Sąd Najwyższy odrzucił skargę spółki na wyrok w sporze ze wspólnotą mieszkaniową

Wyrokiem z 21 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie utrzymał

w całości wyrok zaoczny z 11 stycznia 2012 r. wydany przez Sąd Rejonowy dla

Warszawy-Mokotowa, którym Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz

powódki 58 700 złotych z odsetkami za opóźnienie oraz oddalił powództwo

I CNP 89/24

2

w pozostałym zakresie (tj. w części, w jakiej dokonano jego rozszerzenia po

wydaniu wyroku zaocznego).

Pozwana wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego z wnioskiem

o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z 29 listopada 2022 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił wniosek pozwanej o przywrócenie terminu

oraz odrzucił apelację. Zażalenie pozwanej na postanowienie z 29 listopada 2022 r.

zostało oddalone.

Skarżąca (jako następca prawny pozwanej) wniosła skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z 21 grudnia

2021 r., zaskarżając ten wyrok w całości. Jako podstawę prawną wskazała art. 4241

§ 1 k.p.c., podkreślając, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

W odpowiedzi na skargę powódka wniosła m.in. o jej odrzucenie oraz

o zasądzenie od skarżącej na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego przed

Sądem Najwyższym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wnosi się od prawomocnego

wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez

jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego

wyroku w drodze innych środków prawnych przysługujących stronie na podstawie

kodeksu nie było i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 k.p.c.).

Jednak w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika

z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych

wolności albo praw człowieka i obywatela oraz jeżeli strona nie skorzystała

z przysługujących jej środków prawnych, można żądać stwierdzenia niezgodności

z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, chyba że możliwa jest

zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków

prawnych (art. 4241 § 2 k.p.c.).

Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarga powinna zawierać m.in.

wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków

I CNP 89/24

3

prawnych przysługujących stronie na podstawie kodeksu nie było ani nie jest

możliwe, a gdy skargę wniesiono od prawomocnego wyroku sądu pierwszej

instancji, należy jeszcze wykazać, że występuje wyjątkowy przypadek

uzasadniający wniesienie skargi, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c.

Następca prawny pozwanej skarży wyrok Sądu Okręgowego utrzymujący

w całości wyrok zaoczny wydany przez Sąd Rejonowy oraz oddalający powództwo

w pozostałym zakresie. Na tym tle należy wskazać, że rozpoznając sprzeciw od

wyroku zaocznego, sąd rozpoznaje sprawę ponownie jako sąd pierwszej instancji,

a wyrok wydany po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek wniesienia sprzeciwu

podlega zaskarżeniu na zasadach ogólnych w drodze apelacji (zob. K. Weitz [w:]

Kodeks postępowania cywilnego, t. II, Postępowanie rozpoznawcze. Komentarz,

red. T. Ereciński, Warszawa 2016, teza 15 do art. 347; A. Jakubecki [w:] Kodeks

postępowania cywilnego, t. I, Komentarz. Artykuły 1-366, red. T. Wiśniewski,

Warszawa 2021, tezy 1 i 13 do art. 347).

Rozpoznając sprzeciw pozwanej, Sąd Okręgowy orzekał jako sąd pierwszej

instancji. Podobnie jako sąd pierwszej instancji oddalił powództwo w pozostałym

zakresie. Mając to na względzie, zgodnie z wymaganiem formalnym z art. 4245 § 1

pkt 5 k.p.c., skarżąca powinna wykazać, że zachodzi wyjątkowy przypadek

uzasadniający wniesienie skargi, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c.,

a niezgodność z prawem orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika z naruszenia

podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw

człowieka i obywatela. Skarżąca tego nie uczyniła. Zresztą zwrócić należy uwagę,

że od wyroku Sądu Okręgowego wniesiono środek zaskarżenia. Apelacja została

jednak odrzucona. Podkreślić przy tym trzeba, że skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie może być instrumentalnie

wykorzystywana do kwestionowania rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji,

w sytuacjach gdy strona bezskutecznie starała się wnieść od niego środek

zaskarżenia.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. odrzucił

skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

I CNP 89/24

4

O kosztach postępowania wywołanego skargą orzeczono na podstawie art.

98 § 1, 11, 3 i 4 w zw. z § 10 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie.

(E.M.)

[a.ł]