Sąd Najwyższy nie przyjął skargi powoda, który stracił 251 500 zł od spółki

Wyrokiem z 18 marca 2021 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie nakazał wydanie

powodowi opisanej w sentencji nieruchomości (pkt I), zasądził od pozwanego na

rzecz powoda kwotę 251.500 zł z ustawowymi odsetkami od 18 lipca 2018 r. do

dnia zapłaty (pkt II), oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt III) oraz

rozstrzygnął o kosztach procesu i kosztach sądowych (pkt IV i V).

Wyrokiem z 29 lutego 2024 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu

sprawy w następstwie apelacji pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok w pkt II w ten

sposób, że żądanie o zapłatę oddalił (punkt I), oddalił apelację w pozostałej części

(punkt II) oraz orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (punkt III).

W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do

rozpoznania, powód wskazał, że istnieje potrzeba wykładni art. 379 pkt 4 k.p.c., a

mianowicie czy w składzie sądu może brać udział osoba powołana na urząd

I CSK 1029/25

2

sędziego sądu apelacyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2018 r., poz.

3).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady

od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących

dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują

pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1

k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy

w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga

kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie

przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,

wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w

interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i

stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z

uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który

jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał

przyczynę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien odpowiednio

sformułować zagadnienie prawne, wskazać przepisy prawa, na których tle

zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą

możliwość rozbieżnych ocen prawnych oraz świadczącą o istotności tego

zagadnienia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ

35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.; z 9

kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego

rozstrzygnięcie ma znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i rozstrzygnięcia

I CSK 1029/25

3

sprawy, w której zagadnienie powstało (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego

z 18 września 2012 r., II CSK 180/12, niepubl. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK

376/14, niepubl.), wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem nie było dotychczas

rozstrzygnięte w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany

(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16,

niepubl.).

Zagadnienie prawne sformułowane przez skarżącego nie czyni zadość

wskazanym wymaganiom, gdyż było już przedmiotem wypowiedzi Sądu

Najwyższego. W uchwale połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-

1/2020 (OSNC 2020, nr 4, poz. 34) Sąd Najwyższy stwierdził, że przesłanką

nieważności postępowania cywilnego jest zasiadanie w składzie sądu

powszechnego osoby powołanej na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy nowelizującej

z 8 grudnia 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi w konkretnych

okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w

rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii

Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności. Nieważność postępowania w tym przypadku nie ma

automatycznego charakteru, jest natomiast uwarunkowana oceną, czy wadliwość

procesu powołania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia

standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, art.

47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 6 Konwencji o ochronie praw

człowieka i podstawowych wolności.

Nie zachodzi również przyczyna kasacyjna z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., którą

Sąd Najwyższy zobligowany byłby uwzględnić z urzędu. Jak wyżej wskazano,

nieważność postępowania w związku z wadliwością procesu powoływania na urząd

sędziego sadu powszechnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy nowelizującej z 8 grudnia

2017 r. jest uwarunkowana oceną, czy wadliwość procesu powołania prowadzi,

w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości

i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 47 Karty Praw

I CSK 1029/25

4

Podstawowych Unii Europejskiej i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności. Skarżący tego rodzaju okoliczności nie wskazuje, będąc

reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika nie podnosił również

zastrzeżeń co do prawidłowości składu orzekającego w toku postępowania

apelacyjnego, również sam przedmiot sprawy nie uzasadnia wniosku, że cieszyła

się ona szczególnym zainteresowaniem ze strony organów władzy wykonawczej

czy ustawodawczej. Ponadto wbrew tezie skarżącego sędzia sprawozdawca

powołana została na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego przed podjęciem przez

Sąd Najwyższy uchwały połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-

1/2020 (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 maja 2026 r., I CSK

2887/25, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z 7 lutego 2025 r., II CSKP 289/23,

niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 22 maja 2024 r., I CSK 1410/23,

niepubl.).

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak

w sentencji.

[a.ł]

Roman Trzaskowski

(K.L.)