Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej kredytobiorców w sprawie kredytu CHF

Wyrokiem z 17 października 2024 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił

apelację powódek A.T. i K.T. od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z 22 maja

2023 r., którym oddalone zostało ich powództwo skierowane przeciwko Bank

spółce akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie ewentualnie o ustalenie.

Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powódki A.T. i

K.T.

I CSK 1073/25

2

Skarżące we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołały się na

przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Ich zdaniem skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na

naruszenie przez Sąd art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny błędnie bowiem nie

zastosował orzecznictwa ukształtowanego na tle umów kredytu denominowanego

lub indeksowanego do waluty obcej i nie wziął pod uwagę, że abuzywność klauzuli

kursowej skutkuje nieważnością umowy błędnie oceniając zgromadzony w sprawie

materiał dowodowy. Brak jest bowiem dowodów i prawidłowych ustaleń faktycznych

stwierdzających, że kredytobiorcy negocjowali kursy wymiany walut w sytuacji, gdy

spłacali swoje zobowiązania kredytowe względem Banku z rachunku

prowadzonego w złotych. W tym przypadku to Bank dokonywał tych przeliczeń

samodzielnie bez żadnych obiektywnych kryteriów jakie mogłyby wynikać z umowy.

Ta okoliczność nakazuje przyjąć, że umowa jest nieważna bowiem druga strona

stosunku zobowiązaniowego nie może samodzielnie decydować o zobowiązaniu

drugiej strony.

Pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjęcia jej

do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego

rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej

doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi

swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi

nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd

Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej

okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne

i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być

osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze

I CSK 1073/25

3

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego przez oczywistą

zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy rozumieć sytuację,

w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące

i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia

bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Jedynie w takim

wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji

w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że

usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym – a tym samym, że

może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka

zaskarżenia (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z 10 kwietnia 2013 r., III

CSK 67/13, niepubl. i z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.). Przesłanką

przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu

prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to

spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia zob. m.in.

postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15,

niepubl. i przywołane tam orzecznictwo).

Bliższa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania nie pozwala przyjąć, by była ona – w powyższym rozumieniu –

oczywiście uzasadniona. Motywacja wniosku powielającego zarzuty przytoczone

w podstawach kasacyjnych bez wykazania ich kwalifikowanego charakteru

wskazuje, że powódki traktują skargę kasacyjną nie jako nadzwyczajny środek

zaskarżenia, a jako instrument pozwalający im na kwestionowanie

niesatysfakcjonującego je rozstrzygnięcia w trzeciej instancji, któremu to celowi

postępowanie kasacyjne nie służy.

Sąd odwoławczy sporządził szczegółowe uzasadnienie, rozważył wszelkie,

niezbędne okoliczności sprawy. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty

naruszenia prawa materialnego i procesowego, w konfrontacji z treścią

uzasadnienia sądu drugiej instancji i przyjętego przez niego kierunku

I CSK 1073/25

4

rozstrzygnięcia sprawy, świadczą o polemicznym charakterze stanowiska,

zaprezentowanego przez skarżące.

Z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że spór dotyczy

umowy kredytu walutowego a nie denominowanego ( indeksowanego) do CHF,

których dotyczą orzeczenia przytaczane we wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania. Z podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia wynika także, że na

podstawie umowy doszło do przelania kwoty kredytu w CHF na rachunek walutowy,

a spłata miała odbywać się z rachunku walutowego co miało miejsce w okresie od

daty zawarcia umowy ( 7 lutego 2007 r.) do 10 grudnia 2012 r. Po zawarciu na

wniosek kredytobiorców aneksu do umowy spłata w okresie od 10 grudnia 2012 r.

do 10 stycznia 2018 r. miała miejsce w PLN po kursie indywidualnie uzgodnionym

(negocjowanym), a od 12 lutego 2018 r. kredytobiorcy powrócili do spłat w CHF.

Ustalono także, że kredytobiorcy byli świadomi ryzyka kursowego.

Kwestionując przeprowadzoną przez Sądy meriti ocenę zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego i na tej podstawie formułując zarzuty naruszenia

prawa materialnego skarżące pominęły, że skarga kasacyjna jest instrumentem

prawidłowości stosowania prawa przez sądy, a nie służy do kontroli ustaleń

faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia. W postępowaniu

kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany podstawą faktyczną zaskarżonego

orzeczenia, a kwestionowanie przeprowadzonej przez sąd oceny zgromadzonego

w sprawie postępowania dowodowego jest niedopuszczalne ( art. 3983 § 3 i 39813 §

2 k.p.c.). Nie można zatem przenosić do postępowania kasacyjnego sporów

dotyczących stanu faktycznego, gdyż jego ustalenie należy do sądów meriti, a Sąd

Najwyższy nie ma w tym zakresie żadnych, ustrojowych ani procesowych

kompetencji (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2000 r., I CKN

1169/99, OSNC 1169/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 139 oraz postanowienie Sądu

Najwyższego z 18 lipca 2014 r., IV CSK 671/13, niepubl.). Podstawą przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mogą być zatem kwestie dotyczące błędnej -

w ocenie skarżących - oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Są to bowiem zagadnienia usuwające się od kontroli sądu kasacyjnego. Skarżące

zasad tych nie respektują odwołując się we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania i w zarzutach skargi wprost do art. 233 § 1 k.p.c.

I CSK 1073/25

5

W konsekwencji argumentacja przytoczona we wniosku nie wykazuje tezy,

że zaskarżone orzeczenie stanowi konsekwencję kardynalnych błędów w zakresie

stosowania prawa procesowego i materialnego, których efektem jest orzeczenie

oczywiście wadliwe.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności,

które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie

art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i w zw. z art. 39821 k.p.c. obciążając nimi powódki

zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu i pozostawiając ich

szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.

(M.M.)

[SOP]