199v). Sąd rejonowy uznał wydane opinie pisemne przez powołanego biegłego H. H. za wiarygodne uzasadniając dokonaną ich ocenę. Także w ocenie sądu okręgowego wydana opinia pisemna uzupełniająca przez biegłego H. H. zawiera odpowiedzi na wątpliwości zawarte we wniosku dowodowym (k - 150-151) obrońcy oskarżonego. Biegły w wydanej opinii uzupełniającej w sposób wyczerpujący wyjaśnił dlaczego z punktu medycznego wersja dotycząca spożytego alkoholu po kierowaniu autem, podana w wyjaśnieniach oskarżonego złożonych w dniu 21 października 2025 roku nie jest wiarygodna. Biegły we wnioskach końcowych wydanej opinii pisemnej uzupełniającej zaopiniował, że pomiar powietrza wydychanego H. C. w dniu 29 maja 2025 roku o godzinie 23:11 wskazuje, że kierując samochodem tamtego dnia około godziny 21:35 znajdował się on w stanie nietrzeźwości z zawartością alkoholu prowadzącą do stężenia 1,10 mg/l. Sąd meriti zasadnie oddalił wniosek dowodowy obrońcy oskarżonego złożony na rozprawie w dniu 21 października 2025 roku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka B. C. (żony oskarżonego) na okoliczności podane w tezie dowodowej (k-144) i wyczerpująco uzasadnił dlaczego przeprowadzenie ww. dowodu nie było w jego ocenie uzasadnione. Sąd okręgowy podziela stanowisko sądu meriti, stąd analogiczny wniosek oparty na tych samych podstawach faktycznych, złożony w pisemnej apelacji przez obrońcę oskarżonego nie został rozpoznany, o czym przewodniczący poinformował obecne strony na rozprawie odwoławczej (k-234v – art. 368 § 2 kpk).

O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim.

Niezasadny

Skoro niezasadny okazał się zarzut podniesiony w punkcie pierwszym (1) apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, to brak było podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez apelanta.

Obrońca oskarżonego H. C. w punkcie drugim (2 - numeracja przyjęta przez sąd okręgowy) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, poprzez:

- nadanie rozstrzygającego znaczenia subiektywnym spostrzeżeniom świadków S. C. (2) i S. C. (1) dotyczącym sposobu mówienia, poruszania się i stylu jazdy oskarżonego, mimo że obserwacje te mogły co najwyżej uzasadniać podejrzenie spożycia alkoholu, lecz nie pozwalały na pewne ustalenie przekroczenia ustawowego progu stanu nietrzeźwości w chwili kierowania, zwłaszcza że świadek C. podał jedynie, że „ciężko powiedzieć czy szedł chwiejnym krokiem", i tylko „raz oskarżony złapał pobocze po prawej stronie”, natomiast świadek C. miał słyszeć bełkotliwą mowę (co wskazywałoby na znaczne upojenie alkoholem) jednocześnie nie wyczuwając jego woni, zaś w zakresie wskazania, że oskarżony chodził chwiejnym krokiem - nie pokrywa się to z treścią nagrań z monitoringu, gdzie takiego zachowania oskarżonego nie stwierdzono,

- bezkrytyczne przyjęcie opinii biegłego jako przesądzającej o stanie oskarżonego podczas jazdy, mimo że opinia ta nie odpowiadała na zasadnicze pytanie o możliwe stężenie alkoholu około godziny 21:30-21:35 przy uwzględnieniu wersji o dalszym spożyciu po zakończeniu jazdy,

- utożsamienie podważenia wersji obrony co do alkoholu spożytego już po powrocie do domu z pozytywnym i pewnym ustaleniem, że oskarżony już podczas kierowania znajdował się w stanie nietrzeźwości,

- pominięcie znaczenia odstępu czasowego pomiędzy chwilą przypisanego kierowania około godziny 21:35 a pierwszym badaniem wykonanym dopiero o godzinie 22:54, co wykluczało automatyczne przeniesienie późniejszych wyników na moment czynu bez pełnej i jednoznacznej opinii specjalistycznej.

Niezasadny

Aby skutecznie podnosić zarzut naruszenia wynikającej z art. 7 kpk zasady swobodnej oceny dowodów należy wykazać, że ustalenia sądu meriti oraz ocena zgromadzonego w niniejszej sprawie istotnego materiału dowodowego z punktu widzenia postawionego oskarżonemu zarzutu nie została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 kpk), a nadto nie była wynikiem rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 kpk) oraz uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1pkt 1 kpk) - zobacz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 r., OSNKW 1991 r., nr 7-9, poz. 41 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., Prok i Pr. 1999 r., nr 2 poz. 6). Sąd rejonowy wyczerpująco przeprowadził postępowanie dowodowe i uzasadnił w jakiej części dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego oraz w jakiej części odmówił im wiary i dlaczego. Sąd meriti ocenił także, jako zasługujące na wiarę zeznania świadków S. C. (2) i S. C. (1), uzasadniając dokonaną w ten sposób ocenę. Wbrew stanowisku apelanta wydane opinie pisemne przez biegłego H. H. tworzą logiczną całość i nie zawierają uchybień z art. 201 kpk, które uzasadniałyby wydanie kolejnej opinii uzupełniającej (ustnej lub pisemnej) lub nowej opinii pisemnej przez innego powołanego przez sąd biegłego toksykologa. W ocenie sądu okręgowego dokonana ocena ujawnionego w toku przewodu sądowego materiału dowodowego przez sąd rejonowy jest zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego i pozostaje pod ochroną art. 7 kpk.

O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim.

Niezasadny

Skoro niezasadny okazał się zarzut podniesiony w punkcie drugim (2) apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, to brak było podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez apelanta.

Obrońca oskarżonego H. C. w punkcie trzecim (3 - numeracja przyjęta przez sąd okręgowy) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że oskarżony około godziny 21:35 prowadził pojazd mechaniczny znajdując się w stanie nietrzeźwości w rozumieniu art. 115 § 16 k.k, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego prowadziła co najwyżej do wniosku, że nie wykazano w sposób pewny, jakie było stężenie alkoholu w organizmie oskarżonego w chwili kierowania, a zatem nie wykazano ponad wymagany standard dowodowy realizacji znamion czynu z art. 178a § 1 k.k,

- obrazę art. 5 § 2 k.p.k., polegającą na rozstrzygnięciu na niekorzyść oskarżonego nie- dających się usunąć wątpliwości co do tego, czy w chwili kierowania pojazdem znajdował się on już w stanie nietrzeźwości, mimo że materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne odtworzenie poziomu alkoholu w organizmie oskarżonego na moment jazdy, a sąd nie usunął tych wątpliwości przez przeprowadzenie pełnego dowodu z opinii biegłego.

Niezasadny

Sąd rejonowy dokonał oceny ujawnionego w toku przewodu sądowego materiału dowodowego i ustalił, że oskarżony około godziny 21:35 przebywał w lokalu z kebabem w miejscowości Z. i złożył tam zamówienie. Następnie około godziny 22:10 wracając do domu kierował swoim samochodem marki R. (...) o nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości. Aktualne są rozważania sądu okręgowego zawarte w punktach 3.1 i 3.2 uzasadnienia. Nie jest zasadny zarzut apelanta dotyczący obrazy przepisu art. 5 § 2 kpk, gdyż w realiach przedmiotowej sprawy nie zachodzą wątpliwości, co do sprawstwa oskarżonego, o których mowa w tym przepisie. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego zastosowanie zasady, o której mowa w art. 5 § 2 KPK możliwe jest jedynie, gdy mimo przeprowadzenia wszystkich możliwych dowodów oraz dokonania ich oceny, spełniającej wymogi określone w art. 7 KPK, pozostaną nierozstrzygnięte wątpliwości, których nie zdołano wyeliminować (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 20 listopada 2025 r., VKK 415/25).

O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim.

Niezasadny

Skoro niezasadny okazał się zarzut podniesiony w punkcie trzecim (3) apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, to brak było podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez apelanta.

Obrońca oskarżonego H. C. w punkcie czwartym (4 - numeracja przyjęta przez sąd okręgowy) obrazę prawa materialnego, to jest art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 k.k., poprzez ich błędne zastosowanie i orzeczenie wobec oskarżonego przepadku pojazdu mechanicznego, mimo że Sąd I instancji nie rozważył w sposób rzeczywisty i indywidualny, czy w sprawie nie zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, w szczególności wynikający z tego, że środek ten w sposób dotkliwy uderza nie tylko w samego oskarżonego, lecz także w jego rodzinę pozostającą na jego utrzymaniu, tj. troje dzieci, w tym jedno dziecko niepełnosprawne, chore na cukrzycę typu I, o czym oskarżony informował Sąd, a okoliczności te nie zostały należycie uwzględnione przy rozstrzyganiu o przepadku.

Niezasadny

Zarzut podniesiony w punkcie czwartym (4) apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego nie jest zasadny. Trudno uznać, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności łagodzące odnośnie postępowania oskarżonego, który zdecydował się na kierowanie swoim samochodem osobowym w stanie znacznej nietrzeźwości w celu dokonania zakupów w lokalu z kebabami. Oskarżony jest mężczyzną w sile wieku (ur. (...)), który w dalszym ciągu może pracować, posiada jeszcze motor marki V. (...) i jego sytuacja życiowa nie jest na tyle trudna, aby przyjąć, że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający odstąpienie od obligatoryjnego orzeczenia przepadki samochodu, którym kierował w czasie popełnienia przypisanego mu czynu.

W sposób dorozumiany o zmianę zaskarżonego wyroku i odstąpienie od orzekania przepadki samochodu osobowego opisanego w punkcie 5.

Niezasadny

Skoro niezasadny okazał się zarzut podniesiony w punkcie czwartym (4) apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, to brak było podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez apelanta.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd okręgowy utrzymał w mocy wyrok sądu meriti, który został zaskarżony na korzyść przez obrońcę oskarżonego H. C..

Skoro zarzuty podniesione w apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego okazały się bezzasadne i brak było podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego wyroku z urzędu, to sąd odwoławczy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Koszty procesu

Punkt 2 wyroku sądu odwoławczego.

O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze sąd okręgowy orzekł na podstawie art. 636 §1 kpk. Sąd okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 złotych z tytułu opłaty za drugą instancję i kwotę 20 złotych z tytułu zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze. Wysokość opłaty sąd odwoławczy ustalił na podstawie art. 2 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tj. Dz.U nr 49 poz. 223 z późn. zm.).

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego H. C.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Skarżone jest rozstrzygnięcie uznające oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i rozstrzygnięcia z tym związane.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Co do winy

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie