Skarga powódki na postanowienie o odrzuceniu apelacji odrzucona, 1800 zł kosztów

Postanowieniem z 8 stycznia 2026 r., Sąd Okręgowy w Katowicach,

wydanym w sprawie z powództwa E. P. przeciwko D. B., o zapłatę, na skutek

apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach z 4

kwietnia 2025 r., odrzucił apelację.

I CNP 59/26

2

Powódka zaskarżyła skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia postanowienie Sądu Okręgowego w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, którego celem jest uzyskanie prejudykatu

umożliwiającego dochodzenie od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych za

szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c.

można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu

drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie

stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze

innych środków prawnych przysługujących stronie na podstawie kodeksu nie było i

nie jest możliwe. W ramach tak określonej kontroli nie można żądać stwierdzenia

niezgodności z prawem prawomocnych postanowień wydawanych w toku

postępowania procesowego (por. postanowienia SN: z 18 grudnia 2025 r., I CNP

81/25; z 20 października 2023 r., I CNP 71/23). Zatem od postanowienia sądu

drugiej instancji o odrzuceniu apelacji nie przysługuje skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Już z tych względów skarga, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., podlegała

odrzuceniu.

Na marginesie dotychczasowych rozważań można zwrócić uwagę jeszcze

na jedną kwestię.

Zgodnie z art. 4245 k.p.c., skarga powinna zawierać: oznaczenie wyroku, od

którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w

części; przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie; wskazanie przepisu prawa,

z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny; uprawdopodobnienie wyrządzenia

szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy; wykazanie,

że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i

nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241 § 2 - że

występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi; wniosek o

I CNP 59/26

3

stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem. Ponadto skarga powinna czynić

zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego.

Jak zaznaczono powyżej skarga jest traktowana jako nadzwyczajny środek

prawny. W związku z tym musi spełniać nie tylko wymagania formalne stawiane

pismu procesowemu (tak jak to stanowi art. 4245 § 2 k.p.c.), ale też rygorystyczne

wymogi określone w art. 4245 § 1 k.p.c. (które zostały już wyliczone powyżej). W

kontekście każdego z tych wymogów (art. 4245 § 1 k.p.c.), należy wskazać, iż ich

niespełnienie nie podlega „uzdrowieniu”, lecz skutkuje, z mocy art. 4248 § 1 k.p.c.,

obligatoryjnym odrzuceniem skargi.

Wniesiona skarga nie spełnia wymagania wymienionego w art. 4245 § 1 pkt

4 k.p.c.. Nie uprawdopodobniono wyrządzenia szkody spowodowanej przez

wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy.

W doktrynie (przykładowo M. Sieńko [w:] Kodeks postępowania cywilnego.

Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16), red. M. Manowska, LEX/el. 2022,

art. 424(5)) i orzecznictwie istnieją już ugruntowane poglądy wskazujące, iż

uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody nie polega na przytoczeniu samych

twierdzeń o jej zaistnieniu (postanowienie SN z 25 lipca 2006 r., III CNP 40/06).

Podnosi się, iż składając oświadczenie o wystąpieniu szkody, skarżący musi

wskazać czas jej powstania, postać, rozmiar i adekwatny związek przyczynowy

między tak określoną szkodą a zaskarżonym wyrokiem (postanowienia SN:

postanowienie SN z 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05; z 7 kwietnia 2009 r., II CNP

1/09). To zaś oświadczenie powinno być uwiarygodnione przez powołanie i

przedstawienie dowodów, jak również innych środków, nieuznawanych przez

kodeks za dowody (postanowienia SN: z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05;

postanowienie SN z 13 grudnia 2005 r., I CNP 28/05; postanowienie SN z 23 lipca

2006 r., IV CNP 23/06).

Ugruntowane są już poglądy Sądu Najwyższego wykazujące, iż

nieuwzględnienie powództwa w żądanej wysokości nie może być utożsamiane z

wyrządzeniem szkody (przykładowo jedynie postanowienia SN: z 12 marca 2015 r.,

II CNP 54/14; z 28 listopada 2016 r., II CNP 24/16). Sąd podziela także stanowisko

sprowadzające się do przekonania, że szkoda spowodowana przez wydanie

I CNP 59/26

4

orzeczenia, powinna powstać później niż w dacie wydania orzeczenia (przykładowo

jedynie: postanowienie SN z 28 listopada 2006 r., III CNP 46/06).

Konstrukcja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego orzeczenia, wskazuje, że ustawodawcy chodziło wyłącznie

o szkody, które zostały już wyrządzone. Na skarżącym spoczywa zawsze

obowiązek uprawdopodobnienia, że poniósł konkretny uszczerbek majątkowy, nie

zaś uszczerbek, który może dopiero w jego majątku wystąpić. Podkreślić zatem

należy, że wymóg z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. dotyczy szkody już poniesionej, a nie

hipotetycznej (postanowienia SN: z 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05; z 31 stycznia

2006 r., IV CNP 38/05; z 15 listopada 2011 r., IV CNP 60/11; z 12 marca 2015 r., II

CNP 54/14).

Skarżąca wskazała, że: „… Skardze o uznanie prawomocnych orzeczeń

sądowych I i II instancji, za niegodne z prawem, skoro będąc sprzecznymi z

prawem, naraziły Powódkę na szkodę materialną, pozbawiając ją należnego

honorarium za czynności już wykonane…”

Ten bardzo ogólny opis szkody nie może zostać zaakceptowany. Nie

wskazano jaka była wysokość szkody, kiedy ona nastąpiła. Zatem skarżący nie

uprawdopodobnił wysokości szkody powstałej po wydaniu orzeczenia przez Sąd

Okręgowy.

Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, w przypadku każdego rozstrzygnięcia

niekorzystnego w całości lub części dla jednej ze strony, można byłoby, w ramach

wypełniania obowiązku wynikającego z w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., wykazywać

jedynie wysokość żądania uwzględnionego bądź nieuwzględnionego przez sąd.

Przy uwzględnieniu powyższych argumentów analizowana skarga również

podlegała odrzuceniu.

Na wymienione kwestie zwracano uwagę w odpowiedzi na skargę o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Przywoływanie

wskazanych tam argumentów Sąd Najwyższy uznaje w tym miejscu za zbędne.

Powódka, w piśmie procesowym z 15 czerwca 2026 r., ustosunkowywała się

do argumentacji przedstawionej przez pozwanego w odpowiedzi na skargę.

I CNP 59/26

5

Powódka, pomimo zawartej tam argumentacji, podtrzymała pierwotne stanowisko i

nie usunęła wątpliwości tam sygnalizowanych.

O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł stosownie do zasady

odpowiedzialności za wynik sprawy, biorąc pod uwagę art. 98 § 1 i 11 k.p.c., art.

108 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie.

[r.g.]