Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I CSK 1068/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
8 października 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

SN odmówił przyjęcia skargi banku w sporze o kredyt, klienci dostaną po 2700 zł kosztów

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

M.S. i S.P. pozwali Bank S.A. w W. o zapłatę w sprawie umowy kredytu. Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 28 października 2025 r. skargą kasacyjną.

Ustalenia sądu

Sąd Najwyższy nie ustalał nowego stanu faktycznego. Stwierdził, że zagadnienia podniesione przez bank zostały już wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE i nie wymagają dalszej analizy.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej i zasądził od banku na rzecz każdego z powodów po 2700 zł kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami.

Dlaczego

Przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c. nie zostały spełnione, bo kwestie abuzywności klauzul i rozliczeń stron nieważnej umowy kredytu rozstrzygnęła już uchwała III CZP 25/22 oraz ustalone orzecznictwo.

Dla firm

Zarzuty dotyczące abuzywnych klauzul walutowych i rozliczeń stron nieważnej umowy są już rozstrzygnięte uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN III CZP 25/22, więc skarga powtarzająca je nie ma szans. Bank nie może też liczyć na inną wykładnią po wyroku TSUE w sprawie C-396/24.

Więcej o sprawie

Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 28 października 2025 r., a powodowie M.S. i S.P. wnieśli o odmowę przyjęcia skargi. Sąd Najwyższy w Warszawie rozpoznał ją na posiedzeniu niejawnym.

Na poparcie skargi bank powołał wyrok TSUE w sprawie C-396/24, a SN uznał, że nie zmienia on wiążącej uchwały z 25 kwietnia 2024 r.

Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 28 października 2025 r., I ACa 156/24.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 1068/26

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

I CSK 1068/26

POSTANOWIENIE

8 października 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Ewa Stefańska

na posiedzeniu niejawnym 8 października 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa M.S. i S.P.

przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.

o zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie

z 28 października 2025 r., I ACa 156/24,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów po 2700 (dwa

tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania

kasacyjnego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych

za opóźnienie od dnia następnego po upływie tygodnia od dnia

doręczenia zobowiązanemu odpisu postanowienia do dnia zapłaty.

(K.W.)

I CSK 1068/26

2

Uzasadnienie

Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Lublinie z 28 października 2025 r., I ACa 156/24.

Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz

o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane

jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może

być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie

rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia.

W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji

nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami

konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów SN

z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Podstawowym

celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez

zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa

i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000,

nr 7-8, poz. 147).

I CSK 1068/26

3

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł

na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie

zostały jednak spełnione.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu

na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane

w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi

kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN: z 10 maja 2001 r.,

II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC

2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, z 15 czerwca 2016 r.,

V CSK 4/16).

Istotne zagadnienie prawne skarżący upatruje w konieczności rozstrzygnięcia:

czy powołanie się przez Bank w toku postępowania na oświadczenie Kredytobiorców

o potrąceniu, a dotyczące kwestionowanej umowy kredytu, powinno prowadzić

do oddalenia powództwa w części w jakiej żądanie pozwu obejmuje wierzytelność

objętą oświadczeniem o potrąceniu; czy w przypadku umowy kredytu, która:

1) wyraża kwotę kredytu w walucie obcej, 2) od samego początku zawiera

postanowienia, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają wypłatę kredytu

w walucie obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w oparciu

o kursy pochodzące z Tabeli Kursów, 3) od samego początku zawiera

postanowienie, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają spłatę kredytu w walucie

obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w oparciu o kursy

pochodzące z Tabeli kursów, w sytuacji uznania, że umowa kredytu zawiera

niedozwolone postanowienia umowne odsyłające do Tabeli Kursów, możliwe jest

utrzymanie umowy w mocy i jej wykonywanie w oparciu o istniejące postanowienia

umożliwiające wypłatę i spłatę kredytu bezpośrednio w walucie obcej, skoro

nie uległy one eliminacji?; czy w przypadku orzeczenia bezskuteczności umowy

kredytu denominowanego w walucie obcej w oparciu o przepisy o postanowieniach

abuzwnych (art. 3851 k.c. i n.) Bank pozostaje w opóźnieniu wobec Kredytobiorcy

co do zwrotu kwot uiszczonych w wykonaniu umowy w okresie przed złożeniem

przez Kredytobiorcę, po pouczeniu przez Sąd, oświadczenia w przedmiocie woli

I CSK 1068/26

4

utrzymania w mocy umowy wobec abuzywności postanowień umownych,

a w konsekwencji czy dopuszczalne jest naliczanie odsetek za opóźnienie (art. 481

§ 1 k.c.) za okres od chwili złożenia przez prawidłowo poinformowanego o skutkach

bezskuteczności umowy kredytobiorcę oświadczenia w przedmiocie woli utrzymania

umowy w mocy.

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.,

należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego

przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie

stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny,

co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych

spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne

dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc problem pozostający w związku

z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej

instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), jak też w związku

z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21 maja

2013 r., IV CSK 53/13 i z 3 lutego 2012 r. I UK 271/11). Konieczne jest przy tym

przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący

powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego

dotyczy zagadnienie, lecz także przedstawić pogłębioną argumentację prawną

w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie

dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia SN:

z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).

Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości,

nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych

lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN:

z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).

Skarżący wskazał, że w sprawie wystąpiła potrzeba wykładni art. 410 w zw.

z art. 405 i art. 3851 § 1 i § 2 k.c. oraz art. 6 ust. 1 dyrektywy Nr 93/13. Rozbieżności

owej pozwany upatruje w zakresie, w jakim przepisy te odnoszą się do zasad

I CSK 1068/26

5

rozliczeń stron nieważnej umowy (tj. do zastosowania tzw. teorii dwóch kondykcji

albo teorii salda), w szczególności w kontekście orzeczenia Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-396/24, które nakazuje stosowanie

teorii salda - co pozostaje w sprzeczności z dominującą linią orzeczniczą sądów

krajowych.

Co więcej, autor skargi dostrzegł potrzebę „wykładni art. 411 pkt 2 i 4 k.c.

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, dotyczące tego,

czy kredytobiorca może domagać się od banku zwrotu kwot świadczonych

w wykonaniu umowy kredytu uznanej następnie za nieważną z powodu abuzywności

zawartych w niej klauzul, w sytuacji, gdy kredyt został całkowicie spłacony przed

terminem wymagalności określonym w umowie kredytu - w tym w świetle zgodności

takiego świadczenia z zasadami współżycia społecznego?”

Podniesione przez skarżącego kwestie były w ostatnim czasie przedmiotem

licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. SN w uchwale z 28 kwietnia 2022 r.,

III CZP 40/22, OSNC 2022, nr 11, poz. 109, i w wyrokach: z 24 października 2018 r.,

II CSK 632/17; z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18,

OSNC-ZD 2021, nr B, poz. 20; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 30 września

2020 r., I CSK 556/18; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 28 września 2022 r.,

II CSKP 412/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 54; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22;

z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; z 9 grudnia 2022 r., II CSKP 1262/22; z 3 marca

2022 r., II CSKP 520/22; z 23 marca 2022 r., II CSKP 532/22; z 30 czerwca 2022 r.,

II CSKP 656/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 52; z 30 czerwca 2022 r., II CSKP 676/22;

z 10 maja 2022 r., II CSKP 694/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 713/22; z 8 listopada

2022 r., II CSKP 1153/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP 1104/22; z 18 sierpnia 2022 r.,

II CSKP 387/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 403/22; z 23 czerwca 2022 r., II CSKP

487/22; z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22; z 8 listopada 2022 r., II CSKP 674/22;

z 26 maja 2022 r., II CSKP 711/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP 792/22; z 20 maja

2022 r., II CSKP 796/22; z 30 czerwca 2022 r., II CSKP 883/22; z 20 maja 2022 r.,

II CSKP 943/22; z 8 września 2022 r., II CSKP 1094/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz.

53; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 875/22; z 7 lutego 2023 r., II CSKP 1334/22; z 22

lutego 2023 r., II CSKP 1442/22; z 8 marca 2023 r., II CSKP 1095/22; z 26 stycznia

2023 r., II CSKP 722/22; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 483/22; z 28 lutego 2023 r.,

II CSKP 1440/22; z 17 marca 2023 r., II CSKP 924/22; z 6 czerwca 2023 r., II CSKP

I CSK 1068/26

6

1159/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 272/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP

454/22; z 31 stycznia 2023 r., II CSKP 1200/22; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 978/22;

z 31 marca 2023 r., II CSKP 1052/22; z 31 marca 2023 r., II CSKP 775/22; z 13 maja

2022 r., II CSKP 464/22; z 23 maja 2023 r., II CSKP 973/22; z 30 maja 2023 r.,

II CSKP 1536/22; z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1461/22; z 18 października 2023

r., II CSKP 1722/22, i z 27 marca 2024 r., II CSKP 1258/22). Przede wszystkim zaś

podjęta została w tym zakresie uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22), wiążąca wszystkie składy

orzekające Sądu Najwyższego.

W judykaturze Sądu Najwyższego obecnie dominuje pogląd, że zastrzeżone

w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej klauzule, a zatem

także klauzule zamieszczone we wzorcach umownych kształtujące mechanizm

indeksacji, określają główne świadczenie kredytobiorcy (zob. np. wyroki SN z:

4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; 11 grudnia 2019 r.,

V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20; 21 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21).

W orzecznictwie TSUE również podkreśla się, że za postanowienia umowne

mieszczące się w pojęciu „głównego przedmiotu umowy” w rozumieniu art. 4 ust. 2

dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia

w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę (zob. wyroki

TSUE z: 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13, Kásler i Káslerné Rábai, pkt 49-50;

26 lutego 2015 r. w sprawie C-143/13, Matei, pkt 54; 23 kwietnia 2015 r. w sprawie

C-96/14, Van Hove, pkt 33; 20 września 2017 r. w sprawie C-186/16, Andriciuc i in.,

pkt 35). Za takie uznawane są m.in. postanowienia (określane niekiedy jako „klauzule

ryzyka walutowego”), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy – konsumenta

ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu

kredytu (zob. wyroki TSUE z: 20 września 2017 r. w sprawie C-186/16, Andriciuc i in.,

pkt 37; 20 września 2018 r. w sprawie C-51/17, OTP Bank i OTP Faktoring, pkt 68;

14 marca 2019 r. w sprawie C-118/17, Dunai, pkt 48; 3 października 2019 r.

w sprawie C-260/18, Dziubak, pkt 44).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dłuższego już czasu nie budzi również

wątpliwości, że postanowienia umowy (regulaminu) określające zarówno zasady

przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak

i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs

I CSK 1068/26

7

waluty obcej mają charakter niedozwolonych postanowień umownych (zob. np.

wyrok z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21). Wyjaśniono, że niedozwolone

postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa,

dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo

świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu

skuteczność z mocą wsteczną. Nie budzi też wątpliwości, że stwierdzenie

niedozwolonego charakteru postanowienia w umowie kredytu może uzasadniać

uznanie umowy za nieważną. Uznanie takie może nastąpić także w sytuacji

całkowitego wykonania umowy, co jest konsekwencją oceny umowy na dzień jej

zawarcia (zob. np. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 7 maja 2021 r. - zasadę

prawną - III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; uchwałę SN z 16 lutego 2021 r., III

CZP 11/20, OSNC 2021, nr 6, poz. 40; postanowienie SN z 6 lipca 2021 r., III CZP

41/20, MoP 2021, nr 15, s. 775; wyroki TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18,

Kamil Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG i z 29

kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A.). Stwierdzenie

nieważności umowy mieści się w zakresie sankcji, jaką dyrektywa 93/13 przewiduje

w związku z wykorzystywaniem przez przedsiębiorcę nieuczciwych postanowień

umownych. Niedopuszczalne jest zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego

postanowienia umowy innym mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-

odsetkowej. Żaden bowiem przepis prawa, w tym art. 3851 i art. 358 § 2 k.c., nie daje

podstaw do zastąpienia klauzuli abuzywnej innym postanowieniem. Uzupełnienie luk

po wyeliminowaniu takiej klauzuli stanowiłoby bowiem zbyt daleko idącą modyfikację

umowy w celu ratowania sytuacji prawnej przedsiębiorcy stosującego niedozwolone

postanowienie umowne. (zob. postanowienie SN z 31 maja 2022 r., I CSK 2314/22 i

wskazane tam orzeczenia, postanowienie SN z 6 października 2022 r., I CSK

3614/22). , Przede wszystkim w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 Sąd Najwyższy jednoznacznie

przesądził, że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi

niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie

prawnym nie można przyjąć, że w miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób

określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

Natomiast w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej

I CSK 1068/26

8

w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także

w pozostałym zakresie.

Także zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej art. 6 ust. 1

dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi na przeszkodzie

wypełnianiu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych

warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych

o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności

prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności

lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub

przepisów mających zastosowanie w przypadku, gdy strony umowy wyrażą na to

zgodę. W ocenie Trybunału jest tak zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych

klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic

kursów walutowych, ale również – pośrednio – do zaniknięcia ryzyka kursowego,

które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty.

W konsekwencji art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd

krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy

kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy

procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty,

przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez

takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru

głównego przedmiotu umowy (zob. wyrok TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18,

pkt 44 i 45; zob. też wyrok SN z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/19).

W uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia

2024 r., III CZP 25/22 Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, że jeżeli

w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru

jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu,

a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot

nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. Według art. 87 § 1 ustawy z dnia

8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym uchwała składu całej izby, z chwilą jej

podjęcia, uzyskuje moc zasady prawnej, co oznacza, że wiąże inne składy Sądu

Najwyższego (zob. art. 87 i 88 ustawy o Sądzie Najwyższym).

Powyższego nie zmienia wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, na który powołuje się skarżący, w którym

I CSK 1068/26

9

wskazano, że artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż

stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy

warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy,

przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty

udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta

w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Wyrok ten odnosi

się bowiem do żądań przedsiębiorcy (banku), a nie konsumenta.

Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego

z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24, że wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości

Unii Europejskiej wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie mogło mieć

bezpośredniego wpływu na związanie Sądu Najwyższego uchwaloną zasadą

prawną. Dokonana przez Trybunał wykładnia przepisów dyrektywy ma to znaczenie,

że przy stosowaniu przepisów prawa polskiego sąd jest zobowiązany tak je

interpretować, aby osiągnąć zgodność z dyrektywą w rozumieniu, jakie prezentuje

Trybunał. Obowiązek ten jest jednak ograniczony przez ogólne zasady wykładni

prawa i nie może służyć za podstawę dla dokonywania wykładni prawa krajowego

contra legem. Nie zaistniała przy tym, potrzeba rozważenia zasadności odstąpienia

od uchwalonej przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego 25 kwietnia 2024

r., III CZP 25/22, zasady prawnej, gdyż zastosowanie teorii dwóch kondykcji na

korzyść konsumenta nie stoi w sprzeczności z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13, przy

uwzględnieniu jego interpretacji przyjętej w wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24,

Lubreczlik.

Ponadto, konsekwencje przyjęcia w okolicznościach sprawy teorii dwóch

kondykcji są zgodne z wolą konsumenta i dla niego korzystne. Nie sposób

nie zauważyć, że odmiennie kształtowała się sytuacja procesowa w sprawie, która

była podstawą do wydania powyższego wyroku Trybunału. Z tego względu

stanowisko zajęte w wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie może

być rozciągane na każdy spór między konsumentem a bankiem powstały na tle

umowy kredytu. W istocie jego znaczenie jest ograniczone jedynie do specyficznej

sytuacji, w której bank dochodzi od konsumenta roszczeń spełnionych na podstawie

nieważnej umowy kredytu (zob. również postanowienie SN z 20 listopada 2025 r.,

I CSK 2756/25).

I CSK 1068/26

10

Konkludując, należy przyjąć, że kwestie podniesione przez skarżącego

we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały już wyczerpująco

wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE i obecnie nie wymagają dalszej analizy.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł

jak wyżej.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie

art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.,

przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych.

(K.W.)

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.