Kierowca autobusu fałszywie oskarżony o jazdę po alkoholu. Kara 160 stawek grzywny dla pasażera

X. wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. (...) lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

Ustalenie faktów

Fakty uznane za udowodnione

1. U. U.

U. U. został oskarżony o złożenie w dniu 29 listopada 2024 roku fałszywego zawiadomienia telefonicznego na Komendę Miejską Policji w L. oraz przedsiębiorstwa (...) w L., z telefonu komórkowego o numerze (...), dotyczącego rzekomego znajdowania się przez S. P., kierowcy autobusu, w stanie nietrzeźwości, które to zgłoszenie skutkowało interwencją Policji, zatrzymaniem pojazdu oraz przeprowadzeniem badania alkomatem, które jednoznacznie wykazało brak alkoholu w organizmie kierowcy, a w wyniku podjętych działań pasażerowie autobusu, kierując się obawą o własne bezpieczeństwo opuścili pojazd, co bezpośrednio naraziło pokrzywdzonego na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu

tj. o czyn z art. 212 § 1 k.k.

W dniu 29 listopada 2025 roku w L., około godziny 11:44 U. U. zadzwonił z wykorzystaniem numeru 797 508 446 na numer alarmowy 112 w celu zgłoszenia podejrzenia o prowadzenie autobusu nr (...) przez kierowcę w stanie nietrzeźwości, z uwagi na wyczuwalną od niego woń alkoholu. Oskarżony zadzwonił również do przedsiębiorstwa (...) w L., będącego przełożonym oskarżyciela prywatnego – S. P. w celu zgłoszenia ww. zdarzenia. Oskarżony twierdził, iż wyczuł woń alkoholu od kierowcy autobusu gdy kupował u niego bilet autobusowy, dlatego zadzwonił na numer alarmowy 112 i do przedsiębiorstwa (...), ponieważ działał w ramach dobra społecznego. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż S. P. w dniu 29 listopada 2024 r. pierwszy bilet sprzedał o godzinie 12:27, a więc po zaistniałym zdarzeniu.

Kierownik działu przewozu, przełożona oskarżyciela prywatnego – V. K. przyjęła telefoniczne zgłoszenie, sprawdziła gdzie aktualnie znajduje się S. P. i wraz z pracownikiem udali się na pętlę przy ul. (...). V. K. chciała zbadać stan trzeźwości S. P. jednak poprosiła go o opuszczenie autobusu i wejście do innego, pustego pojazdu, aby nie przeprowadzać badania przy pasażerach. Z pustego autobusu został wyproszony kierowca – F. B., aby badanie zostało przeprowadzone jedynie w obecności V. K.. S. P. został poddany badaniu trzeźwości, które wykazało, iż oskarżyciel prywatny jest trzeźwy. Po tej sytuacji funkcjonariusz Komendy Miejskiej Policji w L. dzwonił do firmy (...) w celu ustalenia gdzie aktualnie znajduje się S. P.. Dyspozytor wskazał konkretny przystanek i czas, w którym miał być autobus kierowany przez oskarżyciela prywatnego. V. K. wraz z pracownikiem udali się za autobusem, aby kolejne badanie trzeźwości przeprowadzone przez funkcjonariuszy Policji, zostało zrealizowane w jej obecności. W momencie przyjazdu przedmiotowego autobusu na przystanek, dynamicznie przyjechał radiowóz z włączoną sygnalizacją świetlną, który wjechał przed autobus uniemożliwiając mu wykonanie jakiegokolwiek ruchu. Funkcjonariusze Policji przeprowadzili badanie stanu trzeźwości kierowcy autobusu, które nie wykazało obecności alkoholu w wydychanym powietrzu. W tym czasie część pasażerów pojazdu kierowanego przez oskarżyciela prywatnego przesiadła się do autobusu kierowanego przez F. B.. Po zaistniałej sytuacji, S. P. kontynuował swoją pracę.

Protokół przyjęcia ustnej skargi i zeznania S. P.

k. 15-15v.

Wydruk zgłoszenia

k. 19-20v.

Zeznania świadka V. K.

k. 110-110v.

Zeznania świadka F. B.

k. 110v.-111

Oskarżony U. U. ma 48 lat. Pracownik fizyczny. Rozwodnik. Nieposiadający nikogo na swoim utrzymaniu. Niekarany.

Dane osobowo - poznawcze

k. 35-35v., 85

Ocena dowodów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Kserokopia notatnika służbowego mł. asp. V. F.

Kserokopia notatnika służbowego sierż. szt. P. K.

Raport sprzedaży biletów z dnia 29.11.2024 r.

Karta karna

Dane osobowo – poznawcze. W ocenie sądu na wiarygodność zasługują dokumenty załączone do akt sprawy. Żadna ze stron nie kwestionowała jednocześnie treści ujawnionych w dokumentach ani ich przydatności dla prawidłowego wyrokowania. W zakresie, w jakim miały one charakter dokumentów urzędowych, nie ujawniły się nadto podstawy do obalenia przysługujących im domniemań legalności. W związku z faktem, iż zostały one sporządzone bądź to przez właściwe organy, w granicach przysługujących im kompetencji oraz w formie przewidzianej przez przepisy, bądź też ich treść nie była podważana, a sąd z urzędu nie dopatrzył się powodów dla odmówienia im wiarygodności. Ponadto dowody te korespondują ze sobą, jak i innymi dowodami uznanymi za wiarygodne, tworząc spójną całość.

Opinia sądowo – psychiatryczna. Sąd dał wiarę i oparł się na sporządzonej opinii, albowiem została ona sporządzona przez biegłych dysponujących wiadomościami specjalnymi w celu stwierdzenia danej okoliczności, na jaką dowód ten został dopuszczony i przeprowadzony. Sporządzona opinia jest jasna i kompletna. Nie dopatrzono się również powodów, aby odmówić jej waloru wiarygodności. Opinia pozwala też na ustalenie i zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów.

Zeznania świadka S. P.

Świadek jest jednocześnie pokrzywdzonym-oskarżycielem prywatnym w niniejszej sprawie. Sąd dał wiarę zeznaniom S. P. w całości i oparł na nich stan faktyczny. Zeznania świadka są rzeczowe, logiczne i szczegółowe. Zeznania świadka znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który to sąd uznał za wiarygodny.

Zeznania świadka V. K.

Sąd jako wiarygodne ocenił zeznania świadka. Zeznania te są spójne i logiczne, a także korespondują z pozostałym, uznanym za wiarygodny, materiałem dowodowym. Złożone zeznania w zestawieniu z tymi dowodami tworzą spójną i logiczną całość. Świadek jest przełożoną oskarżyciela prywatnego i przeprowadziła pierwsze badanie trzeźwości S. P., a także była obecna przy drugim, które to zostało przeprowadzone przez funkcjonariuszy Policji.

Zeznania świadka F. B.

Sąd ocenił zeznania świadka jako polegające na prawdzie. Świadek był obecny na miejscu zdarzenia, albowiem w tamtym momencie jako kierowca autobusu, był w pracy. Kierował autobusem, w którym przeprowadzono badanie stanu trzeźwości S. P., jednak przed samym badaniem świadek został poproszony o opuszczenie pojazdu, mimo to dowiedział się jaki był wynik ów badania. Dodatkowo, świadek jechał za oskarżycielem prywatnym i widział jak nadjechał radiowóz, a także jak S. P. został drugi raz przebadany. Jak zeznał, pasażerowie czując niepokój, a także będąc zdezorientowani zaistniałą sytuacją zaczęli przesiadać się do autobusu kierowanego przez świadka, a także komentowali, iż kierowca autobusu, z którego wysiedli jest pijany. Świadek złożył przed sądem krótkie zeznania, albowiem nie był obecny przy wszystkich czynnościach, jednak to, co świadek zeznał, koresponduje z pozostałym, uznanym za wiarygodny, materiałem dowodowym.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

Wydruk zgłoszenia

Protokół odtworzenia utrwalonego zapisu zgłoszenia. Sąd uznał za prawdziwy dokument w postaci wydruku dotyczącego faktu zgłoszenia dokonanego przez oskarżonego.

Natomiast za nieprawdziwe sąd uznał oświadczenia oskarżonego w których wskazywał na wyczuwalną woń alkoholu od oskarżonego. Zawarte w zgłoszeniu - zniesławiające twierdzenia - nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego. Ponadto w przedmiotowym autobusie nie było biletomatu, co oznacza, iż jedyną możliwością zakupu biletu autobusowego było podejście i zakupienie go u kierowcy a pierwszy w tym dniu tego rodzaju zakup biletu, nastąpił już po dokonanym zgłoszeniu.

Podstawa prawna wyroku

Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

1

U. U.

Sąd przypisał oskarżonemu popełnienie zarzucanego mu czynu opisanego w wyroku. Czyn ten jest czynem zabronionym, bezprawnym i karalnym. Sąd nie znalazł okoliczności wyłączających winę oskarżonego. Jest on osobą pełnoletnią i w pełni poczytalną. Miał on możliwość rozpoznania bezprawności czynu i owej bezprawności był świadomy. Dokonując tego czynu oskarżony działał w normalnej sytuacji motywacyjnej, sąd wykluczył możliwość zaistnienia któregoś z kontratypów. Oskarżony miał możliwość zachować się w zgodzie z panującym porządkiem prawnym, a jednak nie uczynił tego.

Przepis art. 212 § 1 k.k. penalizuje zachowanie polegające na pomówieniu innej osoby, grupy osób, instytucji, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Czynność sprawcza zniesławienia sprowadza się do pomawiania o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego do danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Zniesławienie, na co wskazuje sama nazwa tego występku, godzi w sławę innego podmiotu, postrzeganą jako jego dobre imię i domniemanie wszelkich cech pozytywnych (tak I. Zgoliński [w:] Kodeks karny. Komentarz, wyd. III, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2020, art. 212). Powszechnie przyjmuje się, że dobrem chronionym czynu z art. 212 § 1 k.k. jest tzw. cześć zewnętrzna obejmująca ochronę szacunku, dobrego imienia pokrzywdzonego przed narażeniem go na negatywne wyobrażenia o nim ze strony osób trzecich, ochronie podlega: "sława, cześć w znaczeniu dobrego imienia, pozytywnego wyobrażenia o wartości danego człowieka u innych" (M. Surkont, Cześć i godność osobista jako przedmioty ochrony, s. 53). Przedmiotem ochrony przepisu art. 212 § 1 k.k. jest cześć i godność osoby pomawianej o postępowanie lub właściwości, które są sprzeczne z prawem, z zasadami etyki, w tym etyki zawodowej, oraz np. o brak kompetencji lub zdolności do wykonywania danego zawodu (M. Mozgawa [w:] M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Kulik, M. Mozgawa, Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 212). „Wobec braku normatywnych ograniczeń należy przyjąć, że zniesławienie może być dokonane w każdej formie umożliwiającej realizację przekazu informacyjnego drugiej osobie. Jak czytamy w uzasadnieniu wyroku SN z 20.11.1933 r., III K 1037/33, OSN(K) 1934/4, poz. 55, pomówienie „może być wyrażone w jakikolwiek sposób, zdolny do uzewnętrznienia myśli sprawcy i przelania ich w świadomość innych osób. Może nastąpić zatem nie tylko ustnie, ale także pismem, drukiem, wizerunkiem lub karykaturą, może uzewnętrznić się gestem (J. Raglewski [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część II. Komentarz do art. art. 212-277d, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2017, art. 212).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż oskarżony działaniem swym, opisanym w wyroku, wyczerpał dyspozycję przepisu art. 212 § 1 k.k. Niewątpliwie treść rozmów zarówno z dyspozytorem nr alarmowego 112 jak i kierownikiem przedsiębiorstwa (...), a także sytuacje będące ich następstwem miały charakter zniesławiający S. P.. Nie może budzić wątpliwości, iż słowa oskarżonego o pokrzywdzonym skierowane do dyspozytora numer alarmowego 112 a także do kierowniczki przedsiębiorstwa (...), które zainicjowały dwie interwencje, mogły poniżyć pokrzywdzonego w opinii publicznej, a tym samym stanowiło to realizację znamion czynu z art. 212 § 1 k.k.

Odnosząc się do znamion strony podmiotowej, wskazać należy, że przestępstwo pomówienia może być popełnione wyłącznie umyślnie, w obu postaciach zamiaru. W ocenie Sądu okoliczności sprawy uzasadniają przekonanie, że oskarżony obejmował zamiarem bezpośrednim znamiona przedmiotowe czynu. O postaci zamiaru należy wnioskować na podstawie znamion strony przedmiotowej i okoliczności faktycznych zdarzenia podlegającego karnoprawnemu wartościowaniu. Oskarżony zdawał sobie sprawę ze znaczenia informacji przekazanej dyspozytorowi numeru alarmowego, a następnie przełożonemu pokrzywdzonego. W ocenie Sądu oskarżony działał celowo z zamiarem narażenia pokrzywdzonego na utratę zaufania do wykonywania zawodu kierowcy .

Kary, środki karne, przepadek, środki kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

U. U.

1. 1.

Przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. podlega karze grzywny albo karze ograniczenia wolności.

Wymierzając karę w stosunku do oskarżonego sąd kierował się dyrektywami wymiaru kary określonymi w przepisie art. 53 k.k. Sąd wziął pod uwagę stopień winy i społecznej szkodliwości czynu. W ocenie sądu czyn przypisany oskarżonemu wyrokiem, z uwagi na okoliczności jego popełnienia i skutki, cechuje się znacznym stopniem społecznej szkodliwości. Oskarżony bowiem naraził pokrzywdzonego na utratę zaufania publicznego, które w przypadku pracy na stanowisku kierowcy autobusu, jest bardzo ważne. W ocenie Sądu nie zaistniały wobec oskarżonego jakiekolwiek okoliczności usprawiedliwiające tego rodzaju zachowanie. Okoliczność łagodząca to dotychczasowa niekaralność za przestępstwa. Zdaniem sądu karą adekwatną do wagi popełnionego czynu, stopnia społecznej szkodliwości oraz stopnia winy, jest kara 160 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 10 złotych. Kara ta jest sprawiedliwa i słuszna w odczuciu społecznym, spełniając tym samym wymogi prewencji generalnej, jak również stanowi zasłużoną dolegliwość, jaka spotyka sprawcę za naruszenie pozostających pod ochroną dóbr. Takie orzeczenie kary jest adekwatnym dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.

Ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł Sąd miał na uwadze, stosownie do treści przepisu art. 33 § 3 k.k., dochody oskarżonego, jego sytuację osobistą, rodzinną oraz majątkową.

2. 1.

Sąd na podstawie art. 212 § 3 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego S. P. nawiązkę w kwocie 1000 złotych. Wysokość nawiązki została ustalona na podstawie przepisu art. 48 k.k., uznając, iż jej kwota jest odpowiednia uwzględniając dolegliwość jakiej doznał pokrzywdzony.

Koszty procesu

3. Na podstawie § 17 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. .poz. 763; zm.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1950; z 2025 r. poz. 332) zasądzono na rzecz adw. V. P. kwotę 1239,84 złotych tytułem wynagrodzenia za nieodpłatną pomoc prawną udzieloną oskarżonemu z urzędu.

4. Z uwagi na wynik procesu, na podstawie art. 628 pkt 1 k.p.k.. sąd zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela prywatnego S. P. kwotę 1008,00 złotych tytułem zwrotu wydatków na rzecz oskarżyciela prywatnego związanych z niniejszym postępowaniem, w postaci kosztów ustanowienia pełnomocnika oraz równowartości zryczałtowanych wydatków.

5. Mając na uwadze sytuację ekonomiczną i życiową oskarżonego, Sąd uznał za zasadne zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych za niniejsze postępowanie, orzekając o tym na podstawie art. 624 k.p.k.

L., dnia 25 maja 2026 roku

sędzia Daniel Hudak