Sąd zasądził nagrodę jubileuszową, bo nieodpłatne nauczanie religii liczy się do stażu

Powód F. H. w pozwie z dnia 12 grudnia 2025 r. skierowanym przeciwko Szkole Podstawowej im. (...) w K. wniósł o zasądzenie od strony pozwanej na swoją rzecz kwoty 4 485,75 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2025 r. do dnia zapłaty. Powód domagał się również zasądzenia od pozwanej na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu F. H. podał, że jest księdzem oraz nauczycielem religii, który był zatrudniony w Szkole Podstawowej w K. do 31 sierpnia 2025 r. Powód podkreślił, iż w dniu 23 sierpnia 2025 r. nabył prawo do nagrody jubileuszowej, na podstawie art. 47 ust. 1 Karty Nauczyciela, z uwagi na posiadanie dwudziestopięcioletniego stażu pracy, wobec czego winien on otrzymać kwotę dochodzoną w przedmiotowej sprawie.

F. H. wezwał stronę pozwaną do zapłaty nagrody jubileuszowej, jednakże odmówiła ona spełnienia świadczenia, przywołując brak podstaw do zaliczenia powodowi okresu od 1 września 1994 r. do 31 sierpnia 1997 r. do lat pracy, albowiem katecheci w tym czasie nie świadczyli pracy w ramach stosunku pracy.

Powód wskazał, że od 1991 r. do 1997 r. nauczanie religii przez księży Kościoła (...), na skutek porozumienia zawartego pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski i Ministerstwem Edukacji Narodowej, miało charakter nieodpłatny, co wynikało z trudnej sytuacji budżetu państwa. W jego ocenie obowiązki katechetów świeckich i duchownych w tym okresie miały tożsamy charakter, przy czym wymagania względem osób duchownych były wyższe, a ponadto nie miały one wpływu na treść zawieranych umów z uwagi na podporządkowanie drugiej stronie umowy tj. dyrektorom szkół.

Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu strona pozwana podniosła, iż zaliczenie F. H. okresu od 1 września 1994 r. do 21 sierpnia 1997 r. do stażu pracy na potrzeby nagrody jubileuszowej pozostaje bezzasadne, ponieważ nie znajduje ono oparcia w obowiązujących przepisanych prawa, a także w zgromadzonym materiale dowodowym. Pozwana nie kwestionowała, że powód w spornym czasie nauczał religii, lecz jej zdaniem nieodpłatna forma zatrudnienia wyklucza możliwość uznania go za stosunek pracy, albowiem immanentną cechą stosunku pracy jest jego odpłatność. Zdaniem strony pozwanej faktyczne wykonywanie czynności dydaktycznych przez F. H. nie jest wystarczające do uznania zatrudnienia powoda w latach 1994 – 1997 na podstawie przepisów prawa pracy oraz Karty Nauczyciela.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód F. H. był zatrudniony w Szkole Podstawowej im. (...) w K. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, w okresie od 2 września 2024 r. do 31 sierpnia 2025 r., w wymiarze czasu pracy wynoszącym 10/18, na stanowisku nauczyciela religii. Powód swoje obowiązki wykonywał na terenie siedziby pracodawcy tj. w budynku szkoły położonym w (...).

F. H. w dniu 25 sierpnia 2025 r. złożył wniosek do pracodawcy o rozwiązanie stosunku pracy z dniem 31 sierpnia 2025 r. na podstawie porozumienia stron. Dyrektor Szkoły Podstawowej im. (...) w K. wyraził zgodę na rozwiązanie umowy o pracę z dniem wskazanym przez powoda.

dowód: umowa o pracę z dnia 29.08.2024 r. – akta osobowe powoda cz. B k. 5, pismo z dnia 25.08.2025 r. – akta osobowe powoda cz. C k. 1, świadectwo pracy z dnia 31.08.2025 r. – akta osobowe powoda cz. C k. 3.

Powód w okresie od 23 sierpnia 1985 r. do 25 sierpnia 2025 r. wykonywał pracę przez łączny okres dwudziestu pięciu lat.

W dniu 6 sierpnia 2011 r. F. H. otrzymał nagrodę jubileuszową z uwagi na posiadanie dwudziestoletniego stażu pracy.

dowód: świadectwo pracy z dnia 01.09.1995 r. k. 5, świadectwo pracy z dnia 31.08.1997 r. k. 6, pismo z dnia 26.09.2011 r. k. 7, wydruk kalkulatora stażu pracy k. 10, świadectwo pracy z dnia 01.09.1997 r. k. 31, zeznania F. H. – protokół rozprawy z dnia 19.03.2026 r. godz. 00:06:10 – 00:13:12 k. 32, świadectwo pracy z dnia 29.08.1988 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 5, świadectwo pracy z dnia 31.08.1998 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 9, świadectwo pracy z dnia 31.08.1999 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 10, zaświadczenie z dnia 05.06.2000 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 11, świadectwo pracy z dnia 08.02.2000 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 12, świadectwo pracy z dnia 31.08.2000 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 13, świadectwo pracy z dnia 31.08.2000 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 14, świadectwo pracy z dnia 02.09.2002 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 15, świadectwo pracy z dnia 31.08.2009 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 16, świadectwo pracy z dnia 31.08.2012 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 17, świadectwo pracy z dnia 01.09.2014 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 18, świadectwo pracy z dnia 30.06.2017 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 19, świadectwo pracy z dnia 04.09.2017 r. – akta osobowe powoda cz. A k. 20.

F. H. w dniu 17 maja 1994 r. uzyskał tytuł magistra teologii na Papieskim Fakultecie Teologicznym we Ł.. W trakcie trwania sześcioletnich studiów powód zdobył niezbędne przygotowanie pod względem pedagogiczno – dydaktycznym do nauczania religii w placówkach edukacyjnych. F. H. od 2000 r. posiadał stopień nauczyciela mianowanego, natomiast od 2005 r. nauczyciela dyplomowanego.

Powód od dnia 1 września 2024 r. został skierowany do nauczania religii rzymskokatolickiej w Szkole Podstawowej im. (...) w K. na czas nieokreślony przez biskupa diecezji (...).

dowód: akty nadania stopni awansu zawodowego – akta osobowe powoda cz. A k. 21-22, zaświadczenie z dnia 26.08.1998 r. – akta osobowe powoda cz. A

1 k. 1, dyplom ukończenia studiów z dnia 17.05.1994 r. – akta osobowe powoda cz. A

1 k. 2, pismo z dnia 19.08.2024 r. – akta osobowe powoda cz. A

1 k. 4.

Dyrektor strony pozwanej odmówiła wypłaty F. H. nagrody jubileuszowej z tytułu posiadania przez niego dwudziestu pięciu lat stażu pracy, kwestionując okres nauczania przez powoda religii pomiędzy 1 września 1994 r. a 31 sierpnia 1997 r. w ramach stosunku pracy. Pozwana wskazała, że nieodpłatne nauczanie nie może być uznane za stosunek pracy, dlatego brak posiadania statusu pracownika przez F. H. w spornym okresie uniemożliwia zaliczenie go do stażu pracy.

dowód: pismo z dnia 22.10.2024 r. k. 4, pismo z dnia 17.02.2025 r. k. 8, pismo z dnia 10.09.2025 r. k. 9, zeznania V. B. – protokół rozprawy z dnia 19.03.2026 r. godz. 00:13:12 – 00:17:33 k. 32, pismo z dnia 29.08.2025 r. – akta osobowe powoda cz. B k. 12.

F. H. zwrócił się z pytaniem prawnym do Państwowej Inspekcji Pracy odnośnie wykładni przepisów regulujących kwestię nauczania religii w placówkach oświatowych przez księży przed 1997 r., jednakże PIP nie udzieliła mu jednoznacznej odpowiedzi we wskazanej tematyce oraz wskazała, iż powód ma prawo dochodzić swoich racji na drodze postępowania sądowego.

dowód: pismo PIP z dnia 25.10.2024 r. – akta osobowe powoda cz. B k. 8

1. W okresie od czerwca 2025 r. do sierpnia 2025 r. pełne wynagrodzenie powoda wynosiło 4 485,75 zł brutto miesięcznie.

dowód: zaświadczenia z dnia 22.01.2026 r. k. 20, 22.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

W przedmiotowej sprawie powód F. H. domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 4 485,75 zł tytułem wypłaty należnej mu od dnia 25 sierpnia 2025 r. nagrody jubileuszowej za posiadanie dwudziestopięcioletniego stażu pracy wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2025 r. do dnia zapłaty.

Zgodnie z brzmieniem art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (dalej k.n.) za wieloletnią pracę nauczyciel otrzymuję nagrodę jubileuszową w wysokości 100 % jego wynagrodzenia miesięcznego po 25 latach pracy. Ustęp 2 cytowanego przepisu odsyła do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 października 2001 r. odnośnie szczegółowych zasad ustalania oraz obliczania nagrody jubileuszowej, w którym wskazano, że do okresu pracy uprawniającego nauczyciela do nagrody jubileuszowej zalicza się wszystkie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one zaliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Z § 2 ust. 1 przywołanego rozporządzenia wynika, iż nauczyciel nabywa prawo do nagrody jubileuszowej w dniu, w którym upływa okres uprawniający go do nagrody, a jej wysokość zależy od wysokości wynagrodzenia miesięcznego przysługującego w dniu nabycia prawa do nagrody (§ 3 ust. 1).

W niniejszej sprawie spór sprowadzał się do oceny, czy nauczanie przez powoda (będącego księdzem) religii w okresie od 1 września 1994 r. do 31 sierpnia 1997 r., bez wynagrodzenia, może zostać zaliczone do okresu zatrudnienia, a także czy podlega ono zaliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty publiczne placówki edukacyjne organizują naukę religii na życzenie rodziców bądź uczniów, natomiast ust. 2 cytowanego przepisu w zakresie szczegółowych rozwiązań odsyła do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. W § 5 ust. 1 i 4 przywołanego rozporządzenia wskazano, że nauczycieli religii zatrudnia się zgodnie z Kartą Nauczyciela, wyłącznie na podstawie imiennego pisemnego skierowania do konkretnej szkoły lub przedszkola, wydanego – w przypadku Kościoła (...) – przez właściwego biskupa diecezjalnego. Zgodnie z art. 10 ust. 1 k.n. stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się na podstawie umowy o pracę lub mianowania.

Ponadto, z art. 22 § 1 k.p. wynika, iż pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, natomiast pracodawca zobowiązuje się do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Odpłatność jest koniecznym elementem stosunku pracy, aczkolwiek oceniając rodzaj pracy świadczony przez F. H. Sąd uznał, że zawarcie przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Konferencję Episkopatu Polski porozumienia z dnia 12 marca 1992 r. odnośnie nieodpłatnego nauczania religii przez księży Kościoła (...) od 1991 r. do 1997 r. nie może skutkować naruszeniem zasady równości pracowników oraz prowadzić do ich dyskryminacji w zatrudnieniu. We wskazanym okresie katecheci świeccy wykonywali tożsame obowiązki jako nauczyciele religii, za co otrzymywali należne im wynagrodzenie, dlatego powód będący księdzem został już uprzednio traktowany nierówno z racji pozbawienia go prawa do wynagrodzenia, a w przedmiotowej sprawie miałby po raz kolejny być dyskryminowany z uwagi na pełnienie posługi kapłańskiej. Zdaniem Sądu, F. H. nie posiadał realnej możliwości kwestionowania zaproponowanych mu warunków pracy, ponieważ był on zobowiązany do posłuszeństwa wobec władz kościelnych oraz podlegał kierownictwu dyrektorów placówek edukacyjnych.

Biorąc pod rozwagę powyższe Sąd doszedł do przekonania, iż powód w okresie od 1 września 1994 r. do 31 sierpnia 1997 r. był zatrudniony niezgodnie z wymogami ustawowymi zawartymi w Karcie Nauczyciela. Nauczanie religii w szkołach publicznych odbywało się na podstawie ustawy o systemie oświaty, dlatego jedyną dopuszczalną formą zatrudnienia F. H. był stosunek pracy. Wobec tego klauzule umowne dotyczące nieodpłatnego świadczenia pracy należy uznać za nieważne z uwagi na ich sprzeczność z ustawą (art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 10 ust. 1 k.n. w zw. z art. 300 k.p.), a w ich miejsce miał zastosowanie art. 22 § 1 k.p. odnośnie obowiązku pracodawcy do wypłaty wynagrodzenia pracownikowi. Praca świadczona przez powoda w spornym okresie odbywała się w ramach stosunku pracy, co prowadzi do wniosku, że winna być ona doliczona do okresów pracy uwzględnionych na potrzeby przyznania F. H. nagrody jubileuszowej.

Dwudziestopięcioletni staż pracy u powoda wystąpił w dniu 25 sierpnia 2025 r., dlatego należna mu nagroda jubileuszowa powinna być mu wypłacona w tym dniu, natomiast z powodu odmowy jej wypłaty przez stronę pozwaną jest ona zobowiązana do zapłaty, na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 300 k.p., odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2025 r. do dnia zapłaty. Wysokość nagrody jubileuszowej winna wynosić 100 % wynagrodzenia miesięcznego otrzymywanego przez F. H. w sierpniu 2025 r. Sumę tą Sąd ustalił w oparciu o przedłożone przez pracodawcę zaświadczenia o zarobkach, przyjmując, że należna powodowi nagroda dotyczy jego pełnego wynagrodzenia miesięcznego, w skład którego wchodzą wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wysługę lat i dodatek wiejski. Uwzględniając uprzednią argumentację Sąd orzekł jak w punkcie 1. wyroku.

W punkcie 2. wyroku Sąd orzekł o kosztach zastępstwa procesowego zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 i § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zasądzając od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 675 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.