Zasiłek macierzyński przyznany po wyroku o podleganiu ubezpieczeniom

Decyzją z 16 grudnia 2021 r. (znak: (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w G. (dalej również: ZUS), na podstawie art. 29 ust. 1 oraz art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1133, z późn. zm.) odmówił H. V. prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od 31 sierpnia 2021 r. do 1 września 2022 r.

Uzasadniając ww. decyzję ZUS wskazał m.in., że posiadanej dokumentacji wynika, że decyzją z 15 listopada 2021 r. (nr (...)-(...)) I Oddział ZUS w G. stwierdził, że od 4 lutego 2021 r. H. V. nie podlega ubezpieczeniom społecznym

z tytułu zatrudnienia przez płatnika składek L. D. (...). (...). 67 (...)-(...) NIP (...). Ponadto podał, że zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeksu pracy (Dz. U. 2020, poz. 1320) okres urlopu macierzyńskiego uzależnia się od liczby dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu. Z akt sprawy natomiast wynika, że ubezpieczona wnosi o udzielenie urlopów na łączny okres od 31 sierpnia 2021 r. do 1 września 2022 r., tj. 52 tygodnie i 3 dni. Dalej podał, że z uwagi na fakt, iż zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego urodziła dziecko, a H. V. nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu, zasiłek macierzyński od 31 sierpnia 2021 r. do 1 września 2022 r. nie przysługuje.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła H. V.. Odwołująca się zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 i art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na wydaniu decyzji w przedmiocie prawa do zasiłku macierzyńskiego, podczas gdy organ powinien zawiesić postępowanie w sprawie, a to z tego względu, że decyzja z dnia 15 listopada 2021 r. (nr (...)-(...)), którą ZUS stwierdził, że strona nie podlega ubezpieczeniom społecznym nie jest prawomocna, gdyż ubezpieczona złożyła w dniu 18 grudnia 2021 r. odwołanie od decyzji o niepodleganiu, co oznacza, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji

w niniejszej sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co stanowi przesłankę zawieszenia postępowania zgodnie z k.p.a.

Uzasadniając powyższe odwołująca wskazała m.in., że została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę zawartej z L. D., prowadzącym działalność gospodarczą pod (...), na czas nieokreślony w dniu 1 lutego 2021 r. Ubezpieczona podała, że faktycznie świadczyła osobiście pracę na rzecz pracodawcy w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a realizując pracę była podporządkowana kierownictwu pracodawcy. Otrzymywała też ustalone w umowie wynagrodzenie, zaś pracodawca w związku z powyższym odprowadzał należne składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W związku z tym, że od dnia 22 kwietnia 2021 r. ubezpieczona była nieobecna w pracy z powodu choroby, a następnie urodzenia dziecka, złożyła ona do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 25 maja 2021 r. do 30 sierpnia 2021 r., a następnie zasiłku macierzyńskiego i rodzicielskiego. Organ wszczął postępowanie administracyjne w trakcie którego badał, czy H. V. zasadnie została zgłoszona do pracowniczych ubezpieczeń społecznych. W dniu 15 listopada 2021 r. zaś ZUS wydał decyzję o niepodleganiu, w której stwierdził, że od dnia 4 lutego 2021 r. ubezpieczona nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu. Kolejno odwołująca się podała, że decyzja o niepodleganiu została jej doręczona w dniu 18 listopada 2021 r. W ocenie odwołującej się wydana przez ZUS decyzja o niepodleganiu nie odpowiada prawu, dlatego też złożyła odwołanie od decyzji o niepodleganiu w dniu 18 grudnia 2021 r. W związku natomiast ze złożeniem przez ubezpieczoną wniosku o wydanie zasiłku macierzyńskiego, w dniu 16 grudnia 2021 r. ZUS wydał decyzję odmawiającą prawa do zasiłku chorobowego od 31 sierpnia 2021 r. do 1 września 2022 r., która wedle odwołującej się nie odpowiada prawu.

W odpowiedzi na odwołanie (k. 19-19v. akt) Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o: oddalenie odwołania w całości, na podstawie art. 477(14) § 1 k.p.c.; zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania z odwołania od decyzji organu z dnia 15 listopada 2021 r., nr (...), wyłączającej odwołującą z ubezpieczenia pracowniczego u płatnika składek L. D. - Kancelaria (...), zawisłej przed Sądem Okręgowym w Warszawie XXI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych za sygn. akt XXI U 162/22.

Postanowieniem z 1 marca 2022 r. (k. 22 akt) Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie XXI Wydziałem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygnaturą akt XXI U 162/22 w przedmiocie odwołania pracodawcy L. D. i ubezpieczonej H. V. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 listopada 2021 r., nr (...).

Postanowieniem z 19 października 2022 r. (k. 34 akt) Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu zmienił postanowienie z dnia 1 marca 2022 r. w ten sposób, że zawiesił niniejsze postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu VIII Wydziałem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygnaturą akt VIII U 1851/22

w przedmiocie odwołania pracodawcy L. D. i ubezpieczonej H. V. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 listopada 2021 roku numer (...).

Postanowieniem z 26 stycznia 2026 r. (k. 81 akt) Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu podjął zawieszone postępowanie w sprawie.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczona pozostawała zatrudniona od 4 lutego 2021 r. przez płatnika składek L. D. (...). (...)-(...) NIP (...). Została przez ww. zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.

Dowód:

zaświadczenie płatnika składek z 17 października 2021 r. – w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

(...) urodziła się córka ubezpieczonej, tj. S. V..

Dowód:

kopia odpisu skróconego aktu urodzenia - w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

H. V. pismem z 8 września 2021 r. złożyła wniosek o udzielenie urlopu macierzyńskiego w wymiarze 20 tygodni, tj. od 31 sierpnia 2021 r. do 18 stycznia 2022 r., natomiast bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w wymiarze 6 tygodni, tj. od 19 stycznia 2022 r. do 2 marca 2022 r., a także urlopu rodzicielskiego w wymiarze 26 tygodni, tj. od 3 marca 2022 r. do 1 września 2022 r.

Dowód:

wniosek z 8 września 2021 r. - w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ; zaświadczenie z 17 października 2021 r. płatnika składek - w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z 13 września 2021 r. wskazał na konieczność zbadania prawidłowości objęcia ubezpieczeniami społecznymi i wysokości podstawy wymiaru składek H. V..

W uzasadnieniu wskazano m.in., że H. V. jest zatrudniona od

4 lutego 2021 r. z wynagrodzeniem określonym w umowie o pracę 8 964,14 zł. Ubezpieczonej został wypłacony zasiłek opiekuńczy za okres od 29 marca 2021 r. do 9 kwietnia 2021 r.

i zasiłek chorobowy od 25 maja 2021 r. do 13 lipca 2021 r. Niezdolność do pracy z powodu choroby powstała od dnia 22 kwietnia 2021 r. (niezdolność w okresie ciąży). Podano, że ze względu na krótki okres ubezpieczenia i wysoką podstawę wymiaru składek przeprowadzona zostanie weryfikacja.

Dowód:

wniosek z 13 września 2021 r. - w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Decyzją z 15 listopada 2021 r., nr (...), na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 z późn. zm.) oraz art. 83 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 z późn. zm.) w związku z art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, z późn. zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział we G. stwierdził, że H. V. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu od 4 lutego 2021 r.

Dowód:

decyzja z 15 listopada 2021 r., nr (...) - w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Decyzją z 16 grudnia 2021 r. (znak: (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w G. (dalej również: ZUS), na podstawie art. 29 ust. 1 oraz

art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1133, z późn. zm.) odmówił H. V. prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od 31 sierpnia 2021 r. do

1 września 2022 r.

Uzasadniając ww. decyzję ZUS wskazał m.in., że posiadanej dokumentacji wynika, że decyzją z 15 listopada 2021 r. (nr (...)-(...)) I Oddział ZUS w G. stwierdził, że od 4 lutego 2021 r. H. V. nie podlega ubezpieczeniom społecznym

z tytułu zatrudnienia przez płatnika składek L. D. (...). 67 (...)-(...) NIP (...). Ponadto podał, że zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeksu pracy (Dz. U. 2020, poz. 1320) okres urlopu macierzyńskiego uzależnia się od liczby dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu. Z akt sprawy natomiast wynika, że ubezpieczona wnosi o udzielenie urlopów na łączny okres od 31 sierpnia 2021 r. do 1 września 2022 r., tj. 52 tygodnie i 3 dni. Dalej podał, że z uwagi na fakt, iż zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego urodziła dziecko, a H. V. nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu, zasiłek macierzyński od 31 sierpnia 2021 r. do 1 września 2022 r. nie przysługuje.

Dowód:

decyzją z 16 grudnia 2021 r. (znak: (...)) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w G. – w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pismem z 18 grudnia 2021 r. H. V. i (...) S.K.A. we G. złożyli odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 15 listopada 2021 r., nr (...).

Dowód:

odwołanie z 18 grudnia 2021 r. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

z 15 listopada 2021 r., nr (...)-(...) (k. 9-17v. akt).

Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrokiem z 8 grudnia 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VIII U 1851/22, na skutek odwołania H. V. i (...) S.K.A. we G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w G. z dnia 15 listopada 2021 r., nr (...): zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w G. z dnia 15 listopada 2021 r., nr (...)-(...) w ten sposób, że ustalił, iż H. V. jako pracownik u płatnika składek L. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 04 lutego 2021 r. (pkt I sentencji); zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w G. solidarnie na rzecz H. V. i (...) S.K.A. we G. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt II sentencji orzeczenia).

Wyrokiem z 21 stycznia 2026 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III AUa 118/24 przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w G. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 8 grudnia 2023 r., sygn. akt VIII U 1851/22: oddalono apelację (pkt I sentencji wyroku); zasądzono od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział W G. na rzecz D. (...) spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą we G. i H. V. kwoty po 270 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

w postępowaniu apelacyjnym.

Dowód:

wyrok z 8 grudnia 2023 r. wydany przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu w sprawie

o sygn. akt VIII U 1851/22 (k. 68-68v. akt); wyrok z 21 stycznia 2026 r., wydany w sprawie

o sygn. akt III AUa 118/24 przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu (k. 80 akt).

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Ubezpieczona odwołała się od zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 16 grudnia 2021 r. (znak: (...)) w całości. Kwestionowała ustalenie organu rentowego, że nie przysługuje jej prawo do zasiłku macierzyńskiego z uwagi na to, że nie podlega ubezpieczeniom społecznym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnosił natomiast o oddalenie odwołania w całości, na podstawie art. 477(14) § 1 k.p.c.

Odnosząc się do ustaleń stanu faktycznego wskazać trzeba, że Sąd, na podstawie art. 236 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 243(1) k.p.c. w zw. z art. 244 § 1 k.p.c. dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych ZUS, w szczególności decyzji administracyjnych, na fakt treści wydanych orzeczeń, ich zakresu, podstawy prawnej oraz ustaleń faktycznych przyjętych przez organ rentowy. Sąd uznał, że dokumenty te mają charakter dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 244 k.p.c., a zatem korzystają z domniemania autentyczności oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, co czyni je istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy.

Nadto Sąd stwierdził, że w myśl art. 243(2) k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 243(1) k.p.c. w zw. z art. 244 § 1 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy stanowią dowody, podlegające ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233 § 1 k.p.c. Sąd wskazuje, że zarówno dokumenty urzędowe, jak i prywatne, mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych, przy czym ich moc dowodowa jest zróżnicowana i zależy od charakteru dokumentu oraz całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Kolejno, na podstawie art. 235(2) § 1 pkt 5 k.p.c., Sąd pominął dowód z przesłuchania stron jako zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania, a nadto niemający istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wobec dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd uznał, że przeprowadzenie tego dowodu nie przyczyniłoby się do ustalenia nowych, istotnych okoliczności, a jedynie prowadziłoby do zbędnego wydłużenia postępowania, co pozostaje w sprzeczności z zasadą koncentracji materiału procesowego oraz dążeniem do sprawnego i ekonomicznego prowadzenia postępowania.

Przed przejściem do oceny prawnomaterialnej roszczenia Sąd uznał za zasadne odniesienie się do treści żądania odwołania sformułowanego przez ubezpieczoną. Przypomnieć trzeba, że w treści odwołania H. V. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. Należy jednak wskazać, że tak sformułowane żądanie nie znajduje oparcia w przepisach regulujących postępowanie cywilne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Postępowanie toczy się bowiem na skutek odwołania od decyzji organu rentowego, a sąd (stosownie do art. 477(14) § 2 k.p.c.) rozpoznając sprawę, co do zasady zmienia zaskarżoną decyzję albo oddala odwołanie. Konstrukcja uchylenia decyzji i zawieszenia postępowania administracyjnego nie występuje w przepisach k.p.c. regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Brak jest podstawy prawnej do takiego rozstrzygnięcia. Sąd może zawiesić postępowanie jurysdykcyjne, lecz nie stanowi to samodzielnego przedmiotu rozstrzygnięcia inicjowanego wnioskiem strony w oderwaniu od przesłanek ustawowych i nie kończy sprawy.

Jednocześnie jednak, dokonując wykładni treści odwołania, sąd miał na względzie jego rzeczywistą treść i cel, a nie wyłącznie literalne brzmienie sformułowanych w nim żądań. Z całokształtu argumentacji przedstawionej przez ubezpieczoną wynika bowiem jednoznacznie, że

kwestionowała ona zasadność rozstrzygnięcia organu rentowego i zmierzała do uzyskania prawa do świadczenia. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, iż intencją ubezpieczonej było doprowadzenie do zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku macierzyńskiego za cały sporny okres, mimo że żądanie takie nie zostało wprost wyrażone. Ubezpieczona bowiem w swojej argumentacji skupiała się głownie na kwestiach materialnych, nie proceduralnych i

kwestionowała ustalenie organu rentowego, że nie przysługuje jej prawo do zasiłku macierzyńskiego z uwagi na to, że nie podlega ubezpieczeniom społecznym.

Mając na uwadze powyższe, sąd (kierując się zasadą rozpoznawania sprawy według jej istoty oraz obowiązkiem uwzględnienia rzeczywistej woli strony) zakwalifikował wniesione odwołanie jako zmierzające do zmiany decyzji organu rentowego i w tym zakresie poddał je merytorycznej ocenie.

Przechodząc do prawnomaterialnej oceny roszczenia wskazać należy, że zgodnie

z art. 1 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, świadczenia pieniężne na warunkach

i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, 1079, 1115 i 1265), zwanym dalej ,,ubezpieczonymi’’. Wedle natomiast art. 29 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która urodziła dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego lub urlopu wychowawczego.

Przechodząc do stanu faktycznego niniejszej sprawy podać trzeba, że decyzją

z 15 listopada 2021 r., nr (...)-(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we G. stwierdził m.in., że H. V. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu od 4 lutego 2021 r. Kolejno Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w G. wydał decyzję z 16 grudnia 2021 r. (znak: (...)), w której na podstawie na podstawie art. 29 ust. 1 oraz art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych

z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1133,

z późn. zm.) odmówił H. V. prawa do zasiłku macierzyńskiego od 31 sierpnia 2021 r. do 1 września 2022 r. Co istotne, na skutek odwołania H. V. i (...) S.K.A. we G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we G. z 15 listopada 2021 r., nr (...)-(...), Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z 8 grudnia 2023 r. wydanym

w sprawie o sygn. akt VIII U 1851/22: zmienił zaskarżoną decyzję (...) Ubezpieczeń (...) I Oddział w G. z dnia 15 listopada 2021 r., nr (...)-(...) w ten sposób, że ustalił, iż H. V. jako pracownik u płatnika składek L. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod (...) podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 04 lutego 2021 r. Ww. wyrok jest prawomocny.

Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że podstawą wydania przez organ rentowy decyzji odmawiającej ubezpieczonej prawa do zasiłku macierzyńskiego było uprzednie stwierdzenie w decyzji z 15 listopada 2021 r., nr (...) przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, iż ubezpieczona nie podlegała ubezpieczeniom społecznym. Decyzja ta stanowiła jedyną przesłankę, na której organ oparł odmowę przyznania świadczenia.

W myśl art. 365 § 1 k.p.c.,

orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy

oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z prawomocnością orzeczenia sądowego (zarówno w ujęciu materialnym, jak i formalnym) związana jest powaga rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.), przy czym jest to konstrukcja prawna odmienna - choć ściśle powiązana - z regulacją art. 365 § 1 k.p.c. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Prawomocność zapadłego sprawie o sygn. akt VIII U 1851/22 orzeczenia ma ten skutek w obecnym postępowaniu, że obowiązkiem tut. Sądu jest respektowanie tych okoliczności faktycznych ustalonych w sposób stanowczy we wcześniejszej sprawie, które określały istotę sporu i uzasadniały oddalenie zgłoszonego w niej roszczenia. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie tut.

Sąd był związany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który ostatecznie przesądził kwestię podlegania przez odwołującą się ubezpieczeniu chorobowemu od 31 sierpnia 2021 r. do 1 września 2022 r.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że sąd w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych, obowiązany jest uwzględniać stan prawny wynikający z osnowy ostatecznej decyzji administracyjnej, chyba że decyzja została wydana przez organ niepowołany lub

w zakresie przedmiotu orzeczenia bez jakiejkolwiek podstawy w obowiązującym prawie materialnym, względnie z oczywistym naruszeniem reguł postępowania administracyjnego. Jedynie w takich przypadkach sąd nie będzie związany decyzją administracyjną, ponieważ jest ona bezwzględnie nieważna i - pomimo jej formalnego nieuchylenia - nie wywołuje skutków prawnych. Decyzja organu rentowego z dnia 15 listopada 2021 r., nr (...) została jednak już zweryfikowana, również pod tym kątem, przez Sąd Okręgowy, który ją zmienił. Tutejszy Sąd jest zatem związany nie tylko ostateczną decyzją ZUS, od której strona wywiodła odwołanie, ale przede wszystkim prawomocnym wyrokiem, którym Sąd Okręgowy prawomocnie ów odwołanie uwzględnił. Dla niniejszej sprawy ustalenia wynikające z decyzji

z dnia 15 listopada 2021 r., nr (...)-(...) stanowią pewnego rodzaju prejudykat

i przesądzają o pewnych istotnych faktach, których nie można po raz kolejny już badać -

w zakresie ustalenia, czy H. V. podlegała czy nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom w kwestionowanym okresie (mamy więc powagę rzeczy osądzonej).

W konsekwencji należy stwierdzić, że

odpadła jedyna podstawa faktyczna i prawna, która legła u podstaw decyzji odmawiającej prawa do zasiłku macierzyńskiego. Skoro bowiem ubezpieczona, w świetle prawomocnego rozstrzygnięcia sądu, podlegała ubezpieczeniom społecznym, to spełniała również podstawową przesłankę nabycia prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, w tym zasiłku macierzyńskiego.

Nie sposób przy tym przyjąć, aby organ rentowy mógł skutecznie utrzymywać w obrocie prawnym decyzję odmawiającą prawa do świadczenia w sytuacji, gdy jej jedyna podstawa została definitywnie zakwestionowana przez prawomocne orzeczenie sądu. Prowadziłoby to bowiem do niedopuszczalnej sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciami organów stosujących prawo oraz naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej oraz związania prawomocnym orzeczeniem sądu.

Mając na względzie, że H. V. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom w kwestionowanym okresie, spełniała przesłanki do przyznania jej zasiłku macierzyńskiego za okres 31 sierpnia 2021 r. do 1 września 2022 r.

Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, Sąd w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie przepisu art. 477(14) § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od 31 sierpnia 2021 r. do 1 września 2022 r.

W punkcie II sentencji orzeczenia Sąd, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku

z art. 99 k.p.c. w związku z art. 98 § 1(1) w związku z §9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz ubezpieczonej kwotę 360 zł tytułu zwrotu wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia prawomocności niniejszego postanowienia w przedmiocie kosztów procesu do dnia zapłaty.

W punkcie III sentencji orzeczenia zaś, zgodnie z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. w zw. z art. 113 ust. 2 pkt 1 u.k.s.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 4 u.k.s.c. w zw. z art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych nieuiszczone koszty sądowe zaliczono na rachunek Skarbu Państwa – Sadu Rejonowego we Wrocławiu. Nieuiszczone koszty sądowe zaliczono na rachunek Skarbu Państwa, gdyż organ rentowy był zwolniony z obowiązku ich poniesienia z mocy ustawy (art. 94 u.k.s.c. i art. 96 ust. 1 pkt 4 u.k.s.c.). Z kolei ubezpieczona jako strona, która postępowanie wygrała, nie mógłby być zobowiązany do ich zwrotu na rzecz Skarbu Państwa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.